devatāsthāpanam
yudhiṣṭhira uvāca
sthānavāsinyo yoginyaḥ kājeśena vinirmitāḥ ||
kasminsthāne hi kā devyaḥ kīdṛśyastā vadasva me
||1||स्थानवासिन्यो योगिन्यः काजेशेन विनिर्मिताः ॥
कस्मिन्स्थाने हि का देव्यः कीदृश्यस्ता वदस्व मे
vyāsa uvāca
sarvajñosi kulīnosi sādhu pṛṣṭaṃ tvayānagha ||
kathayiṣyāmyahaṃ sarvamakhilena yudhiṣṭhira
||2||सर्वज्ञोसि कुलीनोसि साधु पृष्टं त्वयानघ ॥
कथयिष्याम्यहं सर्वमखिलेन युधिष्ठिर
nānābharaṇabhūṣāḍhyā nānāratnopaśobhitāḥ ||
nānāvasanasaṃvītā nānāyuvasamanvitāḥ
||3||नानाभरणभूषाढ्या नानारत्नोपशोभिताः ॥
नानावसनसंवीता नानायुवसमन्विताः
nānāvāhanasaṃyuktā nānāsvaraninādinīḥ ||
bhayanāśāya viprāṇāṃ kājeśena vinirmitāḥ
||4||नानावाहनसंयुक्ता नानास्वरनिनादिनीः ॥
भयनाशाय विप्राणां काजेशेन विनिर्मिताः
prācyāṃ yāmyāmudīcyāṃ ca pratīcyāṃ sthāpitā hi tāḥ ||
āgneyā nairṛte deśe vāyavyeśānayostathā
||5||प्राच्यां याम्यामुदीच्यां च प्रतीच्यां स्थापिता हि ताः ॥
आग्नेया नैर्ऋते देशे वायव्येशानयोस्तथा
āśāpurī ca gātrāī chatrāī jñānajā tathā ||
pippalāṃbā tathā śāṃtā siddhā bhaṭṭārikā tathā
||6||आशापुरी च गात्राई छत्राई ज्ञानजा तथा ॥
पिप्पलांबा तथा शांता सिद्धा भट्टारिका तथा
kadaṃbā vikaṭā mīṭhā suparṇā vasujā tathā ||
mātaṃgī ca mahādevī vārāhī mukuṭeśvarī
||7||कदंबा विकटा मीठा सुपर्णा वसुजा तथा ॥
मातंगी च महादेवी वाराही मुकुटेश्वरी
bhadrā caiva mahāśaktiḥ siṃhārā ca mahābalā ||
etāścānyāśca bahavaḥ kathituṃ naiva śakyate
||8||भद्रा चैव महाशक्तिः सिंहारा च महाबला ॥
एताश्चान्याश्च बहवः कथितुं नैव शक्यते
nānārūpadharā devyo nānāveṣasamāśritāḥ ||
sthānāduttaradigbhāge āśāpūrṇāsamīpataḥ
||9||नानारूपधरा देव्यो नानावेषसमाश्रिताः ॥
स्थानादुत्तरदिग्भागे आशापूर्णासमीपतः
pūrve tu vidyate devī ānaṃdānaṃdadāyinī ||
vasaṃtī cottare devyo nānārūpadharā mudā
||10||पूर्वे तु विद्यते देवी आनंदानंददायिनी ॥
वसंती चोत्तरे देव्यो नानारूपधरा मुदा
iṣṭānkāmāndadātyetā jaladānena tarpitāḥ ||
sthāne nairṛtidigbhāge śāṃtā śāṃtipradāyinī
||11||इष्टान्कामान्ददात्येता जलदानेन तर्पिताः ॥
स्थाने नैर्ऋतिदिग्भागे शांता शांतिप्रदायिनी
siṃhopari samāsīnā caturhastā varapradā ||
bhaṭṭārī ca mahāśaktiḥ punastatraiva tiṣṭhati
||12||सिंहोपरि समासीना चतुर्हस्ता वरप्रदा ॥
भट्टारी च महाशक्तिः पुनस्तत्रैव तिष्ठति
saṃstutā pūjitā bhaktyā bhaktānāṃ bhayanāśinī ||
sthānāttu saptame krośe kṣemalābhā vyava sthitā
||13||संस्तुता पूजिता भक्त्या भक्तानां भयनाशिनी ॥
स्थानात्तु सप्तमे क्रोशे क्षेमलाभा व्यव स्थिता
sā vilepamayī pūjyā ciṃtitā siddhidāyinī ||
pūrvasyāṃ diśi lokaistu balidānena tarpitā ||
parivāreṇa saṃyuktā bhuktimukti pradāyinī
||14||सा विलेपमयी पूज्या चिंतिता सिद्धिदायिनी ॥
पूर्वस्यां दिशि लोकैस्तु बलिदानेन तर्पिता ॥
परिवारेण संयुक्ता भुक्तिमुक्ति प्रदायिनी
aciṃtyarūpacaritā sarvaśatruvināśanī ||
saṃdhyāyāstriṣu kāleṣu pratyakṣaiva hi dṛśyate
||15||अचिंत्यरूपचरिता सर्वशत्रुविनाशनी ॥
संध्यायास्त्रिषु कालेषु प्रत्यक्षैव हि दृश्यते
sthānāttu saptame krośe dakṣiṇā vindhyavāsinī ||
sāyudhā rūpasaṃpannā bhaktānāṃ bhayahāriṇī
||16||स्थानात्तु सप्तमे क्रोशे दक्षिणा विन्ध्यवासिनी ॥
सायुधा रूपसंपन्ना भक्तानां भयहारिणी
paścime niṃbajā devī tāvadbhūmisamāśritā ||
mahābalā sā dṛṣṭāpi nayanānanda dāyinī
||17||पश्चिमे निंबजा देवी तावद्भूमिसमाश्रिता ॥
महाबला सा दृष्टापि नयनानन्द दायिनी
sthānāduttaradigbhāge tāvadbhūmisamāśritā ||
śaktirbahusuvarṇākṣā pūjitā sāsuvarṇadā
||18||स्थानादुत्तरदिग्भागे तावद्भूमिसमाश्रिता ॥
शक्तिर्बहुसुवर्णाक्षा पूजिता सासुवर्णदा
sthānādvāyavyakoṇe ca krośamātra mite śritā ||
kṣetradharā mahādevī samaye cchāgadhāriṇī
||19||स्थानाद्वायव्यकोणे च क्रोशमात्र मिते श्रिता ॥
क्षेत्रधरा महादेवी समये च्छागधारिणी
purāduttaradigbhāge krośamātre tu karṇikā ||
sarvopakāraniratā sthānopadravanāśanī
||20||पुरादुत्तरदिग्भागे क्रोशमात्रे तु कर्णिका ॥
सर्वोपकारनिरता स्थानोपद्रवनाशनी
sthānānnirṛtidigbhāge brahmāṇīpramukhāstathā ||
nānārūpadharā devyo vidyaṃte jalamātaraḥ
||21||स्थानान्निर्ऋतिदिग्भागे ब्रह्माणीप्रमुखास्तथा ॥
नानारूपधरा देव्यो विद्यंते जलमातरः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye devatāsthāpanaṃnāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ || 22 ||