tato devādhidevo'pi lakṣmīmāhūya bhāminīm
atha śrīnivāsasya lakṣmyādikṛtapariṇayālaṃkāraḥ ||
śrīvarāha uvāca ||
tato devādhidevo'pi lakṣmīmāhūya bhāminīm ||
kiṃ kāryaṃ vada kalyāṇi vivāhārthaṃ sulocane
||1||अथ श्रीनिवासस्य लक्ष्म्यादिकृतपरिणयालंकारः ॥
श्रीवराह उवाच ॥
ततो देवाधिदेवोऽपि लक्ष्मीमाहूय भामिनीम् ॥
किं कार्यं वद कल्याणि विवाहार्थं सुलोचने
ājñāpayasva svasakhī rame kāryaṃ kuru priyam ||
śrīstu kṛṣṇavacaḥ śrutvā sakhīrāhūya codayat
||2||आज्ञापयस्व स्वसखी रमे कार्यं कुरु प्रियम् ॥
श्रीस्तु कृष्णवचः श्रुत्वा सखीराहूय चोदयत्
śriyājñaptā tataḥ prītiḥ sugaṃdhaṃ tailamādadau ||
śrutiḥ kṣaumaṃ samādāya tasthau devasya sannidhau
||3||श्रियाज्ञप्ता ततः प्रीतिः सुगंधं तैलमाददौ ॥
श्रुतिः क्षौमं समादाय तस्थौ देवस्य सन्निधौ
bhūṣaṇāni samādāya smṛtirapyāyayau mudā ||
dhṛtirādarśamādhatta śāntirmṛgamadaṃ dadhau
||4||भूषणानि समादाय स्मृतिरप्याययौ मुदा ॥
धृतिरादर्शमाधत्त शान्तिर्मृगमदं दधौ
yakṣakardamamādāya hrīḥ sthitā purato hareḥ ||
kīrtiḥ kanakapaṭṭaṃ ca saratnaṃ mukuṭaṃ dadhau
||5||यक्षकर्दममादाय ह्रीः स्थिता पुरतो हरेः ॥
कीर्तिः कनकपट्टं च सरत्नं मुकुटं दधौ
chatraṃ dadhau tadeṃdrāṇī cāmaraṃ tu sarasvatī ||
dvitīyaṃ cāmaraṃ gaurī vyajane vijayājaye
||6||छत्रं दधौ तदेंद्राणी चामरं तु सरस्वती ॥
द्वितीयं चामरं गौरी व्यजने विजयाजये
āgatāstāḥ samālokya śrīrutthāyātha satvarā ||
sugaṃdhaṃ tailamādāya devamabhyajya śīrṣataḥ
||7||आगतास्ताः समालोक्य श्रीरुत्थायाथ सत्वरा ॥
सुगंधं तैलमादाय देवमभ्यज्य शीर्षतः
udvartitaṃ gaṃdhacūrṇairdevāṃgaṃ parimṛjya ca ||
ānītānkaribhistoyakalaśānkāṃcanāñchatam
||8||उद्वर्तितं गंधचूर्णैर्देवांगं परिमृज्य च ॥
आनीतान्करिभिस्तोयकलशान्कांचनाञ्छतम्
viyadgaṃgāditīrthebhyaḥ karpūrādisuvāsitān ||
ekamekaṃ samādāya tvabhyaṣiṃcadramā harim
||9||वियद्गंगादितीर्थेभ्यः कर्पूरादिसुवासितान् ॥
एकमेकं समादाय त्वभ्यषिंचद्रमा हरिम्
saṃdhūpya keśāndhūpena tānāśyāmānbabaṃdha ca ||
sugaṃdhenānulipyāṃgaṃ svarṇavarṇena tadvibhoḥ
||10||संधूप्य केशान्धूपेन तानाश्यामान्बबंध च ॥
सुगंधेनानुलिप्यांगं स्वर्णवर्णेन तद्विभोः
pītakauśeyakaṃ baddhvā kaṭyāṃ kāṃcīsamanvitam ||
mukuṭādivibhūṣābhirbhūṣayāmāsa cendirā
||11||पीतकौशेयकं बद्ध्वा कट्यां कांचीसमन्वितम् ॥
मुकुटादिविभूषाभिर्भूषयामास चेन्दिरा
aṃgulīyakaratnāni sarvāsvevāṃgulīṣu ca ||
ādarśaṃ darśayāmāsa dhṛtirdevasya sannidhau
||12||अंगुलीयकरत्नानि सर्वास्वेवांगुलीषु च ॥
आदर्शं दर्शयामास धृतिर्देवस्य सन्निधौ
dṛṣṭvādarśaṃ devadevo hyūrdhvapuṃḍraṃ svayaṃ dadhau ||
āruhya garuḍaṃ paścātsvayaṃ lakṣmīsamanvitaḥ
||13||दृष्ट्वादर्शं देवदेवो ह्यूर्ध्वपुंड्रं स्वयं दधौ ॥
आरुह्य गरुडं पश्चात्स्वयं लक्ष्मीसमन्वितः
atha brahmādibhissākaṃ śrīnivāsasya viyadrājapuragamanam ||
brahmeśavajrivaruṇayamayakṣeśasevitaḥ ||
vasiṣṭhādyairmunīṃdraiśca sanakādyaiśca yogibhiḥ
||14||अथ ब्रह्मादिभिस्साकं श्रीनिवासस्य वियद्राजपुरगमनम् ॥
ब्रह्मेशवज्रिवरुणयमयक्षेशसेवितः ॥
वसिष्ठाद्यैर्मुनींद्रैश्च सनकाद्यैश्च योगिभिः
bhaktairbhāgavatairyukto nārāyaṇapurīṃ yayau ||
jagurgandharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ
||15||भक्तैर्भागवतैर्युक्तो नारायणपुरीं ययौ ॥
जगुर्गन्धर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः
devaduṃdubhayo nedustadā devasya sannidhau ||
japantaḥ svastisūktāni munayastaṃ samanvayuḥ
||16||देवदुंदुभयो नेदुस्तदा देवस्य सन्निधौ ॥
जपन्तः स्वस्तिसूक्तानि मुनयस्तं समन्वयुः
devo devagaṇairyukto viṣvaksenādipārṣadaiḥ ||
sakhībhissyaṃdanasthābhirbakulādyābhiranvitaḥ ||
ākāśarājasya puramāsasāda svalaṃkṛtam
||17||देवो देवगणैर्युक्तो विष्वक्सेनादिपार्षदैः ॥
सखीभिस्स्यंदनस्थाभिर्बकुलाद्याभिरन्वितः ॥
आकाशराजस्य पुरमाससाद स्वलंकृतम्
atha padmāvatīpariṇayaghaṭṭaḥ ||
devamāgatamālokya kanyāmairāvatasthitām ||
purīṃ pradakṣaṇīkṛtya gopuradvāramāgatām
||18||अथ पद्मावतीपरिणयघट्टः ॥
देवमागतमालोक्य कन्यामैरावतस्थिताम् ॥
पुरीं प्रदक्षणीकृत्य गोपुरद्वारमागताम्
ālokyākāśarājo'pi samānīya vadhūvarau ||
bandhubhiḥ sahitastasthau devamālokya keśavam
||19||आलोक्याकाशराजोऽपि समानीय वधूवरौ ॥
बन्धुभिः सहितस्तस्थौ देवमालोक्य केशवम्
viṣṇurmālāṃ svakaṃṭhasthāṃ hastenādāya sasmitaḥ ||
kamalāyāḥ skandhadeśe mumoca sumanaścitām
||20||विष्णुर्मालां स्वकंठस्थां हस्तेनादाय सस्मितः ॥
कमलायाः स्कन्धदेशे मुमोच सुमनश्चिताम्
ādāya mallikāmālā sā'sya kaṃṭhe samarpayat ||
evaṃ trivāraṃ tau kṛtvā vāhanādavaruhya ca
||21||आदाय मल्लिकामाला साऽस्य कंठे समर्पयत् ॥
एवं त्रिवारं तौ कृत्वा वाहनादवरुह्य च
sthitvā pīṭhe kṣaṇaṃ paścādgṛhaṃ viviśatuḥ śubham ||
brahmādidevayūthaiśca sahitau bhūmijāharī o
||22||स्थित्वा पीठे क्षणं पश्चाद्गृहं विविशतुः शुभम् ॥
ब्रह्मादिदेवयूथैश्च सहितौ भूमिजाहरी ओ
māṃgalyasūtrabaṃdhādi sāṃkurārpaṇamabjajaḥ ||
vaivāhikaṃ kārayitvā lājahomāntameva ca
||23||मांगल्यसूत्रबंधादि सांकुरार्पणमब्जजः ॥
वैवाहिकं कारयित्वा लाजहोमान्तमेव च
vratādeśaṃ samājñāya śayitau kamalāharī ||
caturthe divase sarvaṃ samāpayya caturmukhaḥ
||24||व्रतादेशं समाज्ञाय शयितौ कमलाहरी ॥
चतुर्थे दिवसे सर्वं समापय्य चतुर्मुखः
anujñāpya viyadrājamāropya garuḍe harim ||
devībhyāṃ sahitaṃ devaṃ devairgantuṃ pracakrame
||25||अनुज्ञाप्य वियद्राजमारोप्य गरुडे हरिम् ॥
देवीभ्यां सहितं देवं देवैर्गन्तुं प्रचक्रमे
divyadundubhirnirghoṣaiḥ saṃprāpya vṛṣabhācalam ||
tuṣṭuvurdevadeveśaṃ brahmādyā devatāgaṇāḥ
||26||दिव्यदुन्दुभिर्निर्घोषैः संप्राप्य वृषभाचलम् ॥
तुष्टुवुर्देवदेवेशं ब्रह्माद्या देवतागणाः
śukādayo munigaṇāstuṣṭuvuḥ puruṣottamam ||
stūyamāno'tha devo'pi viveśa maṇimaṃḍapam
||27||शुकादयो मुनिगणास्तुष्टुवुः पुरुषोत्तमम् ॥
स्तूयमानोऽथ देवोऽपि विवेश मणिमंडपम्
ramādharaṇijābhyāṃ ca tatra siṃhāsanaṃ yayau
||28||रमाधरणिजाभ्यां च तत्र सिंहासनं ययौ
atha vadhūvarayorviyadrājavitīrṇaprābhṛtādikam ||
ākāśarājo'pi tadā mahendrādisuraiḥ saha ||
putrīviṣṇvoḥ priyārthaṃ tu prābhṛtaṃ katumudyataḥ
||29||अथ वधूवरयोर्वियद्राजवितीर्णप्राभृतादिकम् ॥
आकाशराजोऽपि तदा महेन्द्रादिसुरैः सह ॥
पुत्रीविष्ण्वोः प्रियार्थं तु प्राभृतं कतुमुद्यतः
sauvarṇeṣu kaṭāheṣu taṃḍulāñchālisaṃbhavān ||
mudgapātrāṇyanekāni ghṛtakumbhaśatāni ca
||30||सौवर्णेषु कटाहेषु तंडुलाञ्छालिसंभवान् ॥
मुद्गपात्राण्यनेकानि घृतकुम्भशतानि च
payoghaṭasahasrāṇi dadhibhāṇḍānyanekaśaḥ ||
divyāni cūtakadalīnārikelaphalāni ca
||31||पयोघटसहस्राणि दधिभाण्डान्यनेकशः ॥
दिव्यानि चूतकदलीनारिकेलफलानि च
dhātrīphalāni kūṣmāḍarājaraṃbhāphalāni ca ||
panasānmātuluṃgāṃśca śarkarāpūritānghaṭān
||32||धात्रीफलानि कूष्माडराजरंभाफलानि च ॥
पनसान्मातुलुंगांश्च शर्करापूरितान्घटान्
suvarṇamaṇimuktāśca kṣaumakoṭyaṃbarāṇi ca ||
dāsīdāsasahasrāṇi koṭiśo gāstathaiva ca
||33||सुवर्णमणिमुक्ताश्च क्षौमकोट्यंबराणि च ॥
दासीदाससहस्राणि कोटिशो गास्तथैव च
haṃsenduśuklavarṇānāṃ hayānāmayutaṃ dadau ||
tuṃgānāṃ nityamattānāṃ gajānāmadhikaṃ śatāt
||34||हंसेन्दुशुक्लवर्णानां हयानामयुतं ददौ ॥
तुंगानां नित्यमत्तानां गजानामधिकं शतात्
aṃtaḥpuracarā nārīrnṛttagītaviśāradāḥ ||
dadau catuḥsahasrāṇi śrīnivāsāya viṣṇave ||
dattvā caitāni sarvāṇi tasthau devapuro vibhuḥ
||35||अंतःपुरचरा नारीर्नृत्तगीतविशारदाः ॥
ददौ चतुःसहस्राणि श्रीनिवासाय विष्णवे ॥
दत्त्वा चैतानि सर्वाणि तस्थौ देवपुरो विभुः
atha śrīnivāsakṛpayā viyadrājasya bhaktirūpavaraprāptiḥ ||
dṛṣṭvā devo'pi tatsarvaṃ devībhyāṃ sahito hariḥ
||36||अथ श्रीनिवासकृपया वियद्राजस्य भक्तिरूपवरप्राप्तिः ॥
दृष्ट्वा देवोऽपि तत्सर्वं देवीभ्यां सहितो हरिः
suprītaḥ prāha rājānaṃ śvaśuraṃ veṃkaṭeśvaraḥ ||
varaṃ vṛṇīṣva he rājanguro matto yadīcchasi
||37||सुप्रीतः प्राह राजानं श्वशुरं वेंकटेश्वरः ॥
वरं वृणीष्व हे राजन्गुरो मत्तो यदीच्छसि
iti śrīśavacaḥ śrutvā viyadrājo'vadadvibhum ||
tvatsevaiveha devaivaṃ bhūyādavyabhicāriṇī
||38||इति श्रीशवचः श्रुत्वा वियद्राजोऽवदद्विभुम् ॥
त्वत्सेवैवेह देवैवं भूयादव्यभिचारिणी
manastvatpādakamale tvayi bhaktirmamāstu vai
||39||मनस्त्वत्पादकमले त्वयि भक्तिर्ममास्तु वै
śrībhagavānuvāca
tvayā yaduktaṃ rājendra sarvametadbhaviṣyati ||
iti dattvā varaṃ tasmai saṃmānyaiva yathocitam
||40||त्वया यदुक्तं राजेन्द्र सर्वमेतद्भविष्यति ॥
इति दत्त्वा वरं तस्मै संमान्यैव यथोचितम्
atha vivāhārthamāgatānāṃ brahmādīnāṃ svāvāsagamanam ||
brahmeśādisurānsarvānsamabhyarcya yathocitam ||
svarlokagamanāyaivamanumene mudā hariḥ ||
gateṣu teṣu sarveṣu śriyā bhūmijayā yutaḥ
||41||अथ विवाहार्थमागतानां ब्रह्मादीनां स्वावासगमनम् ॥
ब्रह्मेशादिसुरान्सर्वान्समभ्यर्च्य यथोचितम् ॥
स्वर्लोकगमनायैवमनुमेने मुदा हरिः ॥
गतेषु तेषु सर्वेषु श्रिया भूमिजया युतः
viharansa yathāpūrvaṃ svāmipuṣkariṇītaṭe ||
āste divyālaye devopyarcyamāno guhena vai
||42||विहरन्स यथापूर्वं स्वामिपुष्करिणीतटे ॥
आस्ते दिव्यालये देवोप्यर्च्यमानो गुहेन वै
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye dharaṇīvarāhasaṃvāde brahmādibhiḥ sākaṃ śrīnivāsasya viyadrājapuragamana kamalālayāpariṇayādivarṇanaṃnāmāṣṭamo'dhyāyaḥ || 8 ||