rāmakṛṣṇatīrthamahimānuvarṇanam
atha rāmakṛṣṇatīrthamāhātmyam ||
śrīsūta uvāca ||
veṃkaṭākhye mahāpuṇye sarvapātakanāśane ||
kṛṣṇatīrthasya māhātmyaṃ śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ
||1||अथ रामकृष्णतीर्थमाहात्म्यम् ॥
श्रीसूत उवाच ॥
वेंकटाख्ये महापुण्ये सर्वपातकनाशने ॥
कृष्णतीर्थस्य माहात्म्यं शृणुध्वं सुसमाहिताः
yatra majjanamātreṇa kṛtaghno'pi vimucyate ||
pitṝnmātṝrgurūṃścāvamanyaṃte mohamohitāḥ
||2||यत्र मज्जनमात्रेण कृतघ्नोऽपि विमुच्यते ॥
पितॄन्मातॄर्गुरूंश्चावमन्यंते मोहमोहिताः
ye cāpyanye durātmānaḥ kṛtaghnā nirapatrapāḥ ||
te sarve kṛṣṇatīrthesmiñchuddhyanti snānamātrataḥ
||3||ये चाप्यन्ये दुरात्मानः कृतघ्ना निरपत्रपाः ॥
ते सर्वे कृष्णतीर्थेस्मिञ्छुद्ध्यन्ति स्नानमात्रतः
kṛṣṇanāmā muniḥ pūrvaṃ veṃkaṭāhṛyabhūdhare ||
avartata tapaḥ kurvanviṣṇuṃ dhyāyansamāhitaḥ
||4||कृष्णनामा मुनिः पूर्वं वेंकटाहृयभूधरे ॥
अवर्तत तपः कुर्वन्विष्णुं ध्यायन्समाहितः
sa tatra kalpayāmāsa snānārthaṃ tīrthamuttamam ||
tatra snātvā sakṛnmartyaḥ kṛtaghno'pi vimucyate
||5||स तत्र कल्पयामास स्नानार्थं तीर्थमुत्तमम् ॥
तत्र स्नात्वा सकृन्मर्त्यः कृतघ्नोऽपि विमुच्यते
atretihāsaṃ vakṣyāmi purāṇaṃ pāpanāśanam ||
yasya śravaṇamātreṇa naro muktimavāpnuyāt
||6||अत्रेतिहासं वक्ष्यामि पुराणं पापनाशनम् ॥
यस्य श्रवणमात्रेण नरो मुक्तिमवाप्नुयात्
purā babhūva viprendro rāmakṛṣṇo mahāmuniḥ ||
satyavāñchīlavānvāgmī sarvabhūtadayānvitaḥ
||7||पुरा बभूव विप्रेन्द्रो रामकृष्णो महामुनिः ॥
सत्यवाञ्छीलवान्वाग्मी सर्वभूतदयान्वितः
śatrumitrasamo dāntastapasvī vijiteṃdriyaḥ ||
pare brahmaṇi niṣṇāto brahmatattvaikasaṃśrayaḥ
||8||शत्रुमित्रसमो दान्तस्तपस्वी विजितेंद्रियः ॥
परे ब्रह्मणि निष्णातो ब्रह्मतत्त्वैकसंश्रयः
evaṃprabhāvaḥ sa munistapastepe sudāruṇam ||
sa vai niścalasarvāṃgastiṣṭhansarvatra bhūtale
||9||एवंप्रभावः स मुनिस्तपस्तेपे सुदारुणम् ॥
स वै निश्चलसर्वांगस्तिष्ठन्सर्वत्र भूतले
paramāṇvantaraṃ vāpi na svasthānāccacāla saḥ ||
sthitvā tatra tapasyaṃtamanekaśatavatsarān
||10||परमाण्वन्तरं वापि न स्वस्थानाच्चचाल सः ॥
स्थित्वा तत्र तपस्यंतमनेकशतवत्सरान्
taṃ cākramata valmīkaṃ chāditāṃgaṃ cakāra vai ||
valmīkākrāntadeho'pi rāmakṛṣṇo mahāmuniḥ
||11||तं चाक्रमत वल्मीकं छादितांगं चकार वै ॥
वल्मीकाक्रान्तदेहोऽपि रामकृष्णो महामुनिः
akarottapa evāsau valmīkaṃ na tvabudhyata ||
tasmiṃśca tapyati tapo vāsavo munipuṃgave
||12||अकरोत्तप एवासौ वल्मीकं न त्वबुध्यत ॥
तस्मिंश्च तप्यति तपो वासवो मुनिपुंगवे
visṛjya meghajālāni varṣayāmāsa vegavān ||
evaṃ dināni saptāyaṃ vavarṣa ca nirantaram
||13||विसृज्य मेघजालानि वर्षयामास वेगवान् ॥
एवं दिनानि सप्तायं ववर्ष च निरन्तरम्
dhārāvarṣeṇa mahatā vṛṣyamāṇopi vai muniḥ ||
tadvarṣaṃ pratijagrāha nimīlitavilocanaḥ
||14||धारावर्षेण महता वृष्यमाणोपि वै मुनिः ॥
तद्वर्षं प्रतिजग्राह निमीलितविलोचनः
mahatā stanitenāśu tadā badhirayanchrutīḥ ||
valmīkasyopariṣṭādvai nipapāta mahāśaniḥ
||15||महता स्तनितेनाशु तदा बधिरयन्छ्रुतीः ॥
वल्मीकस्योपरिष्टाद्वै निपपात महाशनिः
tasminvarṣati parjanye śītavātādiduḥsahe
||16||तस्मिन्वर्षति पर्जन्ये शीतवातादिदुःसहे
atha rāmakṛṣṇākhyamaharṣitapaḥprasannabhagavadāvirbhāvaḥ ||
valmīkaśikharaṃ dhvastaṃ babhūvāśanitāḍitam ||
tadāprādurabhūddevaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
||17||अथ रामकृष्णाख्यमहर्षितपःप्रसन्नभगवदाविर्भावः ॥
वल्मीकशिखरं ध्वस्तं बभूवाशनिताडितम् ॥
तदाप्रादुरभूद्देवः शङ्खचक्रगदाधरः
vinatānandanārūḍho vanamālāvibhūṣitaḥ ||
rāmakṛṣṇasya tapasā toṣito vākyamabravīt
||18||विनतानन्दनारूढो वनमालाविभूषितः ॥
रामकृष्णस्य तपसा तोषितो वाक्यमब्रवीत्
taponidhe rāmakṛṣṇa vedaśāstrārthapāraga ||
madāvirbhāvadivase yaḥ snāti manujottamaḥ
||19||तपोनिधे रामकृष्ण वेदशास्त्रार्थपारग ॥
मदाविर्भावदिवसे यः स्नाति मनुजोत्तमः
tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ śeṣeṇāpi na śakyate ||
makarasthe ravau vipra paurṇamāsyāṃ mahātithau
||20||तस्य पुण्यफलं वक्तुं शेषेणापि न शक्यते ॥
मकरस्थे रवौ विप्र पौर्णमास्यां महातिथौ
puṣyanakṣatrayuktāyāṃ snānakālo vidhīyate ||
taddine snāti yo martyaḥ kṛṣṇatīrthaṃ mahāmatiḥ
||21||पुष्यनक्षत्रयुक्तायां स्नानकालो विधीयते ॥
तद्दिने स्नाति यो मर्त्यः कृष्णतीर्थं महामतिः
sarvapāpavinirmuktaḥ sarvānkāmām̐llabheta saḥ ||
madāvirbhāvadivase kṛṣṇatīrthajale śubhe
||22||सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वान्कामाँल्लभेत सः ॥
मदाविर्भावदिवसे कृष्णतीर्थजले शुभे
snātuṃ tatra samāyāṃti svapāpapariśuddhaye ||
devā manuṣyāḥ sarve ca dikpālāśca mahaujasaḥ
||23||स्नातुं तत्र समायांति स्वपापपरिशुद्धये ॥
देवा मनुष्याः सर्वे च दिक्पालाश्च महौजसः
ete sarve mahātmānaḥ koṭisūryasamaprabhāḥ ||
te sarve kṛṣṇatīrthesminsnānātpūtā bhavaṃti hi
||24||एते सर्वे महात्मानः कोटिसूर्यसमप्रभाः ॥
ते सर्वे कृष्णतीर्थेस्मिन्स्नानात्पूता भवंति हि
tvannāmnedaṃ mahātīrthaṃ loke prakhyātimeṣyati ||
ityuktvā śrīnivāsaśca tatraivāntaradhīyata
||25||त्वन्नाम्नेदं महातीर्थं लोके प्रख्यातिमेष्यति ॥
इत्युक्त्वा श्रीनिवासश्च तत्रैवान्तरधीयत
evaṃ prabhāvaṃ tattīrthaṃ mahāpāpaviśodhanam ||
buddhiśuddhipradaṃ pusāṃ sarvaiśvaryapradāyakam
||26||एवं प्रभावं तत्तीर्थं महापापविशोधनम् ॥
बुद्धिशुद्धिप्रदं पुसां सर्वैश्वर्यप्रदायकम्
evaṃ vaḥ kathitaṃ viprāḥ kṛṣṇatīrthasya vaibhavam ||
śṛṇvatāṃ paṭhatāṃ caiva viṣṇulokapradāyakam
||27||एवं वः कथितं विप्राः कृष्णतीर्थस्य वैभवम् ॥
शृण्वतां पठतां चैव विष्णुलोकप्रदायकम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ sahitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye rāmakṛṣṇatīrthamahimānuvarṇanaṃnāma pañcadaśo'dhyāyaḥ || 15 ||