dvārakādarśanagomatīsaritsnānavidhimāhātmyavarṇanam
sūta uvāca
prahlādasya vacaḥ śrutvā sthitastatra sabhāsthale ||
papracchātyutsukamanā balistatkṣetravaibhavam
||1||प्रह्लादस्य वचः श्रुत्वा स्थितस्तत्र सभास्थले ॥
पप्रच्छात्युत्सुकमना बलिस्तत्क्षेत्रवैभवम्
prahlādastadvacaḥ śrutvā bhaktibhāvapuraskṛtam ||
abhinandya ca taṃ premṇā pravaktumupacakrame
||2||प्रह्लादस्तद्वचः श्रुत्वा भक्तिभावपुरस्कृतम् ॥
अभिनन्द्य च तं प्रेम्णा प्रवक्तुमुपचक्रमे
prahlāda uvāca
ekaikasminpade datte purīṃ dvāravatīṃ prati ||
puṇyaṃ kratusahasrāṇāṃ phalaṃ bhavati dehinām
||3||एकैकस्मिन्पदे दत्ते पुरीं द्वारवतीं प्रति ॥
पुण्यं क्रतुसहस्राणां फलं भवति देहिनाम्
ye'pīcchaṃti manovṛttyā gamanaṃ dvārakāṃ prati ||
teṣāṃ pralīyate pāpaṃ pūrvajanmāyutārjitam
||4||येऽपीच्छंति मनोवृत्त्या गमनं द्वारकां प्रति ॥
तेषां प्रलीयते पापं पूर्वजन्मायुतार्जितम्
atyugrāṇyapi pāpāni tāvattiṣṭhaṃti vigrahe ||
yāvanna gacchate jaṃtuḥ kalau dvāravatīṃ prati
||5||अत्युग्राण्यपि पापानि तावत्तिष्ठंति विग्रहे ॥
यावन्न गच्छते जंतुः कलौ द्वारवतीं प्रति
lobhenā'pyuparodhena daṃbhena kapaṭena vā ||
cakratīrthe tu yo gacchenna punarviśate bhuvi ||
hīnavarṇo'pi pāpātmā mṛtaḥ kṛṣṇupurīṃ prati ||
kali kālakṛtairdoṣairatyugrairapi mānavaḥ ||
bhaktyā kṛṣṇamukhaṃ dṛṣṭvā na lipyati kadācana
||7||लोभेनाऽप्युपरोधेन दंभेन कपटेन वा ॥
चक्रतीर्थे तु यो गच्छेन्न पुनर्विशते भुवि ॥
हीनवर्णोऽपि पापात्मा मृतः कृष्णुपुरीं प्रति ॥
कलि कालकृतैर्दोषैरत्युग्रैरपि मानवः ॥
भक्त्या कृष्णमुखं दृष्ट्वा न लिप्यति कदाचन
tāvadvirājate kāśī hyavaṃtī mathurāpurī ||
yāvanna paśyate jaṃtuḥ purīṃ kṛṣṇena pālitām
||8||तावद्विराजते काशी ह्यवंती मथुरापुरी ॥
यावन्न पश्यते जंतुः पुरीं कृष्णेन पालिताम्
yeṣāṃ kṛṣṇālaye prāṇā gatā dānavanāyaka ||
na teṣāṃ punarāvṛttiḥ kalpakoṭiśatairapi
||9||येषां कृष्णालये प्राणा गता दानवनायक ॥
न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि
durlabho dvārakāvāso durlabhaṃ kṛṣṇadarśanam ||
durlabhaṃ gomatīsnānaṃ rukmiṇīdarśanaṃ kalau
||10||दुर्लभो द्वारकावासो दुर्लभं कृष्णदर्शनम् ॥
दुर्लभं गोमतीस्नानं रुक्मिणीदर्शनं कलौ
nityaṃ kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ ye smaraṃti gṛhe sthitāḥ ||
na teṣāṃ pātakaṃ kiṃciddehamāśritya tiṣṭhati
||11||नित्यं कृष्णपुरीं रम्यां ये स्मरंति गृहे स्थिताः ॥
न तेषां पातकं किंचिद्देहमाश्रित्य तिष्ठति
keśavārcā gṛhe yasya na tiṣṭhati mahīpate ||
tasyānnaṃ na ca bhoktavyamabhakṣyeṇa samaṃ smṛtam
||12||केशवार्चा गृहे यस्य न तिष्ठति महीपते ॥
तस्यान्नं न च भोक्तव्यमभक्ष्येण समं स्मृतम्
noṣṇatvaṃ dvija rāje vai na śītatvaṃ hutāśane ||
vaiṣṇavānāṃ na pāpatvamekādaśyupavāsinām
||13||नोष्णत्वं द्विज राजे वै न शीतत्वं हुताशने ॥
वैष्णवानां न पापत्वमेकादश्युपवासिनाम्
nāsti nāsti mahābhāgāḥ kalikālasamaṃ yugam ||
smaraṇātkīrttanādviṣṇoḥ prāpyate paramavyayam
||14||नास्ति नास्ति महाभागाः कलिकालसमं युगम् ॥
स्मरणात्कीर्त्तनाद्विष्णोः प्राप्यते परमव्ययम्
satyabhāmāpatiryatra yatra puṇyā ca gomatī ||
narā muktiṃ prayāsyaṃti tatra snātvā kalau yuge
||15||सत्यभामापतिर्यत्र यत्र पुण्या च गोमती ॥
नरा मुक्तिं प्रयास्यंति तत्र स्नात्वा कलौ युगे
mādhave śuklapakṣe tu trispṛśāṃ dvādaśīṃ yadi ||
labhate dvārakāyāṃ tu nāsti dhanyatarastataḥ
||16||माधवे शुक्लपक्षे तु त्रिस्पृशां द्वादशीं यदि ॥
लभते द्वारकायां तु नास्ति धन्यतरस्ततः
trispṛśāṃ dvādaśīṃ prāpya gatvā kṛṣṇapurīṃ naraḥ ||
yaḥ karoti harerbhaktyā so'śvamedhaphalaṃ labhet
||17||त्रिस्पृशां द्वादशीं प्राप्य गत्वा कृष्णपुरीं नरः ॥
यः करोति हरेर्भक्त्या सोऽश्वमेधफलं लभेत्
naṃdāyāṃ tu jayāyāṃ vai bhadrā caiva bhavedyadi ||
upavāsārcane gīte durllabhā kṛṣṇasannidhau
||18||नंदायां तु जयायां वै भद्रा चैव भवेद्यदि ॥
उपवासार्चने गीते दुर्ल्लभा कृष्णसन्निधौ
udayaikādaśī svalpā aṃte caiva trayodaśī ||
saṃpūrṇā dvādaśī madhye trispṛśā ca hareḥ priyā
||19||उदयैकादशी स्वल्पा अंते चैव त्रयोदशी ॥
संपूर्णा द्वादशी मध्ये त्रिस्पृशा च हरेः प्रिया
ekena copavāsena upavāsā'yutaṃ phalam ||
jāgare śatasāhasraṃ nṛtye koṭiguṇaṃ kalau
||20||एकेन चोपवासेन उपवासाऽयुतं फलम् ॥
जागरे शतसाहस्रं नृत्ये कोटिगुणं कलौ
tatphalaṃ labhate marttyo dvārakāyāṃ dinedine ||
gṛheṣu vasatāmetatkiṃ punaḥ kṛṣṇasaṃnidhau
||21||तत्फलं लभते मर्त्त्यो द्वारकायां दिनेदिने ॥
गृहेषु वसतामेतत्किं पुनः कृष्णसंनिधौ
vāṅmanaḥkāyajairdoṣairhatā ye pāpabuddhayaḥ ||
dvāravatyāṃ vimucyaṃte dṛṣṭvā kṛṣṇamukhaṃ śubham
||22||वाङ्मनःकायजैर्दोषैर्हता ये पापबुद्धयः ॥
द्वारवत्यां विमुच्यंते दृष्ट्वा कृष्णमुखं शुभम्
daityeśvara narāḥ ślāghyā dvāravatyāṃ gatāśca ye
||23||दैत्येश्वर नराः श्लाघ्या द्वारवत्यां गताश्च ये
durllabhānīha tīrthāni durlabhāḥ parvatottamāḥ ||
durllabhā vaiṣṇavā loke dvārakāvasatiḥ kalau
||24||दुर्ल्लभानीह तीर्थानि दुर्लभाः पर्वतोत्तमाः ॥
दुर्ल्लभा वैष्णवा लोके द्वारकावसतिः कलौ
gavāṃ koṭisahasrāṇi ratnako ṭiśatāni ca ||
dattvā yatphalamāpnoti tatphalaṃ kṛṣṇasannidhau
||25||गवां कोटिसहस्राणि रत्नको टिशतानि च ॥
दत्त्वा यत्फलमाप्नोति तत्फलं कृष्णसन्निधौ
yasyāḥ sīmāṃ praviṣṭasya brahmahatyādipātakam ||
naśyate darśanādeva tāṃ purīṃ ko na sevate
||26||यस्याः सीमां प्रविष्टस्य ब्रह्महत्यादिपातकम् ॥
नश्यते दर्शनादेव तां पुरीं को न सेवते
cakrāṃkitā śilā yatra gomatyudadhisaṃgame ||
yacchati pūjitā mokṣaṃ tāṃ purīṃ ko na sevate
||27||चक्रांकिता शिला यत्र गोमत्युदधिसंगमे ॥
यच्छति पूजिता मोक्षं तां पुरीं को न सेवते
siṃhasthe ca gurau viprā godāvaryyāṃ tu yatphalam ||
tatphalaṃ snānamātreṇa gomatyāṃ kṛṣṇasannidhau
||28||सिंहस्थे च गुरौ विप्रा गोदावर्य्यां तु यत्फलम् ॥
तत्फलं स्नानमात्रेण गोमत्यां कृष्णसन्निधौ
dvārakā'vasthitaṃ toyaṃ ṣaṇmāsaṃ pibate naraḥ ||
tasya cakrāṃkito deho bhavate nātra saṃśayaḥ
||29||द्वारकाऽवस्थितं तोयं षण्मासं पिबते नरः ॥
तस्य चक्रांकितो देहो भवते नात्र संशयः
manvantarasahasrāṇi kāśīvāsena yatphalam ||
tatphalaṃ dvārakāyāṃ ca vasataḥ paṃcabhirddinaiḥ
||30||मन्वन्तरसहस्राणि काशीवासेन यत्फलम् ॥
तत्फलं द्वारकायां च वसतः पंचभिर्द्दिनैः
tāvanmṛtaprajā nārī durbhagā daityapuṃgava ||
yāvanna paśyate bhaktyā kalau kṛṣṇapriyāṃ purīm
||31||तावन्मृतप्रजा नारी दुर्भगा दैत्यपुंगव ॥
यावन्न पश्यते भक्त्या कलौ कृष्णप्रियां पुरीम्
rukmiṇīṃ satyabhāmāṃ ca devīṃ jāṃbavatīṃ tathā ||
mitraviṃdāṃ ca kāliṃdīṃ bhadrāṃ nāgnajitīṃ tathā
||32||रुक्मिणीं सत्यभामां च देवीं जांबवतीं तथा ॥
मित्रविंदां च कालिंदीं भद्रां नाग्नजितीं तथा
saṃpūjya lakṣmaṇāṃ tatra vaiṣṇavīḥ kṛṣṇavallabhāḥ ||
etāḥ saṃpūjya vidhivacchreṣṭhaputraśca labhyate
||33||संपूज्य लक्ष्मणां तत्र वैष्णवीः कृष्णवल्लभाः ॥
एताः संपूज्य विधिवच्छ्रेष्ठपुत्रश्च लभ्यते
tāvadbhavabhayaṃ puṃsāṃ gṛhabhaṃgaśca mūrkhatā ||
yāvanna paśyate bhaktyā kalau kṛṣṇapurīṃ naraḥ
||34||तावद्भवभयं पुंसां गृहभंगश्च मूर्खता ॥
यावन्न पश्यते भक्त्या कलौ कृष्णपुरीं नरः
na sarvatra mahāpuṇyaṃ saṃgame saritāṃpateḥ ||
jāhnavīsaṃgamānmuktirgomatīnīrasaṃgamāt ||
saṃparke gomatīnīrapūto'haṃ kṛṣṇasannidhau
||35||न सर्वत्र महापुण्यं संगमे सरितांपतेः ॥
जाह्नवीसंगमान्मुक्तिर्गोमतीनीरसंगमात् ॥
संपर्के गोमतीनीरपूतोऽहं कृष्णसन्निधौ
gomatīnīrasaṃpṛktaṃ ye māṃ paśyaṃti mānavāḥ ||
na teṣāṃ punarāvṛttirityāha saritāṃpatiḥ
||36||गोमतीनीरसंपृक्तं ये मां पश्यंति मानवाः ॥
न तेषां पुनरावृत्तिरित्याह सरितांपतिः
dvārakāṃ gacchamānasya vipattiśca bhavedyadi ||
na tasya punarāvṛttiḥ kalpakoṭiśatairapi
||37||द्वारकां गच्छमानस्य विपत्तिश्च भवेद्यदि ॥
न तस्य पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe caturthe dvārakāmāhātmye dvārakādarśanagomatīsaritsnānavidhimāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ || 36 ||