jayā ca vijayā caiva jayaṃtī pāpanāśinī
śrīprahlāda uvāca
jayā ca vijayā caiva jayaṃtī pāpanāśinī ||
unmīlinī vaṃjulī ca trispṛśā pakṣavarddhinī
||1||जया च विजया चैव जयंती पापनाशिनी ॥
उन्मीलिनी वंजुली च त्रिस्पृशा पक्षवर्द्धिनी
puṇyaṃ sarvapurāṇānāṃ te labhaṃte dinedine ||
pakvānnaṃ ye prakurvaṃti havirddhānyasamudbhavam
||2||पुण्यं सर्वपुराणानां ते लभंते दिनेदिने ॥
पक्वान्नं ये प्रकुर्वंति हविर्द्धान्यसमुद्भवम्
jāgare padmanābhasya ghṛtenaiva supācitam ||
vartidvayasamāyuktaṃ dīpaṃ ghṛtasamanvitam
||3||जागरे पद्मनाभस्य घृतेनैव सुपाचितम् ॥
वर्तिद्वयसमायुक्तं दीपं घृतसमन्वितम्
yaḥ kuryyājjāgare viṣṇoḥ śāligrāmaśilāgrataḥ ||
śālagrāmaśilāgre tu ye prakurvaṃti jāgaram
||4||यः कुर्य्याज्जागरे विष्णोः शालिग्रामशिलाग्रतः ॥
शालग्रामशिलाग्रे तु ये प्रकुर्वंति जागरम्
kurvaṃti nṛtyavādye ca lokānāṃ raṃjanāya ca ||
saṃchādayaṃti kusumaiḥ śāligrāmaśilāṃ ca ye
||5||कुर्वंति नृत्यवाद्ये च लोकानां रंजनाय च ॥
संछादयंति कुसुमैः शालिग्रामशिलां च ये
cakrāṃkitāṃ viśeṣeṇa pratimāṃ vaiṣṇavīṃ dvijāḥ ||
caṃdanaṃ ca sakarpūraṃ kṛṣṇāgurusamanvitam
||6||चक्रांकितां विशेषेण प्रतिमां वैष्णवीं द्विजाः ॥
चंदनं च सकर्पूरं कृष्णागुरुसमन्वितम्
yuktaṃ mṛgamadenāpi yaḥ karoti vilepanam ||
dvādaśyāṃ devadevasya rātrau jāgaraṇe sadā
||7||युक्तं मृगमदेनापि यः करोति विलेपनम् ॥
द्वादश्यां देवदेवस्य रात्रौ जागरणे सदा
tasya puṇyaṃ pravakṣyāmi saṃkṣepeṇa ca vo'grataḥ ||
tatphalaṃ koṭitīrthe tu ujjayinyāṃ mahālaye
||8||तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि संक्षेपेण च वोऽग्रतः ॥
तत्फलं कोटितीर्थे तु उज्जयिन्यां महालये
vārāṇasyāṃ kurukṣetre mathurāyāṃ tripuṣkare ||
ayodhyāyāṃ prayāge ca tīrthe sāgarasaṃgame
||9||वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे मथुरायां त्रिपुष्करे ॥
अयोध्यायां प्रयागे च तीर्थे सागरसंगमे
sarvapuṇyeṣu tīrtheṣu devatāyataneṣu ca ||
kṛtairyajñāyutaistatra vratadānaiśca puṣkalaiḥ
||10||सर्वपुण्येषु तीर्थेषु देवतायतनेषु च ॥
कृतैर्यज्ञायुतैस्तत्र व्रतदानैश्च पुष्कलैः
vedairadhītairyatpuṇyaṃ purāṇaiścāvagāhitaiḥ ||
tapobhiścaritaiḥ puṇyaṃ samyagāśrama pālanaiḥ
||11||वेदैरधीतैर्यत्पुण्यं पुराणैश्चावगाहितैः ॥
तपोभिश्चरितैः पुण्यं सम्यगाश्रम पालनैः
yatphalaṃ munibhiḥ proktaṃ vedavyāsena putraka ||
tatphalaṃ jāgare viṣṇoḥ pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ
||12||यत्फलं मुनिभिः प्रोक्तं वेदव्यासेन पुत्रक ॥
तत्फलं जागरे विष्णोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः
haimavatyai purā proktaṃ kailāse śūlapāṇinā ||
nāradāya purā proktaṃ brahmaṇā matsamīpataḥ
||13||हैमवत्यै पुरा प्रोक्तं कैलासे शूलपाणिना ॥
नारदाय पुरा प्रोक्तं ब्रह्मणा मत्समीपतः
aruṇena vajrahastāya kathitaṃ pṛcchate purā ||
dvādaśījāgarasyoktaṃ phalaṃ viprā mayā ca vaḥ ||
tatkurudhvaṃ dvijā yūyaṃ jāgaraṃ viṣṇuvāsare
||14||अरुणेन वज्रहस्ताय कथितं पृच्छते पुरा ॥
द्वादशीजागरस्योक्तं फलं विप्रा मया च वः ॥
तत्कुरुध्वं द्विजा यूयं जागरं विष्णुवासरे
sūta uvāca
ityuktvā brāhmaṇānprāha baliṃ pautraṃ svakaṃ tataḥ ||
tvamapi śraddhayā pautra kuru jāgaraṇaṃ hareḥ
||15||इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्प्राह बलिं पौत्रं स्वकं ततः ॥
त्वमपि श्रद्धया पौत्र कुरु जागरणं हरेः
dvārakā manasā dhyātā pāpaṃ varṣaśatānvitam ||
kīrtanācchatajanmotthaṃ dahate nātra saṃśayaḥ
||16||द्वारका मनसा ध्याता पापं वर्षशतान्वितम् ॥
कीर्तनाच्छतजन्मोत्थं दहते नात्र संशयः
pāpaṃ janmasahasrotthaṃ padamātreṇa gacchatām ||
dvārakā harate nūnaṃ muktiḥ kṛṣṇasya darśanāt
||17||पापं जन्मसहस्रोत्थं पदमात्रेण गच्छताम् ॥
द्वारका हरते नूनं मुक्तिः कृष्णस्य दर्शनात्
na śaknoti yadā gaṃtuṃ dvārakāṃ caiva mānavaḥ ||
māhātmyaṃ paṭhanīyaṃ tu dvārakāsaṃbhavaṃ gṛhe
||18||न शक्नोति यदा गंतुं द्वारकां चैव मानवः ॥
माहात्म्यं पठनीयं तु द्वारकासंभवं गृहे
dātavyaṃ vaiṣṇavānāṃ tu śrotavyaṃ bhaktibhāvataḥ ||
dvādaśyāṃ ca viśeṣeṇa paṭhanīyaṃ tu jāgare
||19||दातव्यं वैष्णवानां तु श्रोतव्यं भक्तिभावतः ॥
द्वादश्यां च विशेषेण पठनीयं तु जागरे
dvārakā saṃbhavaṃ puṇyaṃ sa saṃprāpnoti mānavaḥ ||
prasādādvāsudevasya satyaṃsatyaṃ ca bhāṣitam
||20||द्वारका संभवं पुण्यं स संप्राप्नोति मानवः ॥
प्रसादाद्वासुदेवस्य सत्यंसत्यं च भाषितम्
gṛhe saṃtiṣṭhate nityaṃ mathurā dvārakā tathā ||
avaṃtī ca tathā māyā prayāgaṃ kurujāṃgalam
||21||गृहे संतिष्ठते नित्यं मथुरा द्वारका तथा ॥
अवंती च तथा माया प्रयागं कुरुजांगलम्
tripuṣkaraṃ naimiṣaṃ ca gaṃgādvāraṃ ca saukaram ||
caṃdreśaṃ caiva kedāraṃ tathā rudramahālayam
||22||त्रिपुष्करं नैमिषं च गंगाद्वारं च सौकरम् ॥
चंद्रेशं चैव केदारं तथा रुद्रमहालयम्
vastrāpathaṃ mahādevaṃ mahākālaṃ tathaiva ca ||
bhūteśvaraṃ bhasmagātraṃ somanāthamumāpatim
||23||वस्त्रापथं महादेवं महाकालं तथैव च ॥
भूतेश्वरं भस्मगात्रं सोमनाथमुमापतिम्
koṭiliṃgaṃ trinetraṃ ca devaṃ bhṛguvanecaram ||
dīpeśvaraṃ mahānādaṃ devaṃ caivācaleśvaram
||24||कोटिलिंगं त्रिनेत्रं च देवं भृगुवनेचरम् ॥
दीपेश्वरं महानादं देवं चैवाचलेश्वरम्
brahmādayaḥ suragaṇā gṛhe tiṣṭhaṃti sarvadā ||
pitaro nāgagaṃdharvā munayaḥ siddhacāraṇāḥ
||25||ब्रह्मादयः सुरगणा गृहे तिष्ठंति सर्वदा ॥
पितरो नागगंधर्वा मुनयः सिद्धचारणाः
tīrthāni yāni kāni syuraśvamedhādayo makhāḥ ||
kṛṣṇajanmāṣṭamīṃ pautra yaḥ karoti viśeṣataḥ
||26||तीर्थानि यानि कानि स्युरश्वमेधादयो मखाः ॥
कृष्णजन्माष्टमीं पौत्र यः करोति विशेषतः
yathā bhāgavataṃ śāstraṃ tathā bhāgavato naraḥ ||
ubhayoraṃtaraṃ nāsti haraharyostathaiva ca
||27||यथा भागवतं शास्त्रं तथा भागवतो नरः ॥
उभयोरंतरं नास्ति हरहर्योस्तथैव च
nīlīkṣetraṃ tu yo yāti mūlakaṃ bhakṣayettu yaḥ ||
naivāsti narakoddhāraṃ kalpakoṭiśatairapi
||28||नीलीक्षेत्रं तु यो याति मूलकं भक्षयेत्तु यः ॥
नैवास्ति नरकोद्धारं कल्पकोटिशतैरपि
nīlīkarma tu yaḥ kuryyādbrāhmaṇo lobhamohitaḥ ||
nāpnoti sukṛtaṃ kiṃcitkuryyādvā rasavikrayam
||29||नीलीकर्म तु यः कुर्य्याद्ब्राह्मणो लोभमोहितः ॥
नाप्नोति सुकृतं किंचित्कुर्य्याद्वा रसविक्रयम्
prasīdati na viśvātmā vaiṣṇave cāpamānite ||
aśvatthaṃ chedayedyo vai ekaikasmiṃśca parvaṇi
||30||प्रसीदति न विश्वात्मा वैष्णवे चापमानिते ॥
अश्वत्थं छेदयेद्यो वै एकैकस्मिंश्च पर्वणि
manvaṃtarāṇi tāvaṃti raurave vasatirbhavet ||
ariṣṭakāṣṭhairdaityeṃdra kāryyaṃ yaḥ kurute kvacit ||
na pūjāmarghadānaṃ ca tasya gṛhṇāti bhāskaraḥ
||31||मन्वंतराणि तावंति रौरवे वसतिर्भवेत् ॥
अरिष्टकाष्ठैर्दैत्येंद्र कार्य्यं यः कुरुते क्वचित् ॥
न पूजामर्घदानं च तस्य गृह्णाति भास्करः
chedāpakasya cārke tu cchedakasya ca daityaja ||
śataṃ janmāni dāridyaṃ jāyate ca sarogatā
||32||छेदापकस्य चार्के तु च्छेदकस्य च दैत्यज ॥
शतं जन्मानि दारिद्यं जायते च सरोगता
ropayetpālayedyo vai sūryyavṛkṣaṃ narottamaḥ ||
saptakalpaṃ vasetso'tra samīpe bhāskarasya hi
||33||रोपयेत्पालयेद्यो वै सूर्य्यवृक्षं नरोत्तमः ॥
सप्तकल्पं वसेत्सोऽत्र समीपे भास्करस्य हि
ropitairdevavṛkṣaistu yatphalaṃ lakṣakoṭibhiḥ ||
nyagrodhavṛkṣeṇaikena ropitena phalaṃ hi tat
||34||रोपितैर्देववृक्षैस्तु यत्फलं लक्षकोटिभिः ॥
न्यग्रोधवृक्षेणैकेन रोपितेन फलं हि तत्
dhātrīdrume'pyevameva phalaṃ bhavati ropite ||
tulasīropaṇe caiva adhikaṃ cāpi suvrata ||
amaratvaṃ ca te yāṃti nātra kāryyā vicāraṇā
||35||धात्रीद्रुमेऽप्येवमेव फलं भवति रोपिते ॥
तुलसीरोपणे चैव अधिकं चापि सुव्रत ॥
अमरत्वं च ते यांति नात्र कार्य्या विचारणा
dvārakāṃ kalikāle tu prātarutthāya kīrtayet ||
sa sarvapāpanirmuktaḥ svargaṃ yāti na saṃśayaḥ
||36||द्वारकां कलिकाले तु प्रातरुत्थाय कीर्तयेत् ॥
स सर्वपापनिर्मुक्तः स्वर्गं याति न संशयः
rohiṇīsahitā ye na dvādaśī samupoṣitā ||
mahāpātakasaṃyuktaḥ kalpāṃte nākamāpnuyāt
||37||रोहिणीसहिता ये न द्वादशी समुपोषिता ॥
महापातकसंयुक्तः कल्पांते नाकमाप्नुयात्
vāsaraḥ ko vinā sūryyaṃ vinā somena kā niśā ||
vinā vṛkṣeṇa ko grāmo dvādaśī kiṃ vrataṃ vinā
||38||वासरः को विना सूर्य्यं विना सोमेन का निशा ॥
विना वृक्षेण को ग्रामो द्वादशी किं व्रतं विना
gṛhaṃ ca narakaṃ tasya yamadaṇḍaṃ dvitīyakam ||
na yatra paṭhate nityaṃ viṣṇornāmasahasrakam
||39||गृहं च नरकं तस्य यमदण्डं द्वितीयकम् ॥
न यत्र पठते नित्यं विष्णोर्नामसहस्रकम्
narakaṃ ca bhavettasya dvitīyaṃ yamaśāsanam ||
naiva bhāgavataṃ yatra purāṇaṃ gīyate kalau ||
andhakūpeṣu kṣipyaṃte jvaliteṣu hutāśane
||40||नरकं च भवेत्तस्य द्वितीयं यमशासनम् ॥
नैव भागवतं यत्र पुराणं गीयते कलौ ॥
अन्धकूपेषु क्षिप्यंते ज्वलितेषु हुताशने
dviṣaṃti ye bhāgavataṃ na kurvaṃti dinaṃ hareḥ ||
yamadūtaiśca nīyante tathā bhūmau bhavaṃti te
||41||द्विषंति ये भागवतं न कुर्वंति दिनं हरेः ॥
यमदूतैश्च नीयन्ते तथा भूमौ भवंति ते
vācyamānaṃ na śṛṇvaṃti hareścaritamuttamam ||
karapatraiśca pīḍyaṃte sutīvrairyama śāsanāt
||42||वाच्यमानं न शृण्वंति हरेश्चरितमुत्तमम् ॥
करपत्रैश्च पीड्यंते सुतीव्रैर्यम शासनात्
nindāṃ kurvaṃti ye pāpā vaiṣṇavānāṃ mahātmanām ||
teṣāṃ nirayapātastu yāvadābhūtasaṃplavam
||43||निन्दां कुर्वंति ये पापा वैष्णवानां महात्मनाम् ॥
तेषां निरयपातस्तु यावदाभूतसंप्लवम्
gokoṭitīrthādadhikaṃ snānaṃ tatrādhikaṃ bhavet ||
ye paśyaṃti mahāpuṇyā gopīcaṃdanamṛttikām ||
gaṃgāsnānaphalaṃ teṣāṃ jāyate nātra saṃśayaḥ
||44||गोकोटितीर्थादधिकं स्नानं तत्राधिकं भवेत् ॥
ये पश्यंति महापुण्या गोपीचंदनमृत्तिकाम् ॥
गंगास्नानफलं तेषां जायते नात्र संशयः
vaiṣṇavānāṃ prayacchaṃti gopīcaṃ danamṛttikām ||
yeṣāṃ lalāṭe tilakaḥ gopīcaṃdanasaṃbhavam
||45||वैष्णवानां प्रयच्छंति गोपीचं दनमृत्तिकाम् ॥
येषां ललाटे तिलकः गोपीचंदनसंभवम्
gopīcaṃdanapuṃḍreṇa dvādaśyāṃ jāgare kṛte ||
viṣṇornāmasahasrasya pāṭhena muktimāpnuyāt
||46||गोपीचंदनपुंड्रेण द्वादश्यां जागरे कृते ॥
विष्णोर्नामसहस्रस्य पाठेन मुक्तिमाप्नुयात्
ye nityaṃ prātarutthāya vaiṣṇavānāṃ tu kīrtanam ||
gomatīsmaraṇaṃ kuryuḥ kṛṣṇatulyā na saṃśayaḥ
||47||ये नित्यं प्रातरुत्थाय वैष्णवानां तु कीर्तनम् ॥
गोमतीस्मरणं कुर्युः कृष्णतुल्या न संशयः
ye nityaṃ prātarutthāya dvāraketi vadaṃti ca ||
tīrthakoṭibhavaṃ puṇyaṃ labhaṃte ca dinedine
||48||ये नित्यं प्रातरुत्थाय द्वारकेति वदंति च ॥
तीर्थकोटिभवं पुण्यं लभंते च दिनेदिने
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ sahitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye dvādaśīvratādimāhātmyavarṇanaṃnāmaikonacatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ || 39 ||