mayanirmitasaromāhātmyavarṇanam
prahlāda uvāca
tato gaccheddvijaśreṣṭhā gopracāramataḥ param ||
yatra snātvā naro bhaktyā labhedgodānajaṃ phalam
||1||ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठा गोप्रचारमतः परम् ॥
यत्र स्नात्वा नरो भक्त्या लभेद्गोदानजं फलम्
yatra snāto jagannātho nabhasye daivatairvṛtaḥ ||
kaṭadānaṃ ca tatproktaṃ dvādaśyāṃ dvijasattamāḥ
||2||यत्र स्नातो जगन्नाथो नभस्ये दैवतैर्वृतः ॥
कटदानं च तत्प्रोक्तं द्वादश्यां द्विजसत्तमाः
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ tu tatra daityendrā'bhavadvai gopracārakam ||
tīrthaṃ kathaya tattvena yatra snāto janārddanaḥ
||3||कथं तु तत्र दैत्येन्द्राऽभवद्वै गोप्रचारकम् ॥
तीर्थं कथय तत्त्वेन यत्र स्नातो जनार्द्दनः
prahlāda uvāca
hate kaṃse bhojarāje kṛṣṇenāmitatejasā ||
ugrasene cābhiṣikte madhupuryyāṃ mahātmanā
||4||हते कंसे भोजराजे कृष्णेनामिततेजसा ॥
उग्रसेने चाभिषिक्ते मधुपुर्य्यां महात्मना
uddhavaṃ preṣayāmāsa gokule gokulapriyaḥ ||
suhṛdāṃ priyakāmārthaṃ gopagopījanasya ca
||5||उद्धवं प्रेषयामास गोकुले गोकुलप्रियः ॥
सुहृदां प्रियकामार्थं गोपगोपीजनस्य च
namaskṛtya ca govidaṃ prayayau naṃdagokulam ||
sa tatsadṛśaveṣeṇa vastrālaṃkārabhūṣaṇaiḥ
||6||नमस्कृत्य च गोविदं प्रययौ नंदगोकुलम् ॥
स तत्सदृशवेषेण वस्त्रालंकारभूषणैः
taṃ dṛṣṭvā divasasyāṃte goviṃdānucaraṃ priyam ||
uddhavaṃ pūjayāmāsa vastrālaṃkārabhūṣaṇaiḥ
||7||तं दृष्ट्वा दिवसस्यांते गोविंदानुचरं प्रियम् ॥
उद्धवं पूजयामास वस्त्रालंकारभूषणैः
taṃ bhuktavaṃtaṃ viśrāṃtaṃ yaśodā putravatsalā ||
ānaṃdabāṣpapūrṇākṣī papracchānāmayaṃ hareḥ
||8||तं भुक्तवंतं विश्रांतं यशोदा पुत्रवत्सला ॥
आनंदबाष्पपूर्णाक्षी पप्रच्छानामयं हरेः
kacciddhi staḥ sukhaṃ putrau rāmakṛṣṇau yadūttamau ||
kaccitsmarati goviṃdo vayasyāngopabālakān
||9||कच्चिद्धि स्तः सुखं पुत्रौ रामकृष्णौ यदूत्तमौ ॥
कच्चित्स्मरति गोविंदो वयस्यान्गोपबालकान्
kaccideṣyati goviṃdo gokulaṃ madhureśvaraḥ ||
tārayiṣyati putro'sau gokulaṃ vṛjinārṇavāt
||10||कच्चिदेष्यति गोविंदो गोकुलं मधुरेश्वरः ॥
तारयिष्यति पुत्रोऽसौ गोकुलं वृजिनार्णवात्
ityuktvā bāṣpapūrṇākṣau yaśodā naṃda eva ca ||
dīrghaṃ rurudaturdīnau putrasnehavaśaṃgatau
||11||इत्युक्त्वा बाष्पपूर्णाक्षौ यशोदा नंद एव च ॥
दीर्घं रुरुदतुर्दीनौ पुत्रस्नेहवशंगतौ
uddhavastau tato dṛṣṭvā prāṇasaṃśayamāgatau ||
madhuraiḥ kṛṣṇasaṃdeśaiḥ snehayuktairajīvayat
||12||उद्धवस्तौ ततो दृष्ट्वा प्राणसंशयमागतौ ॥
मधुरैः कृष्णसंदेशैः स्नेहयुक्तैरजीवयत्
namaskaroti bhavatīṃ bhavaṃtaṃ ca sahāgrajaḥ ||
anāmayaṃ pṛṣṭavāṃśca tau ca kṣemeṇa tiṣṭhataḥ
||13||नमस्करोति भवतीं भवंतं च सहाग्रजः ॥
अनामयं पृष्टवांश्च तौ च क्षेमेण तिष्ठतः
kṣiprameṣyati dāśārho rāmeṇa sahito vibhuḥ ||
atrāgatya jagannātho vidhāsyati ca vo hitam
||14||क्षिप्रमेष्यति दाशार्हो रामेण सहितो विभुः ॥
अत्रागत्य जगन्नाथो विधास्यति च वो हितम्
ityevaṃ kṛṣṇasaṃdeśaiḥ samāśvāsyoddhavastadā ||
sukhaṃ suṣvāpa śayane nandādyairabhinaṃditaḥ
||15||इत्येवं कृष्णसंदेशैः समाश्वास्योद्धवस्तदा ॥
सुखं सुष्वाप शयने नन्दाद्यैरभिनंदितः
gopyastadā rathaṃ dṛṣṭvā dvāre naṃdasya vismitāḥ ||
ko'yaṃ ko'yamiti prāhuḥ kṛṣṇāgamanaśaṃkayā
||16||गोप्यस्तदा रथं दृष्ट्वा द्वारे नंदस्य विस्मिताः ॥
कोऽयं कोऽयमिति प्राहुः कृष्णागमनशंकया
gopālarājasya gṛhe rathenādityavarcasā ||
samāgato mahābāhuḥ kṛṣṇaveṣānugastathā
||17||गोपालराजस्य गृहे रथेनादित्यवर्चसा ॥
समागतो महाबाहुः कृष्णवेषानुगस्तथा
parasparaṃ samāgamya sarvāstā vrajayoṣitaḥ ||
vivikte kṛṣṇadūtaṃ taṃ papracchuḥ śokakarṣitāḥ
||18||परस्परं समागम्य सर्वास्ता व्रजयोषितः ॥
विविक्ते कृष्णदूतं तं पप्रच्छुः शोककर्षिताः
śrīgopya ūcuḥ
kasmāttvamiha saṃprāptaḥ kiṃ te kāryyamihādya vai ||
dasyurūpapraticchanno hyasmānsaṃhartumicchasi
||19||कस्मात्त्वमिह संप्राप्तः किं ते कार्य्यमिहाद्य वै ॥
दस्युरूपप्रतिच्छन्नो ह्यस्मान्संहर्तुमिच्छसि
pūrvameva hataṃ tena kṛṣṇena hṛdayādikam ||
pāyayitvā'dharaviṣaṃ yoṣidvrātaṃ palāyitaḥ
||20||पूर्वमेव हतं तेन कृष्णेन हृदयादिकम् ॥
पाययित्वाऽधरविषं योषिद्व्रातं पलायितः
ityevamuktvā tā gopyo mumuhuḥ śokavihvalāḥ ||
īkṣaṃtyaḥ kṛṣṇadāsaṃ taṃ nipeturdharaṇītale
||21||इत्येवमुक्त्वा ता गोप्यो मुमुहुः शोकविह्वलाः ॥
ईक्षंत्यः कृष्णदासं तं निपेतुर्धरणीतले
uddhavastaṃ janaṃ dṛṣṭvā kṛṣṇasnehahṛtāśayam ||
āśvāsayāmāsa tadā vākyaiḥ śrotrasukhāvahaiḥ
||22||उद्धवस्तं जनं दृष्ट्वा कृष्णस्नेहहृताशयम् ॥
आश्वासयामास तदा वाक्यैः श्रोत्रसुखावहैः
uddhava uvāca
bhagavānapi dāśārhaḥ kandarpaśarapīḍitaḥ ||
na bhuṃkte na svapiti ca cintayanvastvaharniśam
||23||भगवानपि दाशार्हः कन्दर्पशरपीडितः ॥
न भुंक्ते न स्वपिति च चिन्तयन्वस्त्वहर्निशम्
tacchrutvā vacanaṃ tasya lalitā krodhamūrchitā ||
uddhavaṃ tāmranayanā provāca rudatī tadā
||24||तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य ललिता क्रोधमूर्छिता ॥
उद्धवं ताम्रनयना प्रोवाच रुदती तदा
lalitovāca
asatyo bhinnamaryyādaḥ krūraḥ krūrajanapriyaḥ ||
tvaṃ mā kṛthā naḥ purataḥ kathāṃ tasyā'kṛtātmanaḥ
||25||असत्यो भिन्नमर्य्यादः क्रूरः क्रूरजनप्रियः ॥
त्वं मा कृथा नः पुरतः कथां तस्याऽकृतात्मनः
dhigdhikpāpasamācāro dhigdhigvai niṣṭhurāśayaḥ ||
hitvā yaḥ strījanaṃ mūḍho gato dvāravatīṃ hariḥ
||26||धिग्धिक्पापसमाचारो धिग्धिग्वै निष्ठुराशयः ॥
हित्वा यः स्त्रीजनं मूढो गतो द्वारवतीं हरिः
śyāmalovāca
kiṃ tasya mandabhāgyasya alpapuṇyasya durmateḥ ||
mā kurudhvaṃ kathāḥ sādhvyaḥ kathāṃ kathayatā'parām
||27||किं तस्य मन्दभाग्यस्य अल्पपुण्यस्य दुर्मतेः ॥
मा कुरुध्वं कथाः साध्व्यः कथां कथयताऽपराम्
dhanyovāca
kenāyaṃ hi samānīto dūto duṣṭajanasya ca ||
yātu tena pathā pāpaḥ punarnāyāti yena ca
||28||केनायं हि समानीतो दूतो दुष्टजनस्य च ॥
यातु तेन पथा पापः पुनर्नायाति येन च
viśākhovāca
na śīlaṃ na kulaṃ yasya nāsti pāpakṛtaṃ bhayam ||
tasya strīhanane sādhvyo jñāyate janma karma ca ||
hīnasya puruṣārthena tena saṃgo nirarthakaḥ
||29||न शीलं न कुलं यस्य नास्ति पापकृतं भयम् ॥
तस्य स्त्रीहनने साध्व्यो ज्ञायते जन्म कर्म च ॥
हीनस्य पुरुषार्थेन तेन संगो निरर्थकः
rādhovāca
bhūtānāṃ ghātane yasya nāsti pāpakṛtaṃ bhayam ||
tasya strīhanane sādhvyaḥ śaṃkā kāpi na vidyate
||30||भूतानां घातने यस्य नास्ति पापकृतं भयम् ॥
तस्य स्त्रीहनने साध्व्यः शंका कापि न विद्यते
śaibyovāca
satyaṃ brūhi mahābhāga kiṃ karoti yadūttamaḥ ||
saṃgato nāgarastrībhirasmākaṃ kiṃ kathāṃ smaret
||31||सत्यं ब्रूहि महाभाग किं करोति यदूत्तमः ॥
संगतो नागरस्त्रीभिरस्माकं किं कथां स्मरेत्
padmovāca
kadoddhava mahābhāga nāgarījanavallabhaḥ ||
sameṣyatīha dāśārhaḥ padmapatrāyatekṣaṇaḥ
||32||कदोद्धव महाभाग नागरीजनवल्लभः ॥
समेष्यतीह दाशार्हः पद्मपत्रायतेक्षणः
bhadrovāca
hā kṛṣṇa hā gopavara hā gopījanavallabha ||
samuddhara mahābāho gopīḥ saṃsārasāgarāt
||33||हा कृष्ण हा गोपवर हा गोपीजनवल्लभ ॥
समुद्धर महाबाहो गोपीः संसारसागरात्
prahlāda uvāca
iti tā vividhairvākyairvilapaṃtyo vrajastriyaḥ ||
ruruduḥ susvaraṃ devyaḥ smaraṃtyaḥ kṛṣṇa ceṣṭitam
||34||इति ता विविधैर्वाक्यैर्विलपंत्यो व्रजस्त्रियः ॥
रुरुदुः सुस्वरं देव्यः स्मरंत्यः कृष्ण चेष्टितम्
tāsāṃ tadruditaṃ śrutvā bhaktisnehasamanvitaḥ ||
vismayaṃ paramaṃ gatvā sādhusādhviti cābravīt
||35||तासां तद्रुदितं श्रुत्वा भक्तिस्नेहसमन्वितः ॥
विस्मयं परमं गत्वा साधुसाध्विति चाब्रवीत्
uddhava uvāca
yaṃ na brahmā na ca haro na devā na maharṣayaḥ ||
svabhāvamanugacchaṃti sarvā dhanyā vrajastriyaḥ
||36||यं न ब्रह्मा न च हरो न देवा न महर्षयः ॥
स्वभावमनुगच्छंति सर्वा धन्या व्रजस्त्रियः
sarvāsāṃ saphalaṃ janma jīvitaṃ yauvanaṃ dhanam ||
yāsāṃ bhavedbhagavati bhaktiravyabhicāriṇī
||37||सर्वासां सफलं जन्म जीवितं यौवनं धनम् ॥
यासां भवेद्भगवति भक्तिरव्यभिचारिणी
gopya ūcuḥ
sādhu darśaya goviṃdaṃ sādhu darśaya vallabham ||
nayāsmānsādhu tatraiva yatra tiṣṭhati so'cyutaḥ
||37||साधु दर्शय गोविंदं साधु दर्शय वल्लभम् ॥
नयास्मान्साधु तत्रैव यत्र तिष्ठति सोऽच्युतः
prahlāda uvāca
tāsāṃ tadbhāṣitaṃ śrutvā tathā vilapitaṃ bahu ||
bāḍhamityeva tā ūca uddhavaḥ snehavihvalāḥ
||39||तासां तद्भाषितं श्रुत्वा तथा विलपितं बहु ॥
बाढमित्येव ता ऊच उद्धवः स्नेहविह्वलाः
uddhavena samaṃ sarvāstatastā vrajayoṣitaḥ ||
anujagmurmudā yuktāḥ kṛṣṇadarśanalālasāḥ
||40||उद्धवेन समं सर्वास्ततस्ता व्रजयोषितः ॥
अनुजग्मुर्मुदा युक्ताः कृष्णदर्शनलालसाः
gāyantyaḥ priyagītāni tadbālacaritāni ca ||
jagmuḥ sahaiva śanakairuddhavena vrajāṃganāḥ
||41||गायन्त्यः प्रियगीतानि तद्बालचरितानि च ॥
जग्मुः सहैव शनकैरुद्धवेन व्रजांगनाः
yadupuryyāṃ tato dṛṣṭvā udyānavipināvalīḥ ||
adya devaṃ prapaśyāmaḥ kṛṣṇākhyaṃ naṃdanaṃdanam
||42||यदुपुर्य्यां ततो दृष्ट्वा उद्यानविपिनावलीः ॥
अद्य देवं प्रपश्यामः कृष्णाख्यं नंदनंदनम्
dvāravatyāṃ tu gamanāddhyānāllakṣmīpatestadā ||
aśeṣakalmaṣānmuktā vidhvastākhilabandhanāḥ
||43||द्वारवत्यां तु गमनाद्ध्यानाल्लक्ष्मीपतेस्तदा ॥
अशेषकल्मषान्मुक्ता विध्वस्ताखिलबन्धनाः
saṃprāptāstāstataḥ sarvāstīre mayasarasya ca ||
praṇipatyoddhavaḥ prāha gopikāḥ kṛṣṇadevatāḥ
||44||संप्राप्तास्तास्ततः सर्वास्तीरे मयसरस्य च ॥
प्रणिपत्योद्धवः प्राह गोपिकाः कृष्णदेवताः
sthīyatāṃ mātaraścātrātraiveṣyati mahābhujaḥ ||
kṛṣṇaḥ kamalapatrākṣo vidhāsyati ca vo hitam
||45||स्थीयतां मातरश्चात्रात्रैवेष्यति महाभुजः ॥
कृष्णः कमलपत्राक्षो विधास्यति च वो हितम्
gopya ūcuḥ
kasyoddhava idaṃ cātra saraḥ sārasaśobhitam ||
saṃpūrṇaṃ paṃkajaiścitraiḥ kalhārakumudotpalaiḥ
||46||कस्योद्धव इदं चात्र सरः सारसशोभितम् ॥
संपूर्णं पंकजैश्चित्रैः कल्हारकुमुदोत्पलैः
uddhava uvāca
mayo nāma mahādaityo māyāvī lokaviśrutaḥ ||
kṛtaṃ tena saraḥ śubhraṃ tasya nāmnā ca viśrutam
||47||मयो नाम महादैत्यो मायावी लोकविश्रुतः ॥
कृतं तेन सरः शुभ्रं तस्य नाम्ना च विश्रुतम्
śrīgopya ūcuḥ
śīghramānaya goviṃdaṃ sādhu darśaya cācyutam ||
nayanānaṃdajananaṃ tāpatrayavināśanam
||48||शीघ्रमानय गोविंदं साधु दर्शय चाच्युतम् ॥
नयनानंदजननं तापत्रयविनाशनम्
tacchrutvā vacanaṃ tāsāṃ gopikānāṃ tadoddhavaḥ ||
dūtaiḥ samānayāmāsa śrīkṛṣṇaṃ śīghrayāyibhiḥ
||49||तच्छ्रुत्वा वचनं तासां गोपिकानां तदोद्धवः ॥
दूतैः समानयामास श्रीकृष्णं शीघ्रयायिभिः
āyāṃtaṃ śīghrayānena dṛṣṭvā devakinaṃdanam ||
bhrājamānaṃ suvapuṣā vanamālāvibhūṣitam
||50||आयांतं शीघ्रयानेन दृष्ट्वा देवकिनंदनम् ॥
भ्राजमानं सुवपुषा वनमालाविभूषितम्
jvalatkirīṭamukuṭaṃ sphuranmakarakuṇḍalam ||
śrīvatsāṃkaṃ mahābāhuṃ pītakauśeyavāsasam
||51||ज्वलत्किरीटमुकुटं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥
श्रीवत्सांकं महाबाहुं पीतकौशेयवाससम्
ātapatrairvṛtaṃ mūrdhni saṃvṛtaṃ vṛṣṇipuṃgavaiḥ ||
saṃstutaṃ baṃdimukhyaiśca gītavāditranisvanaiḥ
||52||आतपत्रैर्वृतं मूर्ध्नि संवृतं वृष्णिपुंगवैः ॥
संस्तुतं बंदिमुख्यैश्च गीतवादित्रनिस्वनैः
paurajānapadairlokairvaiṣṇavaiḥ sarvato vṛtam ||
paśyantaṃ haṃsamithunaiḥ saraḥ sārasaśobhitam
||53||पौरजानपदैर्लोकैर्वैष्णवैः सर्वतो वृतम् ॥
पश्यन्तं हंसमिथुनैः सरः सारसशोभितम्
taṃ dṛṣṭvā'cyutamāyāṃtaṃ lokakāṃtaṃ manoharam ||
priyaṃ priyāścirāddṛṣṭvā mumuhustā vrajāṃganāḥ
||54||तं दृष्ट्वाऽच्युतमायांतं लोककांतं मनोहरम् ॥
प्रियं प्रियाश्चिराद्दृष्ट्वा मुमुहुस्ता व्रजांगनाः
cirāya saṃjñāṃ saṃprāpya vilepuśca suduḥkhitāḥ ||
hā nātha kāṃta hā kṛṣṇa hā vrajeśa manohara
||55||चिराय संज्ञां संप्राप्य विलेपुश्च सुदुःखिताः ॥
हा नाथ कांत हा कृष्ण हा व्रजेश मनोहर
saṃvardhito'si yairbālye krīḍito vatsapālakaiḥ ||
te'pi tvayā parityaktāḥ kathaṃ duṣṭo'si nirghṛṇaḥ
||56||संवर्धितोऽसि यैर्बाल्ये क्रीडितो वत्सपालकैः ॥
तेऽपि त्वया परित्यक्ताः कथं दुष्टोऽसि निर्घृणः
na te dharmo na sauhārddaṃ na satyaṃ sakhyameva ca ||
pitṛmātṛparityāgī kathaṃ yāsyasi sadgatim
||57||न ते धर्मो न सौहार्द्दं न सत्यं सख्यमेव च ॥
पितृमातृपरित्यागी कथं यास्यसि सद्गतिम्
svāminbhaktaparityāgaḥ sarvaśāstreṣu garhitaḥ ||
tyajatā'smānvane vīra dharmo nāvekṣitastvayā
||58||स्वामिन्भक्तपरित्यागः सर्वशास्त्रेषु गर्हितः ॥
त्यजताऽस्मान्वने वीर धर्मो नावेक्षितस्त्वया
prahlāda uvāca
śrutvā tāsāṃ vilapitaṃ gopīnāṃ naṃda naṃdana|
ananyaśaraṇāḥ sarvā bhāvajño bhagavānvibhuḥ ||
sāṃtvayāmāsa vacanairvrajeśastā vrajāṃganāḥ
||59||श्रुत्वा तासां विलपितं गोपीनां नंद नंदन।
अनन्यशरणाः सर्वा भावज्ञो भगवान्विभुः ॥
सांत्वयामास वचनैर्व्रजेशस्ता व्रजांगनाः
adhyātmaśikṣayā gopīḥ prabhustā anvaśikṣayat
||60||अध्यात्मशिक्षया गोपीः प्रभुस्ता अन्वशिक्षयत्
śrībhagavānuvāca
bhavatīnāṃ viyogo me na hi sarvātmanā kvacit ||
vasāmi hṛdaye śaśvadbhūtānāmaviśeṣataḥ
||61||भवतीनां वियोगो मे न हि सर्वात्मना क्वचित् ॥
वसामि हृदये शश्वद्भूतानामविशेषतः
ahaṃ sarvasya prabhavo matto devāḥ savāsavāḥ ||
ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā viśve marudgaṇāḥ
||62||अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तो देवाः सवासवाः ॥
आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः
brahmā rudraśca viṣṇuśca sanakādyā maharṣayaḥ ||
iṃdriyāṇi mano buddhistathā sattvaṃ rajastamaḥ
||63||ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च सनकाद्या महर्षयः ॥
इंद्रियाणि मनो बुद्धिस्तथा सत्त्वं रजस्तमः
kāmaḥ krodhaśca lobhaśca moho'haṃkāra eva ca ||
etatsarvamaśeṣeṇa matto gopyaḥ pravarttate
||64||कामः क्रोधश्च लोभश्च मोहोऽहंकार एव च ॥
एतत्सर्वमशेषेण मत्तो गोप्यः प्रवर्त्तते
etajjñātvā mahābhāgā mā sma kṛdhvaṃ manaḥ śuci ||
sarvabhūteṣu māṃ nityaṃ bhāvayadhvamakalmaṣāḥ
||65||एतज्ज्ञात्वा महाभागा मा स्म कृध्वं मनः शुचि ॥
सर्वभूतेषु मां नित्यं भावयध्वमकल्मषाः
prahlāda uvāca
tāḥ kṛṣṇavacanaṃ śrutvā gopyo vidhvastabandhanāḥ ||
vimuktasaṃśayakleśā darśanānandasaṃplutāḥ ||
ūcuśca gopavadhvastāḥ kṛṣṇaṃ nirmalamānasāḥ
||66||ताः कृष्णवचनं श्रुत्वा गोप्यो विध्वस्तबन्धनाः ॥
विमुक्तसंशयक्लेशा दर्शनानन्दसंप्लुताः ॥
ऊचुश्च गोपवध्वस्ताः कृष्णं निर्मलमानसाः
gopya ūcuḥ
adya naḥ saphalaṃ janma adya naḥ saphalā dṛśaḥ ||
yattvāṃ paśyāma govinda nāgarījanavallabham
||67||अद्य नः सफलं जन्म अद्य नः सफला दृशः ॥
यत्त्वां पश्याम गोविन्द नागरीजनवल्लभम्
puṇyahīnā na paśyaṃti kṛṣṇākhyaṃ puruṣaṃ param ||
vākyairhetvarthasaṃyuktairyadi saṃbodhitā vayam ||
tathāpi māyā hṛdayānnāpaiti madhusūdana
||68||पुण्यहीना न पश्यंति कृष्णाख्यं पुरुषं परम् ॥
वाक्यैर्हेत्वर्थसंयुक्तैर्यदि संबोधिता वयम् ॥
तथापि माया हृदयान्नापैति मधुसूदन
śrīkṛṣṇa uvāca
darśanātsparśanāccāsya vimuktā'śeṣabandhanāḥ ||
snātvā ca sakalānkāmānavāpsyatha vrajāṃganāḥ
||69||दर्शनात्स्पर्शनाच्चास्य विमुक्ताऽशेषबन्धनाः ॥
स्नात्वा च सकलान्कामानवाप्स्यथ व्रजांगनाः
gopya ūcuḥ
adbhuto hi prabhāvaste saraso'sya udāhṛtaḥ ||
vidhiṃ brūhi jagannātha vistarādvṛṣṇinandana
||70||अद्भुतो हि प्रभावस्ते सरसोऽस्य उदाहृतः ॥
विधिं ब्रूहि जगन्नाथ विस्तराद्वृष्णिनन्दन
śrīkṛṣṇa uvāca
bhavatīnāṃ mayā sārddhaṃ sañjātamatra darśanam ||
tasmānmayā sadā hyatra snātavyaṃ niyamena hi
||71||भवतीनां मया सार्द्धं सञ्जातमत्र दर्शनम् ॥
तस्मान्मया सदा ह्यत्र स्नातव्यं नियमेन हि
yaḥ snātvā parayā bhaktyā pitṝnsantarpayiṣyati ||
śrāvaṇasya site pakṣe dvādaśyāṃ niyataḥ śuciḥ
||72||यः स्नात्वा परया भक्त्या पितॄन्सन्तर्पयिष्यति ॥
श्रावणस्य सिते पक्षे द्वादश्यां नियतः शुचिः
dattvā dānaṃ svaśaktyā ca māmuddiśya tathā pitṝn ||
labhate vaiṣṇavaṃ lokaṃ pitṛbhiḥ parivāritaḥ
||73||दत्त्वा दानं स्वशक्त्या च मामुद्दिश्य तथा पितॄन् ॥
लभते वैष्णवं लोकं पितृभिः परिवारितः
maya tīrthaṃ samāsādya kṛtvā ca karayoḥ kuśān ||
phalamekaṃ gṛhītvā tu mantreṇārghyaṃ pradāpayet !
||74||मय तीर्थं समासाद्य कृत्वा च करयोः कुशान् ॥
फलमेकं गृहीत्वा तु मन्त्रेणार्घ्यं प्रदापयेत् !
gṛhāndhakūpe patitaṃ māyā pāśaśatairvṛtam ||
māmuddhara mahīnātha gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te
||75||गृहान्धकूपे पतितं माया पाशशतैर्वृतम् ॥
मामुद्धर महीनाथ गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते
arghyamantraḥ ||
snātvā yaḥ parayā bhaktyā pitṝnsaṃtarpya bhāvataḥ ||
kuryācchrāddhaṃ ca parayā pitṛbhaktyā samanvitaḥ
||76||अर्घ्यमन्त्रः ॥
स्नात्वा यः परया भक्त्या पितॄन्संतर्प्य भावतः ॥
कुर्याच्छ्राद्धं च परया पितृभक्त्या समन्वितः
dakṣiṇāṃ ca tato dadyādrajataṃ rukmameva ca ||
viśeṣataḥ pradātavyaṃ pāyasaṃ ca saśarkaram
||77||दक्षिणां च ततो दद्याद्रजतं रुक्ममेव च ॥
विशेषतः प्रदातव्यं पायसं च सशर्करम्
navanītaṃ ghṛtaṃ chatraṃ kaṃbalājinameva ca ||
bhavatībhiḥ samaṃ yasmātsaṃjātaṃ mama darśanam ||
āgaṃtavyaṃ mayā tasmātsadā hyasmiñjalāśaye
||78||नवनीतं घृतं छत्रं कंबलाजिनमेव च ॥
भवतीभिः समं यस्मात्संजातं मम दर्शनम् ॥
आगंतव्यं मया तस्मात्सदा ह्यस्मिञ्जलाशये
yo'tra snānaṃ prakurute mayasya sarasi priyāḥ ||
gaṃgāsnānaphalaṃ tasya viṣṇulokastathā'kṣayaḥ
||79||योऽत्र स्नानं प्रकुरुते मयस्य सरसि प्रियाः ॥
गंगास्नानफलं तस्य विष्णुलोकस्तथाऽक्षयः
muktiṃ prayāṃti tasyaiva pitarastrikulodbhavāḥ ||
putrapautrasamāyukto dhanadhānyasamanvitaḥ ||
yāvajjīvaṃ sukhaṃ bhuktvā cānte haripuraṃ vrajet
||80||मुक्तिं प्रयांति तस्यैव पितरस्त्रिकुलोद्भवाः ॥
पुत्रपौत्रसमायुक्तो धनधान्यसमन्वितः ॥
यावज्जीवं सुखं भुक्त्वा चान्ते हरिपुरं व्रजेत्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye mayanirmitasaromāhātmyavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ || 12 ||