gomatyudadhisaṃgamatīrasthacakratīrthamāhātmyavarṇanam
śrīprahlāda uvāca
tato gaccheddvijaśreṣṭhā rathāṃgākhyaṃ mahodadhim ||
cakrāṃkā yatra pāṣāṇā dṛśyaṃte muktidāyakāḥ
||1||ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठा रथांगाख्यं महोदधिम् ॥
चक्रांका यत्र पाषाणा दृश्यंते मुक्तिदायकाः
yaiḥ pūjyate jagannāthaḥ pratyahaṃ bhāva saṃyutaiḥ ||
sadā netrairanimiṣairvīkṣyate ca janārdanaḥ
||2||यैः पूज्यते जगन्नाथः प्रत्यहं भाव संयुतैः ॥
सदा नेत्रैरनिमिषैर्वीक्ष्यते च जनार्दनः
yacca sākṣādbhagavatā dṛṣṭaṃ kṛṣṇena dṛṣṭitaḥ ||
tattīrthaṃ sarvapāpaghnaṃ cakrākhyaṃ paramaṃ hareḥ
||3||यच्च साक्षाद्भगवता दृष्टं कृष्णेन दृष्टितः ॥
तत्तीर्थं सर्वपापघ्नं चक्राख्यं परमं हरेः
yasya prasiddhiḥ paramā trailokye sacarācare ||
prayāgādadhikaṃ yacca muktidaṃ hyasti pāvanam
||4||यस्य प्रसिद्धिः परमा त्रैलोक्ये सचराचरे ॥
प्रयागादधिकं यच्च मुक्तिदं ह्यस्ति पावनम्
surairapi prapūjyaṃte yatrāṃgāni śarīriṇām ||
aṃkitāni ca cakreṇa ṣaṇmāsānnātra saṃśayaḥ
||5||सुरैरपि प्रपूज्यंते यत्रांगानि शरीरिणाम् ॥
अंकितानि च चक्रेण षण्मासान्नात्र संशयः
yaddṛṣṭvā mucyate pāpātprasaṃgenāpi mānavaḥ ||
tattīrthaṃ sarvatīrthānāṃ pāvanaṃ pravaraṃ smṛtam
||6||यद्दृष्ट्वा मुच्यते पापात्प्रसंगेनापि मानवः ॥
तत्तीर्थं सर्वतीर्थानां पावनं प्रवरं स्मृतम्
tatra gatvā dvijaśreṣṭhāḥ prakṣālya caraṇau mudā ||
karau cāsyaṃ caiva punaḥ praṇameddaṃḍavatpunaḥ
||7||तत्र गत्वा द्विजश्रेष्ठाः प्रक्षाल्य चरणौ मुदा ॥
करौ चास्यं चैव पुनः प्रणमेद्दंडवत्पुनः
praṇipatya gṛhītvārghyaṃ paṃcaratnasamanvitam ||
sapuṣpākṣatagaṃdhaiśca phalahemasucaṃdanaiḥ
||8||प्रणिपत्य गृहीत्वार्घ्यं पंचरत्नसमन्वितम् ॥
सपुष्पाक्षतगंधैश्च फलहेमसुचंदनैः
saṃpannamarghyamādāya maṃtrametamudīrayet ||
pratyaṅmukhaḥ suniyataḥ saṃmukho vā mahodadheḥ
||9||संपन्नमर्घ्यमादाय मंत्रमेतमुदीरयेत् ॥
प्रत्यङ्मुखः सुनियतः संमुखो वा महोदधेः
oṃ namo viṣṇu rūpāya viṣṇucakrāya te namaḥ ||
gṛhāṇārghyaṃ mayā dattaṃ sarvakāmaprado bhava
||10||ॐ नमो विष्णु रूपाय विष्णुचक्राय ते नमः ॥
गृहाणार्घ्यं मया दत्तं सर्वकामप्रदो भव
agniśca tejo mṛḍayā ca rudro retodhā viṣṇuramṛtasya nābhiḥ ||
etadbruvanvāḍavāḥ satyavākyaṃ tato'vagāheta patiṃ nadīnām
||11||अग्निश्च तेजो मृडया च रुद्रो रेतोधा विष्णुरमृतस्य नाभिः ॥
एतद्ब्रुवन्वाडवाः सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत पतिं नदीनाम्
mṛdamālabhya sajalāṃ viprā devakaracyutām ||
dhārayitvā tu śirasā snānaṃ kuryyādyathāvidhi
||12||मृदमालभ्य सजलां विप्रा देवकरच्युताम् ॥
धारयित्वा तु शिरसा स्नानं कुर्य्याद्यथाविधि
tarpayecca pitṝndevānmanuṣyāṃśca yathākramam ||
tarpayitvā havirdravyaṃ prokṣayitvā ca bhaktitaḥ
||13||तर्पयेच्च पितॄन्देवान्मनुष्यांश्च यथाक्रमम् ॥
तर्पयित्वा हविर्द्रव्यं प्रोक्षयित्वा च भक्तितः
aśvamedhasahasreṇa samyagyaṣṭena yatphalam ||
snānamātreṇa tatproktaṃ cakratīrthe dvijottamāḥ
||14||अश्वमेधसहस्रेण सम्यग्यष्टेन यत्फलम् ॥
स्नानमात्रेण तत्प्रोक्तं चक्रतीर्थे द्विजोत्तमाः
prayāge yatphalaṃ proktaṃ māghyāṃ mādhavapūjane ||
snānamātreṇa tatproktaṃ cakra tīrthe dvijottamāḥ
||15||प्रयागे यत्फलं प्रोक्तं माघ्यां माधवपूजने ॥
स्नानमात्रेण तत्प्रोक्तं चक्र तीर्थे द्विजोत्तमाः
kārayecca tataḥ śrāddhaṃ pitṝṇāṃ śraddhayānvitaḥ ||
viśvedevānsuvarṇena rājatena tathā pitṝn
||16||कारयेच्च ततः श्राद्धं पितॄणां श्रद्धयान्वितः ॥
विश्वेदेवान्सुवर्णेन राजतेन तथा पितॄन्
saṃtarpya bhojanenaiva vastrālaṃkārabhūṣaṇaiḥ ||
dīnāndhakṛpaṇebhyaśca dānaṃ deyaṃ svaśaktitaḥ
||17||संतर्प्य भोजनेनैव वस्त्रालंकारभूषणैः ॥
दीनान्धकृपणेभ्यश्च दानं देयं स्वशक्तितः
cakratīrthe tīrthavare viśeṣāddvijasattamāḥ ||
ratnadānaṃ prakurvīta prīṇanārthaṃ jagatpateḥ
||18||चक्रतीर्थे तीर्थवरे विशेषाद्द्विजसत्तमाः ॥
रत्नदानं प्रकुर्वीत प्रीणनार्थं जगत्पतेः
gantrīmanaḍuhā yuktāṃ sarvāstaraṇasaṃyutām ||
sopaskarāṃ ca dadyādvai viṣṇurme prīyatāmiti
||19||गन्त्रीमनडुहा युक्तां सर्वास्तरणसंयुताम् ॥
सोपस्करां च दद्याद्वै विष्णुर्मे प्रीयतामिति
suvinītaṃ śīlayutaṃ tathā sopaskaraṃ hayam ||
bhūṣayitvā ca viprāya dadyāddakṣiṇayā saha
||20||सुविनीतं शीलयुतं तथा सोपस्करं हयम् ॥
भूषयित्वा च विप्राय दद्याद्दक्षिणया सह
evaṃ kṛte dvijaśreṣṭhāḥ kṛtakṛtyo bhavennaraḥ ||
muktiṃ prayāṃti tasyaiva pitarastrikulodbhavāḥ
||21||एवं कृते द्विजश्रेष्ठाः कृतकृत्यो भवेन्नरः ॥
मुक्तिं प्रयांति तस्यैव पितरस्त्रिकुलोद्भवाः
pretayoniṃ gatā ye ca ye ca kīṭatvamāgatāḥ ||
pacyaṃte narake ye ca mahārauravasaṃjñake
||22||प्रेतयोनिं गता ये च ये च कीटत्वमागताः ॥
पच्यंते नरके ये च महारौरवसंज्ञके
te sarve tṛptimāyāṃti cakatīrtha prabhāvataḥ ||
śrāddhe kṛte dvijaśreṣṭhā gayāśrāddhaphalaṃ labhet
||23||ते सर्वे तृप्तिमायांति चकतीर्थ प्रभावतः ॥
श्राद्धे कृते द्विजश्रेष्ठा गयाश्राद्धफलं लभेत्
yā gatirmātṛbhaktānāṃ yajvanāṃ yā gatiḥ smṛtā ||
cakratīrthe dvijaśreṣṭhāḥ snātvā tāṃ labhate naraḥ
||24||या गतिर्मातृभक्तानां यज्वनां या गतिः स्मृता ॥
चक्रतीर्थे द्विजश्रेष्ठाः स्नात्वा तां लभते नरः
śrāddhaṃ praśastaṃ vipreṃdrāḥ saṃprāpte caṃdrasaṃkṣaye ||
sūryagrahe viśeṣeṇa kurukṣetraphalaṃ smṛtam ||
śrāddhe snāne tathā dāne pitṝṇāṃ tarpaṇe tathā
||25||श्राद्धं प्रशस्तं विप्रेंद्राः संप्राप्ते चंद्रसंक्षये ॥
सूर्यग्रहे विशेषेण कुरुक्षेत्रफलं स्मृतम् ॥
श्राद्धे स्नाने तथा दाने पितॄणां तर्पणे तथा
praśastaṃ cakratīrthaṃ ca nātra kāryyā vicāraṇā
||26||प्रशस्तं चक्रतीर्थं च नात्र कार्य्या विचारणा
sarvadā pāvanaṃ viprāścakratīrthaṃ na saṃśayaḥ ||
yastu śrāddhaṃ prakurvīta yātrāyāmāgato naraḥ
||27||सर्वदा पावनं विप्राश्चक्रतीर्थं न संशयः ॥
यस्तु श्राद्धं प्रकुर्वीत यात्रायामागतो नरः
cakratīrthe dvijaśreṣṭhāḥ saṃpūjya madhusūdanam ||
pūjiteṣu dvijeṃdreṣu viṣṇusāṃnidhyamāpnuyāt
||28||चक्रतीर्थे द्विजश्रेष्ठाः संपूज्य मधुसूदनम् ॥
पूजितेषु द्विजेंद्रेषु विष्णुसांनिध्यमाप्नुयात्
vācā kṛtaṃ karmakṛtaṃ manasāṃ samupārjitam ||
snānamātreṇa tatpāpaṃ naśyate nātra saṃśayaḥ
||29||वाचा कृतं कर्मकृतं मनसां समुपार्जितम् ॥
स्नानमात्रेण तत्पापं नश्यते नात्र संशयः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsa khaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye gomatyudadhisaṃgamatīrasthacakratīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma saptamo'dhyāyaḥ || 7 ||