cakratīrthasnānadānaśrāddhādimāhātmyavarṇanam
śrīprahlāda uvāca
svanāmāṃkita patraistu śrīpatiṃ yo'rcayeta vai ||
saptalokānanuprāpya saptadvīpādhipo bhavet
||1||स्वनामांकित पत्रैस्तु श्रीपतिं योऽर्चयेत वै ॥
सप्तलोकाननुप्राप्य सप्तद्वीपाधिपो भवेत्
mākāntavṛkṣapatraistu yo'rcayeta sadā harim ||
puṇyaṃ bhavati tasyeha vājimedhāyutaṃ kalau
||2||माकान्तवृक्षपत्रैस्तु योऽर्चयेत सदा हरिम् ॥
पुण्यं भवति तस्येह वाजिमेधायुतं कलौ
lakṣmīṃ sarasvatīṃ devīṃ sāvitrīṃ caṃḍikāṃ tathā ||
pūjayitvā divaṃ yāti patraiḥ śrīvṛkṣasaṃbhavaiḥ
||3||लक्ष्मीं सरस्वतीं देवीं सावित्रीं चंडिकां तथा ॥
पूजयित्वा दिवं याति पत्रैः श्रीवृक्षसंभवैः
tulasyā adhikaṃ proktaṃ dalaṃ śrīvṛkṣasaṃbhavam ||
tasmānnityaṃ prayatnena pūjanīyaḥ sadā'cyutaḥ
||4||तुलस्या अधिकं प्रोक्तं दलं श्रीवृक्षसंभवम् ॥
तस्मान्नित्यं प्रयत्नेन पूजनीयः सदाऽच्युतः
dvādaśyāṃ ravivāreṇa śrīvṛkṣamarcayanti ye ||
brahmahatyādikaiḥ pāpairna lipyaṃte kṛtairapi
||5||द्वादश्यां रविवारेण श्रीवृक्षमर्चयन्ति ये ॥
ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्न लिप्यंते कृतैरपि
yathā karipade'nyāni praviśaṃti padāni ca ||
tathā sarvāṇi puṇyāni praviṣṭāni harerdine
||6||यथा करिपदेऽन्यानि प्रविशंति पदानि च ॥
तथा सर्वाणि पुण्यानि प्रविष्टानि हरेर्दिने
adhruveṇaiva dehena pratikṣa ṇavināśinā ||
kathaṃ nopāsate jaṃturdvādaśīṃ jāgarānvitām
||7||अध्रुवेणैव देहेन प्रतिक्ष णविनाशिना ॥
कथं नोपासते जंतुर्द्वादशीं जागरान्विताम्
atītānpuruṣānsapta bhaviṣyāṃśca caturddaśa ||
narakāttārayetsarvām̐llokānkṛṣṇeti kīrtanāt ||
na te jīvaṃti loke'sminyatratatra sthitā narāḥ
||8||अतीतान्पुरुषान्सप्त भविष्यांश्च चतुर्द्दश ॥
नरकात्तारयेत्सर्वाँल्लोकान्कृष्णेति कीर्तनात् ॥
न ते जीवंति लोकेऽस्मिन्यत्रतत्र स्थिता नराः
dvārakāyāṃ ca saṃprāptāstriṣu lokeṣu vaṃditāḥ ||
dvārakāyāṃ prakurvaṃti yatīnāṃ bhojanaṃ sthitim ||
grāsegrāse makhaśataṃ te labhaṃte phalaṃ narāḥ
||9||द्वारकायां च संप्राप्तास्त्रिषु लोकेषु वंदिताः ॥
द्वारकायां प्रकुर्वंति यतीनां भोजनं स्थितिम् ॥
ग्रासेग्रासे मखशतं ते लभंते फलं नराः
yatīnāṃ ye prayacchaṃti kaupīnācchādanādikam ||
vasatāṃ dvārakāmadhye yathāśaktyā tu bhojanam ||
śṛṇu puṇyaṃ pravakṣyāmi samāsena hi daityaja
||10||यतीनां ये प्रयच्छंति कौपीनाच्छादनादिकम् ॥
वसतां द्वारकामध्ये यथाशक्त्या तु भोजनम् ॥
शृणु पुण्यं प्रवक्ष्यामि समासेन हि दैत्यज
koṭibhirvedavidvadbhirgayāyāṃ pitṛvatsalaiḥ ||
bhojitairyatsamāpnoti tatphalaṃ daityanāyaka
||11||कोटिभिर्वेदविद्वद्भिर्गयायां पितृवत्सलैः ॥
भोजितैर्यत्समाप्नोति तत्फलं दैत्यनायक
ekasminbhojite pautra bhikṣuke phalamīdṛśam ||
dātavyaṃ bhikṣuke cānnaṃ kuryyādvai cātmavikrayam
||12||एकस्मिन्भोजिते पौत्र भिक्षुके फलमीदृशम् ॥
दातव्यं भिक्षुके चान्नं कुर्य्याद्वै चात्मविक्रयम्
dhanyāste yatayaḥ sarve ye vasaṃti kalau yuge ||
kṛṣṇamāśritya daityendra dvārakāyāṃ dinedine
||13||धन्यास्ते यतयः सर्वे ये वसंति कलौ युगे ॥
कृष्णमाश्रित्य दैत्येन्द्र द्वारकायां दिनेदिने
prāṇino ye mṛtāḥ keciddvārakāṃ kṛṣṇasannidhau ||
pāpinastatpadaṃ yāṃti bhittvā sūryasya maṃḍalam
||14||प्राणिनो ये मृताः केचिद्द्वारकां कृष्णसन्निधौ ॥
पापिनस्तत्पदं यांति भित्त्वा सूर्यस्य मंडलम्
dvārakācakratīrthe ye nivasaṃti narottamāḥ ||
teṣāṃ nivāritāḥ sarve yamena yamakiṃkarāḥ
||15||द्वारकाचक्रतीर्थे ये निवसंति नरोत्तमाः ॥
तेषां निवारिताः सर्वे यमेन यमकिंकराः
snātvā paśyaṃti gomatyāṃ kṛṣṇaṃ kalimalāpaham ||
na teṣāṃ viṣaye yūyaṃ na cāsmadviṣaye tu te
||16||स्नात्वा पश्यंति गोमत्यां कृष्णं कलिमलापहम् ॥
न तेषां विषये यूयं न चास्मद्विषये तु ते
api kīṭaḥ pataṃgo vā vṛkṣā vā ye tadāśritāḥ ||
yāṃti te kṛṣṇasadanaṃ saṃsāre na punarhiṃ te
||17||अपि कीटः पतंगो वा वृक्षा वा ये तदाश्रिताः ॥
यांति ते कृष्णसदनं संसारे न पुनर्हिं ते
kiṃ punardvijavaryyāśca kṣatriyāśca viśeṣataḥ ||
trivarṇapūjāsaṃyuktāḥ śūdrāstatra nivāsinaḥ
||18||किं पुनर्द्विजवर्य्याश्च क्षत्रियाश्च विशेषतः ॥
त्रिवर्णपूजासंयुक्ताः शूद्रास्तत्र निवासिनः
gītāṃ paṭhaṃti kṛṣṇāgre kārtikaṃ sakalaṃ dvijāḥ ||
ekabhaktena naktena tathaivāyācitena ca
||19||गीतां पठंति कृष्णाग्रे कार्तिकं सकलं द्विजाः ॥
एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च
trirātreṇāpi kṛcchreṇa tathā cāndrāyaṇena ca ||
yāvakaistaptakṛcchrādyaiḥ pakṣamāsamupoṣaṇaiḥ
||20||त्रिरात्रेणापि कृच्छ्रेण तथा चान्द्रायणेन च ॥
यावकैस्तप्तकृच्छ्राद्यैः पक्षमासमुपोषणैः
kṣapayaṃti ca ye māsaṃ kārtikaṃ vratacāriṇaḥ ||
snātvā vai gomatīnīre tathā vai rukmiṇīhrade
||21||क्षपयंति च ये मासं कार्तिकं व्रतचारिणः ॥
स्नात्वा वै गोमतीनीरे तथा वै रुक्मिणीह्रदे
śaṃkhacakragadā hastāḥ kṛṣṇarūpā bhavaṃti te ||
upoṣyaikādaśīṃ śuddhāṃ daśamīsaṃgavarjitām
||22||शंखचक्रगदा हस्ताः कृष्णरूपा भवंति ते ॥
उपोष्यैकादशीं शुद्धां दशमीसंगवर्जिताम्
śrāddhaṃ kurvaṃti dvādaśyāṃ cakratīrthe ca nirmale ||
brāhmaṇānbhojayitvā ca madhupāyasasarpiṣā
||23||श्राद्धं कुर्वंति द्वादश्यां चक्रतीर्थे च निर्मले ॥
ब्राह्मणान्भोजयित्वा च मधुपायससर्पिषा
saṃtarpya vidhivadbhaktyā śaktyā dattvā tu dakṣiṇām ||
gobhūhiraṇyavāsāṃsi tāṃbūlaṃ ca phalāni ca
||24||संतर्प्य विधिवद्भक्त्या शक्त्या दत्त्वा तु दक्षिणाम् ॥
गोभूहिरण्यवासांसि तांबूलं च फलानि च
upānahau cchatrasumaṃ jalapūrṇā ghaṭāstathā ||
pakvānnasaṃyutāḥ śubhrāḥ saphalā dakṣiṇānvitāḥ
||25||उपानहौ च्छत्रसुमं जलपूर्णा घटास्तथा ॥
पक्वान्नसंयुताः शुभ्राः सफला दक्षिणान्विताः
evaṃ yaḥ kurute samyakkṛṣṇamuddiśya kārtike ||
mārkaṃḍeya samā prītiḥ pitṝṇāṃ jāyate dhruvam
||26||एवं यः कुरुते सम्यक्कृष्णमुद्दिश्य कार्तिके ॥
मार्कंडेय समा प्रीतिः पितॄणां जायते ध्रुवम्
kṛṣṇasya tridaśaiḥ sārddhaṃ tuṣṭirbhavati cākṣayā
||27||कृष्णस्य त्रिदशैः सार्द्धं तुष्टिर्भवति चाक्षया
ye kārtike puṇyatamā manuṣyāstiṣṭhaṃti māsaṃ vratadānayuktāḥ ||
rathāṃgatīrthe kṛtapūtagātrāste yāṃti puṇyaṃ padamavyayaṃ ca
||28||ये कार्तिके पुण्यतमा मनुष्यास्तिष्ठंति मासं व्रतदानयुक्ताः ॥
रथांगतीर्थे कृतपूतगात्रास्ते यांति पुण्यं पदमव्ययं च
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye kārtike cakratīrthasnānadānaśrāddhādimāhātmyavarṇanaṃnāma catvāriṃśattamo'dhyāyaḥ || 40 ||