kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ manyamānastato vrajet
jaiminiruvāca
kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ manyamānastato vrajet ||
aśvamedhāṃgasaṃbhūtamiṃdradyumnasaraḥ prati
||1||कृतकृत्यं तदात्मानं मन्यमानस्ततो व्रजेत् ॥
अश्वमेधांगसंभूतमिंद्रद्युम्नसरः प्रति
yasya tīre nivasati narasiṃhākṛtirhariḥ ||
narasiṃhamanuprārthya tatra snāyādyathāvidhi
||2||यस्य तीरे निवसति नरसिंहाकृतिर्हरिः ॥
नरसिंहमनुप्रार्थ्य तत्र स्नायाद्यथाविधि
narasiṃha namastubhyaṃ yasya te kṣetra uttame ||
sahasraṃ vājimedhasya kratoścakre nṛpottamaḥ
||3||नरसिंह नमस्तुभ्यं यस्य ते क्षेत्र उत्तमे ॥
सहस्रं वाजिमेधस्य क्रतोश्चक्रे नृपोत्तमः
indradyumnaḥ prasādātte tasya kratvaṃgasaṃbhave ||
sarasi snātumāyāto māmanujñāpaya prabho
||4||इन्द्रद्युम्नः प्रसादात्ते तस्य क्रत्वंगसंभवे ॥
सरसि स्नातुमायातो मामनुज्ञापय प्रभो
tatastīrthataṭaṃ gatvā kṛtaśaucācamakriyaḥ ||
prārthayedaṃjaliṃ kṛtvā imaṃ maṃtramudīrayet
||5||ततस्तीर्थतटं गत्वा कृतशौचाचमक्रियः ॥
प्रार्थयेदंजलिं कृत्वा इमं मंत्रमुदीरयेत्
aśvamedhāṃgagokoṭikhurakṣuṇṇamahītalaḥ ||
tanmūtraphenādānāṃbhaḥ pūritākhilapāvanaḥ
||6||अश्वमेधांगगोकोटिखुरक्षुण्णमहीतलः ॥
तन्मूत्रफेनादानांभः पूरिताखिलपावनः
snātuṃ tavāgataḥ puṇye sarvatīrthamaye jale ||
pūrvajanmasahasrotthaṃ pāpaṃ snānādvimocaya
||7||स्नातुं तवागतः पुण्ये सर्वतीर्थमये जले ॥
पूर्वजन्मसहस्रोत्थं पापं स्नानाद्विमोचय
antaḥ praviśya ca tato vāruṇaiḥ paṃcabhirdvijāḥ ||
snāyādantarjale japyāttrirāvṛttyāghamarṣaṇam
||8||अन्तः प्रविश्य च ततो वारुणैः पंचभिर्द्विजाः ॥
स्नायादन्तर्जले जप्यात्त्रिरावृत्त्याघमर्षणम्
aśvamedhāṃgasaṃbhūta tīrtha sarvāghanāśana ||
janmakoṭibhavaṃ pāpaṃ tvayi snānādvinaśyatu
||9||अश्वमेधांगसंभूत तीर्थ सर्वाघनाशन ॥
जन्मकोटिभवं पापं त्वयि स्नानाद्विनश्यतु
imaṃ mantraṃ triruccārya triḥ snāyāttajjale dvijāḥ ||
saṃsmaredviṣṇugāyatryā narasiṃhākṛtiṃ harim
||10||इमं मन्त्रं त्रिरुच्चार्य त्रिः स्नायात्तज्जले द्विजाः ॥
संस्मरेद्विष्णुगायत्र्या नरसिंहाकृतिं हरिम्
āpo nārā iti proktā yasmāttā narasūnavaḥ ||
ayanaṃ prathamaṃ cāsya tasmādapsu hariṃ smaret
||11||आपो नारा इति प्रोक्ता यस्मात्ता नरसूनवः ॥
अयनं प्रथमं चास्य तस्मादप्सु हरिं स्मरेत्
devānṛṣīnpitṝṃścaiva tarpayedvidhivannaraḥ ||
narasiṃhaṃ tato gacchetpaścimābhimukhaṃ sthitam
||12||देवानृषीन्पितॄंश्चैव तर्पयेद्विधिवन्नरः ॥
नरसिंहं ततो गच्छेत्पश्चिमाभिमुखं स्थितम्
siddhaṃ śaṃbhuṃ kṛtrimaṃ vā paścimābhimukhaṃ harim ||
dṛṣṭvā vimucyate pāpairjanmakoṭisamudbhavaiḥ
||13||सिद्धं शंभुं कृत्रिमं वा पश्चिमाभिमुखं हरिम् ॥
दृष्ट्वा विमुच्यते पापैर्जन्मकोटिसमुद्भवैः
tamātharvaṇamaṃtreṇa yajecca narakesarim ||
nāradena purā hyeṣa maṃtrarājaḥ pratiṣṭhitaḥ
||14||तमाथर्वणमंत्रेण यजेच्च नरकेसरिम् ॥
नारदेन पुरा ह्येष मंत्रराजः प्रतिष्ठितः
indradyumnena tenaiva cirādeṣa upāsitaḥ ||
narasiṃhākṛtau nānyo maṃtrastatsadṛśo dvijāḥ
||15||इन्द्रद्युम्नेन तेनैव चिरादेष उपासितः ॥
नरसिंहाकृतौ नान्यो मंत्रस्तत्सदृशो द्विजाः
yasyoccāraṇamātreṇa tuṣṭo bhavati kesarī ||
anena dāruvarṣmāpi brahmaṇā saṃpratiṣṭhitaḥ
||16||यस्योच्चारणमात्रेण तुष्टो भवति केसरी ॥
अनेन दारुवर्ष्मापि ब्रह्मणा संप्रतिष्ठितः
pūrvoktairupacāraistu pūjayennarakesarim ||
japāprasūnairaruṇairanyaiścaiva sugaṃdhibhiḥ
||17||पूर्वोक्तैरुपचारैस्तु पूजयेन्नरकेसरिम् ॥
जपाप्रसूनैररुणैरन्यैश्चैव सुगंधिभिः
caṃdanāgarukarpūrairlepayennarakesarim ||
pāyasaṃ sitayā yuktaṃ saurabheyeṇa sarpiṣā
||18||चंदनागरुकर्पूरैर्लेपयेन्नरकेसरिम् ॥
पायसं सितया युक्तं सौरभेयेण सर्पिषा
karpūrakhaṇḍasaṃyuktānmodakānghṛtapācitān ||
saṃyāvānghṛtapūpāṃśca phalaṃ nānāvidhaṃ tathā
||19||कर्पूरखण्डसंयुक्तान्मोदकान्घृतपाचितान् ॥
संयावान्घृतपूपांश्च फलं नानाविधं तथा
śarkarādadhisaṃyuktaṃ śālyannaṃ vinivedayet ||
dṛṣṭvā spṛṣṭvā namaskṛtvā saṃpūjya narakesarim
||20||शर्करादधिसंयुक्तं शाल्यन्नं विनिवेदयेत् ॥
दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा नमस्कृत्वा संपूज्य नरकेसरिम्
svānsvānabhīṣṭānāpnoti naro vai nātra saṃśayaḥ ||
devatvamamareśatvaṃ gaṃdharvatvaṃ ca bho dvijāḥ
||21||स्वान्स्वानभीष्टानाप्नोति नरो वै नात्र संशयः ॥
देवत्वममरेशत्वं गंधर्वत्वं च भो द्विजाः
īśitvaṃ ca vaśitvaṃ ca sārvabhaumatvameva vā ||
yadyatkāmayate citte tattadāpnotyasaṃśayam
||22||ईशित्वं च वशित्वं च सार्वभौमत्वमेव वा ॥
यद्यत्कामयते चित्ते तत्तदाप्नोत्यसंशयम्
paṃcatīrthīvidhānaṃ ca kathitaṃ pṛcchatāṃ dvijāḥ ||
dināni paṃca kṛtvaitāṃ pañcabhūtamaye punaḥ
||23||पंचतीर्थीविधानं च कथितं पृच्छतां द्विजाः ॥
दिनानि पंच कृत्वैतां पञ्चभूतमये पुनः
na dehe praviśenmartyo vratī viṣṇuparāyaṇaḥ ||
paurṇamāsyāṃ pratyuṣasi tīrtharājajale punaḥ
||24||न देहे प्रविशेन्मर्त्यो व्रती विष्णुपरायणः ॥
पौर्णमास्यां प्रत्युषसि तीर्थराजजले पुनः
pūrvoktavidhinā snātvā śuddhāhāro jiteṃdriyaḥ ||
ekabhaktavratenaiva varttate prītaye naraḥ ||
yāvatpaṃca dināni syustāvatkālaṃ dvijottamāḥ
||25||पूर्वोक्तविधिना स्नात्वा शुद्धाहारो जितेंद्रियः ॥
एकभक्तव्रतेनैव वर्त्तते प्रीतये नरः ॥
यावत्पंच दिनानि स्युस्तावत्कालं द्विजोत्तमाः
tataḥ praviśyaprāsādaṃ maṃcasthaṃ puruṣottamam ||
rāmaṃ subhadrāṃ dṛṣṭvā ca mucyate pāpakaṃcukaiḥ
||26||ततः प्रविश्यप्रासादं मंचस्थं पुरुषोत्तमम् ॥
रामं सुभद्रां दृष्ट्वा च मुच्यते पापकंचुकैः
sarvatīrthamayātkūpāduddhṛtena sugandhinā ||
vāriṇā snāpyamānaṃ tu yo jyaiṣṭhyāṃ paśyate harim
||27||सर्वतीर्थमयात्कूपादुद्धृतेन सुगन्धिना ॥
वारिणा स्नाप्यमानं तु यो ज्यैष्ठ्यां पश्यते हरिम्
na tasya pāpasaṃbaṃdha ātmani prabhaviṣyati ||
yātrākartṛvidhiṃ vakṣye śṛṇudhvaṃ munayaḥ param
||28||न तस्य पापसंबंध आत्मनि प्रभविष्यति ॥
यात्राकर्तृविधिं वक्ष्ये शृणुध्वं मुनयः परम्
caturdaśyāṃ dṛḍhaṃ maṃcaṃ kārayitvā suśobhanam ||
tṛṇakāṣṭhamayaṃ liptaṃ sudhayā bahulaṃ śubham
||29||चतुर्दश्यां दृढं मंचं कारयित्वा सुशोभनम् ॥
तृणकाष्ठमयं लिप्तं सुधया बहुलं शुभम्
athavā dārṣadaṃ kuryāccirasthāyi dvijottamāḥ ||
snānārthaṃ devadevasya vittaśāṭhyaṃ na kārayet
||30||अथवा दार्षदं कुर्याच्चिरस्थायि द्विजोत्तमाः ॥
स्नानार्थं देवदेवस्य वित्तशाठ्यं न कारयेत्
nānādrumagaṇākīrṇaṃ dakṣiṇānilaśītalam ||
ullasatsiṃdhukallolaśāḍvalopari saṃskṛtam
||31||नानाद्रुमगणाकीर्णं दक्षिणानिलशीतलम् ॥
उल्लसत्सिंधुकल्लोलशाड्वलोपरि संस्कृतम्
samucchritamahāmūlyavitānavaraśobhitam ||
viralācchādanaṃ kuryāddevānāṃ darśanāya vai
||32||समुच्छ्रितमहामूल्यवितानवरशोभितम् ॥
विरलाच्छादनं कुर्याद्देवानां दर्शनाय वै
āyāṃti brahmaṇā sārddhaṃ snapanāya jagatpateḥ ||
svargaṃgāṃbhaḥ samādāya pārijātavibhūṣitam
||33||आयांति ब्रह्मणा सार्द्धं स्नपनाय जगत्पतेः ॥
स्वर्गंगांभः समादाय पारिजातविभूषितम्
brahmarṣayaśca tridaśā brahmaṇā sahitā vibhum ||
maṃcasthaṃ snāpayantīha vacanātparameṣṭhinaḥ
||34||ब्रह्मर्षयश्च त्रिदशा ब्रह्मणा सहिता विभुम् ॥
मंचस्थं स्नापयन्तीह वचनात्परमेष्ठिनः
jayaśabdaiśca stutibhirvaṃdyo'yaṃ tridivaukasām ||
tasmānmaṃcastu kartavyo maṃḍito mālyacāmaraiḥ
||35||जयशब्दैश्च स्तुतिभिर्वंद्योऽयं त्रिदिवौकसाम् ॥
तस्मान्मंचस्तु कर्तव्यो मंडितो माल्यचामरैः
nānāmaṇisrajā hāridukūlakṛtatoraṇam ||
sugaṃdhadhūpasurabhicaṃdanābhaḥ samukṣitam
||36||नानामणिस्रजा हारिदुकूलकृततोरणम् ॥
सुगंधधूपसुरभिचंदनाभः समुक्षितम्
evaṃ maṃcaṃ pratiṣṭhāpya tasya dakṣiṇato dvijāḥ ||
kūpādvāri samuddhṛtya kalaśānsvarṇanirmitān
||37||एवं मंचं प्रतिष्ठाप्य तस्य दक्षिणतो द्विजाः ॥
कूपाद्वारि समुद्धृत्य कलशान्स्वर्णनिर्मितान्
śālāyāṃ śāstradṛṣṭena vidhinā tvadhivāsayet
||38||शालायां शास्त्रदृष्टेन विधिना त्वधिवासयेत्
suvāsitaṃ jalaṃ teṣu pāvamānyā prapūrayet ||
caturdaśīniśāmadhye karmaitatsamudāhṛtam
||39||सुवासितं जलं तेषु पावमान्या प्रपूरयेत् ॥
चतुर्दशीनिशामध्ये कर्मैतत्समुदाहृतम्
śanaiḥ śanaiśca nīyāsurhariṃ hali puraḥsaram ||
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā rājñā saṃmānitādṛtāḥ
||40||शनैः शनैश्च नीयासुर्हरिं हलि पुरःसरम् ॥
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या राज्ञा संमानितादृताः
cāmaraistālavṛntaiśca vījyamānaṃ niraṃtaram ||
purākṛtāmalepaṃ taṃ viṣṇoraṃgānna hāpayet
||41||चामरैस्तालवृन्तैश्च वीज्यमानं निरंतरम् ॥
पुराकृतामलेपं तं विष्णोरंगान्न हापयेत्
yathā sugaṃdhalepena supuṣṭāṃgo dine dine ||
tathā prayatnataḥ kāryaḥ kṛśāṃgo na hi puṣṭikṛt
||42||यथा सुगंधलेपेन सुपुष्टांगो दिने दिने ॥
तथा प्रयत्नतः कार्यः कृशांगो न हि पुष्टिकृत्
nayeyurapramādyaṃto bhagavaṃtamānaditāḥ ||
pramādato yadi bhavetpatanaṃ muravairiṇaḥ
||43||नयेयुरप्रमाद्यंतो भगवंतमानदिताः ॥
प्रमादतो यदि भवेत्पतनं मुरवैरिणः
balasya vā subhadrāyā rājño rājyasya bhītikṛt ||
api pātayatāṃ hāniḥ saṃtaterbahuduḥkhitā
||44||बलस्य वा सुभद्राया राज्ञो राज्यस्य भीतिकृत् ॥
अपि पातयतां हानिः संततेर्बहुदुःखिता
narake niyataṃ vāso bhavetteṣāṃ durātmanām ||
vimuhyaṃtaścirāddārumayīyaṃ pratimā katham
||45||नरके नियतं वासो भवेत्तेषां दुरात्मनाम् ॥
विमुह्यंतश्चिराद्दारुमयीयं प्रतिमा कथम्
tiṣṭhedaviśvasaṃto ye bhagavaddrohiṇastu te ||
narakaṃ pratipadyaṃte sarvakarmabahiṣkṛtāḥ
||46||तिष्ठेदविश्वसंतो ये भगवद्द्रोहिणस्तु ते ॥
नरकं प्रतिपद्यंते सर्वकर्मबहिष्कृताः
mūḍhānāṃ nāstikānāṃ ca kṛtaghnānāṃ hatātmanām ||
dharmakṛtyeṣu jāyaṃte aviśvāsasya yuktayaḥ
||47||मूढानां नास्तिकानां च कृतघ्नानां हतात्मनाम् ॥
धर्मकृत्येषु जायंते अविश्वासस्य युक्तयः
adṛṣṭaṃ yasya yāvaddhi sa tu tena vinirmitaḥ ||
tadaṃte tasya kṣīyaṃte prāsādapratimādayaḥ
||48||अदृष्टं यस्य यावद्धि स तु तेन विनिर्मितः ॥
तदंते तस्य क्षीयंते प्रासादप्रतिमादयः
na cāyaṃ nirmitaḥ kena drumaḥ so'pi pravarddhitaḥ ||
varaṃ dadāti yā nūnaṃ na cāsau pratimā matā
||49||न चायं निर्मितः केन द्रुमः सोऽपि प्रवर्द्धितः ॥
वरं ददाति या नूनं न चासौ प्रतिमा मता
nirmitāyāṃ pratikṛtau purā manvaṃtarādiṣu ||
vyatīteṣvapi varddhaṃte janānāṃ ca suparvaṇām
||50||निर्मितायां प्रतिकृतौ पुरा मन्वंतरादिषु ॥
व्यतीतेष्वपि वर्द्धंते जनानां च सुपर्वणाम्
bhaktayastādṛśo viprāḥ sarveṣāṃ pṛthivīkṣitām ||
svārociṣeṃ'tare caiva āvirbhūtaḥ kṛpānidhiḥ
||51||भक्तयस्तादृशो विप्राः सर्वेषां पृथिवीक्षिताम् ॥
स्वारोचिषेंऽतरे चैव आविर्भूतः कृपानिधिः
vaivasvateṃ'tare saptaviṃśe caiva caturyuge ||
dvāparāṃte samāyātau tadā kṛṣṇārjunāvubhau
||52||वैवस्वतेंऽतरे सप्तविंशे चैव चतुर्युगे ॥
द्वापरांते समायातौ तदा कृष्णार्जुनावुभौ
tridināni sthitāvatra vratasthau madhusūdanam ||
bhaktyā saṃpūjya taṃ stutvā jagmaturdvārakāṃ punaḥ
||53||त्रिदिनानि स्थितावत्र व्रतस्थौ मधुसूदनम् ॥
भक्त्या संपूज्य तं स्तुत्वा जग्मतुर्द्वारकां पुनः
na ke'pi tattvaṃ jānaṃti mānuṣīṃ tanumāsthitāḥ ||
avatārāḥ pravartaṃte viṣṇorasya yugeyuge
||54||न केऽपि तत्त्वं जानंति मानुषीं तनुमास्थिताः ॥
अवताराः प्रवर्तंते विष्णोरस्य युगेयुगे
dharmasthāpanayā viprā līyaṃte svapade punaḥ ||
pūrvaṃ ca brahmaṇā proktaḥ sa cānena parasparam
||55||धर्मस्थापनया विप्रा लीयंते स्वपदे पुनः ॥
पूर्वं च ब्रह्मणा प्रोक्तः स चानेन परस्परम्
sthātā parārddhaparyaṃtaṃ bhagavāndārurūpadhṛk ||
sadāyaṃ varado viṣṇuḥ śuddhasattvena bhāvitaḥ
||56||स्थाता परार्द्धपर्यंतं भगवान्दारुरूपधृक् ॥
सदायं वरदो विष्णुः शुद्धसत्त्वेन भावितः
yasya yāvāṃstu viśvāsastasya siddhistu tāvatī ||
pramādīkṛtaviśvāso bhakto dṛḍhamatiḥ pumān
||57||यस्य यावांस्तु विश्वासस्तस्य सिद्धिस्तु तावती ॥
प्रमादीकृतविश्वासो भक्तो दृढमतिः पुमान्
yatnānurūpaṃ labhate phalamasmātsudurlabham ||
purā vaḥ kathitaṃ sarvamaṃbarīṣavimocanam
||58||यत्नानुरूपं लभते फलमस्मात्सुदुर्लभम् ॥
पुरा वः कथितं सर्वमंबरीषविमोचनम्
tatastasmiñjagannāthe paramātmasvarūpiṇi ||
vidhāya sudṛḍhāṃ bhaktiṃ vasadhvaṃ puruṣottame
||59||ततस्तस्मिञ्जगन्नाथे परमात्मस्वरूपिणि ॥
विधाय सुदृढां भक्तिं वसध्वं पुरुषोत्तमे
ato'yaṃ bhaktito neyaḥ śrīkṛṣṇamaṃca uttamaḥ ||
subhadrābalabhadrau ca rājavatparicarya vai
||60||अतोऽयं भक्तितो नेयः श्रीकृष्णमंच उत्तमः ॥
सुभद्राबलभद्रौ च राजवत्परिचर्य वै
uttoliteṣu cchatreṣu cāmarairvījiteṣu ca ||
kālāgurusudhūpāsu dikṣu gaṃbhīranādiṣu
||61||उत्तोलितेषु च्छत्रेषु चामरैर्वीजितेषु च ॥
कालागुरुसुधूपासु दिक्षु गंभीरनादिषु
nānāvidheṣu vādyeṣu tvagāre paripūrite ||
tauryatrike sādhuvṛtte dīpikā śreṇirājite
||62||नानाविधेषु वाद्येषु त्वगारे परिपूरिते ॥
तौर्यत्रिके साधुवृत्ते दीपिका श्रेणिराजिते
aṃdhakāre'tha sarveṣāṃ varddhamāne mahotsave ||
ācchanne śrīpateraṃge pramādapariśaṃkayā
||63||अंधकारेऽथ सर्वेषां वर्द्धमाने महोत्सवे ॥
आच्छन्ने श्रीपतेरंगे प्रमादपरिशंकया
paṭupaṭṭadukūleṣu nīyamāneṣu dūrataḥ ||
gatervegāttadottānīkṛtāsye jagatāṃ gurau
||64||पटुपट्टदुकूलेषु नीयमानेषु दूरतः ॥
गतेर्वेगात्तदोत्तानीकृतास्ये जगतां गुरौ
āvarttadṛṣṭayo devā divārohaṇaśaṃkinaḥ ||
jayasva rāma kṛṣṇeti jaya bhadreti cocire
||65||आवर्त्तदृष्टयो देवा दिवारोहणशंकिनः ॥
जयस्व राम कृष्णेति जय भद्रेति चोचिरे
evaṃ salīlaṃ bhagavāñjanmajyaiṣṭhyābhiṣecane ||
nīyate maṃcadeśaṃ tu niśīthe brāhmaṇādibhiḥ
||66||एवं सलीलं भगवाञ्जन्मज्यैष्ठ्याभिषेचने ॥
नीयते मंचदेशं तु निशीथे ब्राह्मणादिभिः
ahaṃpūrvikaśabdastu devānāṃ śrūyate divi ||
devaduṃdubhayaścaiva jayaśabdavimiśritāḥ
||67||अहंपूर्विकशब्दस्तु देवानां श्रूयते दिवि ॥
देवदुंदुभयश्चैव जयशब्दविमिश्रिताः
tato maṃcasthitaṃ brahmarūpaṃ pratyarcayā saha ||
ācchādya sarvāṇyaṃgāni mukhavarjaṃ sucelakaiḥ
||68||ततो मंचस्थितं ब्रह्मरूपं प्रत्यर्चया सह ॥
आच्छाद्य सर्वाण्यंगानि मुखवर्जं सुचेलकैः
vinā nivedyaṃ saṃpūjya upacāraiḥ puroditaiḥ ||
adhivāsitakuṃbhaiśca śāṃtighoṣapuraḥsaram
||69||विना निवेद्यं संपूज्य उपचारैः पुरोदितैः ॥
अधिवासितकुंभैश्च शांतिघोषपुरःसरम्
samudajyeṣṭhāmaṃtreṇa snāpayetsurapuṃgavān ||
paśyatāmabhiṣektṝṇāṃ kṛtakṛtyatvahetave
||70||समुदज्येष्ठामंत्रेण स्नापयेत्सुरपुंगवान् ॥
पश्यतामभिषेक्तॄणां कृतकृत्यत्वहेतवे
snāpyamānaṃ tu paśyaṃti ye narāstatra saṃsthitāḥ ||
garbhodakena snapanaṃ na te punaravāpnuyuḥ
||71||स्नाप्यमानं तु पश्यंति ये नरास्तत्र संस्थिताः ॥
गर्भोदकेन स्नपनं न ते पुनरवाप्नुयुः
jyeṣṭhasnānaṃ bhagavato ye paśyaṃti mudānvitāḥ ||
na te bhavābdhau majjaṃti yātrāmutkaṃṭhamānasāḥ
||72||ज्येष्ठस्नानं भगवतो ये पश्यंति मुदान्विताः ॥
न ते भवाब्धौ मज्जंति यात्रामुत्कंठमानसाः
buddhyabuddhikṛtaḥ puṃsāmanādiḥ pāpasaṃcayaḥ ||
tatkṣaṇānnāśamāyāti paśyatāṃ snapanaṃ hareḥ
||73||बुद्ध्यबुद्धिकृतः पुंसामनादिः पापसंचयः ॥
तत्क्षणान्नाशमायाति पश्यतां स्नपनं हरेः
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ bravīmi dvijapuṃgavāḥ ||
sarvasaṃtāpaśamanamaśeṣamalanāśanam
||74||सत्यं सत्यं पुनः सत्यं ब्रवीमि द्विजपुंगवाः ॥
सर्वसंतापशमनमशेषमलनाशनम्
snapanaṃ śrīpaterjyaiṣṭhyāṃ yadi bhaktyā vilokanam ||
prāyaścittanimittāni yāni pāpāni saṃti vai
||75||स्नपनं श्रीपतेर्ज्यैष्ठ्यां यदि भक्त्या विलोकनम् ॥
प्रायश्चित्तनिमित्तानि यानि पापानि संति वै
tāni sarvāṇi kṣīyaṃte paśyatāṃ snapanaṃ hareḥ ||
nātaḥ parataraṃ karma hyanāyāsena mocanam
||76||तानि सर्वाणि क्षीयंते पश्यतां स्नपनं हरेः ॥
नातः परतरं कर्म ह्यनायासेन मोचनम्
jyeṣṭhajanmadine snānaṃ hareryadavalokitam ||
snānadānatapaḥśrāddhajapayajñādayastu ye
||77||ज्येष्ठजन्मदिने स्नानं हरेर्यदवलोकितम् ॥
स्नानदानतपःश्राद्धजपयज्ञादयस्तु ये
vidhayaḥ koṭiguṇitāḥ koṭijanmopapāditāḥ ||
snānadarśanapuṇyasya hareste na tulāṃ gatāḥ
||78||विधयः कोटिगुणिताः कोटिजन्मोपपादिताः ॥
स्नानदर्शनपुण्यस्य हरेस्ते न तुलां गताः
bhaktyā yaḥ snapanaṃ viṣṇorekasminvatsare'pi vā ||
paśyenna śocate viprā iha saṃsāramocane
||79||भक्त्या यः स्नपनं विष्णोरेकस्मिन्वत्सरेऽपि वा ॥
पश्येन्न शोचते विप्रा इह संसारमोचने
teneṣṭaṃ kratubhiḥ puṇyaiḥ śraddhāvipuladakṣiṇaiḥ ||
mahādānāni dattāni bhojitāḥ koṭiśo dvijāḥ
||80||तेनेष्टं क्रतुभिः पुण्यैः श्रद्धाविपुलदक्षिणैः ॥
महादानानि दत्तानि भोजिताः कोटिशो द्विजाः
śrāddhāni gayaśīrṣādau koṭiśaśca kṛtāni vai ||
puṇyakāle ca tīthārdau tapāṃsi caritāni ca
||81||श्राद्धानि गयशीर्षादौ कोटिशश्च कृतानि वै ॥
पुण्यकाले च तीथार्दौ तपांसि चरितानि च
ardhodayādiyogeṣu koṭitīrtheṣu koṭiśaḥ ||
snātāni tena bho viprā yaḥ paśyetsnapanaṃ hareḥ
||82||अर्धोदयादियोगेषु कोटितीर्थेषु कोटिशः ॥
स्नातानि तेन भो विप्रा यः पश्येत्स्नपनं हरेः
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ bravīmi dvijapuṃgavāḥ ||
nātaḥ śreyaskaraṃ karma śāstradṛṣṭapathisthitam
||83||सत्यं सत्यं पुनः सत्यं ब्रवीमि द्विजपुंगवाः ॥
नातः श्रेयस्करं कर्म शास्त्रदृष्टपथिस्थितम्
mañcasthaṃ snāpyamānaṃ hi yaḥ paśyetpuruṣottamam ||
snānācchataguṇaṃ puṇyaṃ labhate vai na saṃśayaḥ
||84||मञ्चस्थं स्नाप्यमानं हि यः पश्येत्पुरुषोत्तमम् ॥
स्नानाच्छतगुणं पुण्यं लभते वै न संशयः
mañcasthitaṃ jagannāthaṃ snānārdraṃ yastu paśyati ||
sāṃdrānandārdracitto'sau na kiṃcitpāpamaśnute
||85||मञ्चस्थितं जगन्नाथं स्नानार्द्रं यस्तु पश्यति ॥
सांद्रानन्दार्द्रचित्तोऽसौ न किंचित्पापमश्नुते
yadeva puṇyamuditaṃ snānadarśanakarmaṇi ||
tattatphalamavāpnoti dṛṣṭvā mañcasthamacyutam
||86||यदेव पुण्यमुदितं स्नानदर्शनकर्मणि ॥
तत्तत्फलमवाप्नोति दृष्ट्वा मञ्चस्थमच्युतम्
eka eva jagannāthastridhā tatra sthito dvijāḥ ||
ekaikasyāpi snapanadarśanaṃ bhuktimuktidam
||87||एक एव जगन्नाथस्त्रिधा तत्र स्थितो द्विजाः ॥
एकैकस्यापि स्नपनदर्शनं भुक्तिमुक्तिदम्
jayasva rāmabhadreti jaya bhadreti yo vadet ||
jaya kṛṣṇa jagannātha jayetyuccārayenmudā
||88||जयस्व रामभद्रेति जय भद्रेति यो वदेत् ॥
जय कृष्ण जगन्नाथ जयेत्युच्चारयेन्मुदा
snānakāle sa vai muktiṃ prayāti dvijasattamāḥ ||
adhivāsādikaṃ tatra yaiḥ kṛtaṃ snānakarmaṇi
||89||स्नानकाले स वै मुक्तिं प्रयाति द्विजसत्तमाः ॥
अधिवासादिकं तत्र यैः कृतं स्नानकर्मणि
teṣāṃ śraddhāmudāyuktaḥ pradadyāddakṣiṇāḥ pṛthak ||
brāhmaṇebhyaśca miṣṭānnaṃ vastrālaṃkaraṇāni ca
||90||तेषां श्रद्धामुदायुक्तः प्रदद्याद्दक्षिणाः पृथक् ॥
ब्राह्मणेभ्यश्च मिष्टान्नं वस्त्रालंकरणानि च
pradadyācchraddhayā yukto dīnānāthāṃśca tarpayet ||
ye draṣṭumāgatāḥ snānaṃ jīvanmuktāstu te dhruvam
||91||प्रदद्याच्छ्रद्धया युक्तो दीनानाथांश्च तर्पयेत् ॥
ये द्रष्टुमागताः स्नानं जीवन्मुक्तास्तु ते ध्रुवम्
tānyathāśakti vai rājā mānayetprītaye hareḥ ||
snānāvaśeṣatoyena snāyādbhadrāsanasthitaḥ
||92||तान्यथाशक्ति वै राजा मानयेत्प्रीतये हरेः ॥
स्नानावशेषतोयेन स्नायाद्भद्रासनस्थितः
nārī vā puruṣo vāpi tasya puṇyaṃ vadāmi vaḥ ||
kalpaḥ syāccirarogārto hyapamṛtyuṃ jayedasau
||93||नारी वा पुरुषो वापि तस्य पुण्यं वदामि वः ॥
कल्पः स्याच्चिररोगार्तो ह्यपमृत्युं जयेदसौ
aputrā mṛtavatsā vā vandhyā vāpi labhetsutam ||
subhagaḥ sarvalokānāṃ nirdhano dhanavānbhavet
||94||अपुत्रा मृतवत्सा वा वन्ध्या वापि लभेत्सुतम् ॥
सुभगः सर्वलोकानां निर्धनो धनवान्भवेत्
gurviṇī labhate putraṃ dīrghāyurguṇavattaram ||
gaṃgādisarvatīrthānāṃ snānajaṃ phalamucyate
||95||गुर्विणी लभते पुत्रं दीर्घायुर्गुणवत्तरम् ॥
गंगादिसर्वतीर्थानां स्नानजं फलमुच्यते
snānadarśanajaṃ puṇyaṃ dharmātmā labhate dhruvam
||96||स्नानदर्शनजं पुण्यं धर्मात्मा लभते ध्रुवम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmya ekatriṃśo'dhyāyaḥ || 31 ||