damanakabhaṃjanavidhivarṇanam
munaya ūcuḥ
mune vratamidaṃ puṇyaṃ śrutaṃ vai mūrtipaṃjaram ||
antaḥpramodajananaṃ mahimnā ca mahattaram
||1||मुने व्रतमिदं पुण्यं श्रुतं वै मूर्तिपंजरम् ॥
अन्तःप्रमोदजननं महिम्ना च महत्तरम्
yātrā dvādaśa puṇyā yā uddiṣṭā bhagavatpriyāḥ ||
tāsāṃ dve avaśiṣṭe naḥ kathayasva mahāmune
||2||यात्रा द्वादश पुण्या या उद्दिष्टा भगवत्प्रियाः ॥
तासां द्वे अवशिष्टे नः कथयस्व महामुने
jaiminiruvāca
vāsaṃtikāṃ samākhyāsye yātrāṃ damanabhaṃjikām ||
yasyāṃ kṛtāyāṃ dṛṣṭāyāṃ prīṇāti puruṣottamaḥ
||3||वासंतिकां समाख्यास्ये यात्रां दमनभंजिकाम् ॥
यस्यां कृतायां दृष्टायां प्रीणाति पुरुषोत्तमः
purā yatkathitaṃ viprāstṛṇaṃ damanakāhvayam ||
caitraśuklatrayodaśyāmāharettatsamūlakam
||4||पुरा यत्कथितं विप्रास्तृणं दमनकाह्वयम् ॥
चैत्रशुक्लत्रयोदश्यामाहरेत्तत्समूलकम्
tanmadhye maṃḍalaṃ kuryātsuśubhaṃ padmasaṃjñitam ||
tadaṃtarvāsayeddevapratyarcāṃ pratipūjitām
||5||तन्मध्ये मंडलं कुर्यात्सुशुभं पद्मसंज्ञितम् ॥
तदंतर्वासयेद्देवप्रत्यर्चां प्रतिपूजिताम्
yuktāṃ śrīsatyabhāmābhyāṃ pūjayedvidhivacca tāḥ ||
arddharātre tu karmedaṃ devadevasya kārayet
||6||युक्तां श्रीसत्यभामाभ्यां पूजयेद्विधिवच्च ताः ॥
अर्द्धरात्रे तु कर्मेदं देवदेवस्य कारयेत्
purā niśīthe'pi vibhurbabhaṃja damanāsuram ||
bhaṃktvā lebhe parāṃ prītiṃ tadaṃgotthaṃ ca tattṛṇam
||7||पुरा निशीथेऽपि विभुर्बभंज दमनासुरम् ॥
भंक्त्वा लेभे परां प्रीतिं तदंगोत्थं च तत्तृणम्
tasyāmeva trayodaśyāṃ tṛṇaṃ daityaṃ vibhāvayet ||
kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā vākyaṃ cedamudāharet
||8||तस्यामेव त्रयोदश्यां तृणं दैत्यं विभावयेत् ॥
कृतांजलिपुटो भूत्वा वाक्यं चेदमुदाहरेत्
avadhīrdamanaṃ daityaṃ purā trailokyakaṃṭakam ||
sa evetthaṃ pariṇataḥ puratastava tiṣṭhati
||9||अवधीर्दमनं दैत्यं पुरा त्रैलोक्यकंटकम् ॥
स एवेत्थं परिणतः पुरतस्तव तिष्ठति
asyotpattau tadā prītirāsīdyā tava mādhava ||
adhunāpi tathaivāstāṃ prītirdamanabhaṃjane
||10||अस्योत्पत्तौ तदा प्रीतिरासीद्या तव माधव ॥
अधुनापि तथैवास्तां प्रीतिर्दमनभंजने
ityuktvā tṛṇameke tu kare devasya dāpayet ||
tato'vaśiṣṭāṃ rātriṃ ca nṛtyagītādibhirnayet
||11||इत्युक्त्वा तृणमेके तु करे देवस्य दापयेत् ॥
ततोऽवशिष्टां रात्रिं च नृत्यगीतादिभिर्नयेत्
tataścābhyudite sūrye devaṃ tṛṇapuraḥsaram ||
nayecca jagadīśasya samīpaṃ dvijasattamāḥ
||12||ततश्चाभ्युदिते सूर्ये देवं तृणपुरःसरम् ॥
नयेच्च जगदीशस्य समीपं द्विजसत्तमाः
upacārairjagannāthaṃ pūjayetpūrvavattataḥ ||
hiraṇyakaśipuṃ hatvā hyantramālāṃ tadaṃgajām
||13||उपचारैर्जगन्नाथं पूजयेत्पूर्ववत्ततः ॥
हिरण्यकशिपुं हत्वा ह्यन्त्रमालां तदंगजाम्
kṛtvā kaṇṭhe yathā'prīṇāstathedaṃ damanaṃ tṛṇam ||
tava prītyai tu bhagavanmayā dattaṃ tavāṃgake
||14||कृत्वा कण्ठे यथाऽप्रीणास्तथेदं दमनं तृणम् ॥
तव प्रीत्यै तु भगवन्मया दत्तं तवांगके
ityuccārya harermūrdhni dadyādgaṃdhatṛṇaṃ śubham ||
tadā dṛṣṭvā harervaktrapadmaṃ prītikaraṃ mudā ||
bhavaduḥkhaparikṣīṇaḥ sukhamāpnotyanuttamam
||15||इत्युच्चार्य हरेर्मूर्ध्नि दद्याद्गंधतृणं शुभम् ॥
तदा दृष्ट्वा हरेर्वक्त्रपद्मं प्रीतिकरं मुदा ॥
भवदुःखपरिक्षीणः सुखमाप्नोत्यनुत्तमम्
gṛhītvā mūrdhni tacchākhāṃ viṣṇumūrdhno'pakāṣatām ||
sarvapāpavinirmukto vasedviṣṇupure dhruvam
||16||गृहीत्वा मूर्ध्नि तच्छाखां विष्णुमूर्ध्नोऽपकाषताम् ॥
सर्वपापविनिर्मुक्तो वसेद्विष्णुपुरे ध्रुवम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye damanakabhaṃjanavidhivarṇanaṃnāma pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ || 45 ||