ataḥ paraṃ pravakṣyāmi ratharakṣākaraṃ vidhim
jaiminiruvāca
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi ratharakṣākaraṃ vidhim ||
bhūtapretādayo ghorā dāruṇānyadbhutāni ca
||1||अतः परं प्रवक्ष्यामि रथरक्षाकरं विधिम् ॥
भूतप्रेतादयो घोरा दारुणान्यद्भुतानि च
na bādhaṃte rathānyena munayo vaśca yanmatam ||
pratyahaṃ pūjayeddevānkṛṣṇādīndhvajasaṃsthitān
||2||न बाधंते रथान्येन मुनयो वश्च यन्मतम् ॥
प्रत्यहं पूजयेद्देवान्कृष्णादीन्ध्वजसंस्थितान्
gaṃdhapuṣpākṣatairmālyairupahārairanuttamaiḥ ||
gītanṛttādikaiścaiva dhūpadīpanivedanaiḥ
||3||गंधपुष्पाक्षतैर्माल्यैरुपहारैरनुत्तमैः ॥
गीतनृत्तादिकैश्चैव धूपदीपनिवेदनैः
dikpālebhyo baliṃ dadyātpāyasānnena cānvaham ||
bhūtapretapiśācebhyo dadyācca balimuttamam
||4||दिक्पालेभ्यो बलिं दद्यात्पायसान्नेन चान्वहम् ॥
भूतप्रेतपिशाचेभ्यो दद्याच्च बलिमुत्तमम्
rakṣecca yatnatastānvai rathānārohaṇocitān ||
yathā na kaścidārohennaro grāmyapaśustathā ||
pakṣiṇaśca viśeṣeṇa yeṣāṃ vāso na śobhanaḥ
||5||रक्षेच्च यत्नतस्तान्वै रथानारोहणोचितान् ॥
यथा न कश्चिदारोहेन्नरो ग्राम्यपशुस्तथा ॥
पक्षिणश्च विशेषेण येषां वासो न शोभनः
aṣṭame'hni punaḥ kṛtvā dakṣiṇābhimukhānrathān ||
vibhūṣayedvastramālyapatākaiścāmarādibhiḥ
||6||अष्टमेऽह्नि पुनः कृत्वा दक्षिणाभिमुखान्रथान् ॥
विभूषयेद्वस्त्रमाल्यपताकैश्चामरादिभिः
navamyāṃ vāsayeddevāṃsteṣu prātaḥ samṛddhimat
||7||नवम्यां वासयेद्देवांस्तेषु प्रातः समृद्धिमत्
dakṣiṇābhimukhā yātrā viṣṇoreṣā sudurlabhā ||
yātrā prayatnataḥ sā hi bhaktiśraddhāsamanvitaiḥ
||8||दक्षिणाभिमुखा यात्रा विष्णोरेषा सुदुर्लभा ॥
यात्रा प्रयत्नतः सा हि भक्तिश्रद्धासमन्वितैः
yathā pūrvā tathā ceyaṃ dve ca muktipradāyike ||
yātrāpraveśau devasya eka evotsavo mataḥ
||9||यथा पूर्वा तथा चेयं द्वे च मुक्तिप्रदायिके ॥
यात्राप्रवेशौ देवस्य एक एवोत्सवो मतः
purāvido vadaṃtyetāṃ yātrāṃ navadinātmikām ||
eṣā tryavayavā yātrā saṃpūrṇā yairupāsitā
||10||पुराविदो वदंत्येतां यात्रां नवदिनात्मिकाम् ॥
एषा त्र्यवयवा यात्रा संपूर्णा यैरुपासिता
susaṃpūrṇaphalasteṣāṃ mahāvedīmahotsavaḥ
||11||सुसंपूर्णफलस्तेषां महावेदीमहोत्सवः
guṃḍicāmaṃḍapātkṛṣṇamāyāṃtaṃ dakṣiṇāmukham ||
rathasthaṃ balinaṃ bhadrāṃ paśyaṃto muktibhāginaḥ
||12||गुंडिचामंडपात्कृष्णमायांतं दक्षिणामुखम् ॥
रथस्थं बलिनं भद्रां पश्यंतो मुक्तिभागिनः
uttarābhimukhāndṛdṛṣṭvā labhaṃte yādṛśa phalam ||
rāmādīnsyaṃdanasthānye paśyaṃtyevaṃ mahodayān ||
yādṛśaṃ phalamāpnuyustādṛśaṃ dakṣiṇāmukhān
||13||उत्तराभिमुखान्दृदृष्ट्वा लभंते यादृश फलम् ॥
रामादीन्स्यंदनस्थान्ये पश्यंत्येवं महोदयान् ॥
यादृशं फलमाप्नुयुस्तादृशं दक्षिणामुखान्
padā yāṃtaṃ rathe yāṃtaṃ yaḥ paśyeddakṣiṇāmukham ||
tasya janma kṛtārthaṃ syādvājimedhaḥ pade pade
||14||पदा यांतं रथे यांतं यः पश्येद्दक्षिणामुखम् ॥
तस्य जन्म कृतार्थं स्याद्वाजिमेधः पदे पदे
stutibhiḥ praṇipātaiśca puṣpavṛṣṭibhireva ca ||
nānānṛttopahāraiśca vyajanacchatracāmaraiḥ ||
upāyanairbahuvidhairupatiṣṭhedrathāgrataḥ
||15||स्तुतिभिः प्रणिपातैश्च पुष्पवृष्टिभिरेव च ॥
नानानृत्तोपहारैश्च व्यजनच्छत्रचामरैः ॥
उपायनैर्बहुविधैरुपतिष्ठेद्रथाग्रतः
nīlācalaṃ samāyāṃtaṃ rathasthaṃ dakṣiṇāmukham|
ye paśyaṃti hṛṣīkeśaṃ subhadrāṃ lāṃgalāyudham
||16||नीलाचलं समायांतं रथस्थं दक्षिणामुखम्।
ये पश्यंति हृषीकेशं सुभद्रां लांगलायुधम्
kāmakalpataruṃ puṃsāṃ darśanādeva muktidam ||
te vrajaṃti mahātmāno vaikuṇṭha bhavanaṃ hareḥ
||17||कामकल्पतरुं पुंसां दर्शनादेव मुक्तिदम् ॥
ते व्रजंति महात्मानो वैकुण्ठ भवनं हरेः
rathena vicaraṃtaṃ taṃ sindhutīre janārdanam ||
paśyantaṃ karuṇāpāṃgaiḥ praṇatānpurato narān
||18||रथेन विचरंतं तं सिन्धुतीरे जनार्दनम् ॥
पश्यन्तं करुणापांगैः प्रणतान्पुरतो नरान्
dakṣiṇābhimukhaṃ yāṃtaṃ prāsādaṃ nīlabhūdhare ||
sarvatīrthanidhiṃ sarvadānakalpataruṃ harim
||19||दक्षिणाभिमुखं यांतं प्रासादं नीलभूधरे ॥
सर्वतीर्थनिधिं सर्वदानकल्पतरुं हरिम्
stuvaṃtaḥ praṇamaṃtaśca śraddadhānāśca ye narāḥ ||
na te punarihāyāṃti brahmalokasthitā dhruvam
||20||स्तुवंतः प्रणमंतश्च श्रद्दधानाश्च ये नराः ॥
न ते पुनरिहायांति ब्रह्मलोकस्थिता ध्रुवम्
munayaḥ kathito vo'yaṃ mahāvedīmahotsavaḥ ||
yasya saṃkīrttanādeva nirmalo jāyate naraḥ
||21||मुनयः कथितो वोऽयं महावेदीमहोत्सवः ॥
यस्य संकीर्त्तनादेव निर्मलो जायते नरः
yaścedaṃ kīrtayennityaṃ prātarutthāya mānavaḥ ||
śṛṇuyādapi buddhisthaḥ śakralokaṃ vrajedasau
||22||यश्चेदं कीर्तयेन्नित्यं प्रातरुत्थाय मानवः ॥
शृणुयादपि बुद्धिस्थः शक्रलोकं व्रजेदसौ
pratyarcārūpamapi vā rathamāsthāpya yo hareḥ ||
kuryādyātrāmimāṃ śraddhābhaktibhāvena mānavaḥ
||23||प्रत्यर्चारूपमपि वा रथमास्थाप्य यो हरेः ॥
कुर्याद्यात्रामिमां श्रद्धाभक्तिभावेन मानवः
so'pi viṣṇoḥ prasādena guṃḍicotsavajaṃ phalam ||
prāpya vaikuṇṭhabhavanaṃ yāti nātra vicāraṇā
||24||सोऽपि विष्णोः प्रसादेन गुंडिचोत्सवजं फलम् ॥
प्राप्य वैकुण्ठभवनं याति नात्र विचारणा
paśya śrīryāvatī viprā bhaktirvā śraddhayānvitā ||
tāvatīyaṃ mahāyātrā yo yathā kartumicchati
||25||पश्य श्रीर्यावती विप्रा भक्तिर्वा श्रद्धयान्विता ॥
तावतीयं महायात्रा यो यथा कर्तुमिच्छति
idaṃ pavitraṃ paramaṃ rahasyaṃ vedhasoditam ||
kārayitvāthavā dṛṣṭvā yannaro nāvasīdati
||26||इदं पवित्रं परमं रहस्यं वेधसोदितम् ॥
कारयित्वाथवा दृष्ट्वा यन्नरो नावसीदति
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye pañcatriṃśo'dhyāyaḥ || 35 ||