prāvaraṇotsavavarṇanam
jaiminiruvāca
mārgaśīrṣe site pakṣe ṣaṣṭhyāṃ prāvaraṇotsavam ||
kṛtvā dṛṣṭvā naro bhaktyā vaiṣṇavaṃ lokamāpnuyāt
||1||मार्गशीर्षे सिते पक्षे षष्ठ्यां प्रावरणोत्सवम् ॥
कृत्वा दृष्ट्वा नरो भक्त्या वैष्णवं लोकमाप्नुयात्
vidhānaṃ tasya vakṣyāmi śṛṇudhvaṃ munayo'dhunā ||
vāsodhivāsaṃ kurvīta paṃcamyāṃ niśi karmavit
||2||विधानं तस्य वक्ष्यामि शृणुध्वं मुनयोऽधुना ॥
वासोधिवासं कुर्वीत पंचम्यां निशि कर्मवित्
devāgre maṃḍape kuryātpadmamaṣṭadalānvitam ||
dikpālānpūjayeddikṣu kṣetrapālaṃ gaṇādhipam
||3||देवाग्रे मंडपे कुर्यात्पद्ममष्टदलान्वितम् ॥
दिक्पालान्पूजयेद्दिक्षु क्षेत्रपालं गणाधिपम्
caṃḍapracaṃḍau ca bahiścaturdikṣu prapūjayet ||
madhye pātraṃ samādhāya prokṣayedvastravāriṇā
||4||चंडप्रचंडौ च बहिश्चतुर्दिक्षु प्रपूजयेत् ॥
मध्ये पात्रं समाधाय प्रोक्षयेद्वस्त्रवारिणा
dyutānastveti maṃtreṇacchādayeddivyavāsasā ||
sudhūpitaṃ vastrajātamekaviṃśatisaṃkhyakam
||5||द्युतानस्त्वेति मंत्रेणच्छादयेद्दिव्यवाससा ॥
सुधूपितं वस्त्रजातमेकविंशतिसंख्यकम्
tanmadhye sthāpayenmaṃtraṃ vaiṣṇavaṃ ca samuccaran ||
anyena vāsasā taddhi samācchādya prayatnataḥ
||6||तन्मध्ये स्थापयेन्मंत्रं वैष्णवं च समुच्चरन् ॥
अन्येन वाससा तद्धि समाच्छाद्य प्रयत्नतः
spṛṣṭvā japenmaṃtramimaṃ saṃsmaranpuruṣottamam ||
ācchādako yo jagatāṃ tejasā viṣṇuravyayaḥ
||7||स्पृष्ट्वा जपेन्मंत्रमिमं संस्मरन्पुरुषोत्तमम् ॥
आच्छादको यो जगतां तेजसा विष्णुरव्ययः
vasanāttasya vastra tvaṃ vasa vāse jagatpateḥ ||
indraghoṣastveti rakṣāṃ vidadhyāttasya sarvataḥ
||8||वसनात्तस्य वस्त्र त्वं वस वासे जगत्पतेः ॥
इन्द्रघोषस्त्वेति रक्षां विदध्यात्तस्य सर्वतः
pūjayedgaṃdhapuṣpābhyāṃ tato devaṃ prapūjayet ||
sarvalepaṃ prakurvīta nṛtyagītairnayenniśām
||9||पूजयेद्गंधपुष्पाभ्यां ततो देवं प्रपूजयेत् ॥
सर्वलेपं प्रकुर्वीत नृत्यगीतैर्नयेन्निशाम्
tato'ruṇodaye kāle prātaḥsaṃdhyāsamīpataḥ ||
punaḥ prapūjayeddevaṃ pūrvavatsusamāhitaḥ
||10||ततोऽरुणोदये काले प्रातःसंध्यासमीपतः ॥
पुनः प्रपूजयेद्देवं पूर्ववत्सुसमाहितः
tatastaṃ pūjitaṃ vastrasamūhaṃ bahirānayet ||
kārpāsapaṭṭakṣaumāḍhyaṃ tathaivācchāditaṃ dvijāḥ
||11||ततस्तं पूजितं वस्त्रसमूहं बहिरानयेत् ॥
कार्पासपट्टक्षौमाढ्यं तथैवाच्छादितं द्विजाः
chatradhvajapatākābhiścāmarāṃdolanaistathā ||
gītavāditranṛtyaiśca prasūnotkiraṇena ca
||12||छत्रध्वजपताकाभिश्चामरांदोलनैस्तथा ॥
गीतवादित्रनृत्यैश्च प्रसूनोत्किरणेन च
prāsādaṃ triḥ paribhramya devaṃ trirbhrāmayettataḥ ||
ācchāditaṃ tadākṛṣya saṃskuyārdvīkṣaṇādibhiḥ
||13||प्रासादं त्रिः परिभ्रम्य देवं त्रिर्भ्रामयेत्ततः ॥
आच्छादितं तदाकृष्य संस्कुयार्द्वीक्षणादिभिः
saptabhiḥ saptabhirdevānvāsobhiḥ pariveṣṭayet ||
mukhavarjaṃ tu sarvāṃgaṃ śītaprāvaraṇairdvijāḥ
||14||सप्तभिः सप्तभिर्देवान्वासोभिः परिवेष्टयेत् ॥
मुखवर्जं तु सर्वांगं शीतप्रावरणैर्द्विजाः
tāṃbūlaṃ ca nivedyātha karpūralatikāṃ tathā ||
dūrvākṣataiḥ prapūjyātha kuryānnīrājanaṃ vibhoḥ
||15||तांबूलं च निवेद्याथ कर्पूरलतिकां तथा ॥
दूर्वाक्षतैः प्रपूज्याथ कुर्यान्नीराजनं विभोः
himāgame nṛsiṃhaṃ ye prāvṛṇvaṃti sucelakaiḥ ||
paśyaṃti prāvṛtiṃ ye vā na teṣāṃ mohasaṃvṛtiḥ
||16||हिमागमे नृसिंहं ये प्रावृण्वंति सुचेलकैः ॥
पश्यंति प्रावृतिं ये वा न तेषां मोहसंवृतिः
te dvaṃdvavātaśītotthabhayaṃ nāpnuvate kvacit ||
viṣṇordevādhidevasya imaṃ prāvaraṇotsavam
||17||ते द्वंद्ववातशीतोत्थभयं नाप्नुवते क्वचित् ॥
विष्णोर्देवाधिदेवस्य इमं प्रावरणोत्सवम्
bhaktyā ye vai prapaśyaṃti sarvānkāmānavāpnuyuḥ ||
bhagavaṃtaṃ samuddiśya brāhmaṇebhyaḥ pradāpayet
||18||भक्त्या ये वै प्रपश्यंति सर्वान्कामानवाप्नुयुः ॥
भगवंतं समुद्दिश्य ब्राह्मणेभ्यः प्रदापयेत्
gurubhyaścānyadevebhyo dīnānāthebhya eva ca ||
śītaprāvaraṇaṃ dadyātsatkṛtya parayā mudā ||
dadāti bhagavānprītastasmai varamanuttamam
||19||गुरुभ्यश्चान्यदेवेभ्यो दीनानाथेभ्य एव च ॥
शीतप्रावरणं दद्यात्सत्कृत्य परया मुदा ॥
ददाति भगवान्प्रीतस्तस्मै वरमनुत्तमम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye prāvaraṇotsavavarṇanaṃnāma catvāriṃśo'dhyāyaḥ || 40 ||