bhagavansarvaśāstrajña śrutaṃ paramamadbhutam
munaya ūcuḥ
bhagavansarvaśāstrajña śrutaṃ paramamadbhutam ||
yātrārūpaṃ bhagavato māhātmyaṃ pāpanāśanam
||1||भगवन्सर्वशास्त्रज्ञ श्रुतं परममद्भुतम् ॥
यात्रारूपं भगवतो माहात्म्यं पापनाशनम्
yathāhaṃ pūjito devaḥ kāmibhiḥ sarvakāmadaḥ ||
bhūtyupāsanayā bhūtiprado brūhi tathā hi naḥ
||2||यथाहं पूजितो देवः कामिभिः सर्वकामदः ॥
भूत्युपासनया भूतिप्रदो ब्रूहि तथा हि नः
jaiminiruvāca
sarvā vibhūtayo viṣṇorjagatyasmiṃścarācarāḥ ||
bhūtiprado vibhūtiśca sa ekaḥ parameśvaraḥ
||3||सर्वा विभूतयो विष्णोर्जगत्यस्मिंश्चराचराः ॥
भूतिप्रदो विभूतिश्च स एकः परमेश्वरः
yathāyathopa carati tathā vai jāyate naraḥ ||
etāvadasya mahimā parimātuṃ na śakyate
||4||यथायथोप चरति तथा वै जायते नरः ॥
एतावदस्य महिमा परिमातुं न शक्यते
yo yathā samupāste taṃ tathā vai phalamāpnuyāt ||
ekaḥ paṃthāścaturṇāṃ vai dharmādīnāṃ sa dāravaḥ
||5||यो यथा समुपास्ते तं तथा वै फलमाप्नुयात् ॥
एकः पंथाश्चतुर्णां वै धर्मादीनां स दारवः
dharmasya pathā gahanaḥ saṃkīrṇo vahuśāsanaiḥ ||
tattvāvadhāraṇe nāsya kṣamaḥ ko'pi dvijottamāḥ
||6||धर्मस्य पथा गहनः संकीर्णो वहुशासनैः ॥
तत्त्वावधारणे नास्य क्षमः कोऽपि द्विजोत्तमाः
arthakāmau hi tanmūlāvitthaṃ sthūlagatī sadā ||
teṣāṃ trayāṇāṃ bhagavānanāyāsena vṛddhikṛt
||7||अर्थकामौ हि तन्मूलावित्थं स्थूलगती सदा ॥
तेषां त्रयाणां भगवाननायासेन वृद्धिकृत्
dharmo hi bhagavānviṣṇurdharmamūlamidaṃ jagat ||
dharmasya jagataścāpi prabhureṣa janārdanaḥ
||8||धर्मो हि भगवान्विष्णुर्धर्ममूलमिदं जगत् ॥
धर्मस्य जगतश्चापि प्रभुरेष जनार्दनः
puruṣārthamaye tasminbhaktiryasya pratiṣṭhitā ||
sa sarvakāmatṛptātmā na śocati na kāṃkṣati
||9||पुरुषार्थमये तस्मिन्भक्तिर्यस्य प्रतिष्ठिता ॥
स सर्वकामतृप्तात्मा न शोचति न कांक्षति
trailokyaiśvaryadātāsau śakrarūpo hyupāsitaḥ ||
bhāvito dhātṛrūpeṇa vaṃśavṛddhikaro hariḥ
||10||त्रैलोक्यैश्वर्यदातासौ शक्ररूपो ह्युपासितः ॥
भावितो धातृरूपेण वंशवृद्धिकरो हरिः
sanatkumārarūpeṇa dīrghamāyuḥ prayacchati ||
vṛttisaṃpatprado hyeṣa pṛthurūpeṇa bhāvitaḥ
||11||सनत्कुमाररूपेण दीर्घमायुः प्रयच्छति ॥
वृत्तिसंपत्प्रदो ह्येष पृथुरूपेण भावितः
gaṅgāditīrthaphalado vācaspatirupāsitaḥ ||
aṃtastamaḥ praṇudati bhāsvadrūpeṇa bhāvitaḥ
||12||गङ्गादितीर्थफलदो वाचस्पतिरुपासितः ॥
अंतस्तमः प्रणुदति भास्वद्रूपेण भावितः
saubhāgyamatulaṃ dadyādamṛtāṃśurupāsitaḥ ||
vidyāṣṭādaśatattvajño vākpatitvena bhāvayan
||13||सौभाग्यमतुलं दद्यादमृतांशुरुपासितः ॥
विद्याष्टादशतत्त्वज्ञो वाक्पतित्वेन भावयन्
vājimedhādiyajñānāṃ phalado'yaṃ sanātanaḥ ||
yajñeśvarasvarūpeṇa bhāvito'yaṃ jaganmayaḥ
||14||वाजिमेधादियज्ञानां फलदोऽयं सनातनः ॥
यज्ञेश्वरस्वरूपेण भावितोऽयं जगन्मयः
dhyātaḥ kuberarūpeṇa samṛddhimatulāṃ dadet
||15||ध्यातः कुबेररूपेण समृद्धिमतुलां ददेत्
evaṃ dayāṃbudhirasau tasminnīlācale vasan ||
dīnānāthānugrahāya dāruvyājaśarīravān
||16||एवं दयांबुधिरसौ तस्मिन्नीलाचले वसन् ॥
दीनानाथानुग्रहाय दारुव्याजशरीरवान्
prayāta tatra bho viprā vasadhvaṃ susamāhitāḥ ||
śrīśapādābjayugalaṃ śaraṇaṃ tatprapadyata
||17||प्रयात तत्र भो विप्रा वसध्वं सुसमाहिताः ॥
श्रीशपादाब्जयुगलं शरणं तत्प्रपद्यत
aihikāmuṣmikānbhogānvāñchadhvaṃ yadi śāśvatān ||
ante muktiṃ ca kaivalyāṃ yathecchaṃ tatra prāpnuta
||18||ऐहिकामुष्मिकान्भोगान्वाञ्छध्वं यदि शाश्वतान् ॥
अन्ते मुक्तिं च कैवल्यां यथेच्छं तत्र प्राप्नुत
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ || 47 ||