rāmanāthapraśaṃsāvarṇanam
śrīsūta uvāca
athedānīṃ pravakṣyāmi rāmanāthasya vaibhavam ||
yacchrutvā sarvapāpebhyo mcyate mānavo bhuvi
||1||अथेदानीं प्रवक्ष्यामि रामनाथस्य वैभवम् ॥
यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मु्च्यते मानवो भुवि
rāmapratiṣṭhitaṃ liṃgaṃ yaḥ paśyati naraḥ sakṛt ||
sa naro muktimāpnoti śivasāyujyarūpiṇīm
||2||रामप्रतिष्ठितं लिंगं यः पश्यति नरः सकृत् ॥
स नरो मुक्तिमाप्नोति शिवसायुज्यरूपिणीम्
daśavarṣaistu yatpuṇyaṃ kriyate tu kṛte yuge ||
tretāyāmekavarṣeṇa tatpuṇyaṃ sādhyate nṛbhiḥ
||3||दशवर्षैस्तु यत्पुण्यं क्रियते तु कृते युगे ॥
त्रेतायामेकवर्षेण तत्पुण्यं साध्यते नृभिः
dvāpare tacca māsena taddinena kalau yuge ||
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ nimiṣe nimiṣe nṛṇām
||4||द्वापरे तच्च मासेन तद्दिनेन कलौ युगे ॥
तत्फलं कोटिगुणितं निमिषे निमिषे नृणाम्
niḥsaṃdehaṃ bhavedevaṃ rāmanāthavilokinām ||
rāmeśvara mahāliṃge tīrthāni sakalānyapi
||5||निःसंदेहं भवेदेवं रामनाथविलोकिनाम् ॥
रामेश्वर महालिंगे तीर्थानि सकलान्यपि
vidyaṃte sarvadevāśca munayaḥ pitarastathā ||
ekakāladvikālaṃ vā trikālaṃ sarvadaiva vā
||6||विद्यंते सर्वदेवाश्च मुनयः पितरस्तथा ॥
एककालद्विकालं वा त्रिकालं सर्वदैव वा
ye smaraṃti mahādevaṃ rāmanāthaṃ vimuktidam ||
kīrtayaṃtyathavā viprāste vimuktāghapaṃjarāḥ
||7||ये स्मरंति महादेवं रामनाथं विमुक्तिदम् ॥
कीर्तयंत्यथवा विप्रास्ते विमुक्ताघपंजराः
saccidānaṃdamadvaitaṃ sāṃbaṃ rudraṃ prayāṃti vai ||
rāmeśvarākhyaṃ yalliṃgaṃ rāmacandreṇa pūji tam
||8||सच्चिदानंदमद्वैतं सांबं रुद्रं प्रयांति वै ॥
रामेश्वराख्यं यल्लिंगं रामचन्द्रेण पूजि तम्
yasya smaraṇamātreṇa yamapīḍāpi no bhavet ||
rāmeśvaramahāliṃgaṃ ye'rcayaṃti sakṛnnarāḥ
||9||यस्य स्मरणमात्रेण यमपीडापि नो भवेत् ॥
रामेश्वरमहालिंगं येऽर्चयंति सकृन्नराः
na mānuṣāste vijñeyāḥ kiṃ tu rudrā na saṃśayaḥ ||
rāmeśvaramahāliṃgaṃ nārcitaṃ yena bhaktitaḥ
||10||न मानुषास्ते विज्ञेयाः किं तु रुद्रा न संशयः ॥
रामेश्वरमहालिंगं नार्चितं येन भक्तितः
cirakālaṃ sa saṃsāre saṃsaredduḥkhasaṃkule ||
rāmeśvaramahāliṃgaṃ ye paśyaṃti sakṛnnarāḥ
||11||चिरकालं स संसारे संसरेद्दुःखसंकुले ॥
रामेश्वरमहालिंगं ये पश्यंति सकृन्नराः
kiṃ dānaiḥ kiṃ vrataisteṣāṃ kiṃ tapobhiḥ kimadhvaraiḥ ||
rāmeśvaramahāliṃgaṃ yo na ciṃtayati kṣaṇam
||12||किं दानैः किं व्रतैस्तेषां किं तपोभिः किमध्वरैः ॥
रामेश्वरमहालिंगं यो न चिंतयति क्षणम्
ajñānī sa ca pāpī syātsa mūko badhirastathā ||
sa jaḍoṃ'dhaśca vijñeyaśchidraṃ tasya sadā bhavet
||13||अज्ञानी स च पापी स्यात्स मूको बधिरस्तथा ॥
स जडोंऽधश्च विज्ञेयश्छिद्रं तस्य सदा भवेत्
dhanakṣetrasutādīnāṃ tasya hānistathā bhavet ||
rāmeśvaramahāliṃge sakṛddṛṣṭe munīśvarāḥ
||14||धनक्षेत्रसुतादीनां तस्य हानिस्तथा भवेत् ॥
रामेश्वरमहालिंगे सकृद्दृष्टे मुनीश्वराः
kiṃ kāśyā gayayā kiṃ vā prayāgeṇāpi kiṃ phalam ||
durlabhaṃ prāpya mānuṣyaṃ mānavā yatra bhūtale
||15||किं काश्या गयया किं वा प्रयागेणापि किं फलम् ॥
दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं मानवा यत्र भूतले
rāmanāthamahāliṃgaṃ namasyaṃtyarcayaṃti ca ||
janma teṣāṃ hi saphalaṃ te kṛtārthāśca netare
||16||रामनाथमहालिंगं नमस्यंत्यर्चयंति च ॥
जन्म तेषां हि सफलं ते कृतार्थाश्च नेतरे
rāmeśvaramahāliṃge pūjite vā smṛtepi vā ||
viṣṇunā brahmaṇā kiṃ vā śakreṇāpyakhilāmaraiḥ
||17||रामेश्वरमहालिंगे पूजिते वा स्मृतेपि वा ॥
विष्णुना ब्रह्मणा किं वा शक्रेणाप्यखिलामरैः
rāmanāthamahāliṃgaṃ bhaktiyuktāśca ye narāḥ ||
teṣāṃ praṇāmasmaraṇapūjāyuktāstu ye narāḥ
||18||रामनाथमहालिंगं भक्तियुक्ताश्च ये नराः ॥
तेषां प्रणामस्मरणपूजायुक्तास्तु ये नराः
na te paśyaṃti duḥkhāni naiva yāṃti yamālayam ||
brahmahatyāsahasrāṇi surāpānāyutāni ca
||19||न ते पश्यंति दुःखानि नैव यांति यमालयम् ॥
ब्रह्महत्यासहस्राणि सुरापानायुतानि च
dṛṣṭe rāmeśvare deve vilayaṃ yāṃti kṛtsnaśaḥ ||
ye vāṃchaṃti sadā bhogaṃ rājyaṃ ca tridaśālaye
||20||दृष्टे रामेश्वरे देवे विलयं यांति कृत्स्नशः ॥
ये वांछंति सदा भोगं राज्यं च त्रिदशालये
rāme śvaramahāliṃgaṃ te namaṃtu sakṛnmudā ||
yāni kāni ca pāpāni janmakoṭikṛtānyapi
||21||रामे श्वरमहालिंगं ते नमंतु सकृन्मुदा ॥
यानि कानि च पापानि जन्मकोटिकृतान्यपि
tāni rāmeśvare dṛṣṭe vilayaṃ yāṃti sarvadā ||
saṃparkātkautukāllobhādbhayādvāpi ca saṃsmaran
||22||तानि रामेश्वरे दृष्टे विलयं यांति सर्वदा ॥
संपर्कात्कौतुकाल्लोभाद्भयाद्वापि च संस्मरन्
rāmeśvaramahāliṃgaṃ nehāmutra ca duḥkhabhāk ||
rāmeśvaramahāliṃgaṃ kīrtayannarcayannapi
||23||रामेश्वरमहालिंगं नेहामुत्र च दुःखभाक् ॥
रामेश्वरमहालिंगं कीर्तयन्नर्चयन्नपि
avaśyaṃ rudrasārūpyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ ||
yathaidhāṃsi samiddho'gnirbhasmasātkurute kṣaṇāt
||24||अवश्यं रुद्रसारूप्यं लभते नात्र संशयः ॥
यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुते क्षणात्
tathā pāpāni sarvāṇi rāmeśvaravilokanāt ||
rāmeśvaramahāliṃgabhaktiraṣṭavidhā smṛtā
||25||तथा पापानि सर्वाणि रामेश्वरविलोकनात् ॥
रामेश्वरमहालिंगभक्तिरष्टविधा स्मृता
tadbhaktajanavātsalyaṃ tatpūjāparitoṣaṇam ||
svayaṃ tatpūjanaṃ bhaktyā tadarthe dehaceṣṭitam
||26||तद्भक्तजनवात्सल्यं तत्पूजापरितोषणम् ॥
स्वयं तत्पूजनं भक्त्या तदर्थे देहचेष्टितम्
tanmāhātmyakathānāṃ ca śravaṇeṣvādarastathā ||
svaranetraśarīreṣu vikārasphuraṇaṃ tathā
||27||तन्माहात्म्यकथानां च श्रवणेष्वादरस्तथा ॥
स्वरनेत्रशरीरेषु विकारस्फुरणं तथा
rāmeśvaramahāliṃgasmaraṇaṃ saṃtataṃ tathā ||
rāmeśvaramahāliṃgamāśrityaivopajīvanam
||28||रामेश्वरमहालिंगस्मरणं संततं तथा ॥
रामेश्वरमहालिंगमाश्रित्यैवोपजीवनम्
79b evamaṣṭavidhā bhaktiryasminmlecche'pividyate ||
sa eva muktikṣetrāṇāṃ dāyabhākparikīrtyate
||29||79b एवमष्टविधा भक्तिर्यस्मिन्म्लेच्छेऽपिविद्यते ॥
स एव मुक्तिक्षेत्राणां दायभाक्परिकीर्त्यते
bhaktyā tvananyayā muktirbrahmajñānena niścitā ||
vedāṃtaśāstraśravaṇādyatīnāmūrdhvaretasām
||30||भक्त्या त्वनन्यया मुक्तिर्ब्रह्मज्ञानेन निश्चिता ॥
वेदांतशास्त्रश्रवणाद्यतीनामूर्ध्वरेतसाम्
sā ca muktirvinā jñānadarśanaśravaṇodbhavam ||
yatrāśramaṃ vinā viprā viraktiṃ ca vinā tathā
||31||सा च मुक्तिर्विना ज्ञानदर्शनश्रवणोद्भवम् ॥
यत्राश्रमं विना विप्रा विरक्तिं च विना तथा
sarveṣāṃ caiva varṇānāmakhilāśramiṇāmapi ||
rāmeśvaramahāliṃgadarśanādeva kevalāt
||32||सर्वेषां चैव वर्णानामखिलाश्रमिणामपि ॥
रामेश्वरमहालिंगदर्शनादेव केवलात्
apunarbhavadā muktirbha viṣyatyavilaṃbitā ||
kṛmikīṭāśca devāśca munayaśca tapodhanāḥ
||33||अपुनर्भवदा मुक्तिर्भ विष्यत्यविलंबिता ॥
कृमिकीटाश्च देवाश्च मुनयश्च तपोधनाः
tulyā rāmeśvarakṣetre rāmanāthaprasādataḥ ||
pāpaṃ kṛtaṃ mayānekamiti mā kriyatāṃ bhayam
||34||तुल्या रामेश्वरक्षेत्रे रामनाथप्रसादतः ॥
पापं कृतं मयानेकमिति मा क्रियतां भयम्
mā garvaḥ kriyatāṃ puṇyaṃ mayākārīti vā janaiḥ ||
rāmeśvaramahāliṃge sāṃbarudre vilokite
||35||मा गर्वः क्रियतां पुण्यं मयाकारीति वा जनैः ॥
रामेश्वरमहालिंगे सांबरुद्रे विलोकिते
na nyūnā nādhikāśca syuḥ kiṃ tu sarve janāḥ samāḥ ||
rāmeśvaramahāliṃgaṃ yaḥ paśyati sabhaktikam
||36||न न्यूना नाधिकाश्च स्युः किं तु सर्वे जनाः समाः ॥
रामेश्वरमहालिंगं यः पश्यति सभक्तिकम्
na tena tulyatāmeti caturvedyapi bhūtale ||
rāmeśvaramahāliṃge bhakto yaḥ śvapaco'pi san
||37||न तेन तुल्यतामेति चतुर्वेद्यपि भूतले ॥
रामेश्वरमहालिंगे भक्तो यः श्वपचोऽपि सन्
tasmai dānāni deyāni nānyasmai ca trayīvide ||
yā gatiryogayuktānāṃ munīnāmūrdhvaretasām
||38||तस्मै दानानि देयानि नान्यस्मै च त्रयीविदे ॥
या गतिर्योगयुक्तानां मुनीनामूर्ध्वरेतसाम्
sā gatiḥ sarvajaṃtūnāṃ rāmeśvaravilokinām ||
rāmanāthaśivakṣetre ye vasaṃti narā dvijāḥ
||39||सा गतिः सर्वजंतूनां रामेश्वरविलोकिनाम् ॥
रामनाथशिवक्षेत्रे ये वसंति नरा द्विजाः
te sarve pañcavaktrāḥ syuścaṃdrālaṃkṛtamastakāḥ ||
nāgābharaṇasaṃyuktāstathaiva vṛṣabhadhvajāḥ
||40||ते सर्वे पञ्चवक्त्राः स्युश्चंद्रालंकृतमस्तकाः ॥
नागाभरणसंयुक्तास्तथैव वृषभध्वजाः
trinetrā bhasmadigdhāṃgāḥ kapālākṛtiśekharāḥ ||
sākṣātsāṃbā mahādevā bhaveyurnātra saṃśayaḥ
||41||त्रिनेत्रा भस्मदिग्धांगाः कपालाकृतिशेखराः ॥
साक्षात्सांबा महादेवा भवेयुर्नात्र संशयः
rāmanāthaśivakṣetraṃ ye vrajaṃti narā mudā ||
padepade'śvamedhānāṃ prāpnuyuḥ sukṛtāni te
||42||रामनाथशिवक्षेत्रं ये व्रजंति नरा मुदा ॥
पदेपदेऽश्वमेधानां प्राप्नुयुः सुकृतानि ते
rāmasetuṃ samāśritya rāmanāthasya tuṣṭaye ||
dadāti grāmamekaṃ yo brāhmaṇāya sabhaktikam
||43||रामसेतुं समाश्रित्य रामनाथस्य तुष्टये ॥
ददाति ग्राममेकं यो ब्राह्मणाय सभक्तिकम्
tena bhūḥ sakalā dattā saśailavanakānanā ||
patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ rāmanāthāya yo naraḥ
||44||तेन भूः सकला दत्ता सशैलवनकानना ॥
पत्रं पुष्पं फलं तोयं रामनाथाय यो नरः
bhaktyā dadāti taṃ rakṣedrāmanātho hyaharniśam ||
rāmanāthamahāliṃge sāṃbe kāruṇike śive
||45||भक्त्या ददाति तं रक्षेद्रामनाथो ह्यहर्निशम् ॥
रामनाथमहालिंगे सांबे कारुणिके शिवे
atyaṃtadurlabhā bhaktistatpūjāpyatidurlabhā ||
stotraṃ ca durlabhaṃ proktaṃ smaraṇaṃ cātidurlabham
||46||अत्यंतदुर्लभा भक्तिस्तत्पूजाप्यतिदुर्लभा ॥
स्तोत्रं च दुर्लभं प्रोक्तं स्मरणं चातिदुर्लभम्
rāmanātheśvaraṃ liṃgaṃ mahādevaṃ trilocanam ||
śaraṇaṃ ye prapadyaṃte bhaktiyuktena cetasā
||47||रामनाथेश्वरं लिंगं महादेवं त्रिलोचनम् ॥
शरणं ये प्रपद्यंते भक्तियुक्तेन चेतसा
lābhasteṣāṃ jayasteṣā miha loke paratra ca ||
rāmanāthamahāliṃgaviṣayā yasya śemuṣī
||48||लाभस्तेषां जयस्तेषा मिह लोके परत्र च ॥
रामनाथमहालिंगविषया यस्य शेमुषी
divārātraṃ ca bhavati sa vai dhanyataro bhuvi ||
rāmanātheśvaraṃ liṃgaṃ yo na pūjayate śivam
||49||दिवारात्रं च भवति स वै धन्यतरो भुवि ॥
रामनाथेश्वरं लिंगं यो न पूजयते शिवम्
nāyaṃ bhukteśca mukteśca rājyānāmapi bhājanam ||
rāmeśvaramahāliṃgaṃ yaḥ pūjayati bhaktitaḥ
||50||नायं भुक्तेश्च मुक्तेश्च राज्यानामपि भाजनम् ॥
रामेश्वरमहालिंगं यः पूजयति भक्तितः
bhuktimuktyośca rājyānāmasau paramabhājanam ||
rāmanāthārcanasamaṃ nādhikaṃ puṇyamasti vai
||51||भुक्तिमुक्त्योश्च राज्यानामसौ परमभाजनम् ॥
रामनाथार्चनसमं नाधिकं पुण्यमस्ति वै
rāmanātheśvaraṃ liṃgaṃ dveṣṭi yo mohamāsthitaḥ ||
brahmahatyāyutaṃ tena kṛtaṃ narakakāraṇam
||52||रामनाथेश्वरं लिंगं द्वेष्टि यो मोहमास्थितः ॥
ब्रह्महत्यायुतं तेन कृतं नरककारणम्
tatsaṃbhāṣaṇamātreṇa mānavo narakaṃ vrajet ||
rāmanāthaparā devā rāmanāthaparā makhāḥ
||53||तत्संभाषणमात्रेण मानवो नरकं व्रजेत् ॥
रामनाथपरा देवा रामनाथपरा मखाः
rāmanāthaparāḥ sarve tasmāda nyanna vidyate ||
ataḥ sarvaṃ parityajya rāmanāthaṃ samāśrayet
||54||रामनाथपराः सर्वे तस्माद न्यन्न विद्यते ॥
अतः सर्वं परित्यज्य रामनाथं समाश्रयेत्
rāmanāthamahāliṃgaṃ śaraṇaṃ yāti cennaraḥ ||
daurmatyaṃ tasya nāstyeva śivalokaṃ ca yāsyati
||55||रामनाथमहालिंगं शरणं याति चेन्नरः ॥
दौर्मत्यं तस्य नास्त्येव शिवलोकं च यास्यति
sarvayajñatapodānatīrthasnāneṣu yatphalam ||
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ rāmanāthasya sevayā
||56||सर्वयज्ञतपोदानतीर्थस्नानेषु यत्फलम् ॥
तत्फलं कोटिगुणितं रामनाथस्य सेवया
rāmanātheśvaraṃ liṃgaṃ ciṃtayanghaṭikā dvayam ||
kulaikavaṃśamuddhṛtya śivaloke mahīyate
||57||रामनाथेश्वरं लिंगं चिंतयन्घटिका द्वयम् ॥
कुलैकवंशमुद्धृत्य शिवलोके महीयते
dinamekaṃ tu yaḥ paśyedrāmanāthaṃ maheśvaram ||
ihaiva dhanavānbhūtvā soṃ'te rudraśca jāyate
||58||दिनमेकं तु यः पश्येद्रामनाथं महेश्वरम् ॥
इहैव धनवान्भूत्वा सोंऽते रुद्रश्च जायते
yaḥ smaretprātarutthāya rāmanāthaṃ maheśvaram ||
anenaiva śarīreṇa sa śivo vartate bhuvi
||59||यः स्मरेत्प्रातरुत्थाय रामनाथं महेश्वरम् ॥
अनेनैव शरीरेण स शिवो वर्तते भुवि
rāmanāthamahāliṃgadraṣṭurdarśanamātrataḥ ||
anyeṣāṃ prāṇināṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati
||60||रामनाथमहालिंगद्रष्टुर्दर्शनमात्रतः ॥
अन्येषां प्राणिनां पापं तत्क्षणादेव नश्यति
rāmanātheśvaraṃ liṃgaṃ madhyāhne yastu paśyati ||
surāpānasahasrāṇi tasya naśyaṃti tatkṣaṇāt
||61||रामनाथेश्वरं लिंगं मध्याह्ने यस्तु पश्यति ॥
सुरापानसहस्राणि तस्य नश्यंति तत्क्षणात्
sāyaṃkāle paśyati yo rāmanāthaṃ sabhaktikam ||
gurustrīgamanotpannapātakaṃ tasya naśyati
||62||सायंकाले पश्यति यो रामनाथं सभक्तिकम् ॥
गुरुस्त्रीगमनोत्पन्नपातकं तस्य नश्यति
sāyaṃkāle mahāstotraiḥ stauti rāmeśvaraṃ tu yaḥ ||
svarṇasteyasahasrāṇi tasya naśyaṃti tatkṣaṇāt
||63||सायंकाले महास्तोत्रैः स्तौति रामेश्वरं तु यः ॥
स्वर्णस्तेयसहस्राणि तस्य नश्यंति तत्क्षणात्
snānaṃ ca dhanuṣaḥ koṭau rāmanāthasya darśanam ||
iti labhyeta vai puṃsāṃ kiṃ gaṃgājalasevayā
||64||स्नानं च धनुषः कोटौ रामनाथस्य दर्शनम् ॥
इति लभ्येत वै पुंसां किं गंगाजलसेवया
rāmanāthamahāliṃgasevayā yanna labhyate ||
tadanyaddharmajālena naiva labhyeta karhicit
||65||रामनाथमहालिंगसेवया यन्न लभ्यते ॥
तदन्यद्धर्मजालेन नैव लभ्येत कर्हिचित्
rāmanāthaṃ mahāligaṃ yaḥ kadāpi na paśyati ||
saṃkaraḥ sa tu vijñeyo na piturbījasaṃbhavaḥ
||66||रामनाथं महालिगं यः कदापि न पश्यति ॥
संकरः स तु विज्ञेयो न पितुर्बीजसंभवः
rāmanāthetiśabdaṃ yastriḥ paṭhetprātarutthitaḥ ||
tasya pūrvadinotpannapātakaṃ naśyati kṣaṇāt
||67||रामनाथेतिशब्दं यस्त्रिः पठेत्प्रातरुत्थितः ॥
तस्य पूर्वदिनोत्पन्नपातकं नश्यति क्षणात्
rāmanāthe mahāliṃge bhaktarakṣaṇadīkṣite ||
bhojane vidyamāne'pi yācanāḥ kiṃ prayāsyatha
||68||रामनाथे महालिंगे भक्तरक्षणदीक्षिते ॥
भोजने विद्यमानेऽपि याचनाः किं प्रयास्यथ
rāmanāthamahāliṃge prasanne karuṇānidhau ||
naśyaṃti sakalāḥ kleśā yathā sūryodaye himam
||69||रामनाथमहालिंगे प्रसन्ने करुणानिधौ ॥
नश्यंति सकलाः क्लेशा यथा सूर्योदये हिमम्
prāṇotkramaṇavelāyāṃ rāmanāthaṃ smaredyadi ||
janmane'sau na kalpeta bhūyaḥ śaṃkaratāmiyāt
||70||प्राणोत्क्रमणवेलायां रामनाथं स्मरेद्यदि ॥
जन्मनेऽसौ न कल्पेत भूयः शंकरतामियात्
rāmanātha mahādeva māṃ rakṣa karuṇānidhe ||
iti yaḥ satataṃ brūyātkalināsau na bādhyate
||71||रामनाथ महादेव मां रक्ष करुणानिधे ॥
इति यः सततं ब्रूयात्कलिनासौ न बाध्यते
rāmanātha jagannātha dhūrjaṭe nīlalohita ||
iti yaḥ satataṃ brūyādbādhyate'sau na māyayā
||72||रामनाथ जगन्नाथ धूर्जटे नीललोहित ॥
इति यः सततं ब्रूयाद्बाध्यतेऽसौ न मायया
nīlakaṇṭha mahādeva rāmeśvarasadāśiva ||
iti bruvansadā jaṃturnaiva kāmena bādhyate
||73||नीलकण्ठ महादेव रामेश्वरसदाशिव ॥
इति ब्रुवन्सदा जंतुर्नैव कामेन बाध्यते
rāmeśvara yamārāte kālakūṭaviṣādana ||
itīrayañjano nityaṃ na krodhena prapīḍyate
||74||रामेश्वर यमाराते कालकूटविषादन ॥
इतीरयञ्जनो नित्यं न क्रोधेन प्रपीड्यते
rāmanāthālayaṃ yastu dārubhiḥ kurute naraḥ ||
sa pumānsvargamāpnoti trikoṭikulasaṃyutaḥ
||75||रामनाथालयं यस्तु दारुभिः कुरुते नरः ॥
स पुमान्स्वर्गमाप्नोति त्रिकोटिकुलसंयुतः
iṣṭakābhistu yaḥ kuryātsa vaikuṇṭhamavāpnuyāt ||
śilābhiḥ kurute yastu sa gacchedbrahmaṇaḥ padam
||76||इष्टकाभिस्तु यः कुर्यात्स वैकुण्ठमवाप्नुयात् ॥
शिलाभिः कुरुते यस्तु स गच्छेद्ब्रह्मणः पदम्
sphaṭikādiśilābhedaiḥ kurvannasyālayaṃ janaḥ ||
śivalokamavāpnoti vimānavaramāsthitaḥ
||77||स्फटिकादिशिलाभेदैः कुर्वन्नस्यालयं जनः ॥
शिवलोकमवाप्नोति विमानवरमास्थितः
rāmanāthālayaṃ tāmraiḥ kurvanbhaktipuraḥsaram ||
śivasāmīpyamāpnoti śivasyārddhāsanasthitaḥ
||78||रामनाथालयं ताम्रैः कुर्वन्भक्तिपुरःसरम् ॥
शिवसामीप्यमाप्नोति शिवस्यार्द्धासनस्थितः
rāmeśvarālayaṃ rūpyaiḥ kurvanvai mānavo mudā ||
śivasārūpyamāpnoti śivavanmodate sadā
||79||रामेश्वरालयं रूप्यैः कुर्वन्वै मानवो मुदा ॥
शिवसारूप्यमाप्नोति शिववन्मोदते सदा
rāmanāthālayaṃ hemnā yaḥ karoti sabhaktikam ||
sa naro muktimāpnoti śivasāyujyarūpiṇīm
||80||रामनाथालयं हेम्ना यः करोति सभक्तिकम् ॥
स नरो मुक्तिमाप्नोति शिवसायुज्यरूपिणीम्
rāmanāthālayaṃ hemnā dhanāḍhyaḥ kurute naraḥ ||
mṛdā daridraḥ kurute tayoḥ puṇyaṃ samaṃ smṛtam
||81||रामनाथालयं हेम्ना धनाढ्यः कुरुते नरः ॥
मृदा दरिद्रः कुरुते तयोः पुण्यं समं स्मृतम्
rāmanāthamahāliṃgasnānakāle dvijottamāḥ ||
trisaṃdhyaṃ geyanṛtte ca mukhavādyaiśca kāhalam
||82||रामनाथमहालिंगस्नानकाले द्विजोत्तमाः ॥
त्रिसंध्यं गेयनृत्ते च मुखवाद्यैश्च काहलम्
vādyānyanyāni kurute yaḥ pumānbhaktipūrvakam ||
sa mahāpātakairmukto rudraloke mahīyate
||83||वाद्यान्यन्यानि कुरुते यः पुमान्भक्तिपूर्वकम् ॥
स महापातकैर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते
yobhiṣekasya samaye rāmanāthasya śūlinaḥ ||
rudrādhyāyaṃ ca camakaṃ tathā puruṣasūktakam
||84||योभिषेकस्य समये रामनाथस्य शूलिनः ॥
रुद्राध्यायं च चमकं तथा पुरुषसूक्तकम्
trisuparṇaṃ paṃcaśāṃtiṃ pāvamānyādikaṃ tathā ||
japetprītiyuto viprā narakaṃ na samaśnute
||85||त्रिसुपर्णं पंचशांतिं पावमान्यादिकं तथा ॥
जपेत्प्रीतियुतो विप्रा नरकं न समश्नुते
gavāṃ kṣīreṇa dadhnā ca paṃcagavyairghṛtaistathā ||
rāmanāthamahāliṃgasnānaṃ narakanāśanam
||86||गवां क्षीरेण दध्ना च पंचगव्यैर्घृतैस्तथा ॥
रामनाथमहालिंगस्नानं नरकनाशनम्
rāmanāthamahāliṃgaṃ ghṛtena snāpayecca yaḥ ||
kalpajanmārjitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati
||87||रामनाथमहालिंगं घृतेन स्नापयेच्च यः ॥
कल्पजन्मार्जितं पापं तत्क्षणादेव नश्यति
rāmanāthamahāliṃgaṃ gokṣīraiḥ snāpayannaraḥ ||
kulaikaviṃśamuttārya śivaloke mahīyate
||88||रामनाथमहालिंगं गोक्षीरैः स्नापयन्नरः ॥
कुलैकविंशमुत्तार्य शिवलोके महीयते
rāmanāthamahāliṃgaṃ dadhnā saṃsnāpayannaraḥ ||
sarvapāpavinirmukto viṣṇuloke mahīyate
||89||रामनाथमहालिंगं दध्ना संस्नापयन्नरः ॥
सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोके महीयते
abhyaṃgaṃ tilatailena rāmeśvaraśivasya yaḥ ||
karoti hi sakṛdbhaktyā sa kuberagṛhe vaset
||90||अभ्यंगं तिलतैलेन रामेश्वरशिवस्य यः ॥
करोति हि सकृद्भक्त्या स कुबेरगृहे वसेत्
rāmanāthamahāliṃge snānamikṣurasena yaḥ ||
sakṛdapyācaredbha ktyā candralokaṃ samaśnute
||91||रामनाथमहालिंगे स्नानमिक्षुरसेन यः ॥
सकृदप्याचरेद्भ क्त्या चन्द्रलोकं समश्नुते
likucāmrarasotpannasāreṇa snāpayannaraḥ ||
rāmanāthamahāliṃgaṃ pitṛlokaṃ samaśnute
||92||लिकुचाम्ररसोत्पन्नसारेण स्नापयन्नरः ॥
रामनाथमहालिंगं पितृलोकं समश्नुते
nālikerajalaiḥ snānaṃ rāmanāthamaheśvare ||
brahmahatyādipāpānāṃ nāśanaṃ parikīrtitam
||93||नालिकेरजलैः स्नानं रामनाथमहेश्वरे ॥
ब्रह्महत्यादिपापानां नाशनं परिकीर्तितम्
rāmanāthamahāliṃgaṃ raṃbhāpakvairvimardayan ||
vināśya sakalaṃ pāpaṃ vāyuloke mahī yate
||94||रामनाथमहालिंगं रंभापक्वैर्विमर्दयन् ॥
विनाश्य सकलं पापं वायुलोके मही यते
vastrapūtena toyena rāmanāthaṃ maheśvaram ||
snāpayanvāruṇaṃ lokamāpnoti dvijasattamāḥ
||95||वस्त्रपूतेन तोयेन रामनाथं महेश्वरम् ॥
स्नापयन्वारुणं लोकमाप्नोति द्विजसत्तमाः
caṃdanodakadhārābhī rāmanāthaṃ maheśvaram ||
snāpayetpuruṣo viprā gāṃdharvaṃ lokamāpnuyāt
||96||चंदनोदकधाराभी रामनाथं महेश्वरम् ॥
स्नापयेत्पुरुषो विप्रा गांधर्वं लोकमाप्नुयात्
puṣpavāsitatoyena hemasaṃpṛktavāriṇā ||
padmavāsitatoyena snānādrāmeśvarasya tu
||97||पुष्पवासिततोयेन हेमसंपृक्तवारिणा ॥
पद्मवासिततोयेन स्नानाद्रामेश्वरस्य तु
maheṃdrāsanamāruhya tenaiva saha modate ||
pāṭalotpalakalhārapunnāgakaravīrakaiḥ 98 ||
vāsitairvāribhirviprā rāmeśvaramaheśvaram ||
abhiṣicya mahadbhiśca pātakaiḥ sa vimucyate
||99||महेंद्रासनमारुह्य तेनैव सह मोदते ॥
पाटलोत्पलकल्हारपुन्नागकरवीरकैः ९८ ॥
वासितैर्वारिभिर्विप्रा रामेश्वरमहेश्वरम् ॥
अभिषिच्य महद्भिश्च पातकैः स विमुच्यते
yāni cānyāni puṣpāṇi surabhīṇi mahāṃti ca ||
tadgaṃdhavāsitaistoyairabhiṣicya dayānidhim
||100||यानि चान्यानि पुष्पाणि सुरभीणि महांति च ॥
तद्गंधवासितैस्तोयैरभिषिच्य दयानिधिम्
rāmeśvaramahāliṃgaṃ śivaloke mahīyate ||
elākarpūralāmajjavāsitaiḥ śuddhavāribhiḥ
||1||रामेश्वरमहालिंगं शिवलोके महीयते ॥
एलाकर्पूरलामज्जवासितैः शुद्धवारिभिः
rāmeśvaramahāliṃgamabhiṣicya viśuddhadhīḥ ||
āgneyaṃ lokamāsādya sarvākāmā nsamaśnute
||2||रामेश्वरमहालिंगमभिषिच्य विशुद्धधीः ॥
आग्नेयं लोकमासाद्य सर्वाकामा न्समश्नुते
rāmanāthābhiṣekārthaṃ mṛddhaṭānyaḥ prayacchati ||
iha loke śatāyuḥ syātsarvakāma samṛddhimān
||3||रामनाथाभिषेकार्थं मृद्धटान्यः प्रयच्छति ॥
इह लोके शतायुः स्यात्सर्वकाम समृद्धिमान्
tāmrakuṃbhapradānena deveṃdratvamavā pnuyāt ||
raupyakuṃbhapradānena brahmalokaṃ samaśnute
||4||ताम्रकुंभप्रदानेन देवेंद्रत्वमवा प्नुयात् ॥
रौप्यकुंभप्रदानेन ब्रह्मलोकं समश्नुते
hemakuṃbhapradānena śivaloke mahīyate ||
ratnakuṃbhapradānena śivasāmīpyamaśnute
||5||हेमकुंभप्रदानेन शिवलोके महीयते ॥
रत्नकुंभप्रदानेन शिवसामीप्यमश्नुते
rāmanāthābhiṣekārthaṃ naivedyārthamapi dvijāḥ ||
yo gāṃ payasvinīṃ dadyātso'śvamedhaphalaṃ labhet
||6||रामनाथाभिषेकार्थं नैवेद्यार्थमपि द्विजाः ॥
यो गां पयस्विनीं दद्यात्सोऽश्वमेधफलं लभेत्
prāpnoti śivaveṣaṃ ca dehāṃte śivalokabhāk ||
rāmasetau dhanuṣkoṭau rāmanāthetyudīrya yaḥ
||7||प्राप्नोति शिववेषं च देहांते शिवलोकभाक् ॥
रामसेतौ धनुष्कोटौ रामनाथेत्युदीर्य यः
yatra kvāpyācaretsnānaṃ setusnānaphalaṃ labhet ||
sudhāpraliptaṃ yaḥ kuryādrāmanāthaśivālayam
||8||यत्र क्वाप्याचरेत्स्नानं सेतुस्नानफलं लभेत् ॥
सुधाप्रलिप्तं यः कुर्याद्रामनाथशिवालयम्
tatpuṇyaṃ gadituṃ nāhaṃ śakto varṣaśatādapi ||
navīkaroti yo martyo rāmanāthaśivālayam
||9||तत्पुण्यं गदितुं नाहं शक्तो वर्षशतादपि ॥
नवीकरोति यो मर्त्यो रामनाथशिवालयम्
kartuḥ śataguṇaṃ jñeyaṃ tasya puṇyaphalaṃ dvijāḥ ||
chinnaṃ bhinnaṃ ca yaḥ samyagrāmanāthaśivālayam
||110||कर्तुः शतगुणं ज्ञेयं तस्य पुण्यफलं द्विजाः ॥
छिन्नं भिन्नं च यः सम्यग्रामनाथशिवालयम्
karoti bhaktyā puruṣo brahmahatyāyutaṃ dahet ||
rāmanāthasya purato dīpānāropayanmudā
||11||करोति भक्त्या पुरुषो ब्रह्महत्यायुतं दहेत् ॥
रामनाथस्य पुरतो दीपानारोपयन्मुदा
avidyāpaṭalaṃ bhittvā yāti brahma sanātanam ||
ghṛtaṃ tailaṃ tathā mudgāñcharkarāstaṃḍulānguḍān
||12||अविद्यापटलं भित्त्वा याति ब्रह्म सनातनम् ॥
घृतं तैलं तथा मुद्गाञ्छर्करास्तंडुलान्गुडान्
prayacchanrāmanāthāya deveṃdrapadamaśnute ||
rāmanāthamahāliṃgadarśanādarcanātsmṛteḥ
||13||प्रयच्छन्रामनाथाय देवेंद्रपदमश्नुते ॥
रामनाथमहालिंगदर्शनादर्चनात्स्मृतेः
sparśanādapi pāpāni vilayaṃ yāṃti tatkṣaṇāt ||
rāmanāthāya yo dadyānmahāghaṃṭāṃ ca darpaṇam
||14||स्पर्शनादपि पापानि विलयं यांति तत्क्षणात् ॥
रामनाथाय यो दद्यान्महाघंटां च दर्पणम्
vimānaśatasaṃ bhogaiściraṃ śivapure vaset ||
bherīmṛdaṃgapaṭaha niḥsāṇamurajādikam
||15||विमानशतसं भोगैश्चिरं शिवपुरे वसेत् ॥
भेरीमृदंगपटह निःसाणमुरजादिकम्
vaṃśakāṃsyādivāditraṃ tathā vādyāṃtarāṇi ca ||
prayacchanrāmanāthāya mahāde vāya sādaram
||16||वंशकांस्यादिवादित्रं तथा वाद्यांतराणि च ॥
प्रयच्छन्रामनाथाय महादे वाय सादरम्
sa vimānairmahābhogairvādyaghoṣasamanvitaiḥ ||
anekayugaparyaṃtaṃ śivaloke mahīyate
||17||स विमानैर्महाभोगैर्वाद्यघोषसमन्वितैः ॥
अनेकयुगपर्यंतं शिवलोके महीयते
rāmanāthaṃ samuddiśya yaddattaṃ svalpa mādarāt ||
tadanaṃtaphalaṃ dātuḥ paratra bhavati dhruvam
||18||रामनाथं समुद्दिश्य यद्दत्तं स्वल्प मादरात् ॥
तदनंतफलं दातुः परत्र भवति ध्रुवम्
rāmeśvare mahākṣetre rāmanāthasya sannidhau ||
vasanmuktimavāpnoti punarāvṛttivarjitām
||19||रामेश्वरे महाक्षेत्रे रामनाथस्य सन्निधौ ॥
वसन्मुक्तिमवाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जिताम्
āyuḥ prayāti tvaritaṃ tvaritaṃ yāti yauvanam ||
tvaritaṃ saṃpado yāṃti dāraputrādayastathā
||120||आयुः प्रयाति त्वरितं त्वरितं याति यौवनम् ॥
त्वरितं संपदो यांति दारपुत्रादयस्तथा
rājādibhirdhanaṃ bādhyaṃ gṛhakṣetrādikaṃ tathā ||
sarvaṃ ca kṣaṇikaṃ viprā gṛhopakaraṇādikam
||21||राजादिभिर्धनं बाध्यं गृहक्षेत्रादिकं तथा ॥
सर्वं च क्षणिकं विप्रा गृहोपकरणादिकम्
tasmātsarvaṃ parityajya saṃsārasyopalālanam ||
rāmeśvaramahāliṃgamāpannārtiharaṃ nṛṇām
||22||तस्मात्सर्वं परित्यज्य संसारस्योपलालनम् ॥
रामेश्वरमहालिंगमापन्नार्तिहरं नृणाम्
śrotavyaṃ kīrtitavyaṃ ca smartavyaṃ ca manīṣibhiḥ ||
rāmeśvarāya devāya yo vai grāmānprayacchati
||23||श्रोतव्यं कीर्तितव्यं च स्मर्तव्यं च मनीषिभिः ॥
रामेश्वराय देवाय यो वै ग्रामान्प्रयच्छति
sa hi prārabdhadehāṃte śiva eva prajā yate ||
pātrāṇāmuttamaṃ pātraṃ rāmanātho maheśvaraḥ
||24||स हि प्रारब्धदेहांते शिव एव प्रजा यते ॥
पात्राणामुत्तमं पात्रं रामनाथो महेश्वरः
tasmai dattvā dvijāḥ satyamanaṃtaṃ sukhamaśnute ||
rāmanāthamahāliṃgadarśanāvadhi pātakam
||25||तस्मै दत्त्वा द्विजाः सत्यमनंतं सुखमश्नुते ॥
रामनाथमहालिंगदर्शनावधि पातकम्
dattvā tasmai janaḥ kiṃcitsārvabhaumo bhaveddhruvam ||
tālavṛṃtaṃ dhvajaṃ chatraṃ caṃdanaṃ gugguluṃ tathā
||26||दत्त्वा तस्मै जनः किंचित्सार्वभौमो भवेद्ध्रुवम् ॥
तालवृंतं ध्वजं छत्रं चंदनं गुग्गुलुं तथा
tāmrakāṃsyādirajatahemaratnamayāndha ṭān ||
prayacchaṃtyabhiṣekārthaṃ rāmanāthasya ye narāḥ
||27||ताम्रकांस्यादिरजतहेमरत्नमयान्ध टान् ॥
प्रयच्छंत्यभिषेकार्थं रामनाथस्य ये नराः
bhūmaṃḍalādhipatayo jāyaṃte te bhavāṃtare ||
rāmanāthasya pūjārthaṃ puṣpāṇyutpādayaṃti ye
||28||भूमंडलाधिपतयो जायंते ते भवांतरे ॥
रामनाथस्य पूजार्थं पुष्पाण्युत्पादयंति ये
aśvamedhādiyāgānāṃ phalānyaddhāpnuvaṃti te ||
rāmeśvare mahāliṃge pūjite namite smṛte
||29||अश्वमेधादियागानां फलान्यद्धाप्नुवंति ते ॥
रामेश्वरे महालिंगे पूजिते नमिते स्मृते
śrute dṛṣṭe ca vipreṃdrā durlabhaṃ nāsti kiṃcana ||
rāmanāthamahāliṃgaṃ sevituṃ yaḥ pumānvrajet
||130||श्रुते दृष्टे च विप्रेंद्रा दुर्लभं नास्ति किंचन ॥
रामनाथमहालिंगं सेवितुं यः पुमान्व्रजेत्
taṃ dṛṣṭvā bhayamāpnoti tasya pāpaugha āśu vai ||
rāmanātho mahādevo dṛṣṭo yadi bhavennṛbhiḥ
||31||तं दृष्ट्वा भयमाप्नोति तस्य पापौघ आशु वै ॥
रामनाथो महादेवो दृष्टो यदि भवेन्नृभिः
kiṃvedaiḥ kimu vā śāstraiḥ kiṃ vā tīrthaniṣevaṇaiḥ ||
caṃdanaṃ kuṃkumaṃ koṣṭhaṃ kastūrīṃ gugguluṃ tathā
||32||किंवेदैः किमु वा शास्त्रैः किं वा तीर्थनिषेवणैः ॥
चंदनं कुंकुमं कोष्ठं कस्तूरीं गुग्गुलुं तथा
mṛganābhiṃ ca saralaṃ dadyādrāmeśvarāya yaḥ ||
sa bhūmāviha jāyeta dhanāḍhyo vedapāragaḥ
||33||मृगनाभिं च सरलं दद्याद्रामेश्वराय यः ॥
स भूमाविह जायेत धनाढ्यो वेदपारगः
muktābharaṇavastrāṇi mahārhāṇi dadāti yaḥ ||
rāmanāthāya devāya nāsau daurgatyamāpnuyāt
||34||मुक्ताभरणवस्त्राणि महार्हाणि ददाति यः ॥
रामनाथाय देवाय नासौ दौर्गत्यमाप्नुयात्
rāmanāthamahāliṃgaṃ gaṃgātoyaiḥ samāhṛtaiḥ ||
yo'bhiṣiṃcatyasau pūjyaḥ śivasyāpi na saṃśayaḥ
||35||रामनाथमहालिंगं गंगातोयैः समाहृतैः ॥
योऽभिषिंचत्यसौ पूज्यः शिवस्यापि न संशयः
yāvanna yāti maraṇaṃ yāvannākramate jarā ||
yāvanneṃdriyavaikalyaṃ tāvadeva dvijottamāḥ
||36||यावन्न याति मरणं यावन्नाक्रमते जरा ॥
यावन्नेंद्रियवैकल्यं तावदेव द्विजोत्तमाः
tāvadeva mahādevo rāmanātho mumukṣubhiḥ ||
vandyaḥ pūjyaśca maṃtavyaḥ stutyaśca satataṃ śivaḥ
||37||तावदेव महादेवो रामनाथो मुमुक्षुभिः ॥
वन्द्यः पूज्यश्च मंतव्यः स्तुत्यश्च सततं शिवः
rāmeśvaramahāliṃgapūjātulyo na vidyate ||
dharmaḥ sarvapurāṇeṣu sarvaśāstreṣu vai tathā
||38||रामेश्वरमहालिंगपूजातुल्यो न विद्यते ॥
धर्मः सर्वपुराणेषु सर्वशास्त्रेषु वै तथा
rāmanātheśvaraṃ devaṃ mahākāruṇikaṃ prabhum ||
bhaktyā bhajaṃti ye nityaṃ te bhūloke sukhānvitāḥ
||39||रामनाथेश्वरं देवं महाकारुणिकं प्रभुम् ॥
भक्त्या भजंति ये नित्यं ते भूलोके सुखान्विताः
bhuktvā bhogānbahusukhānputradārayutā bhṛśam ||
etaccharīrapātāṃte muktiṃ yāsyaṃti śāśvatīm
||140||भुक्त्वा भोगान्बहुसुखान्पुत्रदारयुता भृशम् ॥
एतच्छरीरपातांते मुक्तिं यास्यंति शाश्वतीम्
śrīsūta uvāca
evaṃ vaḥ kathitaṃ viprā rāmanāthasya vai bhavam ||
yastvetacchṛṇuyānnityaṃ paṭhate ca sabhaktikam
||41||एवं वः कथितं विप्रा रामनाथस्य वै भवम् ॥
यस्त्वेतच्छृणुयान्नित्यं पठते च सभक्तिकम्
sa rāmanāthasevāyāḥ phalamāpnotyanuttamam ||
dhanuṣkoṭimahātīrthasnānapuṇyaṃ ca yāsyati
||42||स रामनाथसेवायाः फलमाप्नोत्यनुत्तमम् ॥
धनुष्कोटिमहातीर्थस्नानपुण्यं च यास्यति
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye rāmanāthapraśaṃsāvarṇanaṃnāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ || 43 ||