मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Setukhaṇḍaḥ, adhyāya 9

3
Brahmakhaṇḍaḥ · Setukhaṇḍaḥ · 9

sudarśanasukarṇaśāpamokṣaṇam

tataḥ sa vipraḥ pratyūṣe putraśokena pīḍitaḥ ||

aśoka dattasaṃyukto bhāryayā vilalāpa ha

||1||

ततः स विप्रः प्रत्यूषे पुत्रशोकेन पीडितः ॥

अशोक दत्तसंयुक्तो भार्यया विललाप ह

vilapaṃtaṃ samālokya goviṃdasvāminaṃ dvijāḥ ||

vaṇiksamudradattākhyaḥ samāninye nijaṃ gṛham

||2||

विलपंतं समालोक्य गोविंदस्वामिनं द्विजाः ॥

वणिक्समुद्रदत्ताख्यः समानिन्ये निजं गृहम्

samānīya samāśvāsya dayāyukto vaṇigvaraḥ ||

svadhanānāṃ hi sarveṣāṃ rakṣitāramakalpayat

||3||

समानीय समाश्वास्य दयायुक्तो वणिग्वरः ॥

स्वधनानां हि सर्वेषां रक्षितारमकल्पयत्

smaranmahāyativacaḥ putradarśanalālasaḥ ||

sa tasthau vaṇijo gehe putrabhāryāsamanvitaḥ

||4||

स्मरन्महायतिवचः पुत्रदर्शनलालसः ॥

स तस्थौ वणिजो गेहे पुत्रभार्यासमन्वितः

aśokadattanāmā tu dvitīyo vipranaṃdanaḥ ||

śastre caiva tathā śāstre babhūvātivicakṣaṇaḥ

||5||

अशोकदत्तनामा तु द्वितीयो विप्रनंदनः ॥

शस्त्रे चैव तथा शास्त्रे बभूवातिविचक्षणः

tathānyāsvapi vidyāsu nāsti tatsadṛśo bhuvi ||

kṛtavidyo dvijasutaḥ prakhyāto nagare'bhavat

||6||

तथान्यास्वपि विद्यासु नास्ति तत्सदृशो भुवि ॥

कृतविद्यो द्विजसुतः प्रख्यातो नगरेऽभवत्

atrāṃtare narapatiṃ pratāpamukuṭābhidham ||

kāśīdeśādhipo mallaḥ kaścidabhyāyayau balī

||7||

अत्रांतरे नरपतिं प्रतापमुकुटाभिधम् ॥

काशीदेशाधिपो मल्लः कश्चिदभ्याययौ बली

pratāpamukuṭo rājā mallasyāsya jayāya saḥ ||

balinaṃ dvijaputraṃ tamāhvayāmāsa bhṛtyakaiḥ

||8||

प्रतापमुकुटो राजा मल्लस्यास्य जयाय सः ॥

बलिनं द्विजपुत्रं तमाह्वयामास भृत्यकैः

tamāgataṃ samālokya pratāpamukuṭo'bravīt ||

aśokadatta sahasā mallamenaṃ balotkaṭam

||9||

तमागतं समालोक्य प्रतापमुकुटोऽब्रवीत् ॥

अशोकदत्त सहसा मल्लमेनं बलोत्कटम्

durjayaṃ jahi saṃgrāme tvaṃ vai valavatāṃ varaḥ ||

dākṣiṇātyamahāmallapatāvasmiñjite tvayā

||10||

दुर्जयं जहि संग्रामे त्वं वै वलवतां वरः ॥

दाक्षिणात्यमहामल्लपतावस्मिञ्जिते त्वया

yadiṣṭaṃ tava tatsarvaṃ dāsyāmyahaṃ na saṃśayaḥ ||

iti tasya vacaḥ śrutvā valavāndvijanaṃdanaḥ

||11||

यदिष्टं तव तत्सर्वं दास्याम्यहं न संशयः ॥

इति तस्य वचः श्रुत्वा वलवान्द्विजनंदनः

dākṣiṇātyamahāmallanṛpatiṃ samatāḍayat ||

tāḍito dvijaputreṇa mallaḥ sa balinā balī

||12||

दाक्षिणात्यमहामल्लनृपतिं समताडयत् ॥

ताडितो द्विजपुत्रेण मल्लः स बलिना बली

sadyo vivṛttanayanaḥ parāsurnyapatadbhuvi ||

dvija putrasya tatkarma devairapi suduṣkaram

||13||

सद्यो विवृत्तनयनः परासुर्न्यपतद्भुवि ॥

द्विज पुत्रस्य तत्कर्म देवैरपि सुदुष्करम्

pratāpamukuṭo dṛṣṭvā prasannahṛdayo'bhavat ||

dattvā vahudhanāngrāmānsamīpe'sthāpayattadā

||14||

प्रतापमुकुटो दृष्ट्वा प्रसन्नहृदयोऽभवत् ॥

दत्त्वा वहुधनान्ग्रामान्समीपेऽस्थापयत्तदा

sa kadācinmahārāja sahito dvijasūnunā ||

saṃdhyāyāṃ vijane deśe cacāra turageṇa vai

||15||

स कदाचिन्महाराज सहितो द्विजसूनुना ॥

संध्यायां विजने देशे चचार तुरगेण वै

dvijasūnusakhastatra dīnāṃ vāṇīmathāśṛṇot ||

rājannalpāparādho'haṃ śatrupreraṇayāsakṛt

||16||

द्विजसूनुसखस्तत्र दीनां वाणीमथाशृणोत् ॥

राजन्नल्पापराधोऽहं शत्रुप्रेरणयासकृत्

daṇḍapālena nihitaḥ śūle nirghṛṇacetasā ||

dinamadya caturthaṃ me śūlasthasyaiva jīvataḥ

||17||

दण्डपालेन निहितः शूले निर्घृणचेतसा ॥

दिनमद्य चतुर्थं मे शूलस्थस्यैव जीवतः

prāṇāḥ sukhena niryāṃti na hi duṣkṛtakarmaṇām ||

bhṛśaṃ māṃ bādhate tṛṣṇā tāṃ nivāraya bhūpate

||18||

प्राणाः सुखेन निर्यांति न हि दुष्कृतकर्मणाम् ॥

भृशं मां बाधते तृष्णा तां निवारय भूपते

iti dīnāṃ samākarṇya vācaṃ rājā dvijā tmajam ||

aśokadattanāmānaṃ dhairyavaṃtamabhāṣata

||19||

इति दीनां समाकर्ण्य वाचं राजा द्विजा त्मजम् ॥

अशोकदत्तनामानं धैर्यवंतमभाषत

asmai niraparādhāya śūlaprotāya jaṃtave ||

tṛṣṇārditāya dātavyaṃ dvijasūno tvayā jalam

||20||

अस्मै निरपराधाय शूलप्रोताय जंतवे ॥

तृष्णार्दिताय दातव्यं द्विजसूनो त्वया जलम्

ityādiṣṭo narendreṇa sahasā dvijanandanaḥ ||

jalapūrṇaṃ samādāya kalaśaṃ vegavānyayau

||21||

इत्यादिष्टो नरेन्द्रेण सहसा द्विजनन्दनः ॥

जलपूर्णं समादाय कलशं वेगवान्ययौ

tacchmaśānaṃ samāsādya bhūtavetālasaṃkulam ||

śūlaprotāya vai tasmai jalaṃ dātuṃ samutsukaḥ

||22||

तच्छ्मशानं समासाद्य भूतवेतालसंकुलम् ॥

शूलप्रोताय वै तस्मै जलं दातुं समुत्सुकः

dadarśātha sthitāṃ nārīṃ navayauvanaśālinīm ||

udaikṣata mahākāṃtiṃ mūrtāmiva ratiṃ dvijaḥ

||23||

ददर्शाथ स्थितां नारीं नवयौवनशालिनीम् ॥

उदैक्षत महाकांतिं मूर्तामिव रतिं द्विजः

tāmālokya tataḥ prāha dhairyavāndvijanaṃdanaḥ ||

kāsi bhadre varārohe śmaśāne vijane sthitā

||24||

तामालोक्य ततः प्राह धैर्यवान्द्विजनंदनः ॥

कासि भद्रे वरारोहे श्मशाने विजने स्थिता

asyādhastātkimarthaṃ tvaṃ śūlaprotasya tiṣṭhasi ||

iti tasya vacaḥ śrutvā sā prāha rucirānanā

||25||

अस्याधस्तात्किमर्थं त्वं शूलप्रोतस्य तिष्ठसि ॥

इति तस्य वचः श्रुत्वा सा प्राह रुचिरानना

puruṣo vallabho'yaṃ me śūle rājñā samarpitaḥ ||

dhanaṃ yathā ca kṛpaṇaḥ paśya prāṇānna muṃcati

||26||

पुरुषो वल्लभोऽयं मे शूले राज्ञा समर्पितः ॥

धनं यथा च कृपणः पश्य प्राणान्न मुंचति

āsannamaraṇaṃ cainamanuyātumiha sthitā ||

tṛṣito yācate vāri māmayaṃ vyathate muhuḥ

||27||

आसन्नमरणं चैनमनुयातुमिह स्थिता ॥

तृषितो याचते वारि मामयं व्यथते मुहुः

śūlaproto ddhatagrīvaṃ mumūrṣuṃ prāṇanāyakam ||

nāsmi pāyayituṃ śaktā jalamenamadhaḥsthitā

||28||

शूलप्रोतो द्धतग्रीवं मुमूर्षुं प्राणनायकम् ॥

नास्मि पाययितुं शक्ता जलमेनमधःस्थिता

aśokadattastacchrutvā karuṇāvaruṇālayaḥ ||

tatkālasadṛśaṃ vākyaṃ tāṃ vadhūmabravīttadā

||29||

अशोकदत्तस्तच्छ्रुत्वा करुणावरुणालयः ॥

तत्कालसदृशं वाक्यं तां वधूमब्रवीत्तदा

aśokadatta uvāca

mātarmatskaṃdhamāruhya dehyasmai śītalaṃ jalam ||

sā tatheti tamābhāṣya taruṇī tvarayānvitā

||30||

मातर्मत्स्कंधमारुह्य देह्यस्मै शीतलं जलम् ॥

सा तथेति तमाभाष्य तरुणी त्वरयान्विता

ānamravapuṣastasya skaṃdhaṃ padbhyāṃ ruroha vai ||

dvijasūnurdadarśātha śoṇitaṃ nūtanaṃ patat

||31||

आनम्रवपुषस्तस्य स्कंधं पद्भ्यां रुरोह वै ॥

द्विजसूनुर्ददर्शाथ शोणितं नूतनं पतत्

kimetaditi sopaśyadunnamya sahasā mukham ||

bhakṣyamāṇaṃ tayā tatsa vijñāya dvijanaṃdanaḥ

||32||

किमेतदिति सोपश्यदुन्नम्य सहसा मुखम् ॥

भक्ष्यमाणं तया तत्स विज्ञाय द्विजनंदनः

aśokadatto jagrāha tasyāḥ pādaṃ sanūpuram ||

tato'gānnūpuraṃ tyaktvā baddharatnaṃ vihāya tat

||33||

अशोकदत्तो जग्राह तस्याः पादं सनूपुरम् ॥

ततोऽगान्नूपुरं त्यक्त्वा बद्धरत्नं विहाय तत्

pratyuptānekaratnāḍhyaṃ tadādāyaca nūpuram ||

aśokadattaḥ prayayau tacchmaśānānnṛpāṃtikam

||34||

प्रत्युप्तानेकरत्नाढ्यं तदादायच नूपुरम् ॥

अशोकदत्तः प्रययौ तच्छ्मशानान्नृपांतिकम्

smaśānavṛttaṃ tatsarvaṃ sa nṛpāya nivedya vai ||

mahārghyaratnapratyuptaṃ nūpuraṃ ca dadau tadā

||35||

स्मशानवृत्तं तत्सर्वं स नृपाय निवेद्य वै ॥

महार्घ्यरत्नप्रत्युप्तं नूपुरं च ददौ तदा

jñātvā tadvīracaritaṃ vīrairanyaiḥ suduṣkaram ||

dadau madanalekhākhyāṃ sutāṃ tasmai mahīpatiḥ

||36||

ज्ञात्वा तद्वीरचरितं वीरैरन्यैः सुदुष्करम् ॥

ददौ मदनलेखाख्यां सुतां तस्मै महीपतिः

kadācidatha tāddivyaṃ nūpuraṃ vīkṣya bhūpatiḥ ||

asya nūpuravaryasya tulyaṃ vai nūpurāṃtaram

||37||

कदाचिदथ ताद्दिव्यं नूपुरं वीक्ष्य भूपतिः ॥

अस्य नूपुरवर्यस्य तुल्यं वै नूपुरांतरम्

kuto vā labhyata iti sādaraṃ samaciṃtayat ||

aśokadattastu tadā vijñāya nṛpakāṃkṣitam

||38||

कुतो वा लभ्यत इति सादरं समचिंतयत् ॥

अशोकदत्तस्तु तदा विज्ञाय नृपकांक्षितम्

nṛpurāṃtarasi ddhyarthaṃ ciṃtayāmāsa cetasā ||

śmaśāne nūpuramidaṃ yataḥ prāptaṃ mayā purā

||39||

नृपुरांतरसि द्ध्यर्थं चिंतयामास चेतसा ॥

श्मशाने नूपुरमिदं यतः प्राप्तं मया पुरा

tāṃ nūpurāṃtaraprāptyai kutra drakṣyāmi sāṃpratam ||

itthaṃ vitarkya bahudhā ni ścikāya mahāmatiḥ

||40||

तां नूपुरांतरप्राप्त्यै कुत्र द्रक्ष्यामि सांप्रतम् ॥

इत्थं वितर्क्य बहुधा नि श्चिकाय महामतिः

vikreṣyāmi mahāmāṃsaṃ sametya pitṛkānanam ||

tatra rākṣasavetālapiśācādiṣu sarvaśaḥ

||41||

विक्रेष्यामि महामांसं समेत्य पितृकाननम् ॥

तत्र राक्षसवेतालपिशाचादिषु सर्वशः

maṃtrairāhūyamāneṣu sāpyāyāsya ti rākṣasī ||

tāmāgatāṃ balādgṛhya tadgrahīṣyāmi nūpuram

||42||

मंत्रैराहूयमानेषु साप्यायास्य ति राक्षसी ॥

तामागतां बलाद्गृह्य तद्ग्रहीष्यामि नूपुरम्

rākṣasānāṃ sahasraṃ vā piśācānāṃ tathāyutam ||

vetālānāṃ tathā koṭirna lakṣyaṃ balino mama

||43||

राक्षसानां सहस्रं वा पिशाचानां तथायुतम् ॥

वेतालानां तथा कोटिर्न लक्ष्यं बलिनो मम

iti niścitya manasā śmaśānaṃ sahasā yayau ||

vikrīṇāno mahāmāṃsaṃ maṃtrairāhūya rākṣasān

||44||

इति निश्चित्य मनसा श्मशानं सहसा ययौ ॥

विक्रीणानो महामांसं मंत्रैराहूय राक्षसान्

gṛhāṇetyuccayā vācā cacāra śrāvayandi śaḥ ||

vikrīyate mahāmāṃsaṃ gṛhyatāṃgṛhyatāmiti

||45||

गृहाणेत्युच्चया वाचा चचार श्रावयन्दि शः ॥

विक्रीयते महामांसं गृह्यतांगृह्यतामिति

tatra rākṣasavetālāḥ kaṃkālāśca piśācakāḥ ||

anye ca bhūtanivahāḥ samājagmuḥ praharṣitāḥ

||46||

तत्र राक्षसवेतालाः कंकालाश्च पिशाचकाः ॥

अन्ये च भूतनिवहाः समाजग्मुः प्रहर्षिताः

bhakṣayiṣyāmahe sarve māṃsamiṣṭatamaṃ tviti ||

tatrāgacchatsu sarveṣu rakṣaḥkanyāsamāvṛtā

||47||

भक्षयिष्यामहे सर्वे मांसमिष्टतमं त्विति ॥

तत्रागच्छत्सु सर्वेषु रक्षःकन्यासमावृता

āyayau rākṣasī sāpi māṃsabhakṣaṇalālasā ||

gaveṣayaṃstadā viprastāṃ samudvīkṣya rākṣasīm

||48||

आययौ राक्षसी सापि मांसभक्षणलालसा ॥

गवेषयंस्तदा विप्रस्तां समुद्वीक्ष्य राक्षसीम्

seyaṃ dṛṣṭā puretyeṣa pratyabhijñānamāptavān ||

tāmāha dvijaputro'nyaddehi me nūpuraṃ tviti

||49||

सेयं दृष्टा पुरेत्येष प्रत्यभिज्ञानमाप्तवान् ॥

तामाह द्विजपुत्रोऽन्यद्देहि मे नूपुरं त्विति

sā tasya vacanaṃ śrutvā prītā vākyamathā'bravīt ||

mamaiva ca tvayā nītaṃ purā vīreṃdra nūpuram

||50||

सा तस्य वचनं श्रुत्वा प्रीता वाक्यमथाऽब्रवीत् ॥

ममैव च त्वया नीतं पुरा वीरेंद्र नूपुरम्

gṛhāṇa ratnaruciraṃ dvitīyamapi nūpuram ||

ityuktvā nūpuraṃ tasmai svasutāṃ ca dadau priyām

||51||

गृहाण रत्नरुचिरं द्वितीयमपि नूपुरम् ॥

इत्युक्त्वा नूपुरं तस्मै स्वसुतां च ददौ प्रियाम्

vidyutkeśyā tadā dattāṃ priyāṃ vidyutprabhābhidhām ||

vipraḥ saṃprāpya mumude rūpayauvanaśāli nīm

||52||

विद्युत्केश्या तदा दत्तां प्रियां विद्युत्प्रभाभिधाम् ॥

विप्रः संप्राप्य मुमुदे रूपयौवनशालि नीम्

vidyutkeśī tu jāmātre hemābjamapi sā dadau ||

vidyutprabhāṃ nūpuraṃ ca hemābjamapilabhya saḥ

||53||

विद्युत्केशी तु जामात्रे हेमाब्जमपि सा ददौ ॥

विद्युत्प्रभां नूपुरं च हेमाब्जमपिलभ्य सः

śvaśrūmābhāṣya sahasā punaḥ prāyānnṛpāṃtikam ||

tataḥ pratāpamukuṭo nūpuraprāptinaṃditaḥ

||54||

श्वश्रूमाभाष्य सहसा पुनः प्रायान्नृपांतिकम् ॥

ततः प्रतापमुकुटो नूपुरप्राप्तिनंदितः

śauryadhairyasamāyuktaṃ praśaśaṃsa dvijātmajam ||

atha vidyutprabhāṃ vipraḥ so'bravīdrahasi priyām

||55||

शौर्यधैर्यसमायुक्तं प्रशशंस द्विजात्मजम् ॥

अथ विद्युत्प्रभां विप्रः सोऽब्रवीद्रहसि प्रियाम्

mātrā tava kuto labdhametaddhemāṃbuja priye ||

etattulyāni cānyāni yataḥ prāpsye varānane

||56||

मात्रा तव कुतो लब्धमेतद्धेमांबुज प्रिये ॥

एतत्तुल्यानि चान्यानि यतः प्राप्स्ये वरानने

dvijātmajaṃ tataḥ prāha patiṃ vidyutprabhā rahaḥ ||

prabho kapālavisphoṭanāmno vetālabhūpateḥ

||57||

द्विजात्मजं ततः प्राह पतिं विद्युत्प्रभा रहः ॥

प्रभो कपालविस्फोटनाम्नो वेतालभूपतेः

asti divyaṃ saraḥ kiṃciddhemāṃbujapariṣkṛtam ||

tava śvaśrvā jalakrīḍāṃ vitanvaṃ tyedamāhṛtam

||58||

अस्ति दिव्यं सरः किंचिद्धेमांबुजपरिष्कृतम् ॥

तव श्वश्र्वा जलक्रीडां वितन्वं त्येदमाहृतम्

iti śrutvā vacastatra māṃ nayeti jagāda saḥ ||

tataḥ sā sahasā vipraṃ ninye tatkāṃcanaṃ saraḥ

||59||

इति श्रुत्वा वचस्तत्र मां नयेति जगाद सः ॥

ततः सा सहसा विप्रं निन्ये तत्कांचनं सरः

tataḥ sa hemapadmānāmājihīrṣurdvijātmajaḥ ||

tadviprakāriṇaḥ sarvānvetālādīṃstato'vadhīt

||60||

ततः स हेमपद्मानामाजिहीर्षुर्द्विजात्मजः ॥

तद्विप्रकारिणः सर्वान्वेतालादींस्ततोऽवधीत्

svayaṃ kapālavisphoṭaṃ nihatāśeṣasainikam ||

dadarśa vetālapatiṃ taṃ ca haṃtuṃ pracakrame

||61||

स्वयं कपालविस्फोटं निहताशेषसैनिकम् ॥

ददर्श वेतालपतिं तं च हंतुं प्रचक्रमे

atrāṃtare mahātejā nāmnā vijñaptikautukaḥ ||

vidyādharapatiḥ prāpya vimānenainamabravīt

||62||

अत्रांतरे महातेजा नाम्ना विज्ञप्तिकौतुकः ॥

विद्याधरपतिः प्राप्य विमानेनैनमब्रवीत्

aśokadattaṃ vipreṃdra sāhasaṃ mā kṛthā iti ||

tadākarṇya dvijasuto vimānavarasaṃsthitam

||63||

अशोकदत्तं विप्रेंद्र साहसं मा कृथा इति ॥

तदाकर्ण्य द्विजसुतो विमानवरसंस्थितम्

dadarśa prabhayā yuktaṃ vidyādharapatiṃ divi ||

tasya darśanamātreṇa śāpāmukto dvijā tmajaḥ

||64||

ददर्श प्रभया युक्तं विद्याधरपतिं दिवि ॥

तस्य दर्शनमात्रेण शापामुक्तो द्विजा त्मजः

saṃtyajya mānuṣaṃ rūpaṃ divyaṃ rūpamavāptavān ||

vimānavaramārūḍhaṃ divyābharaṇabhūṣitam

||65||

संत्यज्य मानुषं रूपं दिव्यं रूपमवाप्तवान् ॥

विमानवरमारूढं दिव्याभरणभूषितम्

śāpānmuktaṃ sukarṇaṃ taṃ prāha vijñapti kautukaḥ ||

ayaṃ sukarṇa te bhrātā gālavasya mahāmuneḥ

||66||

शापान्मुक्तं सुकर्णं तं प्राह विज्ञप्ति कौतुकः ॥

अयं सुकर्ण ते भ्राता गालवस्य महामुनेः

śāpādvetālatāṃ prāpa tatkanyāsparśapātakī ||

tvaṃ ca śaptaḥ purā tena tatpāpasyānu modakaḥ

||67||

शापाद्वेतालतां प्राप तत्कन्यास्पर्शपातकी ॥

त्वं च शप्तः पुरा तेन तत्पापस्यानु मोदकः

tavāyamalpapāpasya śāpo maddarśanāvadhiḥ ||

kalpistatena muninā śāpāṃto nāsya kalpitaḥ

||68||

तवायमल्पपापस्य शापो मद्दर्शनावधिः ॥

कल्पिस्ततेन मुनिना शापांतो नास्य कल्पितः

tadehi muktaśāposi sukarṇa svargamāruha ||

tataḥ sukarṇastaṃ prāha vidyādharakulādhipam

||69||

तदेहि मुक्तशापोसि सुकर्ण स्वर्गमारुह ॥

ततः सुकर्णस्तं प्राह विद्याधरकुलाधिपम्

vidyādharapate bhrātrā vinā jyeṣṭhena sāṃpratam ||

sarvabhogayutaṃ svargaṃ naiva gaṃtuṃ samutsahe

||70||

विद्याधरपते भ्रात्रा विना ज्येष्ठेन सांप्रतम् ॥

सर्वभोगयुतं स्वर्गं नैव गंतुं समुत्सहे

śāpasyāṃto yathā bhūyānmama bhrātustathā vada ||

tamuvāca mahātejāstathā vijñaptikautukaḥ

||71||

शापस्यांतो यथा भूयान्मम भ्रातुस्तथा वद ॥

तमुवाच महातेजास्तथा विज्ञप्तिकौतुकः

durnivāramimaṃ śāpamanyaḥ ko vā nivārayet ||

kiṃ tu guhyatamaṃ kiṃcittava vakṣyāmi sāṃpratam

||72||

दुर्निवारमिमं शापमन्यः को वा निवारयेत् ॥

किं तु गुह्यतमं किंचित्तव वक्ष्यामि सांप्रतम्

brahmaṇā sanakādibhyo munibhyaḥ kathitaṃ purā ||

sarvatīrthāśraye puṇye dakṣiṇasyo dadhestaṭe

||73||

ब्रह्मणा सनकादिभ्यो मुनिभ्यः कथितं पुरा ॥

सर्वतीर्थाश्रये पुण्ये दक्षिणस्यो दधेस्तटे

cakratīrthasamīpe tu tīrthamastimahattaram ||

mahāpātakasaṃghāśca yasya darśanamātrataḥ

||74||

चक्रतीर्थसमीपे तु तीर्थमस्तिमहत्तरम् ॥

महापातकसंघाश्च यस्य दर्शनमात्रतः

naśyaṃti tatkṣaṇādeva na jāne snānajaṃ phalam ||

tatra gatvā tava jyeṣṭho yadi snāyānmahattare

||75||

नश्यंति तत्क्षणादेव न जाने स्नानजं फलम् ॥

तत्र गत्वा तव ज्येष्ठो यदि स्नायान्महत्तरे

vetālatvaṃ tyajennūnaṃ tadā gālavaśāpajam ||

sukarṇastadvacaḥ śrutvā bhrātrā vetālarūpiṇā

||76||

वेतालत्वं त्यजेन्नूनं तदा गालवशापजम् ॥

सुकर्णस्तद्वचः श्रुत्वा भ्रात्रा वेतालरूपिणा

sahitaḥ sahasā prāyāddakṣiṇasyodadhestaṭam ||

dakṣiṇaṃ cakratīrthākhyāduttaraṃ gaṃdhamādanāt

||77||

सहितः सहसा प्रायाद्दक्षिणस्योदधेस्तटम् ॥

दक्षिणं चक्रतीर्थाख्यादुत्तरं गंधमादनात्

brahmaṇā sanakādibhyaḥ kathitaṃ tīrthamabhyagāt ||

tattīrthakūlamāsādya bhrātaraṃ cedamabravīt

||78||

ब्रह्मणा सनकादिभ्यः कथितं तीर्थमभ्यगात् ॥

तत्तीर्थकूलमासाद्य भ्रातरं चेदमब्रवीत्

bhrātargālavaśāpasya ghorasyāsya nivṛttaye ||

tīrthe'sminnacirātsnāhi sarvatīrthottamottame

||79||

भ्रातर्गालवशापस्य घोरस्यास्य निवृत्तये ॥

तीर्थेऽस्मिन्नचिरात्स्नाहि सर्वतीर्थोत्तमोत्तमे

tasminna vasare viprāstasya tīrthasya śīkarāḥ ||

nyapataṃstasya gātreṣu vāyunā vai samāhṛtāḥ

||80||

तस्मिन्न वसरे विप्रास्तस्य तीर्थस्य शीकराः ॥

न्यपतंस्तस्य गात्रेषु वायुना वै समाहृताः

sa tacchīkarasaṃsparśāttyaktvā vetālatāṃ tadā ||

tadeva mānuṣaṃ bhāvaṃ dvijaputratvamāptavān

||81||

स तच्छीकरसंस्पर्शात्त्यक्त्वा वेतालतां तदा ॥

तदेव मानुषं भावं द्विजपुत्रत्वमाप्तवान्

tataḥ saṃkalpya sahasā tasmiṃstīrthottamottame ||

manuṣyatvanivṛttyarthaṃ nimamajja dvijātmajaḥ

||82||

ततः संकल्प्य सहसा तस्मिंस्तीर्थोत्तमोत्तमे ॥

मनुष्यत्वनिवृत्त्यर्थं निममज्ज द्विजात्मजः

uttiṣṭhanneva sahasā divyaṃ rūpamavāptavān ||

vimānavaramārūḍho devastrīparivāritaḥ

||83||

उत्तिष्ठन्नेव सहसा दिव्यं रूपमवाप्तवान् ॥

विमानवरमारूढो देवस्त्रीपरिवारितः

sarvābharaṇasaṃyuktaḥ saha bhrātrā sudarśanaḥ ||

ślāghamānaśca tattīrthaṃ namaskatya punaḥpunaḥ

||84||

सर्वाभरणसंयुक्तः सह भ्रात्रा सुदर्शनः ॥

श्लाघमानश्च तत्तीर्थं नमस्कत्य पुनःपुनः

vijñaptikautukaṃ cāpi puraskṛtya divaṃ yayau ||

tadāprabhṛti tattīrthaṃ vetālavaradābhidham

||85||

विज्ञप्तिकौतुकं चापि पुरस्कृत्य दिवं ययौ ॥

तदाप्रभृति तत्तीर्थं वेतालवरदाभिधम्

vetālatvaṃ vinaṣṭaṃ yacchīkarasparśamātrataḥ ||

ya idaṃ tīrthamāsādya cakratīrthasya dakṣiṇe

||86||

वेतालत्वं विनष्टं यच्छीकरस्पर्शमात्रतः ॥

य इदं तीर्थमासाद्य चक्रतीर्थस्य दक्षिणे

snānaṃ kadācitkurvaṃti jīvanmuktā bhavaṃti te ||

etattīrthasamaṃ puṇyaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

||87||

स्नानं कदाचित्कुर्वंति जीवन्मुक्ता भवंति ते ॥

एतत्तीर्थसमं पुण्यं न भूतं न भविष्यति

ghorāṃ vetālatāṃ tyaktvā divyatāṃ sa yadāptavān

||88||

घोरां वेतालतां त्यक्त्वा दिव्यतां स यदाप्तवान्

atra saṃkalpya ca snātvā vetālavarade śubhe ||

pitṛbhyaḥ piṃḍadānaṃ ca kuryādvai niyamānvitaḥ

||89||

अत्र संकल्प्य च स्नात्वा वेतालवरदे शुभे ॥

पितृभ्यः पिंडदानं च कुर्याद्वै नियमान्वितः

evaṃ vaḥ kathitaṃ viprāstasya tīrthasya vaibhavam ||

vetālavaradābhikhyā yathā cāsya samāgatā

||90||

एवं वः कथितं विप्रास्तस्य तीर्थस्य वैभवम् ॥

वेतालवरदाभिख्या यथा चास्य समागता

yaḥ paṭhedimamadhyāyaṃ śṛṇuyādvā sa mucyate

||91||

यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा स मुच्यते

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye vetālavaradatīrthapraśaṃsāyāṃ sudarśanasukarṇaśāpamokṣaṇaṃnāma navamo'dhyāyaḥ || 9 ||