śuklatīrthamāhātmyavarṇanam
pulastya uvāca
tato gacchennṛpaśreṣṭha śuklatīrthamanuttamam ||
yatkhyātimagamatpūrvaṃ sakāśāddāśavargataḥ
||1||ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ शुक्लतीर्थमनुत्तमम् ॥
यत्ख्यातिमगमत्पूर्वं सकाशाद्दाशवर्गतः
purā''sīdrajako nāmnā śamilākṣo mahīpate ||
nīlīmadhye tu vastrāṇi prakṣiptāni mahīpate
||2||पुराऽऽसीद्रजको नाम्ना शमिलाक्षो महीपते ॥
नीलीमध्ये तु वस्त्राणि प्रक्षिप्तानि महीपते
athāsau bhayamāpanno jñātvā vastraviḍaṃbanam ||
deśāṃtaraṃ prasthito'sau svakuṭumbasamāvṛtaḥ
||3||अथासौ भयमापन्नो ज्ञात्वा वस्त्रविडंबनम् ॥
देशांतरं प्रस्थितोऽसौ स्वकुटुम्बसमावृतः
atha tasya sutā rājandāśakanyāsakhī śubhā ||
duḥkhena mahatāviṣṭā dāśyaṃtikamupādravat
||4||अथ तस्य सुता राजन्दाशकन्यासखी शुभा ॥
दुःखेन महताविष्टा दाश्यंतिकमुपाद्रवत्
tasyai nivedayāmāsa bhayaṃ vastrasamudbhavam ||
videśacalanaṃ caiva bāṣpagadgadayā girā
||5||तस्यै निवेदयामास भयं वस्त्रसमुद्भवम् ॥
विदेशचलनं चैव बाष्पगद्गदया गिरा
dāśakanyāpi duḥkhena tasyā duḥkhasamanvitā ||
abravīdvāṣsaṃklinnāṃ niśvasaṃtī muhurmuhuḥ
||6||दाशकन्यापि दुःखेन तस्या दुःखसमन्विता ॥
अब्रवीद्वाष्संक्लिन्नां निश्वसंती मुहुर्मुहुः
dāśakanyovāca
astyupāyo mahānatra vidito mama śobhane ||
dhruvaṃ tena kṛtenaiva nirbhayaṃ te ca te pituḥ
||7||अस्त्युपायो महानत्र विदितो मम शोभने ॥
ध्रुवं तेन कृतेनैव निर्भयं ते च ते पितुः
atrāsti nirjharaṃ subhrūrarbude varavarṇini ||
tatra me bhrātaraścaiva tathānye matsyajīvinaḥ
||8||अत्रास्ति निर्झरं सुभ्रूरर्बुदे वरवर्णिनि ॥
तत्र मे भ्रातरश्चैव तथान्ये मत्स्यजीविनः
yaccānyadapi tatraiva kṣipyate salile śubhe ||
tatsarvaṃ śuklatāmeti paśya me vapurīdṛśam
||9||यच्चान्यदपि तत्रैव क्षिप्यते सलिले शुभे ॥
तत्सर्वं शुक्लतामेति पश्य मे वपुरीदृशम्
sarveṣāmeva dāśānāṃ tasya toyasya majjanāt ||
tāni vastrāṇi tatraiva tātastava sumadhyame ||
jale prakṣālayetkṣipraṃ prayāsyaṃti suśuklatām
||10||सर्वेषामेव दाशानां तस्य तोयस्य मज्जनात् ॥
तानि वस्त्राणि तत्रैव तातस्तव सुमध्यमे ॥
जले प्रक्षालयेत्क्षिप्रं प्रयास्यंति सुशुक्लताम्
tvayā'tra na bhayaṃ kāryaṃ gatvā tātaṃ nivāraya ||
prasthitaṃ paradeśāya nātra kāryā vicāraṇā
||11||त्वयाऽत्र न भयं कार्यं गत्वा तातं निवारय ॥
प्रस्थितं परदेशाय नात्र कार्या विचारणा
pulastya uvāca
sā tasyā vacanaṃ śrutvā gatvā sarvaṃ nyavedayat ||
janakāya sutā tūrṇaṃ tato'sau tuṣṭimāptavān
||12||सा तस्या वचनं श्रुत्वा गत्वा सर्वं न्यवेदयत् ॥
जनकाय सुता तूर्णं ततोऽसौ तुष्टिमाप्तवान्
prātarutthāya tūrṇaṃ sa nirjharaṃ tamupādravat ||
kṣiptamātrāṇi rājendra tāni vastrāṇi tena vai
||13||प्रातरुत्थाय तूर्णं स निर्झरं तमुपाद्रवत् ॥
क्षिप्तमात्राणि राजेन्द्र तानि वस्त्राणि तेन वै
tasmiṃstoyetiśuklatvaṃ gatāni bahulāṃ tataḥ ||
kāṃtimāpuśca paramāṃ tathā dṛṣṭvāṃbarāṇi ca
||14||तस्मिंस्तोयेतिशुक्लत्वं गतानि बहुलां ततः ॥
कांतिमापुश्च परमां तथा दृष्ट्वांबराणि च
athāsau vismayāviṣṭastāni cādāya satvaraḥ ||
rājñe nivedayāmāsa vṛttāṃtaṃ ca tadudbhavam
||15||अथासौ विस्मयाविष्टस्तानि चादाय सत्वरः ॥
राज्ञे निवेदयामास वृत्तांतं च तदुद्भवम्
tato vismayamāpannaḥ sa rājā tatra nirjhare ||
anyāni nīlīraktāni vastrāṇi cākṣipajjale
||16||ततो विस्मयमापन्नः स राजा तत्र निर्झरे ॥
अन्यानि नीलीरक्तानि वस्त्राणि चाक्षिपज्जले
sarvāṇi śuklatāṃ yāṃti viśiṣṭāni bhavaṃti ca ||
jñātvā tataḥ paraṃ tīrthaṃ snānaṃ cakre yathāvidhi
||17||सर्वाणि शुक्लतां यांति विशिष्टानि भवंति च ॥
ज्ञात्वा ततः परं तीर्थं स्नानं चक्रे यथाविधि
tyaktvā rājyaṃ sa tatraiva tapastepe mahīpatiḥ ||
tataḥ siddhiṃ parāṃ prāptastīrthasyāsya prabhāvataḥ
||18||त्यक्त्वा राज्यं स तत्रैव तपस्तेपे महीपतिः ॥
ततः सिद्धिं परां प्राप्तस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः
ekādaśyāṃ narastatra yaḥ śrāddhaṃ kurute nṛpa ||
sa kulāni samuddhṛtya daśa yāti divaṃ tataḥ ||
snānenava vipāpatvaṃ tatkṣaṇādeva jāyate
||19||एकादश्यां नरस्तत्र यः श्राद्धं कुरुते नृप ॥
स कुलानि समुद्धृत्य दश याति दिवं ततः ॥
स्नानेनव विपापत्वं तत्क्षणादेव जायते
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe tṛtīye'rbudakhaṃḍe śuklatīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ || 23 ||