tato gacchennṛpaśreṣṭha yamatīrthamanuttamam
pulastya uvāca
tato gacchennṛpaśreṣṭha yamatīrthamanuttamam ||
mocakaṃ narakebhyaśca prāṇināṃ pāpanāśanam
||1||ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ यमतीर्थमनुत्तमम् ॥
मोचकं नरकेभ्यश्च प्राणिनां पापनाशनम्
purā citrāṃgado nāma rājā paramalobhavān ||
na tena sukṛtaṃ kiṃcitkṛtaṃ pārthivasattama
||2||पुरा चित्रांगदो नाम राजा परमलोभवान् ॥
न तेन सुकृतं किंचित्कृतं पार्थिवसत्तम
atīva niṣṭhuro duṣṭo devabrāhmaṇapīḍakaḥ ||
paradāraharo nityaṃ paravittaharastathā
||3||अतीव निष्ठुरो दुष्टो देवब्राह्मणपीडकः ॥
परदारहरो नित्यं परवित्तहरस्तथा
satyaśaucavihīnastu māyāmatsarasaṃyutaḥ ||
sa kadācinmṛgayāsakta ārūḍho'rbudaparvate
||4||सत्यशौचविहीनस्तु मायामत्सरसंयुतः ॥
स कदाचिन्मृगयासक्त आरूढोऽर्बुदपर्वते
aṭanātsa pariśrāṃtaḥ kṣutpipāsāsamākulaḥ ||
tena tatra hradaḥ prāptaḥ svacchodakaprapūritaḥ
||58||अटनात्स परिश्रांतः क्षुत्पिपासासमाकुलः ॥
तेन तत्र ह्रदः प्राप्तः स्वच्छोदकप्रपूरितः
padminībhiḥ samākīrṇo grāhanakrajhaṣākulaḥ ||
nānāpakṣisamāyukto manohārī suvistaraḥ
||6||पद्मिनीभिः समाकीर्णो ग्राहनक्रझषाकुलः ॥
नानापक्षिसमायुक्तो मनोहारी सुविस्तरः
tṛṣārtaḥ saṃpraviṣṭaḥ sa tasminneva jalāśaye ||
grāheṇa tatkṣaṇāddhṛtvā bhakṣito nṛpasattama
||7||तृषार्तः संप्रविष्टः स तस्मिन्नेव जलाशये ॥
ग्राहेण तत्क्षणाद्धृत्वा भक्षितो नृपसत्तम
tasyārthe narakā raudrā nirmitāśca yamena ca ||
yamadūtaistataḥ kṣiptaḥ sa nītvā pāpakṛttamaḥ
||8||तस्यार्थे नरका रौद्रा निर्मिताश्च यमेन च ॥
यमदूतैस्ततः क्षिप्तः स नीत्वा पापकृत्तमः
tasya sparśena te sarve narakasthā sukhaṃ gatāḥ ||
te dūtā dharmarājāya vṛttāṃtaṃ narako dbhavam ||
ācakhyurvismayāviṣṭā narakasthānāṃ sukhodbhavam
||9||तस्य स्पर्शेन ते सर्वे नरकस्था सुखं गताः ॥
ते दूता धर्मराजाय वृत्तांतं नरको द्भवम् ॥
आचख्युर्विस्मयाविष्टा नरकस्थानां सुखोद्भवम्
tadā vaivasvataḥ prāha bhūmāvastyarbudācalaḥ ||
tatra me'tipriyaṃ tīrthaṃ yatra taptaṃ mayā tapaḥ
||10||तदा वैवस्वतः प्राह भूमावस्त्यर्बुदाचलः ॥
तत्र मेऽतिप्रियं तीर्थं यत्र तप्तं मया तपः
tatrāsau mṛtyumāpanno bhātyadastviha kāraṇam ||
tairuktaṃ satyametaddhi mṛto'sāvarbudācale ||
grāheṇa sa dhṛtastatra mṛtyuṃ prāpto nṛpādhamaḥ
||11||तत्रासौ मृत्युमापन्नो भात्यदस्त्विह कारणम् ॥
तैरुक्तं सत्यमेतद्धि मृतोऽसावर्बुदाचले ॥
ग्राहेण स धृतस्तत्र मृत्युं प्राप्तो नृपाधमः
yama uvāca
mucyatāmāśu tenāyaṃ nāneyāścāpare janāḥ ||
ye mṛtā mama tīrthe vai sarvapātakanāśane
||12||मुच्यतामाशु तेनायं नानेयाश्चापरे जनाः ॥
ये मृता मम तीर्थे वै सर्वपातकनाशने
tatastaiḥ kiṃkarairmukto yamavākyānnṛpottama ||
triviṣṭapaṃ mudā prāptaḥ sevyamāno'psarogaṇaiḥ
||13||ततस्तैः किंकरैर्मुक्तो यमवाक्यान्नृपोत्तम ॥
त्रिविष्टपं मुदा प्राप्तः सेव्यमानोऽप्सरोगणैः
yastu bhaktisamāyuktaḥ snānaṃ tatra samācaret ||
sa yāti paramaṃ sthānaṃ jarāmaraṇavarjitam
||14||यस्तु भक्तिसमायुक्तः स्नानं तत्र समाचरेत् ॥
स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्
tasmātsarvaprayatnena snānaṃ tatra samācaret ||
caitraśuklatrayodaśyāṃ yatra siddhiṃ gato yamaḥ
||15||तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् ॥
चैत्रशुक्लत्रयोदश्यां यत्र सिद्धिं गतो यमः
tasminneva naraḥ samyakchrāddhakṛtyaṃ samācaret ||
ākalpaṃ pitarastasya svarge tiṣṭhaṃti pārthiva
||16||तस्मिन्नेव नरः सम्यक्छ्राद्धकृत्यं समाचरेत् ॥
आकल्पं पितरस्तस्य स्वर्गे तिष्ठंति पार्थिव
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsa khaṃḍe tṛtīye'rbudakhaṇḍe yamatīrthamāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ || 18 ||