tripuṣkaramāhātmyavarṇanam
pulastya uvāca
tatastripuṣkaraṃ gacchedabhīṣṭaṃ padmajasya ca ||
brahmaṇā tatsamānītaṃ parvate'rbudasaṃjñake
||1||ततस्त्रिपुष्करं गच्छेदभीष्टं पद्मजस्य च ॥
ब्रह्मणा तत्समानीतं पर्वतेऽर्बुदसंज्ञके
vasiṣṭhasya purā satre varttamāne narādhipa ||
tasminnage samāyātā brahmādyāśca surottamāḥ
||2||वसिष्ठस्य पुरा सत्रे वर्त्तमाने नराधिप ॥
तस्मिन्नगे समायाता ब्रह्माद्याश्च सुरोत्तमाः
pratijñātaṃ mahārāja brahmaṇā'vyaktajanmanā ||
yāvatsthāsye nṛloke'smiṃstāvatsandhyāṃ tripuṣkare ||
vaṃdayiṣyāmi saṃprāpte saṃdhyākāle samāhitaḥ
||3||प्रतिज्ञातं महाराज ब्रह्मणाऽव्यक्तजन्मना ॥
यावत्स्थास्ये नृलोकेऽस्मिंस्तावत्सन्ध्यां त्रिपुष्करे ॥
वंदयिष्यामि संप्राप्ते संध्याकाले समाहितः
etasminneva kāle tu prasthitaḥ puṣkaraṃ prati ||
saṃdhyārthaṃ padmajo yāvadvasiṣṭhastāvadabravīt
||4||एतस्मिन्नेव काले तु प्रस्थितः पुष्करं प्रति ॥
संध्यार्थं पद्मजो यावद्वसिष्ठस्तावदब्रवीत्
vasiṣṭha uvāca
karmakālaśca samprāpto yajñe'sminsurasattama ||
sa vinā na tvayā deva siddhiṃ yāsyati karhicit
||5||कर्मकालश्च सम्प्राप्तो यज्ञेऽस्मिन्सुरसत्तम ॥
स विना न त्वया देव सिद्धिं यास्यति कर्हिचित्
tasmādānaya cātraiva padmayone tripuṣkaram ||
saṃdhyopāstiṃ tataḥ kṛtvā tatra bhūyaḥ sureśvara ||
brahmatvaṃ kuru deveśa satre cāsmindayānidhe
||6||तस्मादानय चात्रैव पद्मयोने त्रिपुष्करम् ॥
संध्योपास्तिं ततः कृत्वा तत्र भूयः सुरेश्वर ॥
ब्रह्मत्वं कुरु देवेश सत्रे चास्मिन्दयानिधे
evamukto vasiṣṭhena brahmā loka pitāmahaḥ ||
dhyātvā tatrānayāmāsa jyeṣṭhamadhyakaniṣṭhikam ||
puṣkaratritayaṃ cāgātsupuṇye salilāśaye
||7||एवमुक्तो वसिष्ठेन ब्रह्मा लोक पितामहः ॥
ध्यात्वा तत्रानयामास ज्येष्ठमध्यकनिष्ठिकम् ॥
पुष्करत्रितयं चागात्सुपुण्ये सलिलाशये
tataḥprabhṛti saṃjātamarbude'smiṃstripuṣkaram
||8||ततःप्रभृति संजातमर्बुदेऽस्मिंस्त्रिपुष्करम्
tatra yaḥ kārtike māsi paurṇamāsyāṃ samāhitaḥ ||
snānaṃ karoti dānaṃ ca tasya lokāḥ sanātanāḥ
||9||तत्र यः कार्तिके मासि पौर्णमास्यां समाहितः ॥
स्नानं करोति दानं च तस्य लोकाः सनातनाः
tasya cottaradigbhāge sāvitrīkuṇḍamuttamam ||
snānadānādikaṃ kurvanyatra yāti śubhāṃ gatim
||10||तस्य चोत्तरदिग्भागे सावित्रीकुण्डमुत्तमम् ॥
स्नानदानादिकं कुर्वन्यत्र याति शुभां गतिम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe tṛtīye'rbudakhaṃḍe tripuṣkaramāhātmyavarṇanaṃnāma catuṣpaṃcāśattamo'dhyāyaḥ || 54 ||