kāmeśvaramāhātmyavarṇanam
pulastya uvāca
tataḥ kāmeśvaraṃ gacchettatra kāmapratiṣṭhitam ||
yasmindṛṣṭe sadā martyaḥ surūpaḥ suprabho bhavet
||1||ततः कामेश्वरं गच्छेत्तत्र कामप्रतिष्ठितम् ॥
यस्मिन्दृष्टे सदा मर्त्यः सुरूपः सुप्रभो भवेत्
yayātiruvāca
tvayā proktaṃ purā śaṃbhuḥ kāmabāṇa bhayātkila ||
vālakhilyāśramaṃ prāpto yatra liṃgaṃ papāta ha
||2||त्वया प्रोक्तं पुरा शंभुः कामबाण भयात्किल ॥
वालखिल्याश्रमं प्राप्तो यत्र लिंगं पपात ह
sa kathaṃ pūjitastena śaṃbhurme kautukaṃ mahat ||
vada sarvaṃ dvijaśreṣṭha kāmeśvaraniveśanam
||3||स कथं पूजितस्तेन शंभुर्मे कौतुकं महत् ॥
वद सर्वं द्विजश्रेष्ठ कामेश्वरनिवेशनम्
pulastya uvāca
muktaliṃge'pi deveśe na smarastaṃ mumoca ha ||
darśayannātmano bāṇaṃ tasyāsau pṛṣṭhataḥ sthitaḥ
||4||मुक्तलिंगेऽपि देवेशे न स्मरस्तं मुमोच ह ॥
दर्शयन्नात्मनो बाणं तस्यासौ पृष्ठतः स्थितः
tato vārāṇasīṃ prāptastadbhayāttripurāṃtakaḥ ||
tatrā'pi ca tathā dṛṣṭvā dhṛtacāpaṃ manobhavam
||5||ततो वाराणसीं प्राप्तस्तद्भयात्त्रिपुरांतकः ॥
तत्राऽपि च तथा दृष्ट्वा धृतचापं मनोभवम्
tataḥ prayāgamāpannaḥ kedāraṃ ca tataḥ param ||
naimiṣaṃ bhadrakarṇaṃ ca jaṃbūmārge tripuṣkaram
||6||ततः प्रयागमापन्नः केदारं च ततः परम् ॥
नैमिषं भद्रकर्णं च जंबूमार्गे त्रिपुष्करम्
gokarṇaṃ ca prabhāsaṃ ca puṇyaṃ ca kṛmijāṃgalam ||
gagādvāraṃ gayāśīrṣaṃ kālābhīṣṭaṃ vaṭeśvaram
||7||गोकर्णं च प्रभासं च पुण्यं च कृमिजांगलम् ॥
गगाद्वारं गयाशीर्षं कालाभीष्टं वटेश्वरम्
kiṃ vā tena bahūktena tīrthānyāyatanāni ca ||
asaṃkhyāni gato devaḥ kāmaṃ ca dadṛśe tathā
||8||किं वा तेन बहूक्तेन तीर्थान्यायतनानि च ॥
असंख्यानि गतो देवः कामं च ददृशे तथा
yatrayatra mahādevastadbhayānnṛpa gacchati ||
tatratatra punaḥ kāmaṃ prapaśyati dhṛtāyudham
||9||यत्रयत्र महादेवस्तद्भयान्नृप गच्छति ॥
तत्रतत्र पुनः कामं प्रपश्यति धृतायुधम्
kasyacittvathakālasya punaḥ prāpto'rbudaṃ prati ||
tatrāpaśyattathā kāmamākarṇākarṣitāyudham ||
ākuṃcitaikapādaṃ ca sthiradṛṣṭiṃ nṛpo ttama
||10||कस्यचित्त्वथकालस्य पुनः प्राप्तोऽर्बुदं प्रति ॥
तत्रापश्यत्तथा काममाकर्णाकर्षितायुधम् ॥
आकुंचितैकपादं च स्थिरदृष्टिं नृपो त्तम
athā'sau bhagavāñchāṃtaḥ priyāduḥkhasamanvitaḥ ||
krodhaṃ cakre viśeṣeṇa dṛṣṭvā taṃ purataḥ sthitam
||11||अथाऽसौ भगवाञ्छांतः प्रियादुःखसमन्वितः ॥
क्रोधं चक्रे विशेषेण दृष्ट्वा तं पुरतः स्थितम्
tasya kopābhibhūtasya tṛtīyānnayanānnṛpa ||
niścakrāma mahājvālā yayā'sau bhasmasātkṛtaḥ
||12||तस्य कोपाभिभूतस्य तृतीयान्नयनान्नृप ॥
निश्चक्राम महाज्वाला ययाऽसौ भस्मसात्कृतः
sacāpaḥ saśaro rājaṃstasminparvatarodhasi ||
śaṃkaro roṣaparyaṃtaṃ gatvā saukhyamavāptavān
||13||सचापः सशरो राजंस्तस्मिन्पर्वतरोधसि ॥
शंकरो रोषपर्यंतं गत्वा सौख्यमवाप्तवान्
kailāsaṃ parvataśreṣṭhaṃ jagāma surapūjitaḥ ||
dagdhe manobhave bhāryā ratirasya pativratā ||
vyalapatkaruṇaṃ dīnā patiśokapari plutā
||14||कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम सुरपूजितः ॥
दग्धे मनोभवे भार्या रतिरस्य पतिव्रता ॥
व्यलपत्करुणं दीना पतिशोकपरि प्लुता
tato dārūṇi cāhṛtya citiṃ kṛtvā narādhipa ||
ārurohāgnisaṃdīptāṃ citiṃ sā patiduḥkhitā ||
tāvadākāśagāṃ vāṇīṃ śuśrāva ca yaśasvinī
||15||ततो दारूणि चाहृत्य चितिं कृत्वा नराधिप ॥
आरुरोहाग्निसंदीप्तां चितिं सा पतिदुःखिता ॥
तावदाकाशगां वाणीं शुश्राव च यशस्विनी
vāguvāca
mā putri sāhasaṃ kārṣīstapasā tiṣṭha sundari ||
bhūyaḥ prāpsyasi bharttāraṃ kāmeṃ tuṣṭena śaṃbhunā
||16||मा पुत्रि साहसं कार्षीस्तपसा तिष्ठ सुन्दरि ॥
भूयः प्राप्स्यसि भर्त्तारं कामें तुष्टेन शंभुना
sā śrutvā tāṃ tadā vāṇīṃ samuttasthau samumadhyamā ||
devamārādhayāmāsa divānaktamataṃdritā ||
vratairdānairjapairhomairupavāsaistathā paraiḥ
||17||सा श्रुत्वा तां तदा वाणीं समुत्तस्थौ समुमध्यमा ॥
देवमाराधयामास दिवानक्तमतंद्रिता ॥
व्रतैर्दानैर्जपैर्होमैरुपवासैस्तथा परैः
tato varṣa sahasrāṃte tuṣṭastasyā maheśvaraḥ ||
abravīdvada kalyāṇi varaṃ yanmanasi sthitam
||18||ततो वर्ष सहस्रांते तुष्टस्तस्या महेश्वरः ॥
अब्रवीद्वद कल्याणि वरं यन्मनसि स्थितम्
ratiruvāca
yadi tuṣṭo'si me deva bhagavam̐lloka bhāvanaḥ ||
akṣatāṃgaḥ punaḥ kāmaḥ kāṃto me jāyatāṃ patiḥ
||19||यदि तुष्टोऽसि मे देव भगवँल्लोक भावनः ॥
अक्षतांगः पुनः कामः कांतो मे जायतां पतिः
evamukte tayā vākye tatkṣaṇātsamupasthitaḥ ||
yathā supto mahārāja tadvadrūpaḥ sa harṣita
||20||एवमुक्ते तया वाक्ये तत्क्षणात्समुपस्थितः ॥
यथा सुप्तो महाराज तद्वद्रूपः स हर्षित
ikṣuyaṣṭimayaṃ cāpaṃ puṣpabāṇasamanvitam ||
bhṛṃgaśreṇimayyā maurvyā śobhitaṃ sumanoharam
||21||इक्षुयष्टिमयं चापं पुष्पबाणसमन्वितम् ॥
भृंगश्रेणिमय्या मौर्व्या शोभितं सुमनोहरम्
tato ratisamāyuktaḥ praṇipatya maheśvaram ||
anujñātastu tenaiva svavyāpāre'bhyavarttata
||22||ततो रतिसमायुक्तः प्रणिपत्य महेश्वरम् ॥
अनुज्ञातस्तु तेनैव स्वव्यापारेऽभ्यवर्त्तत
sa dṛṣṭvā śivamāhātmyaṃ śraddhāṃ kṛtvā nṛpottama ||
śivaṃ saṃsthāpayāmāsa parvate'rbudasaṃjñite
||23||स दृष्ट्वा शिवमाहात्म्यं श्रद्धां कृत्वा नृपोत्तम ॥
शिवं संस्थापयामास पर्वतेऽर्बुदसंज्ञिते
yasmindṛṣṭe mahārāja nārī vā yadi vā naraḥ ||
saptajanmāṃtarāṇyeva na daurbhāgyamavāpnuyāt
||24||यस्मिन्दृष्टे महाराज नारी वा यदि वा नरः ॥
सप्तजन्मांतराण्येव न दौर्भाग्यमवाप्नुयात्
evametanmayā khyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi ||
kāmeśvarasya māhātmyaṃ kāmadāha savistaram
||25||एवमेतन्मया ख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥
कामेश्वरस्य माहात्म्यं कामदाह सविस्तरम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe tṛtīye'rbudakhaṃḍe kāmeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma catvāriṃśo'dhyāyaḥ || 40 ||