vasiṣṭhāśramamāhātmyavarṇanam
pulastya uvāca
tato gacchennṛpaśreṣṭha vasiṣṭhaṃ tapasāṃ nidhim ||
yaṃ dṛṣṭvā mānavaḥ samyakkṛtārthatvamavāpnuyāt
||1||ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ वसिष्ठं तपसां निधिम् ॥
यं दृष्ट्वा मानवः सम्यक्कृतार्थत्वमवाप्नुयात्
tatrāsti jalasampūrṇaṃ kuṇḍaṃ pāpaharaṃ nṛṇām ||
tasminkuṇḍe nṛpaśreṣṭha vasiṣṭhena mahātmanā
||2||तत्रास्ति जलसम्पूर्णं कुण्डं पापहरं नृणाम् ॥
तस्मिन्कुण्डे नृपश्रेष्ठ वसिष्ठेन महात्मना
gomatī ca samānītā tapasā nṛpasattama ||
tatra snāto naraḥ samyakpātakai rvipramucyate
||3||गोमती च समानीता तपसा नृपसत्तम ॥
तत्र स्नातो नरः सम्यक्पातकै र्विप्रमुच्यते
ṛṣidhānyena yastatra śrāddhaṃ nṛpa samācaret ||
sa pitṛṃstārayetsarvānpakṣayorubhayorapi
||4||ऋषिधान्येन यस्तत्र श्राद्धं नृप समाचरेत् ॥
स पितृंस्तारयेत्सर्वान्पक्षयोरुभयोरपि
atra gāthā purā gītā nāradena mahātma nā ||
snātvā puṇyodake tatra dṛṣṭvā taṃ munisattamam
||5||अत्र गाथा पुरा गीता नारदेन महात्म ना ॥
स्नात्वा पुण्योदके तत्र दृष्ट्वा तं मुनिसत्तमम्
kiṃ gayāśrāddhadānena kimanyairmakhavistaraiḥ ||
vasiṣṭhasyāśramaṃ prāpya yaḥ śrāddhaṃ kurute naraḥ ||
sa pitṝṃstārayetsarvānātmanā nṛpasattama
||6||किं गयाश्राद्धदानेन किमन्यैर्मखविस्तरैः ॥
वसिष्ठस्याश्रमं प्राप्य यः श्राद्धं कुरुते नरः ॥
स पितॄंस्तारयेत्सर्वानात्मना नृपसत्तम
tatraivāruṃdhatī sādhvī vasiṣṭhasya samīpataḥ ||
pūjanīyā viśeṣeṇa sarvakāmapradā nṛṇām
||7||तत्रैवारुंधती साध्वी वसिष्ठस्य समीपतः ॥
पूजनीया विशेषेण सर्वकामप्रदा नृणाम्
bālye vayasi yatpāpaṃ vārddhake yauvane'pi vā ||
vasiṣṭhadarśanātsadyo narāṇāṃ yāti saṃkṣayam
||8||बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि वा ॥
वसिष्ठदर्शनात्सद्यो नराणां याति संक्षयम्
dīpaṃ prayacchate yastu vasiṣṭhāgre samāhitaḥ ||
sukhasaubhāgyasaṃyuktastejasvī jāyate naraḥ
||9||दीपं प्रयच्छते यस्तु वसिष्ठाग्रे समाहितः ॥
सुखसौभाग्यसंयुक्तस्तेजस्वी जायते नरः
upavāsaparo yastu tatraikā rajanīṃ nayet ||
sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra saptarṣayo'malāḥ
||10||उपवासपरो यस्तु तत्रैका रजनीं नयेत् ॥
स याति परमं स्थानं यत्र सप्तर्षयोऽमलाः
trirātriṃ kurute yastu vasiṣṭhāgre samāhitaḥ ||
sa yāti ca maharlokaṃ jarāmaraṇavarjitaḥ
||11||त्रिरात्रिं कुरुते यस्तु वसिष्ठाग्रे समाहितः ॥
स याति च महर्लोकं जरामरणवर्जितः
yastu māsopavāsaṃ ca vasiṣṭhāgre karoti ca ||
so'pi muktimavāpnoti na yāti sa bhavārṇavam
||12||यस्तु मासोपवासं च वसिष्ठाग्रे करोति च ॥
सोऽपि मुक्तिमवाप्नोति न याति स भवार्णवम्
śrāvaṇasya site pakṣe paurṇamāsyāṃ samāhitaḥ ||
ṛṣiṃ tarpayate yastu brahmalokaṃ sa gacchati
||13||श्रावणस्य सिते पक्षे पौर्णमास्यां समाहितः ॥
ऋषिं तर्पयते यस्तु ब्रह्मलोकं स गच्छति
vasiṣṭhasyāgrato yastu gāyatryaṣṭaśataṃ japet ||
ājanmamaraṇātpāpātsadyo mucyeta mānavaḥ
||14||वसिष्ठस्याग्रतो यस्तु गायत्र्यष्टशतं जपेत् ॥
आजन्ममरणात्पापात्सद्यो मुच्येत मानवः
vāmadevaṃ yajettatra yadi śraddhāsamanvitaḥ ||
agniṣṭomaphalaṃ rājansadyaḥ prāpnoti mānavaḥ
||15||वामदेवं यजेत्तत्र यदि श्रद्धासमन्वितः ॥
अग्निष्टोमफलं राजन्सद्यः प्राप्नोति मानवः
tasmātsarvaprayatnena draṣṭavyo'sau mahāmuniḥ ||
śucibhiḥ śraddhayā yuktāste yāsyaṃti paraṃ padam
||16||तस्मात्सर्वप्रयत्नेन द्रष्टव्योऽसौ महामुनिः ॥
शुचिभिः श्रद्धया युक्तास्ते यास्यंति परं पदम्
tasmātsarvātmanā rājanvāmadevaṃ ca pūjayet
||17||तस्मात्सर्वात्मना राजन्वामदेवं च पूजयेत्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe tṛtīye'rbudakhaṃḍe vasiṣṭhāśramamāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || 6 ||