raktānubandhaṃ vai gacchettīrthaṃ trailokyaviśrutam
pulastya uvāca
raktānubandhaṃ vai gacchettīrthaṃ trailokyaviśrutam ||
yatra snāto naraḥ samyaṅmucyate brahmahatyayā
||1||रक्तानुबन्धं वै गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥
यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मुच्यते ब्रह्महत्यया
purā''sītpārthivonāma iṃdraseno mahīpatiḥ ||
tasyā''sītsupriyā bhāryā sunandānāma bhāminī ||
pativratā patiprāṇā sadā patyuḥ priye sthitā
||2||पुराऽऽसीत्पार्थिवोनाम इंद्रसेनो महीपतिः ॥
तस्याऽऽसीत्सुप्रिया भार्या सुनन्दानाम भामिनी ॥
पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युः प्रिये स्थिता
kasyacittvatha kālasya sa rājā saparigrahaḥ ||
paradeśaṃ gato haṃtuṃ śatrusaṃghaṃ durāsadam
||3||कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा सपरिग्रहः ॥
परदेशं गतो हंतुं शत्रुसंघं दुरासदम्
taṃ nihatya dhanaṃ bhūri gṛhītvā prasthito gṛham ||
tato'gre preṣayāmāsa sa dūtaṃ kṛtrimaṃ nṛpa
||4||तं निहत्य धनं भूरि गृहीत्वा प्रस्थितो गृहम् ॥
ततोऽग्रे प्रेषयामास स दूतं कृत्रिमं नृप
sunandāṃ brūhi gatvā tvamindraseno hato raṇe ||
tadākārastato lakṣyaḥ pātivratye mamājñayā
||5||सुनन्दां ब्रूहि गत्वा त्वमिन्द्रसेनो हतो रणे ॥
तदाकारस्ततो लक्ष्यः पातिव्रत्ये ममाज्ञया
yadi sā niścayaṃ gacchenmaraṇaṃ prati bhāminī ||
tadā rakṣyā prayatnena vācyaṃ hāsyaṃ mamodbhavam
||6||यदि सा निश्चयं गच्छेन्मरणं प्रति भामिनी ॥
तदा रक्ष्या प्रयत्नेन वाच्यं हास्यं ममोद्भवम्
evamukto gato dūtastatkṣaṇānnṛpasattama ||
tasyai nivedadāmāsa yaduktaṃ tena bhūbhujā
||7||एवमुक्तो गतो दूतस्तत्क्षणान्नृपसत्तम ॥
तस्यै निवेददामास यदुक्तं तेन भूभुजा
atha tasya vacaḥ śrutvā sunaṃdā cāruhāsinī ||
gataprāṇā nṛpaśreṣṭha patiprāṇā mahāsatī
||8||अथ तस्य वचः श्रुत्वा सुनंदा चारुहासिनी ॥
गतप्राणा नृपश्रेष्ठ पतिप्राणा महासती
yasminkāle mṛtā sā tu sunandā śīlamaṃḍanā ||
tasminkāle nṛpaḥ so'pi tatpāpena samāśritaḥ
||9||यस्मिन्काले मृता सा तु सुनन्दा शीलमंडना ॥
तस्मिन्काले नृपः सोऽपि तत्पापेन समाश्रितः
athāpaśyaddvitīyāṃ sa cchāyāṃ gātrasya copari ||
tathā gurutaraṃ kāyaṃ sālasyaṃ samapadyata
||10||अथापश्यद्द्वितीयां स च्छायां गात्रस्य चोपरि ॥
तथा गुरुतरं कायं सालस्यं समपद्यत
tejohīnaṃ sudurgaṃdhi vivarṇaṃ nṛpasattama ||
atha prāpto gṛhaṃ rājā śrutvā bhāryāsamudbhavam
||11||तेजोहीनं सुदुर्गंधि विवर्णं नृपसत्तम ॥
अथ प्राप्तो गृहं राजा श्रुत्वा भार्यासमुद्भवम्
vināśaṃ duḥkhaśokārtaḥ karuṇaṃ paryadevayat ||
sa jñātvā pāpamātmānaṃ strīhatyāsuvidūṣitam
||12||विनाशं दुःखशोकार्तः करुणं पर्यदेवयत् ॥
स ज्ञात्वा पापमात्मानं स्त्रीहत्यासुविदूषितम्
brāhmaṇānāṃ samādeśāttathā yātrāparo'bhavat ||
kṛtvaurddhvadaihikaṃ tasyā laghumātra parigrahaḥ ||
vārāṇasyāṃ gataḥ pūrvaṃ tatra dānaṃ dadau bahu
||13||ब्राह्मणानां समादेशात्तथा यात्रापरोऽभवत् ॥
कृत्वौर्द्ध्वदैहिकं तस्या लघुमात्र परिग्रहः ॥
वाराणस्यां गतः पूर्वं तत्र दानं ददौ बहु
kapālamocane tīrthe sarvapāpapraṇāśane ||
trinetro yatra nirmuktaḥ purā vai brahmahatyayā
||14||कपालमोचने तीर्थे सर्वपापप्रणाशने ॥
त्रिनेत्रो यत्र निर्मुक्तः पुरा वै ब्रह्महत्यया
tasya cchāyā dvitīyā sā na naṣṭā tatra bhūpate ||
tataḥ kanakhalaṃ prāptaḥ supuṇyaṃ śuddhidaṃ nṛṇām
||15||तस्य च्छाया द्वितीया सा न नष्टा तत्र भूपते ॥
ततः कनखलं प्राप्तः सुपुण्यं शुद्धिदं नृणाम्
tathaiva puṣkarāraṇyaṃ tasmādamarakaṇṭakam ||
kurukṣetraṃ tato rājanprāpto'sau nṛpasattamaḥ
||16||तथैव पुष्करारण्यं तस्मादमरकण्टकम् ॥
कुरुक्षेत्रं ततो राजन्प्राप्तोऽसौ नृपसत्तमः
prabhāsaṃ somatīrthaṃ ca tatastu kṛmijāṃgale ||
ekahaṃsaṃ tato rājanpuṇyapāriplavaṃ tataḥ
||17||प्रभासं सोमतीर्थं च ततस्तु कृमिजांगले ॥
एकहंसं ततो राजन्पुण्यपारिप्लवं ततः
rudrakoṭiṃ virūpākṣaṃ tataḥ paṃcanadaṃ nṛpa ||
evamādīni tīrthāni puṇyānyāyatanāni ca ||
paribhramanmahīpāla pariśrāṃto narādhipaḥ
||18||रुद्रकोटिं विरूपाक्षं ततः पंचनदं नृप ॥
एवमादीनि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ॥
परिभ्रमन्महीपाल परिश्रांतो नराधिपः
tato varṣasahasrāṃte saṃprāpto'rbudaparvate ||
tatrāpaśyannarapatistīrthānyāyatanāni ca
||19||ततो वर्षसहस्रांते संप्राप्तोऽर्बुदपर्वते ॥
तत्रापश्यन्नरपतिस्तीर्थान्यायतनानि च
tapasvisaṃghānvividhānbrāhmaṇānvedapāragān ||
dadau dānāni bahuśo brāhmaṇebhyo yadṛcchayā
||20||तपस्विसंघान्विविधान्ब्राह्मणान्वेदपारगान् ॥
ददौ दानानि बहुशो ब्राह्मणेभ्यो यदृच्छया
prāpto raktānubaṃdhaṃ ca tīrthaṃ tatraiva parvate ||
tatra snāto viniṣkrāṃto yāvatpaśyati bhūmipaḥ
||21||प्राप्तो रक्तानुबंधं च तीर्थं तत्रैव पर्वते ॥
तत्र स्नातो विनिष्क्रांतो यावत्पश्यति भूमिपः
tāvanna dṛśyate cchāyā dvitīyā strīvadhodbhavā ||
laghutvaṃ sarvagātrāṇi saṃprāptāni mahīpate
||22||तावन्न दृश्यते च्छाया द्वितीया स्त्रीवधोद्भवा ॥
लघुत्वं सर्वगात्राणि संप्राप्तानि महीपते
vigandhatā praṇaṣṭā ca tejovṛddhiḥ parābhavat ||
tato hṛṣṭamanā bhūtvā dattvā dānāni bhūriśaḥ ||
stūyamānaścaturdikṣu baṃdibhiḥ prasthito gṛham
||23||विगन्धता प्रणष्टा च तेजोवृद्धिः पराभवत् ॥
ततो हृष्टमना भूत्वा दत्त्वा दानानि भूरिशः ॥
स्तूयमानश्चतुर्दिक्षु बंदिभिः प्रस्थितो गृहम्
tato raktānubaṃdhasya somātikramaṇaṃ nṛpa ||
yāvatkaroti rājendra tāvadasya punastathā
||24||ततो रक्तानुबंधस्य सोमातिक्रमणं नृप ॥
यावत्करोति राजेन्द्र तावदस्य पुनस्तथा
sā cchāyā dṛśyate dehe dvitīyā nṛpasattama ||
sa eva gandho gātreṣu tejohāniśca sā nṛpa
||25||सा च्छाया दृश्यते देहे द्वितीया नृपसत्तम ॥
स एव गन्धो गात्रेषु तेजोहानिश्च सा नृप
tato duḥkhābhisaṃtapto gatastatraiva tatkṣaṇāt ||
raktabaṃdhamanuprāpto vipāpmā so'bhavatpunaḥ
||26||ततो दुःखाभिसंतप्तो गतस्तत्रैव तत्क्षणात् ॥
रक्तबंधमनुप्राप्तो विपाप्मा सोऽभवत्पुनः
sa jñātvā tīrthamāhātmyaṃ paraṃ pārthivasattamaḥ ||
tatra dārūṇi cāhṛtya citāṃ kṛtvā tato nṛpa ||
dānaṃ dattvā dvijāgrebhyaḥ praviṣṭo havyavāhanam
||27||स ज्ञात्वा तीर्थमाहात्म्यं परं पार्थिवसत्तमः ॥
तत्र दारूणि चाहृत्य चितां कृत्वा ततो नृप ॥
दानं दत्त्वा द्विजाग्रेभ्यः प्रविष्टो हव्यवाहनम्
tato vimānamāruhya parityajya kalevaram ||
divyamālyāṃbaradharaḥ śivalokamupāgamat
||28||ततो विमानमारुह्य परित्यज्य कलेवरम् ॥
दिव्यमाल्यांबरधरः शिवलोकमुपागमत्
śivalokamanuprāpte tasminpārthivasattame ||
devarṣayastadā vākyamidamāhuḥ suvismayāt
||29||शिवलोकमनुप्राप्ते तस्मिन्पार्थिवसत्तमे ॥
देवर्षयस्तदा वाक्यमिदमाहुः सुविस्मयात्
tīrthebhyastu paraṃ tīrthamidaṃ vai pāvanaṃ param ||
indraseno hyataḥ pāpāttīrthasaṃgādvyamucyata
||30||तीर्थेभ्यस्तु परं तीर्थमिदं वै पावनं परम् ॥
इन्द्रसेनो ह्यतः पापात्तीर्थसंगाद्व्यमुच्यत
tataḥ prabhṛti tattīrthaṃ khyātaṃ ca dharaṇītale ||
raktānāṃ prāṇināṃ yasmādanubandhaṃ karoti yat
||31||ततः प्रभृति तत्तीर्थं ख्यातं च धरणीतले ॥
रक्तानां प्राणिनां यस्मादनुबन्धं करोति यत्
raktānubandhamityeva tasmāttatkīrttyate kṣitau ||
tatra santarpya vai devānyaḥ śrāddhaṃ kurute nṛpa
||32||रक्तानुबन्धमित्येव तस्मात्तत्कीर्त्त्यते क्षितौ ॥
तत्र सन्तर्प्य वै देवान्यः श्राद्धं कुरुते नृप
tatra saṃkramaṇe bhānoryaḥ snānaṃ kurute naraḥ ||
śraddhayā parayā yukto mucyate brahmahatyayā
||33||तत्र संक्रमणे भानोर्यः स्नानं कुरुते नरः ॥
श्रद्धया परया युक्तो मुच्यते ब्रह्महत्यया
pitṛkṣetre gayāyāṃ ca śrāddhaṃ yaḥ kurute naraḥ ||
gayāśrāddhasamaṃ prāhuḥ phalaṃ tasya maharṣayaḥ
||34||पितृक्षेत्रे गयायां च श्राद्धं यः कुरुते नरः ॥
गयाश्राद्धसमं प्राहुः फलं तस्य महर्षयः
candrasūryoparāge vā godānaṃ nṛpasattama ||
yaḥ karoti narastatra sa kulānsapta tārayet
||35||चन्द्रसूर्योपरागे वा गोदानं नृपसत्तम ॥
यः करोति नरस्तत्र स कुलान्सप्त तारयेत्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe tṛtīye'rbudakhaṃḍe raktānubandhamāhātmyavarṇanaṃnāmaikatriṃśo'dhyāyaḥ || 31 ||