brahmapadotpattimāhātmyavarṇanam
pulastya uvāca
tato gacchedbrahmapadaṃ tīrthaṃ trailokyaviśrutam ||
yatra pūrvaṃ padaṃ nyastaṃ brahmaṇā lokakāriṇā
||1||ततो गच्छेद्ब्रह्मपदं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥
यत्र पूर्वं पदं न्यस्तं ब्रह्मणा लोककारिणा
purā brahmādayo devāstatra sarve samāhitāḥ ||
arbude parvate ramya ṛṣayaśca sunirmalāḥ
||2||पुरा ब्रह्मादयो देवास्तत्र सर्वे समाहिताः ॥
अर्बुदे पर्वते रम्य ऋषयश्च सुनिर्मलाः
acaleśvarayātrāyāṃ subhaktyā bhāvitā nṛpa ||
atha te munayaḥ sarve procurdevaṃ pitāmaham
||3||अचलेश्वरयात्रायां सुभक्त्या भाविता नृप ॥
अथ ते मुनयः सर्वे प्रोचुर्देवं पितामहम्
ṛṣaya ūcuḥ
prabhūtaniyamairhomairvratasnānaiśca nityaśaḥ ||
upavāsaiśca nirviṇṇā vayaṃ sarve pitāmaha
||4||प्रभूतनियमैर्होमैर्व्रतस्नानैश्च नित्यशः ॥
उपवासैश्च निर्विण्णा वयं सर्वे पितामह
tasmātsadupadeśaṃ tvaṃ kiṃciddātumihārhasi ||
tarāmo yena deveśa durgaṃ saṃsārasāgaram
||5||तस्मात्सदुपदेशं त्वं किंचिद्दातुमिहार्हसि ॥
तरामो येन देवेश दुर्गं संसारसागरम्
ayācitopacāraiśca japahomaiḥ suduṣkaraiḥ ||
mantrairvrataistathā dānaiḥ svargaprāptiṃ vadasva naḥ
||6||अयाचितोपचारैश्च जपहोमैः सुदुष्करैः ॥
मन्त्रैर्व्रतैस्तथा दानैः स्वर्गप्राप्तिं वदस्व नः
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā tadā devaḥ kṛpānvitaḥ ||
ciṃtayāmāsa suciramiha kiṃcitprahasya ca
||7||तेषां तद्वचनं श्रुत्वा तदा देवः कृपान्वितः ॥
चिंतयामास सुचिरमिह किंचित्प्रहस्य च
tataḥ svakaṃ padaṃ tyaktvā ramye parvatarodhasi ||
athovāca munīnsarvānbrahmā saṃślakṣṇayā girā
||8||ततः स्वकं पदं त्यक्त्वा रम्ये पर्वतरोधसि ॥
अथोवाच मुनीन्सर्वान्ब्रह्मा संश्लक्ष्णया गिरा
brahmovāca
etanmahāpadaṃ ramyaṃ sarvapātakanāśanam ||
spṛśaṃtu ṛṣayaḥ sarve tato yāsyatha sadgatim
||9||एतन्महापदं रम्यं सर्वपातकनाशनम् ॥
स्पृशंतु ऋषयः सर्वे ततो यास्यथ सद्गतिम्
vinā snānena dānena vratahomajapādibhiḥ ||
hitārthaṃ sarvalokānāṃ mayā nyastaṃ padaṃ śubham
||10||विना स्नानेन दानेन व्रतहोमजपादिभिः ॥
हितार्थं सर्वलोकानां मया न्यस्तं पदं शुभम्
asminpade mayā nyaste yāṃti lokāḥ sahasraśaḥ ||
spṛśaṃtu ṛṣayaḥ sarve devāścāpi padaṃ mama
||11||अस्मिन्पदे मया न्यस्ते यांति लोकाः सहस्रशः ॥
स्पृशंतु ऋषयः सर्वे देवाश्चापि पदं मम
ekaivātra prakarttavyā śraddhā vā'vyabhicāriṇī ||
yaśca śraddhānvitaḥ samyakpadametanmunīśvarāḥ
||12||एकैवात्र प्रकर्त्तव्या श्रद्धा वाऽव्यभिचारिणी ॥
यश्च श्रद्धान्वितः सम्यक्पदमेतन्मुनीश्वराः
pūjayiṣyati saṃprāpte kārtike pūrṇimādine ||
toyaiḥ phalaiśca vividhairgaṃdhamālyānulepanaiḥ
||13||पूजयिष्यति संप्राप्ते कार्तिके पूर्णिमादिने ॥
तोयैः फलैश्च विविधैर्गंधमाल्यानुलेपनैः
brāhmaṇānbhojayitvā tu miṣṭānnena svaśaktitaḥ ||
sa yāsyati na sandeho mama lokaṃ sudurlabham
||14||ब्राह्मणान्भोजयित्वा तु मिष्टान्नेन स्वशक्तितः ॥
स यास्यति न सन्देहो मम लोकं सुदुर्लभम्
pulastya uvāca
tato munigaṇāḥ sarve samyakchraddhāsamanvitāḥ ||
pūjayitvā padaṃ tatra brahmalokaṃ samāgatāḥ
||15||ततो मुनिगणाः सर्वे सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः ॥
पूजयित्वा पदं तत्र ब्रह्मलोकं समागताः
tasmātsarvaprayatnena padaṃ pūjyaṃ narottama ||
pitāmahapadaṃ samyakchraddhayā svargadāyakam
||16||तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पदं पूज्यं नरोत्तम ॥
पितामहपदं सम्यक्छ्रद्धया स्वर्गदायकम्
anyatkautūhalaṃ rājanmahaddṛṣṭaṃ mahādbhutam ||
padasya tasya yacchrutvā jāyate vismayo mahān
||17||अन्यत्कौतूहलं राजन्महद्दृष्टं महाद्भुतम् ॥
पदस्य तस्य यच्छ्रुत्वा जायते विस्मयो महान्
āyāmavistareṇā'pi prāpte kṛtayuge nṛpa ||
na saṃkhyā jāyate rājañchuklavarṇasya mānavaiḥ
||18||आयामविस्तरेणाऽपि प्राप्ते कृतयुगे नृप ॥
न संख्या जायते राजञ्छुक्लवर्णस्य मानवैः
tatastretāyuge prāpte raktavarṇaṃ pradṛśyate ||
suvyaktaṃ saṃkhyayā yuktaṃ sarvalokanamaskṛtam
||19||ततस्त्रेतायुगे प्राप्ते रक्तवर्णं प्रदृश्यते ॥
सुव्यक्तं संख्यया युक्तं सर्वलोकनमस्कृतम्
dvāpare kapilaṃ tacca laghumātraṃ pradṛśyate ||
kalau kṛṣṇaṃ susūkṣmaṃ ca ramye parvatarodhasi
||20||द्वापरे कपिलं तच्च लघुमात्रं प्रदृश्यते ॥
कलौ कृष्णं सुसूक्ष्मं च रम्ये पर्वतरोधसि
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe tṛtīye'rbudakhaṃḍe brahmapadotpattimāhātmyavarṇanaṃnāma tripañcāśattamo'dhyāyaḥ || 53 ||