मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — अर्बुदखण्डः, अध्याय ३१

3
प्रभासखण्डः · अर्बुदखण्डः · 31

रक्तानुबन्धं वै गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्

पुलस्त्य उवाच

रक्तानुबन्धं वै गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥

यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मुच्यते ब्रह्महत्यया

॥१॥

पुराऽऽसीत्पार्थिवोनाम इंद्रसेनो महीपतिः ॥

तस्याऽऽसीत्सुप्रिया भार्या सुनन्दानाम भामिनी ॥

पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युः प्रिये स्थिता

॥२॥

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा सपरिग्रहः ॥

परदेशं गतो हंतुं शत्रुसंघं दुरासदम्

॥३॥

तं निहत्य धनं भूरि गृहीत्वा प्रस्थितो गृहम् ॥

ततोऽग्रे प्रेषयामास स दूतं कृत्रिमं नृप

॥४॥

सुनन्दां ब्रूहि गत्वा त्वमिन्द्रसेनो हतो रणे ॥

तदाकारस्ततो लक्ष्यः पातिव्रत्ये ममाज्ञया

॥५॥

यदि सा निश्चयं गच्छेन्मरणं प्रति भामिनी ॥

तदा रक्ष्या प्रयत्नेन वाच्यं हास्यं ममोद्भवम्

॥६॥

एवमुक्तो गतो दूतस्तत्क्षणान्नृपसत्तम ॥

तस्यै निवेददामास यदुक्तं तेन भूभुजा

॥७॥

अथ तस्य वचः श्रुत्वा सुनंदा चारुहासिनी ॥

गतप्राणा नृपश्रेष्ठ पतिप्राणा महासती

॥८॥

यस्मिन्काले मृता सा तु सुनन्दा शीलमंडना ॥

तस्मिन्काले नृपः सोऽपि तत्पापेन समाश्रितः

॥९॥

अथापश्यद्द्वितीयां स च्छायां गात्रस्य चोपरि ॥

तथा गुरुतरं कायं सालस्यं समपद्यत

॥१०॥

तेजोहीनं सुदुर्गंधि विवर्णं नृपसत्तम ॥

अथ प्राप्तो गृहं राजा श्रुत्वा भार्यासमुद्भवम्

॥११॥

विनाशं दुःखशोकार्तः करुणं पर्यदेवयत् ॥

स ज्ञात्वा पापमात्मानं स्त्रीहत्यासुविदूषितम्

॥१२॥

ब्राह्मणानां समादेशात्तथा यात्रापरोऽभवत् ॥

कृत्वौर्द्ध्वदैहिकं तस्या लघुमात्र परिग्रहः ॥

वाराणस्यां गतः पूर्वं तत्र दानं ददौ बहु

॥१३॥

कपालमोचने तीर्थे सर्वपापप्रणाशने ॥

त्रिनेत्रो यत्र निर्मुक्तः पुरा वै ब्रह्महत्यया

॥१४॥

तस्य च्छाया द्वितीया सा न नष्टा तत्र भूपते ॥

ततः कनखलं प्राप्तः सुपुण्यं शुद्धिदं नृणाम्

॥१५॥

तथैव पुष्करारण्यं तस्मादमरकण्टकम् ॥

कुरुक्षेत्रं ततो राजन्प्राप्तोऽसौ नृपसत्तमः

॥१६॥

प्रभासं सोमतीर्थं च ततस्तु कृमिजांगले ॥

एकहंसं ततो राजन्पुण्यपारिप्लवं ततः

॥१७॥

रुद्रकोटिं विरूपाक्षं ततः पंचनदं नृप ॥

एवमादीनि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ॥

परिभ्रमन्महीपाल परिश्रांतो नराधिपः

॥१८॥

ततो वर्षसहस्रांते संप्राप्तोऽर्बुदपर्वते ॥

तत्रापश्यन्नरपतिस्तीर्थान्यायतनानि च

॥१९॥

तपस्विसंघान्विविधान्ब्राह्मणान्वेदपारगान् ॥

ददौ दानानि बहुशो ब्राह्मणेभ्यो यदृच्छया

॥२०॥

प्राप्तो रक्तानुबंधं च तीर्थं तत्रैव पर्वते ॥

तत्र स्नातो विनिष्क्रांतो यावत्पश्यति भूमिपः

॥२१॥

तावन्न दृश्यते च्छाया द्वितीया स्त्रीवधोद्भवा ॥

लघुत्वं सर्वगात्राणि संप्राप्तानि महीपते

॥२२॥

विगन्धता प्रणष्टा च तेजोवृद्धिः पराभवत् ॥

ततो हृष्टमना भूत्वा दत्त्वा दानानि भूरिशः ॥

स्तूयमानश्चतुर्दिक्षु बंदिभिः प्रस्थितो गृहम्

॥२३॥

ततो रक्तानुबंधस्य सोमातिक्रमणं नृप ॥

यावत्करोति राजेन्द्र तावदस्य पुनस्तथा

॥२४॥

सा च्छाया दृश्यते देहे द्वितीया नृपसत्तम ॥

स एव गन्धो गात्रेषु तेजोहानिश्च सा नृप

॥२५॥

ततो दुःखाभिसंतप्तो गतस्तत्रैव तत्क्षणात् ॥

रक्तबंधमनुप्राप्तो विपाप्मा सोऽभवत्पुनः

॥२६॥

स ज्ञात्वा तीर्थमाहात्म्यं परं पार्थिवसत्तमः ॥

तत्र दारूणि चाहृत्य चितां कृत्वा ततो नृप ॥

दानं दत्त्वा द्विजाग्रेभ्यः प्रविष्टो हव्यवाहनम्

॥२७॥

ततो विमानमारुह्य परित्यज्य कलेवरम् ॥

दिव्यमाल्यांबरधरः शिवलोकमुपागमत्

॥२८॥

शिवलोकमनुप्राप्ते तस्मिन्पार्थिवसत्तमे ॥

देवर्षयस्तदा वाक्यमिदमाहुः सुविस्मयात्

॥२९॥

तीर्थेभ्यस्तु परं तीर्थमिदं वै पावनं परम् ॥

इन्द्रसेनो ह्यतः पापात्तीर्थसंगाद्व्यमुच्यत

॥३०॥

ततः प्रभृति तत्तीर्थं ख्यातं च धरणीतले ॥

रक्तानां प्राणिनां यस्मादनुबन्धं करोति यत्

॥३१॥

रक्तानुबन्धमित्येव तस्मात्तत्कीर्त्त्यते क्षितौ ॥

तत्र सन्तर्प्य वै देवान्यः श्राद्धं कुरुते नृप

॥३२॥

तत्र संक्रमणे भानोर्यः स्नानं कुरुते नरः ॥

श्रद्धया परया युक्तो मुच्यते ब्रह्महत्यया

॥३३॥

पितृक्षेत्रे गयायां च श्राद्धं यः कुरुते नरः ॥

गयाश्राद्धसमं प्राहुः फलं तस्य महर्षयः

॥३४॥

चन्द्रसूर्योपरागे वा गोदानं नृपसत्तम ॥

यः करोति नरस्तत्र स कुलान्सप्त तारयेत्

॥३५॥

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे रक्तानुबन्धमाहात्म्यवर्णनंनामैकत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३१ ॥