ब्रह्मपुराणम्, अध्यायः ३३ — पुराणानि

भूयोऽपि कथयास्माकं कथां सूर्यसमाश्रिताम् । न तृप्तिम् अधिगच्छामः शृण्वन्तस् तां कथां शुभाम्

॥१॥

योऽयं दीप्तो महातेजा वह्निराशिसमप्रभः । एतद् वेदितुम् इच्छामः प्रभावोऽस्य कुतः प्रभो

॥२॥

तमोभूतेषु लोकेषु नष्टे स्थावरजङ्गमे । प्रकृतेर् गुणहेतुस् तु पूर्वं बुद्धिर् अजायत

॥३॥

अहङ्कारस् ततो जातो महाभूतप्रवर्तकः । वाय्वग्निर् आपः खं भूमिस् ततस् त्व् अण्डम् अजायत

॥४॥

तस्मिन्न् अण्डे त्व् इमे लोकाः सप्त चैव प्रतिष्ठिताः । पृथिवी सप्तभिर् द्वीपैः समुद्रैश् चैव सप्तभिः

॥५॥

तत्रैवावस्थितो ह्य् आसीद् अहं विष्णुर् महेश्वरः । विमूढास् तामसाः सर्वे प्रध्यायन्ति तम् ईश्वरम्

॥६॥

ततो वै सुमहातेजाः प्रादुर्भूतस् तमोनुदः । ध्यानयोगेन चास्माभिर् विज्ञातः सविता तदा

॥७॥

ज्ञात्वा च परमात्मानं सर्व एव पृथक् पृथक् । दिव्याभिः स्तुतिभिर् देवः स्तुतोऽस्माभिस् तदेश्वरः

॥८॥

आदिदेवोऽसि देवानाम् ऐश्वर्याच् च त्वम् ईश्वरः । आदिकर्तासि भूतानां देवदेवो दिवाकरः

॥९॥

जीवनः सर्वभूतानां देवगन्धर्वरक्षसाम् । मुनिकिन्नरसिद्धानां तथैवोरगपक्षिणाम्

॥१०॥

त्वं ब्रह्मा त्वं महादेवस् त्वं विष्णुस् त्वं प्रजापतिः । वायुर् इन्द्रश् च सोमश् च विवस्वान् वरुणस् तथा

॥११॥

त्वं कालः सृष्टिकर्ता च हर्ता भर्ता तथा प्रभुः । सरितः सागराः शैला विद्युदिन्द्रधनूंषि च

॥१२॥

प्रलयः प्रभवश् चैव व्यक्ताव्यक्तः सनातनः । ईश्वरात् परतो विद्या विद्यायाः परतः शिवः

॥१३॥

शिवात् परतरो देवस् त्वम् एव परमेश्वरः । सर्वतःपाणिपादान्तः सर्वतोक्षिशिरोमुखः

॥१४॥

सहस्रांशुः सहस्रास्यः सहस्रचरणेक्षणः । भूतादिर् भूर् भुवः स्वश् च महः सत्यं तपो जनः

॥१५॥

प्रदीप्तं दीपनं दिव्यं सर्वलोकप्रकाशकम् । दुर्निरीक्षं सुरेन्द्राणां यद् रूपं तस्य ते नमः

॥१६॥

सुरसिद्धगणैर् जुष्टं भृग्वत्रिपुलहादिभिः । स्तुतं परमम् अव्यक्तं यद् रूपं तस्य ते नमः

॥१७॥

वेद्यं वेदविदां नित्यं सर्वज्ञानसमन्वितम् । सर्वदेवातिदेवस्य यद् रूपं तस्य ते नमः

॥१८॥

विश्वकृद् विश्वभूतं च वैश्वानरसुरार्चितम् । विश्वस्थितम् अचिन्त्यं च यद् रूपं तस्य ते नमः

॥१९॥

परं यज्ञात् परं वेदात् परं लोकात् परं दिवः । परमात्मेत्य् अभिख्यातं यद् रूपं तस्य ते नमः

॥२०॥

अविज्ञेयम् अनालक्ष्यम् अध्यानगतम् अव्ययम् । अनादिनिधनं चैव यद् रूपं तस्य ते नमः

॥२१॥

नमो नमः कारणकारणाय । नमो नमः पापविमोचनाय । नमो नमस् ते दितिजार्दनाय । नमो नमो रोगविमोचनाय

॥२२॥

नमो नमः सर्ववरप्रदाय । नमो नमः सर्वसुखप्रदाय । नमो नमः सर्वधनप्रदाय । नमो नमः सर्वमतिप्रदाय

॥२३॥

स्तुतः स भगवान् एवं तैजसं रूपम् आस्थितः । उवाच वाचा कल्याण्या को वरो वः प्रदीयताम्

॥२४॥

तवातितैजसं रूपं न कश्चित् सोढुम् उत्सहेत् । सहनीयं तद् भवतु हिताय जगतः प्रभो

॥२५॥

एवम् अस्त्व् इति सोऽप्य् उक्त्वा भगवान् आदिकृत् प्रभुः । लोकानां कार्यसिद्ध्यर्थं घर्मवर्षहिमप्रदः

॥२६॥

ततः साङ्ख्याश् च योगाश् च ये चान्ये मोक्षकाङ्क्षिणः । ध्यायन्ति ध्यायिनो देवं हृदयस्थं दिवाकरम्

॥२७॥

सर्वलक्षणहीनोऽपि युक्तो वा सर्वपातकैः । सर्वं च तरते पापं देवम् अर्कं समाश्रितः

॥२८॥

अग्निहोत्रं च वेदाश् च यज्ञाश् च बहुदक्षिणाः । भानोर् भक्तिनमस्कारकलां नार्हन्ति षोडशीम्

॥२९॥

तीर्थानां परमं तीर्थं मङ्गलानां च मङ्गलम् । पवित्रं च पवित्राणां प्रपद्यन्ते दिवाकरम्

॥३०॥

शक्राद्यैः संस्तुतं देवं ये नमस्यन्ति भास्करम् । सर्वकिल्बिषनिर्मुक्ताः सूर्यलोकं व्रजन्ति ते

॥३१॥

चिरात् प्रभृति नो ब्रह्मञ् श्रोतुम् इच्छा प्रवर्तते । नाम्नाम् अष्टशतं ब्रूहि यत् त्वयोक्तं पुरा रवेः

॥३२॥

अष्टोत्तरशतं नाम्नां शृणुध्वं गदतो मम । भास्करस्य परं गुह्यं स्वर्गमोक्षप्रदं द्विजाः

॥३३॥

ॐ सूर्योऽर्यमा भगस् त्वष्टा पूषार्कः सविता रविः । गभस्तिमान् अजः कालो मृत्युर् धाता प्रभाकरः

॥३४॥

पृथिव्य् आपश् च तेजश् च खं वायुश् च परायणम् । सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोऽङ्गारक एव च

॥३५॥

इन्द्रो विवस्वान् दीप्तांशुः शुचिः शौरिः शनैश्चरः । ब्रह्मा विष्णुश् च रुद्रश् च स्कन्दो वैश्रवणो यमः

॥३६॥

वैद्युतो जाठरश् चाग्निर् ऐन्धनस् तेजसां पतिः । धर्मध्वजो वेदकर्ता वेदाङ्गो वेदवाहनः

॥३७॥

कृतं त्रेता द्वापरश् च कलिः सर्वामराश्रयः । कलाकाष्ठामुहूर्ताश् च क्षपा यामास् तथा क्षणाः

॥३८॥

संवत्सरकरोऽश्वत्थः कालचक्रो विभावसुः । पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः

॥३९॥

कालाध्यक्षः प्रजाध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः । वरुणः सागरोऽंशश् च जीमूतो जिवनोऽरिहा

॥४०॥

भूताश्रयो भूतपतिः सर्वलोकनमस्कृतः । स्रष्टा संवर्तको वह्निः सर्वस्यादिर् अलोलुपः

॥४१॥

अनन्तः कपिलो भानुः कामदः सर्वतोमुखः । जयो विशालो वरदः सर्वभूतनिषेवितः

॥४२॥

मनः सुपर्णो भूतादिः शीघ्रगः प्राणधारणः । धन्वन्तरिर् धूमकेतुर् आदिदेवोऽदितेः सुतः

॥४३॥

द्वादशात्मा रविर् दक्षः पिता माता पितामहः । स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं मोक्षद्वारं त्रिविष्टपम्

॥४४॥

देहकर्ता प्रशान्तात्मा विश्वात्मा विश्वतोमुखः । चराचरात्मा सूक्ष्मात्मा मैत्रेयः करुणान्वितः

॥४५॥

एतद् वै कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः । नाम्नाम् अष्टशतं रम्यं मया प्रोक्तं द्विजोत्तमाः

॥४६॥

सुरगणपितृयक्षसेवितं ह्य् । असुरनिशाकरसिद्धवन्दितम् । वरकनकहुताशनप्रभं । प्रणिपतितोऽस्मि हिताय भास्करम्

॥४७॥

सूर्योदये यः सुसमाहितः पठेत् । स पुत्रदारान् धनरत्नसञ्चयान् । लभेत जातिस्मरतां नरः स तु । स्मृतिं च मेधां च स विन्दते पराम्

॥४८॥

इमं स्तवं देववरस्य यो नरः । प्रकीर्तयेच् छुद्धमनाः समाहितः । विमुच्यते शोकदवाग्निसागराल् । लभेत कामान् मनसा यथेप्सितान्

॥४९॥