yadetatparalokasya svarūpaṃ vyāhṛtaṃ tvayā
atithiruvāca
yadetatparalokasya svarūpaṃ vyāhṛtaṃ tvayā ||
āgamaṃ samupāśritya tattathaiva na saṃśayaḥ
||1||यदेतत्परलोकस्य स्वरूपं व्याहृतं त्वया ॥
आगमं समुपाश्रित्य तत्तथैव न संशयः
kiṃtvatra nāstikāḥ pāpāḥ sandihyante'lpacetanāḥ ||
teṣāṃ niḥsaṃśayakṛte vada karmaphalaṃ hi yat
||2||किंत्वत्र नास्तिकाः पापाः सन्दिह्यन्तेऽल्पचेतनाः ॥
तेषां निःसंशयकृते वद कर्मफलं हि यत्
ihaiva kasya kasyaiva karmaṇaḥ pāpakasya ca ||
prabhāvātkīdṛśo jāyetkamaṭhaitadvadāsti cet
||3||इहैव कस्य कस्यैव कर्मणः पापकस्य च ॥
प्रभावात्कीदृशो जायेत्कमठैतद्वदास्ति चेत्
kamaṭha uvāca
sarvametatpravakṣyāmi sthiro bhūtvā śṛṇuṣva tat ||
yathā mama guruḥ prāha yanme cetasi saṃsthitam
||4||सर्वमेतत्प्रवक्ष्यामि स्थिरो भूत्वा शृणुष्व तत् ॥
यथा मम गुरुः प्राह यन्मे चेतसि संस्थितम्
brahmahā kṣayarogī syātsurāpaḥ śyāvadaṃtakaḥ ||
suvarṇacauraḥ kunakhī duścarmā gurutalpagaḥ
||5||ब्रह्महा क्षयरोगी स्यात्सुरापः श्यावदंतकः ॥
सुवर्णचौरः कुनखी दुश्चर्मा गुरुतल्पगः
saṃsargī sarvarogī syātpaṃcapātakinastvamī ||
niṃdāmākarṇya sādhūnāṃ badhiraḥ saṃprajāyate
||6||संसर्गी सर्वरोगी स्यात्पंचपातकिनस्त्वमी ॥
निंदामाकर्ण्य साधूनां बधिरः संप्रजायते
svayaṃ prakīrtayeccāpi mūkaḥ pāpo'bhijāyate ||
ājñālopī gurūṇāṃ ca apasmārī bhavennaraḥ
||7||स्वयं प्रकीर्तयेच्चापि मूकः पापोऽभिजायते ॥
आज्ञालोपी गुरूणां च अपस्मारी भवेन्नरः
avajñākārakasteṣāṃ kṛmirevābhijāyate ||
upekṣataḥ pūjyakāryaṃ duṣprajñatvaṃ ca jāyate
||8||अवज्ञाकारकस्तेषां कृमिरेवाभिजायते ॥
उपेक्षतः पूज्यकार्यं दुष्प्रज्ञत्वं च जायते
cauryāya sādhudravyāṇāṃ dadyādyāvatpadāni ca ||
tāvadvarṣāṇi paṃgutvaṃ sa prāpnoti narādhamaḥ
||9||चौर्याय साधुद्रव्याणां दद्याद्यावत्पदानि च ॥
तावद्वर्षाणि पंगुत्वं स प्राप्नोति नराधमः
dattvā harati tadbhūyo jāyate kṛkalāsakaḥ ||
kupitānaprasādyaiva pūjyānsyācchīrṣarogavān
||10||दत्त्वा हरति तद्भूयो जायते कृकलासकः ॥
कुपितानप्रसाद्यैव पूज्यान्स्याच्छीर्षरोगवान्
rajasvalāmabhigacchaṃśca caṃḍālaḥ saṃprajāyate ||
vastrāpahārī citrī syātkṛṣṇakuṣṭhī tathāgnidaḥ
||11||रजस्वलामभिगच्छंश्च चंडालः संप्रजायते ॥
वस्त्रापहारी चित्री स्यात्कृष्णकुष्ठी तथाग्निदः
darduro rūpyahārī syātkūṭasākṣī mukhārujaḥ ||
paradārāṃśca kāmena draṣṭā syādakṣirogavān
||12||दर्दुरो रूप्यहारी स्यात्कूटसाक्षी मुखारुजः ॥
परदारांश्च कामेन द्रष्टा स्यादक्षिरोगवान्
pratijñāyāprayacchanyo hyalpāyurjāyate naraḥ ||
vipravṛttyapahārī syādajīrṇī sarvadā'dhamaḥ
||13||प्रतिज्ञायाप्रयच्छन्यो ह्यल्पायुर्जायते नरः ॥
विप्रवृत्त्यपहारी स्यादजीर्णी सर्वदाऽधमः
naiṣṭhikānnāśanādbhūyo nivṛtto rogavānsadā ||
patnībahutve tvekasyāṃ retomokṣaḥ kṣayī bhavet
||14||नैष्ठिकान्नाशनाद्भूयो निवृत्तो रोगवान्सदा ॥
पत्नीबहुत्वे त्वेकस्यां रेतोमोक्षः क्षयी भवेत्
svāminā dharmayukto yastvanyāyena samācaret ||
svayaṃ vā bhakṣayeddravyaṃ sa mūḍhaḥ syājjalodarī
||15||स्वामिना धर्मयुक्तो यस्त्वन्यायेन समाचरेत् ॥
स्वयं वा भक्षयेद्द्रव्यं स मूढः स्याज्जलोदरी
durbalaṃ pīḍyamānaṃ yo balavānsamupekṣate ||
aṃgahīnaḥ sa ca bhavedannahṛtkṣudhito bhavet
||16||दुर्बलं पीड्यमानं यो बलवान्समुपेक्षते ॥
अंगहीनः स च भवेदन्नहृत्क्षुधितो भवेत्
vyavahāre pakṣapātī jihvārogī bhavennaraḥ ||
dharmapravṛttiṃ sañcārya patnyādīṣṭaviyogakṛt
||17||व्यवहारे पक्षपाती जिह्वारोगी भवेन्नरः ॥
धर्मप्रवृत्तिं सञ्चार्य पत्न्यादीष्टवियोगकृत्
svayaṃ pākāgrabhojī yo galarogamavāpnuyāt ||
paṃcayajñānakṛtvaiva bhuñjāno grāmaśūkaraḥ
||18||स्वयं पाकाग्रभोजी यो गलरोगमवाप्नुयात् ॥
पंचयज्ञानकृत्वैव भुञ्जानो ग्रामशूकरः
parvamaithuna kṛnmehī parityajya svagehinīm ||
veśyādirakto mūḍhātmā khalvāṭo jāyate naraḥ
||19||पर्वमैथुन कृन्मेही परित्यज्य स्वगेहिनीम् ॥
वेश्यादिरक्तो मूढात्मा खल्वाटो जायते नरः
parikṣīṇānmitrabandhūnsvāminaṃ dayitānugān ||
avamanya nivṛttātmā kliṣṭavṛttiḥ sadā bhavet
||20||परिक्षीणान्मित्रबन्धून्स्वामिनं दयितानुगान् ॥
अवमन्य निवृत्तात्मा क्लिष्टवृत्तिः सदा भवेत्
chadmanopacaredyastu pitarau svāminaṃ gurūn ||
prāptavyārthasyātikaṣṭātparibhraṃśorthajo bhavet
||21||छद्मनोपचरेद्यस्तु पितरौ स्वामिनं गुरून् ॥
प्राप्तव्यार्थस्यातिकष्टात्परिभ्रंशोर्थजो भवेत्
viśrabdhasyāpahārī tu duḥkhānāṃ bhājanaṃ bhavet ||
dhārmike kṣudrakārī yo naraḥ sa vāmano bhavet
||22||विश्रब्धस्यापहारी तु दुःखानां भाजनं भवेत् ॥
धार्मिके क्षुद्रकारी यो नरः स वामनो भवेत्
durbalavṛṣavāhī yaḥ kaṭilūtī bhavetsa ca
||23||दुर्बलवृषवाही यः कटिलूती भवेत्स च
jātyaṃdhaścāpi yo goghno niḥpaśurduḥkhakṛdgavām ||
nirdayo goṣu ghātādyaiḥ sadā sodhvasu kaṣṭagaḥ
||24||जात्यंधश्चापि यो गोघ्नो निःपशुर्दुःखकृद्गवाम् ॥
निर्दयो गोषु घाताद्यैः सदा सोध्वसु कष्टगः
nistejakaḥ sabhāyāṃ yo galagaṇḍī sa jāyate ||
sadā krodhī ca caṃḍālaḥ pūtivaktraśca sūcakaḥ
||25||निस्तेजकः सभायां यो गलगण्डी स जायते ॥
सदा क्रोधी च चंडालः पूतिवक्त्रश्च सूचकः
ajavikrayakṛdvyādhaḥ kuṇḍāśī bhṛtako bhavet ||
nāstikastila piṃḍī syādaśraddho gītajīvanaḥ
||26||अजविक्रयकृद्व्याधः कुण्डाशी भृतको भवेत् ॥
नास्तिकस्तिल पिंडी स्यादश्रद्धो गीतजीवनः
abhakṣyādo gaṇḍamālī strīkhādī cā''sutasya kṛt ||
anyāyato jñānagrāhī mūrkho bhavati mānavaḥ
||27||अभक्ष्यादो गण्डमाली स्त्रीखादी चाऽऽसुतस्य कृत् ॥
अन्यायतो ज्ञानग्राही मूर्खो भवति मानवः
śāstracauraḥ kekarākṣaḥ kathāṃ puṇyāṃ ca dveṣṭi yaḥ ||
kṛmivaktraḥ sa ca bhavedvibhraṣṭo narakātkudhīḥ
||28||शास्त्रचौरः केकराक्षः कथां पुण्यां च द्वेष्टि यः ॥
कृमिवक्त्रः स च भवेद्विभ्रष्टो नरकात्कुधीः
devadvijagavāṃ vṛttihārako vāṃtabhakṣakṛt ||
taḍāgārāmabhettā yo bhavedvikalapāṇikaḥ
||29||देवद्विजगवां वृत्तिहारको वांतभक्षकृत् ॥
तडागारामभेत्ता यो भवेद्विकलपाणिकः
vyavahāre cchalagrāhī bhṛtyagrasto bhavennaraḥ ||
sadā puruṣarogī syātparadārarato naraḥ
||30||व्यवहारे च्छलग्राही भृत्यग्रस्तो भवेन्नरः ॥
सदा पुरुषरोगी स्यात्परदाररतो नरः
vāta rogī kuvaidyaḥ syādduścarmā gurutalpagaḥ ||
madhumehī kharīgāmī gotrastrīmaithuno'prasūḥ
||31||वात रोगी कुवैद्यः स्याद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः ॥
मधुमेही खरीगामी गोत्रस्त्रीमैथुनोऽप्रसूः
svasāraṃ mātaraṃ putravadhūṃ gacchannabījavān ||
kṛtaghnaḥ sarva kāryāṇāṃ vaiphalyaṃ samupāśnute
||32||स्वसारं मातरं पुत्रवधूं गच्छन्नबीजवान् ॥
कृतघ्नः सर्व कार्याणां वैफल्यं समुपाश्नुते
ityeṣa lakṣaṇoddeśaḥ pāpināṃ parikīrtitaḥ ||
citragupto'pi muhyeta sakalasyānuvarṇane
||33||इत्येष लक्षणोद्देशः पापिनां परिकीर्तितः ॥
चित्रगुप्तोऽपि मुह्येत सकलस्यानुवर्णने
ete naraka vibhraṣṭā bhuktvā yonīḥ sahasraśaḥ ||
evaṃvidhaiścihnitāśca jāyaṃte lakṣaṇairnarāḥ
||34||एते नरक विभ्रष्टा भुक्त्वा योनीः सहस्रशः ॥
एवंविधैश्चिह्निताश्च जायंते लक्षणैर्नराः
ye hi dharmaṃ na manyaṃte tathā ye vyasanairjitāḥ ||
anumānena boddhavyaṃ yadete śeṣapāpinaḥ
||35||ये हि धर्मं न मन्यंते तथा ये व्यसनैर्जिताः ॥
अनुमानेन बोद्धव्यं यदेते शेषपापिनः
yeṣāṃ tvaṃtagataṃ pāpaṃ svargādvā ye samāgatāḥ ||
sarvavyasananirmuktā dharmamekaṃ bhajanti te
||36||येषां त्वंतगतं पापं स्वर्गाद्वा ये समागताः ॥
सर्वव्यसननिर्मुक्ता धर्ममेकं भजन्ति ते
bhavaṃti cātra ślokāḥ ||
dharmādanavamaṃ saukhyamadharmādduḥkhasambhavaḥ ||
tasmāddharmaṃ sukhārthāya kuryātpāpaṃ vivarjayet
||37||भवंति चात्र श्लोकाः ॥
धर्मादनवमं सौख्यमधर्माद्दुःखसम्भवः ॥
तस्माद्धर्मं सुखार्थाय कुर्यात्पापं विवर्जयेत्
lokadvaye'pi yatsaukhyaṃ taddharmātprocyate yataḥ ||
dharmamekamataḥ kuryātsarvakāryārthasiddhaye
||38||लोकद्वयेऽपि यत्सौख्यं तद्धर्मात्प्रोच्यते यतः ॥
धर्ममेकमतः कुर्यात्सर्वकार्यार्थसिद्धये
muhūrtamapi jīveta naraḥ śuklena karmaṇā ||
na kalpamapi jīveta lokadvayavirodhinā
||39||मुहूर्तमपि जीवेत नरः शुक्लेन कर्मणा ॥
न कल्पमपि जीवेत लोकद्वयविरोधिना
iti pṛṣṭaṃ tvayā vipra yathāśaktyā mayeritam ||
asūktaṃ sūktamathavā kṣaṃtavyaṃ kiṃ vadāmi ca
||40||इति पृष्टं त्वया विप्र यथाशक्त्या मयेरितम् ॥
असूक्तं सूक्तमथवा क्षंतव्यं किं वदामि च
nārada uvāca
kamaṭhasyaitadākarṇya aṣṭavarṣasya bhāṣitam ||
bhagavānbhāskaraḥ prīto babhūvātīva vismitaḥ
||41||कमठस्यैतदाकर्ण्य अष्टवर्षस्य भाषितम् ॥
भगवान्भास्करः प्रीतो बभूवातीव विस्मितः
praśaśaṃsa ca tānviprānhārītapramukhāṃstadā ||
aho vasumatī dhanyā dvijairevaṃvidhottamaiḥ
||42||प्रशशंस च तान्विप्रान्हारीतप्रमुखांस्तदा ॥
अहो वसुमती धन्या द्विजैरेवंविधोत्तमैः
atha prajāpatirdhanyo yanmaryādābhipālyate ||
amībhirbrāhmaṇavarairdhanyā vedāśca saṃprati
||43||अथ प्रजापतिर्धन्यो यन्मर्यादाभिपाल्यते ॥
अमीभिर्ब्राह्मणवरैर्धन्या वेदाश्च संप्रति
yeṣāṃ madhye bālabuddhiriyametādṛśī sphuṭā ||
hārītapramukhānāṃ hi kā vai buddhirbhaviṣyati
||44||येषां मध्ये बालबुद्धिरियमेतादृशी स्फुटा ॥
हारीतप्रमुखानां हि का वै बुद्धिर्भविष्यति
asaṃśayaṃ trilokasthameṣāmaviditaṃ na hi ||
yathaitānnāradaḥ prāha bhūyastasmādamī bahu
||45||असंशयं त्रिलोकस्थमेषामविदितं न हि ॥
यथैतान्नारदः प्राह भूयस्तस्मादमी बहु
iti praśasya tānviprānprahṛṣṭo raviravravīt ||
ahaṃ sūryo vipramukhyā yuṣmākaṃ darśanātkṛte
||46||इति प्रशस्य तान्विप्रान्प्रहृष्टो रविरव्रवीत् ॥
अहं सूर्यो विप्रमुख्या युष्माकं दर्शनात्कृते
samāgataḥ sūryalokātprāptaṃ netraphalaṃ ca me ||
bhavadvidhairvipramukhyaiḥ saṃjalpanasahāsanāt
||47||समागतः सूर्यलोकात्प्राप्तं नेत्रफलं च मे ॥
भवद्विधैर्विप्रमुख्यैः संजल्पनसहासनात्
aṃtyajā api pūyante kiṃ punarmādṛśā dvijāḥ ||
sarvathā nārado dhanyo yo'sau trailokyatattvavit
||48||अंत्यजा अपि पूयन्ते किं पुनर्मादृशा द्विजाः ॥
सर्वथा नारदो धन्यो योऽसौ त्रैलोक्यतत्त्ववित्
yuṣmābhirbadhyate śreyo yasya vai dhūtakilviṣaiḥ ||
praṇamāmi ca vaḥ sarvānmanobuddhisamādhibhiḥ ||
tapo vidyā ca vṛttaṃ ca yato vārddhakyakāraṇam
||49||युष्माभिर्बध्यते श्रेयो यस्य वै धूतकिल्विषैः ॥
प्रणमामि च वः सर्वान्मनोबुद्धिसमाधिभिः ॥
तपो विद्या च वृत्तं च यतो वार्द्धक्यकारणम्
varaṃ matto vṛṇīdhvaṃ ca durlabhaṃ yaṃ hṛdīcchata ||
yūyaṃ svayaṃ hi varadā matsaṃgo māstu niṣphalaḥ
||50||वरं मत्तो वृणीध्वं च दुर्लभं यं हृदीच्छत ॥
यूयं स्वयं हि वरदा मत्संगो मास्तु निष्फलः
devatānāṃ hi saṃsargo niṣphalo nopajāyate ||
tasmānmatto varaṃ kiṃcidvṛṇudhvaṃ pradadāmi vaḥ
||51||देवतानां हि संसर्गो निष्फलो नोपजायते ॥
तस्मान्मत्तो वरं किंचिद्वृणुध्वं प्रददामि वः
śrīnārada uvāca
iti sūryavacaḥ śrutvā prahṛṣṭāste dvijottamāḥ
||52||इति सूर्यवचः श्रुत्वा प्रहृष्टास्ते द्विजोत्तमाः
saṃpūjya parayā bhaktyā pādyārghyastutivaṃdanaiḥ ||
maṃḍalādīnmahājapyāngṛṇaṃtaḥ procire ravim
||53||संपूज्य परया भक्त्या पाद्यार्घ्यस्तुतिवंदनैः ॥
मंडलादीन्महाजप्यान्गृणंतः प्रोचिरे रविम्
jayāditya jaya svāmiñjaya bhāno jayāmala ||
jaya vedapate śaśvattārayāsmānaharpate
||54||जयादित्य जय स्वामिञ्जय भानो जयामल ॥
जय वेदपते शश्वत्तारयास्मानहर्पते
viprāṇāṃ tvaṃ paro devo viprasargo'pi tvanmayaḥ ||
nitarāṃ pūtametannaḥ sthānaṃ deva tvayekṣitam
||55||विप्राणां त्वं परो देवो विप्रसर्गोऽपि त्वन्मयः ॥
नितरां पूतमेतन्नः स्थानं देव त्वयेक्षितम्
adya naḥ saphalā vedā adya naḥ saphalāḥ kriyāḥ ||
adya naḥ saphalaṃ gehaṃ tvayā saṃgamya gopate
||56||अद्य नः सफला वेदा अद्य नः सफलाः क्रियाः ॥
अद्य नः सफलं गेहं त्वया संगम्य गोपते
varaṃ yadi pradātāsi tadenaṃ pravṛṇīmahe ||
āsmākīnamidaṃ sthānaṃ na hi tyājyaṃ kathaṃcana
||57||वरं यदि प्रदातासि तदेनं प्रवृणीमहे ॥
आस्माकीनमिदं स्थानं न हि त्याज्यं कथंचन
śrīsūrya uvāca
yasmādbhavadbhiḥ pūrvaṃ hi jayādityeti coditam ||
jayāditya iti khyātastasmātsthāsye'tra sarvadā
||58||यस्माद्भवद्भिः पूर्वं हि जयादित्येति चोदितम् ॥
जयादित्य इति ख्यातस्तस्मात्स्थास्येऽत्र सर्वदा
yāvanmahī samudrāśca parvatā nagarāṇi ca ||
tāvatsthānamidaṃ viprā na hi tyakṣyāmi karhicit
||59||यावन्मही समुद्राश्च पर्वता नगराणि च ॥
तावत्स्थानमिदं विप्रा न हि त्यक्ष्यामि कर्हिचित्
dāridryarogasaṃghātāndadravo maṃḍalāni ca ||
kuṣṭhādīnnāśayiṣyāmi bhajatāmatra saṃsthitaḥ
||60||दारिद्र्यरोगसंघातान्दद्रवो मंडलानि च ॥
कुष्ठादीन्नाशयिष्यामि भजतामत्र संस्थितः
yo māmatra sthitaṃ cāpi pūjayiṣyati mānavaḥ ||
sūryalokamivāgamya pūjāṃ tasya bhajāmyaham
||61||यो मामत्र स्थितं चापि पूजयिष्यति मानवः ॥
सूर्यलोकमिवागम्य पूजां तस्य भजाम्यहम्
śrīnārada uvāca
evamukte bhagavatā hārītādyā dvijottamāḥ ||
mūrtiṃ saṃsthāpayāmāsurvedoditavidhānataḥ
||62||एवमुक्ते भगवता हारीताद्या द्विजोत्तमाः ॥
मूर्तिं संस्थापयामासुर्वेदोदितविधानतः
tato dvijāḥ prāhurevaṃ kamaṭhaṃ tvatkṛte raviḥ ||
atra svāmī sthitastasmātprathamaṃ stuhi tvaṃ ravim
||63||ततो द्विजाः प्राहुरेवं कमठं त्वत्कृते रविः ॥
अत्र स्वामी स्थितस्तस्मात्प्रथमं स्तुहि त्वं रविम्
ityukto brāhmaṇaiḥ sarvaiḥ kamaṭho vāggmināṃ varaḥ |
praṇipatya jayādityaṃ mahāstotramidaṃ jagau
||64||इत्युक्तो ब्राह्मणैः सर्वैः कमठो वाग्ग्मिनां वरः ।
प्रणिपत्य जयादित्यं महास्तोत्रमिदं जगौ
na tvaṃ kṛtaḥ kevalasaṃśrutaśca yajuṣyevaṃ vyāharatyādideva ||
caturvidhā bhāratī dūradūraṃ dhṛṣṭaḥ staumi svārthakāmaḥ kṣamaitat
||65||न त्वं कृतः केवलसंश्रुतश्च यजुष्येवं व्याहरत्यादिदेव ॥
चतुर्विधा भारती दूरदूरं धृष्टः स्तौमि स्वार्थकामः क्षमैतत्
mārtaṃḍasūryāṃśuravistathendro bhānurbhagaścāryamā svarṇaretāḥ
||66||मार्तंडसूर्यांशुरविस्तथेन्द्रो भानुर्भगश्चार्यमा स्वर्णरेताः
divākaro mitraviṣṇuśca deva khyātastvaṃ vai dvādaśātmā namaste ||
lokatrayaṃ vai tava garbhagehaṃ jalādhāraḥ procyase khaṃ samagram
||67||दिवाकरो मित्रविष्णुश्च देव ख्यातस्त्वं वै द्वादशात्मा नमस्ते ॥
लोकत्रयं वै तव गर्भगेहं जलाधारः प्रोच्यसे खं समग्रम्
nakṣatramālā kusumābhimālā tasmai namo vyomaliṃgāya tubhyam
||68||नक्षत्रमाला कुसुमाभिमाला तस्मै नमो व्योमलिंगाय तुभ्यम्
tvaṃ devadevastvamanāthanāthastvaṃ prāpyapālaḥ kṛpaṇe kṛpāluḥ ||
tvaṃ netranetraṃ janabuddhibuddhirākāśakāśo jaya jīvajīvaḥ
||69||त्वं देवदेवस्त्वमनाथनाथस्त्वं प्राप्यपालः कृपणे कृपालुः ॥
त्वं नेत्रनेत्रं जनबुद्धिबुद्धिराकाशकाशो जय जीवजीवः
dāridryadāridrya nidhe nidhīnāmamaṃgalāmaṃgala śarmaśarma ||
rogaprarogaḥ prathitaḥ pṛthivyāṃ ciraṃ jayāditya jayāprameya
||70||दारिद्र्यदारिद्र्य निधे निधीनाममंगलामंगल शर्मशर्म ॥
रोगप्ररोगः प्रथितः पृथिव्यां चिरं जयादित्य जयाप्रमेय
vyādhigrastaṃ kuṣṭharogābhibhūtaṃ bhagna prāṇaṃ śīrṇadehaṃ visaṃjñam ||
mātā pitā bāṃdhavāḥ saṃtyajaṃti sarvaistyaktaṃ pāsi kosti tvadanyaḥ
||71||व्याधिग्रस्तं कुष्ठरोगाभिभूतं भग्न प्राणं शीर्णदेहं विसंज्ञम् ॥
माता पिता बांधवाः संत्यजंति सर्वैस्त्यक्तं पासि कोस्ति त्वदन्यः
tvaṃ me pitā tvaṃ jananī tvameva tvaṃ me gururbāndhavāśca tvameva ||
tvaṃ me dharmastvaṃ ca me mokṣamārgo dāsastubhyaṃ tyaja vā rakṣa deva
||72||त्वं मे पिता त्वं जननी त्वमेव त्वं मे गुरुर्बान्धवाश्च त्वमेव ॥
त्वं मे धर्मस्त्वं च मे मोक्षमार्गो दासस्तुभ्यं त्यज वा रक्ष देव
pāpo'smi mūḍho'smi mahograkarmā raudro'smi nācāranidhānamasmi ||
tathāpi tubhyaṃ praṇipatya pādayorjayaṃ bhaktānāmarpaya śrījayārka
||73||पापोऽस्मि मूढोऽस्मि महोग्रकर्मा रौद्रोऽस्मि नाचारनिधानमस्मि ॥
तथापि तुभ्यं प्रणिपत्य पादयोर्जयं भक्तानामर्पय श्रीजयार्क
nārada uvāca
evaṃ stuto jayādityaḥ kamaṭhena mahātmanā ||
snigdhagaṃbhīrayā vācā prāha taṃ prahasanniva
||74||एवं स्तुतो जयादित्यः कमठेन महात्मना ॥
स्निग्धगंभीरया वाचा प्राह तं प्रहसन्निव
jayādityāṣṭakamidaṃ yattvayā parikīrtitam ||
anena stoṣyate yo māṃ bhuvi tasya na durlabham
||75||जयादित्याष्टकमिदं यत्त्वया परिकीर्तितम् ॥
अनेन स्तोष्यते यो मां भुवि तस्य न दुर्लभम्
ravivāre viśeṣeṇa māṃ samabhyarcya yaḥ paṭhet ||
tasya rogā na śiṣyaṃti dāridryaṃ ca na saṃśayaḥ
||76||रविवारे विशेषेण मां समभ्यर्च्य यः पठेत् ॥
तस्य रोगा न शिष्यंति दारिद्र्यं च न संशयः
tvayā ca toṣito vatsa tava dadmi varaṃtvamum ||
sarvajño bhuvi bhūtvā tvaṃ tato muktimavāpsyasi
||77||त्वया च तोषितो वत्स तव दद्मि वरंत्वमुम् ॥
सर्वज्ञो भुवि भूत्वा त्वं ततो मुक्तिमवाप्स्यसि
tvatpitā smṛtikāraśca bhaviṣyati dvijārcitaḥ ||
sthānasyāsya na nāśaśca kadācitprabhaviṣyati
||78||त्वत्पिता स्मृतिकारश्च भविष्यति द्विजार्चितः ॥
स्थानस्यास्य न नाशश्च कदाचित्प्रभविष्यति
na caitatsthānakaṃ vatsa parityakṣyāmi karhicit ||
evamuktā sa bhagavānbrāhmaṇairarcitaḥ stutaḥ
||79||न चैतत्स्थानकं वत्स परित्यक्ष्यामि कर्हिचित् ॥
एवमुक्ता स भगवान्ब्राह्मणैरर्चितः स्तुतः
anujñāpya dvijedrāṃstāṃstatraivāṃtardadhe prabhuḥ ||
evaṃ pārtha samutpanno jayādityo'tra bhūtale
||80||अनुज्ञाप्य द्विजेद्रांस्तांस्तत्रैवांतर्दधे प्रभुः ॥
एवं पार्थ समुत्पन्नो जयादित्योऽत्र भूतले
āśvine māsi saṃprāpte ravivāre ca suvrata ||
āśvine bhānuvāreṇa yo jayādityamarcayet
||81||आश्विने मासि संप्राप्ते रविवारे च सुव्रत ॥
आश्विने भानुवारेण यो जयादित्यमर्चयेत्
koṭitīrthe naraḥ snātvā brahmahatyāṃ vyapohati ||
pūjanādraktamālyaiśca raktacaṃdanakuṃkumaiḥ
||82||कोटितीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति ॥
पूजनाद्रक्तमाल्यैश्च रक्तचंदनकुंकुमैः
lepanādgaṃdhadhūpādyai naivedyerghṛtapāyasaiḥ ||
brahmaghnaśca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ
||83||लेपनाद्गंधधूपाद्यै नैवेद्येर्घृतपायसैः ॥
ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः
mucyate sarvapāpebhyaḥ sūryalokaṃ ca gacchati ||
putradāradhanānyāyuḥ prāpya sāṃ sārikaṃ sukham
||84||मुच्यते सर्वपापेभ्यः सूर्यलोकं च गच्छति ॥
पुत्रदारधनान्यायुः प्राप्य सां सारिकं सुखम्
iṣṭakāmaiḥ samāyuktaḥ sūryaloke ciraṃ vaset
||85||इष्टकामैः समायुक्तः सूर्यलोके चिरं वसेत्
sarveṣu ravivāreṣu jayādityasya darśanam ||
kīrtanaṃ smaraṇaṃ vāpi sarva rogopaśāṃtidam
||86||सर्वेषु रविवारेषु जयादित्यस्य दर्शनम् ॥
कीर्तनं स्मरणं वापि सर्व रोगोपशांतिदम्
anādinidhanaṃ devamavyaktaṃ tejasāṃ nidhim ||
ye bhaktāste ca līyaṃte saurasthāne nirāmaye
||87||अनादिनिधनं देवमव्यक्तं तेजसां निधिम् ॥
ये भक्तास्ते च लीयंते सौरस्थाने निरामये
sūryoparāge saṃprāpte ravikūpe samāhitaḥ ||
snānaṃ yaḥ kurute pārtha homaṃ kuryātprayatnataḥ
||88||सूर्योपरागे संप्राप्ते रविकूपे समाहितः ॥
स्नानं यः कुरुते पार्थ होमं कुर्यात्प्रयत्नतः
dānaṃ caiva yathāśaktyā jayādityāgrataḥ sthitaḥ ||
tasya puṇyasya māhātmyaṃ śṛṇuṣvaikamanā jaya
||89||दानं चैव यथाशक्त्या जयादित्याग्रतः स्थितः ॥
तस्य पुण्यस्य माहात्म्यं शृणुष्वैकमना जय
kurukṣetreṣu yatpuṇyaṃ prabhāse puṣkareṣu ca ||
vārāṇasyāṃ ca yatpuṇyaṃ prayāge naimiṣe'pi vā ||
tatpuṇyaṃ labhate martyo jayādityaprasādataḥ
||90||कुरुक्षेत्रेषु यत्पुण्यं प्रभासे पुष्करेषु च ॥
वाराणस्यां च यत्पुण्यं प्रयागे नैमिषेऽपि वा ॥
तत्पुण्यं लभते मर्त्यो जयादित्यप्रसादतः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe jayāditya māhātmyavarṇanaṃnāmaikapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ || 51 ||