te cainaṃ yojya cāśīrbhirayācaṃta varaṃ guham
nārada uvāca
te cainaṃ yojya cāśīrbhirayācaṃta varaṃ guham ||
eṣa eva varo'smākaṃ yatpāpaṃ tārakaṃ jahi
||1||ते चैनं योज्य चाशीर्भिरयाचंत वरं गुहम् ॥
एष एव वरोऽस्माकं यत्पापं तारकं जहि
evamastviti tānuktvā yogoyoga iti bruvan ||
tārakārimahātejā mayūraṃ cādhyarohata
||2||एवमस्त्विति तानुक्त्वा योगोयोग इति ब्रुवन् ॥
तारकारिमहातेजा मयूरं चाध्यरोहत
śaktihasto vinadyātha guho devāṃstadābravīt ||
yadyadya tārakaṃ pāpaṃ nāhaṃ hanmi surottamāḥ
||3||शक्तिहस्तो विनद्याथ गुहो देवांस्तदाब्रवीत् ॥
यद्यद्य तारकं पापं नाहं हन्मि सुरोत्तमाः
gobrāhmaṇāvamantṝṇāṃ tato yāmi gatiṃ sphuṭam ||
evaṃ tena pratijñāte śabdo'tisumahānabhūt
||4||गोब्राह्मणावमन्तॄणां ततो यामि गतिं स्फुटम् ॥
एवं तेन प्रतिज्ञाते शब्दोऽतिसुमहानभूत्
yogoyoga iti prāhurājñayā śarajanmanaḥ ||
arajo vāsasī rakte vasānaḥ pārvatīsutaḥ
||5||योगोयोग इति प्राहुराज्ञया शरजन्मनः ॥
अरजो वाससी रक्ते वसानः पार्वतीसुतः
athāgre sarvadevānāṃ sthito vīro yayau mudā ||
tasya keturalaṃ bhāti caraṇāyudhaśobhitaḥ
||6||अथाग्रे सर्वदेवानां स्थितो वीरो ययौ मुदा ॥
तस्य केतुरलं भाति चरणायुधशोभितः
caraṇābhyāṃ caraṇābhyāṃ girīñchakto yo vidārayituṃ raṇe ||
yā ceṣṭā sarvabhūtānāṃ prabhā śāṃtirbalaṃ yathā
||7||चरणाभ्यां चरणाभ्यां गिरीञ्छक्तो यो विदारयितुं रणे ॥
या चेष्टा सर्वभूतानां प्रभा शांतिर्बलं यथा
tanmayā guhaśaktiḥ sā bhṛśaṃ haste vyarocata ||
yaddārḍhyaṃ sarvalokeṣu tanmayaṃ kavacaṃ tathā
||8||तन्मया गुहशक्तिः सा भृशं हस्ते व्यरोचत ॥
यद्दार्ढ्यं सर्वलोकेषु तन्मयं कवचं तथा
yotsyamānasya vīrasya deheprādurabhūtsvayam ||
dharmaḥ satyamasaṃmohastejaḥ kāṃtatvamakṣatiḥ
||9||योत्स्यमानस्य वीरस्य देहेप्रादुरभूत्स्वयम् ॥
धर्मः सत्यमसंमोहस्तेजः कांतत्वमक्षतिः
balamojaḥ kṛpā cava baddhā karayugaṃ tathā ||
ādeśakārīṇyagre'sya svayaṃ tasthurmahātmanaḥ
||10||बलमोजः कृपा चव बद्धा करयुगं तथा ॥
आदेशकारीण्यग्रेऽस्य स्वयं तस्थुर्महात्मनः
tamagre cāpi gacchaṃtaṃ pṛṣṭhatonuyayau haraḥ ||
rathenādityavarṇena pārvatyā sahitaḥ prabhuḥ
||11||तमग्रे चापि गच्छंतं पृष्ठतोनुययौ हरः ॥
रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः
nirmitena hareṇaiva svayamīśena līlayā ||
sahasraṃ tasya siṃhānāṃ tasminyuktaṃ rathottame
||12||निर्मितेन हरेणैव स्वयमीशेन लीलया ॥
सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे
abhīṣūnpuruṣavyāghra brahmā ca jagṛhe svayam ||
te pibaṃta ivākāśaṃ trāsayaṃtaścarācaram
||13||अभीषून्पुरुषव्याघ्र ब्रह्मा च जगृहे स्वयम् ॥
ते पिबंत इवाकाशं त्रासयंतश्चराचरम्
siṃhā rathasya gacchaṃto nadaṃtaścārukesarāḥ ||
tasminrathe paśupatiḥ sthito bhātyumayā saha
||14||सिंहा रथस्य गच्छंतो नदंतश्चारुकेसराः ॥
तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह
vidyutā meḍitaḥ sūryaḥ seṃdracāpaghano yathā ||
agratastasya bhagavāndhaneśo guhyakaiḥ saha
||15||विद्युता मेडितः सूर्यः सेंद्रचापघनो यथा ॥
अग्रतस्तस्य भगवान्धनेशो गुह्यकैः सह
āsthāya ruciraṃ yāti puṣpakaṃ naravāhanaḥ ||
airāvaṇaṃ samāstāya śakraścāpi suraiḥ saha
||16||आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः ॥
ऐरावणं समास्ताय शक्रश्चापि सुरैः सह
pṛṣṭhatonuyayau yāṃtaṃ varadaṃ vṛṣabhadhvajam ||
tasya dakṣiṇato devā marutaścitrayodhinaḥ
||17||पृष्ठतोनुययौ यांतं वरदं वृषभध्वजम् ॥
तस्य दक्षिणतो देवा मरुतश्चित्रयोधिनः
gacchaṃti vasubhiḥ sārdhaṃ rudraiśca saha saṃgatāḥ ||
yamaśca mṛtyunā sārdhaṃ sarvataḥ parivāritaḥ
||18||गच्छंति वसुभिः सार्धं रुद्रैश्च सह संगताः ॥
यमश्च मृत्युना सार्धं सर्वतः परिवारितः
ghorairvyādhiśataiścāpi savyato yāti kopitaḥ ||
yamasya pṛṣṭhataścāpi ghorastriśikharaḥ sitaḥ
||19||घोरैर्व्याधिशतैश्चापि सव्यतो याति कोपितः ॥
यमस्य पृष्ठतश्चापि घोरस्त्रिशिखरः सितः
vijayonāma rudrasya yāti śūlaḥ svayaṃ kṛtaḥ ||
tamugrapāśo bhagavanvaruṇaḥ salileśvaraḥ
||20||विजयोनाम रुद्रस्य याति शूलः स्वयं कृतः ॥
तमुग्रपाशो भगवन्वरुणः सलिलेश्वरः
parivārya śataiyāti yādobhirvividhairvṛtaḥ ||
pṛṣṭhato vijayasyāpi yāti rudrasya paṭṭiśaḥ
||21||परिवार्य शतैयाति यादोभिर्विविधैर्वृतः ॥
पृष्ठतो विजयस्यापि याति रुद्रस्य पट्टिशः
gadāmuśalaśaktyādyairvarapraharaṇairvṛtaḥ ||
paṭṭiśaṃ cānvagātpārtha astraṃ pāśupataṃ mahat
||22||गदामुशलशक्त्याद्यैर्वरप्रहरणैर्वृतः ॥
पट्टिशं चान्वगात्पार्थ अस्त्रं पाशुपतं महत्
bahuśīrṣaṃ mahāghoramekapādaṃ bahūdaram ||
kamaṃḍaluścāsya paścānmaharṣigaṇasevitaḥ
||23||बहुशीर्षं महाघोरमेकपादं बहूदरम् ॥
कमंडलुश्चास्य पश्चान्महर्षिगणसेवितः
tasya dakṣiṇato bhāti daṇḍo gacchañchriyā vṛtaḥ ||
bhṛgvaṃgirobhiḥ sahito devairapya bhipūjitaḥ
||24||तस्य दक्षिणतो भाति दण्डो गच्छञ्छ्रिया वृतः ॥
भृग्वंगिरोभिः सहितो देवैरप्य भिपूजितः
rākṣasāścānyadevāśca gandharvā bhujagāstathā ||
nadyo nadāḥ samudrāśca munayo'psarasāṃ gaṇāḥ
||25||राक्षसाश्चान्यदेवाश्च गन्धर्वा भुजगास्तथा ॥
नद्यो नदाः समुद्राश्च मुनयोऽप्सरसां गणाः
nakṣatrāṇi grahāścaiva jaṃgamaṃ sthāvaraṃ tathā ||
mātaraśca mahādevamanujagmuḥ kṣudhānvitāḥ
||26||नक्षत्राणि ग्रहाश्चैव जंगमं स्थावरं तथा ॥
मातरश्च महादेवमनुजग्मुः क्षुधान्विताः
sarveṣāṃ pṛṣṭhataścāsīttārkṣyastho buddhimānhariḥ ||
pālayanpṛtanāṃ sarvāṃ svaparīvārasaṃvṛtaḥ
||27||सर्वेषां पृष्ठतश्चासीत्तार्क्ष्यस्थो बुद्धिमान्हरिः ॥
पालयन्पृतनां सर्वां स्वपरीवारसंवृतः
evaṃ sainyasamopeta uttaraṃ taṭamāgataḥ ||
tāmraprākāramāśritya tasthau tryaṃbakanaṃdanaḥ
||28||एवं सैन्यसमोपेत उत्तरं तटमागतः ॥
ताम्रप्राकारमाश्रित्य तस्थौ त्र्यंबकनंदनः
sa tārakapurasyāpi paśyanṛddhi manuttamām ||
visiṣmiye mahāsenaḥ praśaśaṃsa tapo'sya ca
||29||स तारकपुरस्यापि पश्यनृद्धि मनुत्तमाम् ॥
विसिष्मिये महासेनः प्रशशंस तपोऽस्य च
sthitaḥ paśyansa śuśubhe mayūrastho guhastadā ||
chatreṇa dhriyamāṇena svayaṃ somasamastviṣā
||30||स्थितः पश्यन्स शुशुभे मयूरस्थो गुहस्तदा ॥
छत्रेण ध्रियमाणेन स्वयं सोमसमस्त्विषा
vījyamānaścāmarābhyāṃ vāyvagribhyāṃ mahādyutiḥ ||
mātṛbhiśca surairdattaiḥ svairgaṇairapi saṃvṛtaḥ
||31||वीज्यमानश्चामराभ्यां वाय्वग्रिभ्यां महाद्युतिः ॥
मातृभिश्च सुरैर्दत्तैः स्वैर्गणैरपि संवृतः
tataḥ praṇamya taṃ śakro deva madhye vaco'bravīt ||
paśyapaśya mahāsena daityānāṃ balaśālinām
||32||ततः प्रणम्य तं शक्रो देव मध्ये वचोऽब्रवीत् ॥
पश्यपश्य महासेन दैत्यानां बलशालिनाम्
ye tvāṃ kālaṃ na jānaṃti martyā gṛharatā iva ||
eteṣāṃ ca gṛhe dūto yastvāṃ śaṃsatu tārakam
||33||ये त्वां कालं न जानंति मर्त्या गृहरता इव ॥
एतेषां च गृहे दूतो यस्त्वां शंसतु तारकम्
vīrāṇāmucitaṃ tvetatkīrtidaṃ ca mahājane ||
anujñayā tataḥ skandabhaktaṃ śakro dhanaṃjaya
||34||वीराणामुचितं त्वेतत्कीर्तिदं च महाजने ॥
अनुज्ञया ततः स्कन्दभक्तं शक्रो धनंजय
māmādiśyāsurendrāya prāhiṇoddautyayogyakam ||
ahaṃ svayaṃ gantukāmaḥ śakreṇāpi ca preṣitaḥ
||35||मामादिश्यासुरेन्द्राय प्राहिणोद्दौत्ययोग्यकम् ॥
अहं स्वयं गन्तुकामः शक्रेणापि च प्रेषितः
prāsāde strīsahasrāṇāṃ prāvocaṃ madhyato'pyaham ||
asurādhamadurbuddhe śakrastvāmāha tacchṛṇu
||36||प्रासादे स्त्रीसहस्राणां प्रावोचं मध्यतोऽप्यहम् ॥
असुराधमदुर्बुद्धे शक्रस्त्वामाह तच्छृणु
yajjagaddalanādāptaṃ kilbiṣaṃ dānava tvayā ||
tasyāhaṃ nāśakaste'dya puruṣaścedbhaviṣyasi
||37||यज्जगद्दलनादाप्तं किल्बिषं दानव त्वया ॥
तस्याहं नाशकस्तेऽद्य पुरुषश्चेद्भविष्यसि
śīghraṃ niḥsara pāpiṣṭha niḥsariṣyasi cenna hi ||
kṣaṇāttava puraṃ kṣepsye pāvitryāyaiva sāgare
||38||शीघ्रं निःसर पापिष्ठ निःसरिष्यसि चेन्न हि ॥
क्षणात्तव पुरं क्षेप्स्ये पावित्र्यायैव सागरे
iti śrutvā rūkṣavācaṃ kruddhaḥ strīgaṇasaṃvṛtaḥ ||
muṣṭimudyamyamā'dhāvadbhītaścāhaṃ palāyitaḥ
||39||इति श्रुत्वा रूक्षवाचं क्रुद्धः स्त्रीगणसंवृतः ॥
मुष्टिमुद्यम्यमाऽधावद्भीतश्चाहं पलायितः
vyākulastatra vṛttāṃtaṃ kumārāya nyavedayam ||
mayi cāpyāgate daityaściṃtayāmāsa cetasi
||40||व्याकुलस्तत्र वृत्तांतं कुमाराय न्यवेदयम् ॥
मयि चाप्यागते दैत्यश्चिंतयामास चेतसि
nālabdha saṃśrayaḥ śakro vaktumetadihārhati ||
nimittāni ca ghorāṇi saṃtrāsaṃ janayaṃti me
||41||नालब्ध संश्रयः शक्रो वक्तुमेतदिहार्हति ॥
निमित्तानि च घोराणि संत्रासं जनयंति मे
evaṃ viciṃtya cotthāya gavākṣaṃ sodhyarohata ||
sahasrabhaumikāvāsaśrṛṅgavātāyanasthitaḥ
||42||एवं विचिंत्य चोत्थाय गवाक्षं सोध्यरोहत ॥
सहस्रभौमिकावासश्रृङ्गवातायनस्थितः
apaśyaddevasainyaṃ sa divaṃ bhūmiṃ ca saṃvṛtam ||
ratairgajairhayaiścāpi nāditāśca diśo daśa
||43||अपश्यद्देवसैन्यं स दिवं भूमिं च संवृतम् ॥
रतैर्गजैर्हयैश्चापि नादिताश्च दिशो दश
vimānaiścādbhutākāraiḥ kiṃnarodgītanāditaiḥ ||
dundubhibhirgoviṣāṇaistālaiḥ śaṃkhaiśca nāditaiḥ
||44||विमानैश्चाद्भुताकारैः किंनरोद्गीतनादितैः ॥
दुन्दुभिभिर्गोविषाणैस्तालैः शंखैश्च नादितैः
akṣobhyāmiva tāṃ senāṃ dṛṣṭvā so'ciṃtayattadā ||
ete mayā jitāḥ pūrvaṃ kasmādbhūyaḥ samāgatāḥ
||45||अक्षोभ्यामिव तां सेनां दृष्ट्वा सोऽचिंतयत्तदा ॥
एते मया जिताः पूर्वं कस्माद्भूयः समागताः
iti ciṃtāparo daityaḥ śuśrāva kaṭukākṣaram ||
devabaṃdibhirudvuṣṭaṃ ghoraṃ hṛdayadāraṇam
||46||इति चिंतापरो दैत्यः शुश्राव कटुकाक्षरम् ॥
देवबंदिभिरुद्वुष्टं घोरं हृदयदारणम्
jayātu laśaktidīdhitipiṃjararucāruṇamaṃḍalabhujodbhāsitadevasainya puravanakumudakānanavikāsaneṃdo kumāranātha jaya ditikulamahodadhivaḍavānala madhuraravamayūraravāsuramukuṭakūṭakuṭṭitacaraṇanakhāṃkura mahāsena tārakavaṃśaśuṣkatṛmadāvānala yogīśvarayô yogijanahṛdayagaganavitataciṃtāsaṃtānasaṃtamasanodanakharakiraṇakalpanakhanikaravirājitacaraṇakamala skanda jaya bāla saptavāsara bhuvanāvaliśokasaṃdahana
||47||जयातु लशक्तिदीधितिपिंजररुचारुणमंडलभुजोद्भासितदेवसैन्य पुरवनकुमुदकाननविकासनेंदो कुमारनाथ जय दितिकुलमहोदधिवडवानल मधुररवमयूररवासुरमुकुटकूटकुट्टितचरणनखांकुर महासेन तारकवंशशुष्कतृमदावानल योगीश्वरयॉ योगिजनहृदयगगनविततचिंतासंतानसंतमसनोदनखरकिरणकल्पनखनिकरविराजितचरणकमल स्कन्द जय बाल सप्तवासर भुवनावलिशोकसंदहन
namo namastestu manoramāya namostu te sādhubhayāpahāya ||
namostu te bālakṛtācalāya namonamo nāśaya devaśatrūn
||48||नमो नमस्तेस्तु मनोरमाय नमोस्तु ते साधुभयापहाय ॥
नमोस्तु ते बालकृताचलाय नमोनमो नाशय देवशत्रून्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśvaramāhātmye kumārasya tārakāsunaranagaraṃ prati gamanavarṇanaṃnāmaikatriṃśo'dhyāyaḥ || 31 ||