garbhaśvaramāhātmyavarṇanam
nārada uvāca
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi brahmeśaṃ liṃgamuttamam ||
yasya smaraṇamātreṇa vājapeyaphalaṃ bhavet
||1||अतः परं प्रवक्ष्यामि ब्रह्मेशं लिंगमुत्तमम् ॥
यस्य स्मरणमात्रेण वाजपेयफलं भवेत्
ekadā tu purā pārtha sṛṣṭi kāmena brahmaṇā ||
tapaḥ sucaritaṃ ghoraṃ sārdhavarṣasahasrakam
||2||एकदा तु पुरा पार्थ सृष्टि कामेन ब्रह्मणा ॥
तपः सुचरितं घोरं सार्धवर्षसहस्रकम्
tapasā tena santuṣṭaḥ pārvatīpatiśaṃkaraḥ ||
varamasmai tataḥ prādāllokakartre svavāṃchitam
||3||तपसा तेन सन्तुष्टः पार्वतीपतिशंकरः ॥
वरमस्मै ततः प्रादाल्लोककर्त्रे स्ववांछितम्
tato hṛṣṭaḥ pramuditaḥ kṛtakṛtyaḥ pitāmahaḥ ||
jñātvā kṣetrasya māhātmyaṃ svayaṃ liṃgaṃ cakāra ha
||4||ततो हृष्टः प्रमुदितः कृतकृत्यः पितामहः ॥
ज्ञात्वा क्षेत्रस्य माहात्म्यं स्वयं लिंगं चकार ह
cakhāna ca saraḥ puṇyaṃ nāmnā brahmasaraḥ śubhama ||
mahīnagarakātpūrve mahāpātakanāśanam
||5||चखान च सरः पुण्यं नाम्ना ब्रह्मसरः शुभम ॥
महीनगरकात्पूर्वे महापातकनाशनम्
asya tīre mahāliṃgaṃ sthāpayāmāsa vai vibhuḥ ||
tatra devaḥ svayaṃ sākṣādvidyate kila śaṃkaraḥ
||6||अस्य तीरे महालिंगं स्थापयामास वै विभुः ॥
तत्र देवः स्वयं साक्षाद्विद्यते किल शंकरः
puṣkarādadhikaṃ tīrthaṃ brahmeśaṃnāma phālguna ||
tatra snātvā naro bhaktyā piṇḍadānaṃ samācaret
||7||पुष्करादधिकं तीर्थं ब्रह्मेशंनाम फाल्गुन ॥
तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या पिण्डदानं समाचरेत्
dānaṃ caiva yathāśaktyā kārtikyāṃ ca viśeṣataḥ ||
devaṃ prapūjayedbhaktyā brahmeśaṃ hṛṣṭamānasaḥ
||8||दानं चैव यथाशक्त्या कार्तिक्यां च विशेषतः ॥
देवं प्रपूजयेद्भक्त्या ब्रह्मेशं हृष्टमानसः
pitarastasya tuṣyaṃti yāvadābhūtasaṃplavam ||
puṣkareṣu ca yatpuṇyaṃ kurukṣetre ravigrahe
||9||पितरस्तस्य तुष्यंति यावदाभूतसंप्लवम् ॥
पुष्करेषु च यत्पुण्यं कुरुक्षेत्रे रविग्रहे
gaṃgādipuṇyatīrtheṣu yatphalaṃ prāpyate naraiḥ ||
tatphalaṃ samavāpnoti tīrthasyāsyāvagāhanāt
||10||गंगादिपुण्यतीर्थेषु यत्फलं प्राप्यते नरैः ॥
तत्फलं समवाप्नोति तीर्थस्यास्यावगाहनात्
mokṣaliṃgasya māhātmyaṃ śṛṇu pārtha mahādbhutam ||
mayā sthānahitārthaṃ ca samārādhya maheśvaram
||11||मोक्षलिंगस्य माहात्म्यं शृणु पार्थ महाद्भुतम् ॥
मया स्थानहितार्थं च समाराध्य महेश्वरम्
sthāpitaṃ pravaraṃ liṃgaṃ nāmnā mokṣeśvaraṃ haram ||
darbhāgreṇa tataḥ pārtha kūpaṃ khanitavānaham
||12||स्थापितं प्रवरं लिंगं नाम्ना मोक्षेश्वरं हरम् ॥
दर्भाग्रेण ततः पार्थ कूपं खनितवानहम्
prasādya lokakartāraṃ brahmāṇaṃ parameṣṭhinam ||
kamaṇḍalorbrahmaṇaśca samānītā sarasvatī
||13||प्रसाद्य लोककर्तारं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ॥
कमण्डलोर्ब्रह्मणश्च समानीता सरस्वती
kūpe'sminmokṣanāthasya lokānāṃ pretamuktaye ||
kārtikasya tu māsasya śuklapakṣe caturdaśī
||14||कूपेऽस्मिन्मोक्षनाथस्य लोकानां प्रेतमुक्तये ॥
कार्तिकस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे चतुर्दशी
kūpe snātvā narastasyāṃ tilapiṇḍaṃ samācaret ||
pretānuddiśya niyataṃ mokṣatīrthaphalaṃ bhavet
||15||कूपे स्नात्वा नरस्तस्यां तिलपिण्डं समाचरेत् ॥
प्रेतानुद्दिश्य नियतं मोक्षतीर्थफलं भवेत्
kule na jāyate tasya pretaḥ pārtha na saṃśayaḥ ||
pretā mokṣaṃ pragacchanti tīrthasyāsya prabhāvataḥ
||16||कुले न जायते तस्य प्रेतः पार्थ न संशयः ॥
प्रेता मोक्षं प्रगच्छन्ति तीर्थस्यास्य प्रभावतः
jayādityakūpavare naraḥ snātvā prayatnataḥ ||
garbheśvaraṃ namaskṛtya na sa garbheṣu majjati
||17||जयादित्यकूपवरे नरः स्नात्वा प्रयत्नतः ॥
गर्भेश्वरं नमस्कृत्य न स गर्भेषु मज्जति
idaṃ mayā pārtha tava praṇītaṃ guptasya kṣetrasya samāsayogāt ||
māhātmyametatsakalaṃ śṛṇoti yaḥ syādviśuddhaḥ kimu vacmi bhūyaḥ
||18||इदं मया पार्थ तव प्रणीतं गुप्तस्य क्षेत्रस्य समासयोगात् ॥
माहात्म्यमेतत्सकलं शृणोति यः स्याद्विशुद्धः किमु वच्मि भूयः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṃḍe kaumārikākhaṃḍe brahmeśvaramokṣeśvara garbhaśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṭpaṃcāśattamo'dhyāyaḥ || 56 ||