trayastriśatitamo'dhyāyaḥ
nārada uvāca
ūcurdevā vṛtrahaṇaṃ bahiryāhi śatakrato |
vayaṃ hi sahitāstatra nāradena surarṣiṇā
||1||ऊचुर्देवा वृत्रहणं बहिर्याहि शतक्रतो ।
वयं हि सहितास्तत्र नारदेन सुरर्षिणा
taṃ gatvā gautamamuniṃ prasādya tvāmihāgatāḥ |
upāyastena kathito varodattastavāpi ca
||2||तं गत्वा गौतममुनिं प्रसाद्य त्वामिहागताः ।
उपायस्तेन कथितो वरोदत्तस्तवापि च
doṣe jāte svayaṃ santaḥ khyāpayanti janeṣu tam |
tatra pratividhi samyak kurvanti tannirarthakam
||3||दोषे जाते स्वयं सन्तः ख्यापयन्ति जनेषु तम् ।
तत्र प्रतिविधि सम्यक् कुर्वन्ति तन्निरर्थकम्
ācchādane doṣavṛddhiḥ khyāpane tu layo bhavet |
tasmāttvamapi devendra bahirāgatya taṃ vada
||4||आच्छादने दोषवृद्धिः ख्यापने तु लयो भवेत् ।
तस्मात्त्वमपि देवेन्द्र बहिरागत्य तं वद
devarṣi prati taṃ brūhi kurupāyaṃ munīritam |
vaināyakaṃ mahāmantraṃ gṛhāṇa tvaṃ ṣaḍakṣaram
||5||देवर्षि प्रति तं ब्रूहि कुरुपायं मुनीरितम् ।
वैनायकं महामन्त्रं गृहाण त्वं षडक्षरम्
brahmā dadarśa cāṅguṣṭhaṃ vivāhe girijeśayoḥ |
caskanda sa tadā reto lajjito'vāṅmukho gataḥ
||6||ब्रह्मा ददर्श चाङ्गुष्ठं विवाहे गिरिजेशयोः ।
चस्कन्द स तदा रेतो लज्जितोऽवाङ्मुखो गतः
jñātvā maheśaḥ kṛtavānnirdoṣaṃ tamupāyataḥ |
iti vāṇīṃ sa śrutvaiva devarṣigaṇanirmitām
||7||ज्ञात्वा महेशः कृतवान्निर्दोषं तमुपायतः ।
इति वाणीं स श्रुत्वैव देवर्षिगणनिर्मिताम्
ājagāma bahiḥ śakro nalinīkośato nṛpa |
sarveṣāṃ tatra devānāṃ śrutvā vākyāni sādaram
||8||आजगाम बहिः शक्रो नलिनीकोशतो नृप ।
सर्वेषां तत्र देवानां श्रुत्वा वाक्यानि सादरम्
pūyaśoṇitadigdhāṅgo malinaḥ pūtigandhavān |
dṛṣṭvā tathā vidhaṃ devā nemuḥ sarve sureśvaram
||9||पूयशोणितदिग्धाङ्गो मलिनः पूतिगन्धवान् ।
दृष्ट्वा तथा विधं देवा नेमुः सर्वे सुरेश्वरम्
ācchādya ghrāṇarandhrāṇi vastrāgrairnṛpasattama |
susnātaṃ punarācāntaṃ tamindraṃ vākpatistadā
||10||आच्छाद्य घ्राणरन्ध्राणि वस्त्राग्रैर्नृपसत्तम ।
सुस्नातं पुनराचान्तं तमिन्द्रं वाक्पतिस्तदा
ṣaḍakṣaraṃ mahāmantraṃ gaṇeśasyopadiṣṭavān |
upadeśe kṛte tena divyadeho'bhavacca saḥ
||11||षडक्षरं महामन्त्रं गणेशस्योपदिष्टवान् ।
उपदेशे कृते तेन दिव्यदेहोऽभवच्च सः
sahasranayanaḥ śrīmānbabhau sūryaṃ ivāparaḥ |
tato vādyaninādaiśca jayaśabdairdivaukasām
||12||सहस्रनयनः श्रीमान्बभौ सूर्यं इवापरः ।
ततो वाद्यनिनादैश्च जयशब्दैर्दिवौकसाम्
gandharvāṇāṃ gānaravairnāditā vidiśo diśaḥ |
mumucuḥ puṣpavarṇāṇi sarvedevā mudānvitāḥ
||13||गन्धर्वाणां गानरवैर्नादिता विदिशो दिशः ।
मुमुचुः पुष्पवर्णाणि सर्वेदेवा मुदान्विताः
āśiṣo'tha daduḥ sarve munayo nāradādayaḥ |
āliliṅgurmudādevāstuṣṭuvuścāpare ca tam
||14||आशिषोऽथ ददुः सर्वे मुनयो नारदादयः ।
आलिलिङ्गुर्मुदादेवास्तुष्टुवुश्चापरे च तम्
ke'pyūcustaṃ sumanasaḥ sanāthā hi vayaṃ tvayā |
vinā tvāṃ naiva śobhāmo vinā candraṃ nabho yathā
||15||केऽप्यूचुस्तं सुमनसः सनाथा हि वयं त्वया ।
विना त्वां नैव शोभामो विना चन्द्रं नभो यथा
vinā svapitarau bālā na sukhaṃ yānti sarvathā |
tathā vinā vayaṃ tvāṃ hi labhāmaḥ śarma na kvacit
||16||विना स्वपितरौ बाला न सुखं यान्ति सर्वथा ।
तथा विना वयं त्वां हि लभामः शर्म न क्वचित्
muniruvāca
śrutvethaṃ devavacanaṃ jaharṣaṃ ca śatakratuḥ |
uvāca ca prasannātmā tathyaṃ vākyaṃ surānprati
||18||श्रुत्वेथं देववचनं जहर्षं च शतक्रतुः ।
उवाच च प्रसन्नात्मा तथ्यं वाक्यं सुरान्प्रति
indra uvāca
mayā kṛtaṃ karma suduṣkaraṃ yaddevarṣi vākyena vimohitena |
labdhaṃ phalaṃ duḥsahamadya sarvairuddhārito'haṃ duritaprakopāt
||18||मया कृतं कर्म सुदुष्करं यद्देवर्षि वाक्येन विमोहितेन ।
लब्धं फलं दुःसहमद्य सर्वैरुद्धारितोऽहं दुरितप्रकोपात्
namāmi sarvānamaraprabarhānṛṣīṃśca sarvān suguruprabhāvān |
uddhartumātmānamato'khilā māṃ saṃtrātumarhāḥ śaraṇaṃ prapannam
||19||नमामि सर्वानमरप्रबर्हानृषींश्च सर्वान् सुगुरुप्रभावान् ।
उद्धर्तुमात्मानमतोऽखिला मां संत्रातुमर्हाः शरणं प्रपन्नम्
kathaṃ prayatno racito bhavadbhiḥ prasādanāyāsya hi gautamasya |
kathaṃ nu mantraṃ paramaṃ madarthe sa uktavāṃstat kathayantu sarve
||20||कथं प्रयत्नो रचितो भवद्भिः प्रसादनायास्य हि गौतमस्य ।
कथं नु मन्त्रं परमं मदर्थे स उक्तवांस्तत् कथयन्तु सर्वे
devā ūcuḥ
muni puraskṛtya gurūṃ vayaṃ ca gatā muni taṃ praṇipatya samyak |
prasādito vāgamṛtairvicitraiḥ saṃyācyamāno'pyavadat svamantram
||21||मुनि पुरस्कृत्य गुरूं वयं च गता मुनि तं प्रणिपत्य सम्यक् ।
प्रसादितो वागमृतैर्विचित्रैः संयाच्यमानोऽप्यवदत् स्वमन्त्रम्
yasyopadeśena sahasranetro jāto bhavānsarvasukhāya deva |
prayāhi devatvamarāvatīṃ svāṃ praśādhi sarvān vibudhāṃśca lokān
||22||यस्योपदेशेन सहस्रनेत्रो जातो भवान्सर्वसुखाय देव ।
प्रयाहि देवत्वमरावतीं स्वां प्रशाधि सर्वान् विबुधांश्च लोकान्
indra uvāca
nāhaṃ prayāsye svapurīṃ prasādaṃ vinā gaṇeśasya surarṣivaryāḥ |
vrajantu yūyaṃ kṛtasādhukṛtyā dhāmāni divyāni mudā ramantaḥ
||23||नाहं प्रयास्ये स्वपुरीं प्रसादं विना गणेशस्य सुरर्षिवर्याः ।
व्रजन्तु यूयं कृतसाधुकृत्या धामानि दिव्यानि मुदा रमन्तः
etāvatā'laṃ prakaṭīkṛto'haṃ lajjāvilīno bahudurgatiśca |
prasādito yanmunirugratejā bhavat prasādādbahunetratā me
||24||एतावताऽलं प्रकटीकृतोऽहं लज्जाविलीनो बहुदुर्गतिश्च ।
प्रसादितो यन्मुनिरुग्रतेजा भवत् प्रसादाद्बहुनेत्रता मे
iti śrīgaṇeśapurāṇe upāsanākhaṇḍe trayastriśatitamo'dhyāyaḥ || 33 ||