ṣaṭsaptatitamo'dhyāyaḥ
dūtā ūcuḥ
gauḍe tu viṣaye gauḍanagare'bhūt pūrā dvijaḥ |
tapasvī jñānavān prājño devabrāhmaṇa pūjakaḥ |
tasya putro'yamajani jananī cāsya śākinī
||1||गौडे तु विषये गौडनगरेऽभूत् पूरा द्विजः ।
तपस्वी ज्ञानवान् प्राज्ञो देवब्राह्मण पूजकः ।
तस्य पुत्रोऽयमजनि जननी चास्य शाकिनी
tasya patnī tu sāvitrī sāvitrīva pativratā |
ekaputrasnehavaśādalaṅkārairalaṅkṛtaḥ
||2||तस्य पत्नी तु सावित्री सावित्रीव पतिव्रता ।
एकपुत्रस्नेहवशादलङ्कारैरलङ्कृतः
atyantasundarataro ratibharteva śobhate |
tanmātāpitarau tasya viyogaṃ necchataḥ kṣaṇam
||3||अत्यन्तसुन्दरतरो रतिभर्तेव शोभते ।
तन्मातापितरौ तस्य वियोगं नेच्छतः क्षणम्
sa tu yauvanamāpanno nijabhāryāṃ vihāya tām |
paradārarato nityaṃ paranindāparāyaṇaḥ
||4||स तु यौवनमापन्नो निजभार्यां विहाय ताम् ।
परदाररतो नित्यं परनिन्दापरायणः
abhavat pāpaniṣṭhaśca pitṛvākyāvamardanaḥ |
ekadā nagare tasmin veśyā naravimohinī
||5||अभवत् पापनिष्ठश्च पितृवाक्यावमर्दनः ।
एकदा नगरे तस्मिन् वेश्या नरविमोहिनी
āgatā tadgatamanā yaccakte'sau śaṛṇuṣva tat |
svālaṅkārān peṭikāyāṃ niṣkāsyā'sthāpayat balāt
||6||आगता तद्गतमना यच्चक्तेऽसौ शृणुष्व तत् ।
स्वालङ्कारान् पेटिकायां निष्कास्याऽस्थापयत् बलात्
mātāpitroḥ samakṣaṃ ca paścāccauryaṃ punaśca tān |
veśyāyai pratipādyaitāṃścikrīḍa subhṛśaṃ tayā
||7||मातापित्रोः समक्षं च पश्चाच्चौर्यं पुनश्च तान् ।
वेश्यायै प्रतिपाद्यैतांश्चिक्रीड सुभृशं तया
hitvendriyārthān sakalān sugandhadravyasaṃyutaḥ |
tadekaniṣṭhaḥ sañjāto yogī brahmaparo yathā
||8||हित्वेन्द्रियार्थान् सकलान् सुगन्धद्रव्यसंयुतः ।
तदेकनिष्ठः सञ्जातो योगी ब्रह्मपरो यथा
kāmāgni vivhalaścāsīt kṣībo madyabalād yathā |
pitā tu khedasampannaḥ kṣuttṛḍbhyāṃ parivarjitaḥ
||9||कामाग्नि विव्हलश्चासीत् क्षीबो मद्यबलाद् यथा ।
पिता तु खेदसम्पन्नः क्षुत्तृड्भ्यां परिवर्जितः
vilokayāmāsa sutaṃ nagare pratimandiram |
alabdhadarśanastasya śvāsocchvāsaparāyaṇaḥ
||10||विलोकयामास सुतं नगरे प्रतिमन्दिरम् ।
अलब्धदर्शनस्तस्य श्वासोच्छ्वासपरायणः
niśīthe svapriyāṃ prāha budhaḥ putro gataḥ kva nu |
vinā tena vṛthā gehaṃ vinā dīpaṃ yathā niśā
||11||निशीथे स्वप्रियां प्राह बुधः पुत्रो गतः क्व नु ।
विना तेन वृथा गेहं विना दीपं यथा निशा
vinā jalaṃ vṛthā vāpī vināpatyaṃ yathā'balā |
kadā nu darśanaṃ tasya bhavitā prāṇarakṣakam
||12||विना जलं वृथा वापी विनापत्यं यथाऽबला ।
कदा नु दर्शनं तस्य भविता प्राणरक्षकम्
śākinyuvāca
kṣudhā tṛṣā pariśrāntā cintāśokasamanvitā |
tiṣṭhāmi nātha no jāne kva gataḥ priyabālakaḥ
||13||क्षुधा तृषा परिश्रान्ता चिन्ताशोकसमन्विता ।
तिष्ठामि नाथ नो जाने क्व गतः प्रियबालकः
yadi me darśanaṃ tasya syājjīvāmi na cānyathā |
punaścacāla dūrvaḥ sa yaṣṭimādāya muṣṭinā
||14||यदि मे दर्शनं तस्य स्याज्जीवामि न चान्यथा ।
पुनश्चचाल दूर्वः स यष्टिमादाय मुष्टिना
yaṃ yaṃ paśyati mārge'smiṃ staṃ taṃ pṛcchati cātmajam |
yadā śrāntaḥ kṣudhākrāntastadā bhrāntaśca so'bhavat
||15||यं यं पश्यति मार्गेऽस्मिं स्तं तं पृच्छति चात्मजम् ।
यदा श्रान्तः क्षुधाक्रान्तस्तदा भ्रान्तश्च सोऽभवत्
ativṛddho mahābhīmo nāmnā bhīmo'ntyavarṇajaḥ |
sa tena pṛṣṭastanayaṃ tenāpyuktaṃ paraṃ sphuṭam
||16||अतिवृद्धो महाभीमो नाम्ना भीमोऽन्त्यवर्णजः ।
स तेन पृष्टस्तनयं तेनाप्युक्तं परं स्फुटम्
bhīma uvāca
veśyāgṛhe te tanayo budho'sau, budhaḥ sukhaṃ krīḍati kāmasaktaḥ |
kasyātmajo vā jananī pitā vā vṛthaiva khedaṃ kuruṣe dvijendra
||17||वेश्यागृहे ते तनयो बुधोऽसौ, बुधः सुखं क्रीडति कामसक्तः ।
कस्यात्मजो वा जननी पिता वा वृथैव खेदं कुरुषे द्विजेन्द्र
dūrva uvāca
kathaṃ mama suto jāto veśyāyāṃ nirato budhaḥ |
tasyā gṛhaṃ jagāmāśu dṛṣṭvām̐statra taṃ sutam
||18||कथं मम सुतो जातो वेश्यायां निरतो बुधः ।
तस्या गृहं जगामाशु दृष्ट्वाँस्तत्र तं सुतम्
unmattaṃ madirāraktanayanaṃ madavivhalam |
pitā dadhāra taṃ haste ruṣā'śikṣāpayat sutam
||19||उन्मत्तं मदिरारक्तनयनं मदविव्हलम् ।
पिता दधार तं हस्ते रुषाऽशिक्षापयत् सुतम्
tvattaḥ kaṇṭakavṛkṣo'yaṃ pāṣāṇo vā mato'dhikaḥ |
kathaṃ na tyajase prāṇān kiṃ syāttairjīvitaṃ khalu
||20||त्वत्तः कण्टकवृक्षोऽयं पाषाणो वा मतोऽधिकः ।
कथं न त्यजसे प्राणान् किं स्यात्तैर्जीवितं खलु
brahmovāca
pitṛvākyaṃ samākarṇya roṣāviṣṭo budhaḥ sutaḥ |
talaprahāraṃ tuṇḍe'sya dattavān pitureva saḥ
||2||पितृवाक्यं समाकर्ण्य रोषाविष्टो बुधः सुतः ।
तलप्रहारं तुण्डेऽस्य दत्तवान् पितुरेव सः
uktavāna kṛmikīṭādī sādhāraṇamukhe katham |
kṛtavānasi me vighnaṃ krīḍākāle narādhama
||22||उक्तवान कृमिकीटादी साधारणमुखे कथम् ।
कृतवानसि मे विघ्नं क्रीडाकाले नराधम
akasmāt kākasya śakṛt patitaṃ mayi vā katham |
punarlattāprahāreṇa prāṇām̐stasya gṛhītavān
||23||अकस्मात् काकस्य शकृत् पतितं मयि वा कथम् ।
पुनर्लत्ताप्रहारेण प्राणाँस्तस्य गृहीतवान्
pitrā prāṇeṣu tyakteṣu hareśvareti so'vadat |
nananda sa sutaḥ pāde baddhvā taṃ dūrato'kṣipat
||24||पित्रा प्राणेषु त्यक्तेषु हरेश्वरेति सोऽवदत् ।
ननन्द स सुतः पादे बद्ध्वा तं दूरतोऽक्षिपत्
madhu pītvā punā reme veśyayā sa yathecchakam |
prātarjagāma svagṛhaṃ dadarśa jananī ca tam
||25||मधु पीत्वा पुना रेमे वेश्यया स यथेच्छकम् ।
प्रातर्जगाम स्वगृहं ददर्श जननी च तम्
āliliṅga sutaṃ harṣāt snehasnutapayodharā |
babhāṇa kva gataścā'si kva sthitaḥ kiṃ kṛtaṃ tvayā
||26||आलिलिङ्ग सुतं हर्षात् स्नेहस्नुतपयोधरा ।
बभाण क्व गतश्चाऽसि क्व स्थितः किं कृतं त्वया
vada me vistarād vatsa pitā te duḥkhito bhṛśam |
ahaṃ cāpi nirāhārā nirjalā niśi jāgratī
||27||वद मे विस्तराद् वत्स पिता ते दुःखितो भृशम् ।
अहं चापि निराहारा निर्जला निशि जाग्रती
pratīkṣamāṇā vatsa ttvāṃ pitā'nveṣṭuṃ gataścirāt |
gaccha tvaṃ pitaraṃ draṣṭuṃ ityuvāca punaḥpunaḥ
||28||प्रतीक्षमाणा वत्स त्त्वां पिताऽन्वेष्टुं गतश्चिरात् ।
गच्छ त्वं पितरं द्रष्टुं इत्युवाच पुनःपुनः
tayājñaptamiti krodhācchuṣkakāṣṭhena tāṃ sutaḥ |
tāḍayāmāsa śirasi patitā sā dharātale
||29||तयाज्ञप्तमिति क्रोधाच्छुष्ककाष्ठेन तां सुतः ।
ताडयामास शिरसि पतिता सा धरातले
niścetanāṃ parijñāya baddhvā pāśe'kṣipad bahiḥ |
svayaṃ veśyāgṛhaṃ gatvā cikrīḍa bhṛśaharṣitaḥ
||30||निश्चेतनां परिज्ञाय बद्ध्वा पाशेऽक्षिपद् बहिः ।
स्वयं वेश्यागृहं गत्वा चिक्रीड भृशहर्षितः
dadahuste janāḥ santo dampatī svasvakāṣṭhataḥ |
na śāsti rājā daṇḍyaṃ taṃ brāhmaṇatvād dvijādhamam
||31||ददहुस्ते जनाः सन्तो दम्पती स्वस्वकाष्ठतः ।
न शास्ति राजा दण्ड्यं तं ब्राह्मणत्वाद् द्विजाधमम्
punargṛhāgataṃ taṃ tu patnīvākyaṃ śanairjagau |
sāvitryuvāca |
prāṇanātha vadāmyekaṃ tad chṛṇuṣva mahāmate
||32||पुनर्गृहागतं तं तु पत्नीवाक्यं शनैर्जगौ ।
सावित्र्युवाच ।
प्राणनाथ वदाम्येकं तद् छृणुष्व महामते
atikhyāte'tivimale varṇe janma bhavādṛśām |
ācāraścānyathā duṣṭastyaktavyaḥ sa vivekataḥ
||33||अतिख्यातेऽतिविमले वर्णे जन्म भवादृशाम् ।
आचारश्चान्यथा दुष्टस्त्यक्तव्यः स विवेकतः
iha loke tu tatkāryaṃ yena saukhyaṃ pare bhavet |
pūrva vayasi tatkāryaṃ yena śaṃ vārdhake bhavet
||34||इह लोके तु तत्कार्यं येन सौख्यं परे भवेत् ।
पूर्व वयसि तत्कार्यं येन शं वार्धके भवेत्
aṣṭamāseṣu tatkuryād yena varṣāsu śaṃ bhavet |
divase karma tatkāryaṃ yena rātrau sukhaṃ bhavet
||35||अष्टमासेषु तत्कुर्याद् येन वर्षासु शं भवेत् ।
दिवसे कर्म तत्कार्यं येन रात्रौ सुखं भवेत्
pituḥ priyatvād rājā'pi brāhmaṇatvāt kṣamatyasau |
sarvāvayavasampūrṇā sundarīmanusāriṇīm
||36||पितुः प्रियत्वाद् राजाऽपि ब्राह्मणत्वात् क्षमत्यसौ ।
सर्वावयवसम्पूर्णा सुन्दरीमनुसारिणीम्
tyakvā māṃ dharmapatnīṃ tvaṃ veśyāyāṃ nirataḥ katham |
loko nindati sarvatra bhayāttvāṃ na vadatyasau
||37||त्यक्वा मां धर्मपत्नीं त्वं वेश्यायां निरतः कथम् ।
लोको निन्दति सर्वत्र भयात्त्वां न वदत्यसौ
sa māṃ janaḥ pratibrūte patiste kīdṛśaḥ śubhe |
lajjayā'dhomukhī prāṇāṃstyaktumīhe tadaiva ca
||38||स मां जनः प्रतिब्रूते पतिस्ते कीदृशः शुभे ।
लज्जयाऽधोमुखी प्राणांस्त्यक्तुमीहे तदैव च
yatheṣṭaṃ cenmayā sārddhaṃ ramase'harniśaṃ pate |
na ko'pi kiñcid brūyāt tvāṃ doṣo vā na bhavenmahān
||39||यथेष्टं चेन्मया सार्द्धं रमसेऽहर्निशं पते ।
न कोऽपि किञ्चिद् ब्रूयात् त्वां दोषो वा न भवेन्महान्
hitaṃ cetkurū madvākyaṃ tyaktvā tāṃ svavivekataḥ |
ajñānād vā pramādād vā kṛtaṃ karma tyajed budhaḥ
||40||हितं चेत्कुरू मद्वाक्यं त्यक्त्वा तां स्वविवेकतः ।
अज्ञानाद् वा प्रमादाद् वा कृतं कर्म त्यजेद् बुधः
idaṃ kṛtaṃ mamaiva syādiṣṭaṃ naiva kṛtaṃ yadi |
aniṣṭaṃ sarvathā me syāt tanna kāryaṃ viniścayāt
||41||इदं कृतं ममैव स्यादिष्टं नैव कृतं यदि ।
अनिष्टं सर्वथा मे स्यात् तन्न कार्यं विनिश्चयात्
anyathā kurvataḥ puṃsa ihaloko na vā paraḥ |
iti striyā vākyabāṇairbudho viddho hi marmasu
||42||अन्यथा कुर्वतः पुंस इहलोको न वा परः ।
इति स्त्रिया वाक्यबाणैर्बुधो विद्धो हि मर्मसु
roṣāviṣṭo mahākrūro jagāda prajvalanniva |
budha uvāca |
nirlajje niṣṭhure prauḍhe duṣṭe ruṣṭe mayi sphuṭam
||43||रोषाविष्टो महाक्रूरो जगाद प्रज्वलन्निव ।
बुध उवाच ।
निर्लज्जे निष्ठुरे प्रौढे दुष्टे रुष्टे मयि स्फुटम्
gamiṣyasi gatiṃ tāṃ tvaṃ yathā tau pitarau gatau |
sāvitryuvāca |
yena pitrorna maryādā śikṣitrośca svatantrayoḥ
||44||गमिष्यसि गतिं तां त्वं यथा तौ पितरौ गतौ ।
सावित्र्युवाच ।
येन पित्रोर्न मर्यादा शिक्षित्रोश्च स्वतन्त्रयोः
rakṣitā tadviparītāṃ sa māṃ trātā kathaṃ bhavet |
bhartṛhastānmṛtiḥ śreyaḥ paratreha ca satstriyāḥ
||45||रक्षिता तद्विपरीतां स मां त्राता कथं भवेत् ।
भर्तृहस्तान्मृतिः श्रेयः परत्रेह च सत्स्त्रियाः
brahmovāca
evaṃ bruvantyāṃ patnyāṃ sa dhammillaṃ sahasā'grahīt |
kāṣṭhairloṣṭhairmuṣṭibhiśca pāṣāṇaistāmatāḍayat
||46||एवं ब्रुवन्त्यां पत्न्यां स धम्मिल्लं सहसाऽग्रहीत् ।
काष्ठैर्लोष्ठैर्मुष्टिभिश्च पाषाणैस्तामताडयत्
sā rāmaṃ bhartṛrūpeṇa saṃsmāra pūrvapuṇyataḥ |
prāṇāṃstatyāja sahasā bhinnā marmasu tena ha
||47||सा रामं भर्तृरूपेण संस्मार पूर्वपुण्यतः ।
प्राणांस्तत्याज सहसा भिन्ना मर्मसु तेन ह
svargaṃ gatvā divyadehā bubhuje paramaṃ sukham |
ākṛṣya caraṇe tāṃ sa cikṣepa dūrato niśi
||48||स्वर्गं गत्वा दिव्यदेहा बुभुजे परमं सुखम् ।
आकृष्य चरणे तां स चिक्षेप दूरतो निशि
niraṅkuśo harṣayuto reme veśyāsamanvitaḥ |
tvadarthaṃ nāśitāḥ sarve budhastāmiti so'bravīt
||49||निरङ्कुशो हर्षयुतो रेमे वेश्यासमन्वितः ।
त्वदर्थं नाशिताः सर्वे बुधस्तामिति सोऽब्रवीत्
tato bahugate kāle budho'gāt kālabhergṛham |
tasmin snātuṃ gate duṣṭo bhāryāṃ tasyā'grahīt kace
||50||ततो बहुगते काले बुधोऽगात् कालभेर्गृहम् ।
तस्मिन् स्नातुं गते दुष्टो भार्यां तस्याऽग्रहीत् कचे
atyantaṃ sundaratarāmāliliṅga cucumba ca |
niḥśaṅkaṃ śayane nītvā marmada kucamaṇḍalīm
||51||अत्यन्तं सुन्दरतरामालिलिङ्ग चुचुम्ब च ।
निःशङ्कं शयने नीत्वा मर्मद कुचमण्डलीम्
reme yā yatheṣṭaṃ sa tataḥ sā taṃ śaśāpa ha |
sulabhovāca |
kathaṃ nāma kṛtaṃ duṣṭaṃ pitṛbhyāṃ sulabheti me
||52||रेमे या यथेष्टं स ततः सा तं शशाप ह ।
सुलभोवाच ।
कथं नाम कृतं दुष्टं पितृभ्यां सुलभेति मे
ahaṃ te sulabhā jātā duṣṭabuddhe narādhama |
snātuṃ gate bhartari me kālabhau munipuṅgave
||53||अहं ते सुलभा जाता दुष्टबुद्धे नराधम ।
स्नातुं गते भर्तरि मे कालभौ मुनिपुङ्गवे
balātkāro mayi kṛto duṣṭaḥ kuṣṭhī bhaviṣyasi |
janmāntare te nāmāpi na gṛhṇīyājjanaḥ kvacit
||54||बलात्कारो मयि कृतो दुष्टः कुष्ठी भविष्यसि ।
जन्मान्तरे ते नामापि न गृह्णीयाज्जनः क्वचित्
brahmovāca
tato bhito yayau veśyāgṛhameva budhaḥ punaḥ |
ramete tayā surāṃ pītvā na kiñcidapi cintayan
||55||ततो भितो ययौ वेश्यागृहमेव बुधः पुनः ।
रमेते तया सुरां पीत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयन्
evaṃ duṣṭāni karmāṇi vaktavyāni kathaṃ mayā |
puṇyakṣayo bhavettasya paradoṣaṃ ya īrayet
||56||एवं दुष्टानि कर्माणि वक्तव्यानि कथं मया ।
पुण्यक्षयो भवेत्तस्य परदोषं य ईरयेत्
sa kālānnidhanaṃ prāpto dūtairnīto yamālayam |
yamenoktaṃ kimānīto nīyatāṃ narakeṣvayam
||57||स कालान्निधनं प्राप्तो दूतैर्नीतो यमालयम् ।
यमेनोक्तं किमानीतो नीयतां नरकेष्वयम्
yamavākyaṃ samākarṇya dūtā ninyustadaiva tam |
cikṣipurnarake tāvad yāvadābhūtasamplavam
||58||यमवाक्यं समाकर्ण्य दूता निन्युस्तदैव तम् ।
चिक्षिपुर्नरके तावद् यावदाभूतसम्प्लवम्
bhuktabhogaḥ sa vaiśyasya gṛhe janma samāptavāna |
ṛṣipatnyāḥ sa śāpena kuṣṭhī jāto bhṛśaṃ tadā
||59||भुक्तभोगः स वैश्यस्य गृहे जन्म समाप्तवान ।
ऋषिपत्न्याः स शापेन कुष्ठी जातो भृशं तदा
pitṛhā mātṛhā strīhā madyapī gurūtalpagaḥ |
tasya saṃsparśanādeva sacailaṃ snānamācaret
||60||पितृहा मातृहा स्त्रीहा मद्यपी गुरूतल्पगः ।
तस्य संस्पर्शनादेव सचैलं स्नानमाचरेत्
nāmāpyetasya na grāhayaṃ mahādoṣakaraṃ yataḥ |
etādṛśo'yaṃ duṣṭātmā yadā tyakta itastadā
||61||नामाप्येतस्य न ग्राहयं महादोषकरं यतः ।
एतादृशोऽयं दुष्टात्मा यदा त्यक्त इतस्तदा
vimānaṃ yāsyate cordhvaṃ nūnaṃ nāstyatra saṃśayaḥ
||62||विमानं यास्यते चोर्ध्वं नूनं नास्त्यत्र संशयः
brahmovāca
śrutvetthaṃ vacanaṃ teṣāṃ dūtānāṃ bhṛśakampitaḥ
||63||श्रुत्वेत्थं वचनं तेषां दूतानां भृशकम्पितः
śūrasena uvācaitānna mayā'jñāyi duṣkṛtam |
punarutthāya rājā'sau praṇanāma bhṛśāturaḥ
||64||शूरसेन उवाचैतान्न मयाऽज्ञायि दुष्कृतम् ।
पुनरुत्थाय राजाऽसौ प्रणनाम भृशातुरः
prāha tān devadūtān sa kṛpāṃ kṛtvā vadantu me |
upāyamasya duṣṭasya sarvadoṣāpanuttaye
||65||प्राह तान् देवदूतान् स कृपां कृत्वा वदन्तु मे ।
उपायमस्य दुष्टस्य सर्वदोषापनुत्तये
dūtā ūcuḥ
uttiṣṭhottiṣṭha nṛpate brūmo doṣāpanuttaye |
upāyaṃ rājaśārdūla śaṛṇuṣvaikamanā bhava
||66||उत्तिष्ठोत्तिष्ठ नृपते ब्रूमो दोषापनुत्तये ।
उपायं राजशार्दूल शृणुष्वैकमना भव
gaṇeśasya bhavennāma yat khyātaṃ caturakṣaram |
japa tat karṇarandhre'sya sarvadoṣakṣayo bhavet
||67||गणेशस्य भवेन्नाम यत् ख्यातं चतुरक्षरम् ।
जप तत् कर्णरन्ध्रेऽस्य सर्वदोषक्षयो भवेत्
udaye dinanāthasya yathā sarvatamaḥ kṣayaḥ |
nānyopāye'dhikāro'sya yato nāmaiva japyatām
||68||उदये दिननाथस्य यथा सर्वतमः क्षयः ।
नान्योपायेऽधिकारोऽस्य यतो नामैव जप्यताम्
brahmovāca
śūraseno dūtavākyājjayapūrvaṃ jajāpa ha |
trivāraṃ vaiśyakarṇe tu nāma yaccaturakṣaram
||69||शूरसेनो दूतवाक्याज्जयपूर्वं जजाप ह ।
त्रिवारं वैश्यकर्णे तु नाम यच्चतुरक्षरम्
gajānaneti śrutvaiva divyadeho'bhavacca saḥ |
bhāsayam̐stejasā sarvamaruṇo bhuvanaṃ yathā
||70||गजाननेति श्रुत्वैव दिव्यदेहोऽभवच्च सः ।
भासयँस्तेजसा सर्वमरुणो भुवनं यथा
sarvapāpakṣaye jāte nāmaśravaṇamātrataḥ |
dīpayan sarva digdeśān vimānaṃ cādhyarohata
||71||सर्वपापक्षये जाते नामश्रवणमात्रतः ।
दीपयन् सर्व दिग्देशान् विमानं चाध्यरोहत
tadvimānaṃ kṣaṇād dūtaiḥ sarvalokasamanvitam |
nītaṃ vaināyakaṃ dhāma vighnarājasya śāsanāt
||72||तद्विमानं क्षणाद् दूतैः सर्वलोकसमन्वितम् ।
नीतं वैनायकं धाम विघ्नराजस्य शासनात्
iti sarvaṃ samākhyātaṃ yad yatpṛṣṭaṃ tvayā'nagha
||73||इति सर्वं समाख्यातं यद् यत्पृष्टं त्वयाऽनघ
mahāpuṇyaṃ ca saṅkaṣṭa caturthīvratamuttamam |
dharmyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ śravaṇāt sarva siddhidam
||74||महापुण्यं च सङ्कष्ट चतुर्थीव्रतमुत्तमम् ।
धर्म्यं यशस्यमायुष्यं श्रवणात् सर्व सिद्धिदम्
sarvapīḍāpraśamanaṃ sarvavighna vināśanam |
dūrvānāmaprabhāvaśca kimanyacchrotumicchasi
||75||सर्वपीडाप्रशमनं सर्वविघ्न विनाशनम् ।
दूर्वानामप्रभावश्च किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
iti śrīgaṇeśapurāṇe upāsanākhaṇḍe saṅkaṣṭacaturthīmāhātmyakathanaṃ nāma ṣaṭsaptatitamo'dhyāyaḥ || 76 ||