mantrakathanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ
bhṛguruvāca
jagādabhūyaścaturānanastamevaṃ kṛtapraśnavivakṣayā'tha |
krameṇa sarvaṃ kathayāmi te'haṃ gaṇeśamantrān bahudhā vicārya
||1||जगादभूयश्चतुराननस्तमेवं कृतप्रश्नविवक्षयाऽथ ।
क्रमेण सर्वं कथयामि तेऽहं गणेशमन्त्रान् बहुधा विचार्य
brahmovāca
anantā hi mune mantrā gaṇeśasya mahātmanaḥ |
upāsanaṃ vadiṣyāmi śīghraṃ siddhikarasya te
||2||अनन्ता हि मुने मन्त्रा गणेशस्य महात्मनः ।
उपासनं वदिष्यामि शीघ्रं सिद्धिकरस्य ते
saptakoṭimahāmantrā gaṇeśasyāgame sthitāḥ |
tadrahasyaṃ śivo veda kiñcit kiñcidahaṃ mune
||3||सप्तकोटिमहामन्त्रा गणेशस्यागमे स्थिताः ।
तद्रहस्यं शिवो वेद किञ्चित् किञ्चिदहं मुने
ṣaḍakṣaraikākṣarayoḥ śreṣṭhatvaṃ teṣu vidyate |
yayoḥ smaraṇamātreṇa sarvasiddhiḥ kare bhavet
||4||षडक्षरैकाक्षरयोः श्रेष्ठत्वं तेषु विद्यते ।
ययोः स्मरणमात्रेण सर्वसिद्धिः करे भवेत्
jīvanamuktā bhavantyeva yadupāsanayā mune |
ta eva dhanyāste pūjyāste namasyāḥ surairapi
||5||जीवनमुक्ता भवन्त्येव यदुपासनया मुने ।
त एव धन्यास्ते पूज्यास्ते नमस्याः सुरैरपि
yadupāsanayā dāsyaṃ yeṣāṃ kurvanti siddhayaḥ |
icchāvihārāḥ sarvajñā nānārūpā bhavanti te
||6||यदुपासनया दास्यं येषां कुर्वन्ति सिद्धयः ।
इच्छाविहाराः सर्वज्ञा नानारूपा भवन्ति ते
ye kurvanti gaṇeśasya bhaktiṃ bhāvasamanvitāḥ |
na yeṣāṃ bhaktileśo'pi teṣāṃ janma nirarthakam
||7||ये कुर्वन्ति गणेशस्य भक्तिं भावसमन्विताः ।
न येषां भक्तिलेशोऽपि तेषां जन्म निरर्थकम्
nālokayanmukhaṃ teṣāṃ vimukhā ye gajānane |
teṣāṃ darśanamātreṇa vighnāni syuḥ pade pade
||8||नालोकयन्मुखं तेषां विमुखा ये गजानने ।
तेषां दर्शनमात्रेण विघ्नानि स्युः पदे पदे
vighnānyupaśamaṃ yānti tadupāsakadarśanāt |
namasyanti ca bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca
||9||विघ्नान्युपशमं यान्ति तदुपासकदर्शनात् ।
नमस्यन्ति च भूतानि स्थावराणि चराणि च
ataste'haṃ pravakṣyāmi mantramekākṣaraṃ śubham |
tadanuṣṭhānamātreṇa vāñchitaṃ samavāpsyasi
||10||अतस्तेऽहं प्रवक्ष्यामि मन्त्रमेकाक्षरं शुभम् ।
तदनुष्ठानमात्रेण वाञ्छितं समवाप्स्यसि
anuṣṭhānaṃ pravakṣyāmi yathoktaṃ śambhunā mama |
snānaṃ kṛtvā dhautavastre paridhāya śucirnaraḥ
||11||अनुष्ठानं प्रवक्ष्यामि यथोक्तं शम्भुना मम ।
स्नानं कृत्वा धौतवस्त्रे परिधाय शुचिर्नरः
cailājinaṃ kuśaiḥ kṛtvā svāsanaṃ sādhakaḥ sudhīḥ |
tasmin sthitvā bhūtaśuddhiṃ prāṇānāṃ sthāpanaṃ tathā
||12||चैलाजिनं कुशैः कृत्वा स्वासनं साधकः सुधीः ।
तस्मिन् स्थित्वा भूतशुद्धिं प्राणानां स्थापनं तथा
antarbahirmātṛkāṇāṃ nyāsaṃ kṛtvā tvatandritaḥ |
prāṇāyāmaṃ tataḥ kṛtvā mūlamantraṃ japan hṛdi
||13||अन्तर्बहिर्मातृकाणां न्यासं कृत्वा त्वतन्द्रितः ।
प्राणायामं ततः कृत्वा मूलमन्त्रं जपन् हृदि
mantrasandhyāmupāsīta āgamoktāṃ yathāvidhi |
āpādamastakaṃ devaṃ dhyātvā niścalacetasā
||14||मन्त्रसन्ध्यामुपासीत आगमोक्तां यथाविधि ।
आपादमस्तकं देवं ध्यात्वा निश्चलचेतसा
mānasairūpacāraistaṃ pūjayet susamāhitaḥ |
tato japedyathāśakti puraścaraṇamārgataḥ
||15||मानसैरूपचारैस्तं पूजयेत् सुसमाहितः ।
ततो जपेद्यथाशक्ति पुरश्चरणमार्गतः
anukūlo bhavedyāvad varaṃ dātuṃ gajānanaḥ |
svarūpaṃ darśayedyāvattāvajjapaparo bhavet
||16||अनुकूलो भवेद्यावद् वरं दातुं गजाननः ।
स्वरूपं दर्शयेद्यावत्तावज्जपपरो भवेत्
bhṛguruvāca
evamuktvā muniṃ brahmā vilokya śubhavāsaram |
ekākṣaraṃ mantrarājamekārṇaṃ gaṇapasya ca
||17||एवमुक्त्वा मुनिं ब्रह्मा विलोक्य शुभवासरम् ।
एकाक्षरं मन्त्रराजमेकार्णं गणपस्य च
aśikṣayat tadā sarvaṃ sambhrāntaṃ munisattamam |
brahmovāca |
sūryakoṭipratīkāśaṃ varaṃ dātuṃ samāgatam
||18||अशिक्षयत् तदा सर्वं सम्भ्रान्तं मुनिसत्तमम् ।
ब्रह्मोवाच ।
सूर्यकोटिप्रतीकाशं वरं दातुं समागतम्
yadā drakṣyasi taṃ devaṃ tadā cittaṃ sthirīkuru |
mamaiva hṛdaye nityaṃ sthiro bhava gajānana
||19||यदा द्रक्ष्यसि तं देवं तदा चित्तं स्थिरीकुरु ।
ममैव हृदये नित्यं स्थिरो भव गजानन
vṛṇīṣveti varaṃ tasmāt sa te dāsyatyasaṃśayam |
hṛdi sthite tatra deve divyaṃ jñānamavāpsyasi
||20||वृणीष्वेति वरं तस्मात् स ते दास्यत्यसंशयम् ।
हृदि स्थिते तत्र देवे दिव्यं ज्ञानमवाप्स्यसि
bhūtaṃ bhāvi bhavaccaiva jñāsyasi tvamaśeṣataḥ |
hitvā bhrāntiṃ dṛḍhāṃ vatsa nānāgranthān kariṣyasi
||21||भूतं भावि भवच्चैव ज्ञास्यसि त्वमशेषतः ।
हित्वा भ्रान्तिं दृढां वत्स नानाग्रन्थान् करिष्यसि
vyāsa uvāca
gatā bhrāntirmama pitarupadeśa kṛte tvayā |
anuṣṭhānaṃ kariṣyāmi pitāmaha tavājñayā
||22||गता भ्रान्तिर्मम पितरुपदेश कृते त्वया ।
अनुष्ठानं करिष्यामि पितामह तवाज्ञया
brahmovāca
ekānte nirjane deśe vyagratāhetuvarjite |
anuṣṭhānaṃ kurū vibho gajānanamanusmaran
||23||एकान्ते निर्जने देशे व्यग्रताहेतुवर्जिते ।
अनुष्ठानं कुरू विभो गजाननमनुस्मरन्
nāstike nindake krūre'nācāre ca khale śaṭhe |
na vaktavyo mantrarājastādṛśe śaraṇāgate
||24||नास्तिके निन्दके क्रूरेऽनाचारे च खले शठे ।
न वक्तव्यो मन्त्रराजस्तादृशे शरणागते
dṛḍhabhaktau śraddadhāne vinīte vedavādini |
sākāṅkṣe niranukrośe śāstrajñe ca prakāśaya
||25||दृढभक्तौ श्रद्दधाने विनीते वेदवादिनि ।
साकाङ्क्षे निरनुक्रोशे शास्त्रज्ञे च प्रकाशय
prāpayatyeva narakān daśapūrvān daśāparān |
mantrarājastu vaktāramaprakāśye prakāśitaḥ
||26||प्रापयत्येव नरकान् दशपूर्वान् दशापरान् ।
मन्त्रराजस्तु वक्तारमप्रकाश्ये प्रकाशितः
yo japed bhaktipūrvaṃ tu sa labhedīpsitaṃ phalam |
putrapautrasamāyukto dhanadhānyasamanvitaḥ
||27||यो जपेद् भक्तिपूर्वं तु स लभेदीप्सितं फलम् ।
पुत्रपौत्रसमायुक्तो धनधान्यसमन्वितः
ekadantaprabhāveṇa labdhvā jñānaṃ sunirmalam |
iha bhuktvā'khilān bhogānante mokṣamavāpnuyāt
||28||एकदन्तप्रभावेण लब्ध्वा ज्ञानं सुनिर्मलम् ।
इह भुक्त्वाऽखिलान् भोगानन्ते मोक्षमवाप्नुयात्
iti śrīgaṇeśapurāṇe upāsanākhaṇḍe mantrakathanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ || 11 ||