vasudevo mahābhāgaḥ kathaṃ putramavāptavān
ṛṣaya ūcuḥ
vasudevo mahābhāgaḥ kathaṃ putramavāptavān |
prasenaḥ kutra kṛṣṇena bhramatā'nveṣitaḥ katham
||1||वसुदेवो महाभागः कथं पुत्रमवाप्तवान् ।
प्रसेनः कुत्र कृष्णेन भ्रमताऽन्वेषितः कथम्
vidhinā kena kasmācca devībhāgavataṃ śrutam |
vasudevena sumate vada sūta kathāmimām
||2||विधिना केन कस्माच्च देवीभागवतं श्रुतम् ।
वसुदेवेन सुमते वद सूत कथामिमाम्
sūta uvāca
satrājidbhojavaṃśīyo dvāravatyāṃ sukhaṃ vasan |
sūryasyārādhane yukto bhaktaśca paramaḥ sakhā
||3||सत्राजिद्भोजवंशीयो द्वारवत्यां सुखं वसन् ।
सूर्यस्याराधने युक्तो भक्तश्च परमः सखा
atha kālena kiyatā prasannaḥ savitā'bhavat |
svalokaṃ darśayāmāsa tadbhaktyā praṇayena ca
||4||अथ कालेन कियता प्रसन्नः सविताऽभवत् ।
स्वलोकं दर्शयामास तद्भक्त्या प्रणयेन च
tasmai pratītasya bhagavānsyamaṃtakamaṇiṃ dadau |
sa taṃ bibhranmaṇiṃ kaṇṭhe dvārakāmājagāma ha
||5||तस्मै प्रतीतस्य भगवान्स्यमंतकमणिं ददौ ।
स तं बिभ्रन्मणिं कण्ठे द्वारकामाजगाम ह
dṛṣṭvā taṃ tejasā bhrāntā matvādityaṃ puraukasaḥ |
kṛṣṇamūcūḥ samabhyetya sudharmāyāmavasthitam
||6||दृष्ट्वा तं तेजसा भ्रान्ता मत्वादित्यं पुरौकसः ।
कृष्णमूचूः समभ्येत्य सुधर्मायामवस्थितम्
eṣa āyāti savitā didṛkṣustvāṃ jagatpate |
śrutvā kṛṣṇastu tadvācaṃ prahasyovāca saṃsadi
||7||एष आयाति सविता दिदृक्षुस्त्वां जगत्पते ।
श्रुत्वा कृष्णस्तु तद्वाचं प्रहस्योवाच संसदि
savitā naiṣa bho bālāḥ satrājinmaṇinā jvalan |
syamantakena cāyāti bhāsvaddattena bhāsvatā
||8||सविता नैष भो बालाः सत्राजिन्मणिना ज्वलन् ।
स्यमन्तकेन चायाति भास्वद्दत्तेन भास्वता
atha viprānsamāhūya svastivācanapūrvakam |
prāveśayatsamabhyarcya satrājitsvagṛhe maṇim
||9||अथ विप्रान्समाहूय स्वस्तिवाचनपूर्वकम् ।
प्रावेशयत्समभ्यर्च्य सत्राजित्स्वगृहे मणिम्
na tatra mārī durbhikṣaṃ nopasargabhayaṃ kvacit |
yatrāste sa maṇirnityamaṣṭabhāra suvarṇadaḥ
||10||न तत्र मारी दुर्भिक्षं नोपसर्गभयं क्वचित् ।
यत्रास्ते स मणिर्नित्यमष्टभार सुवर्णदः
atha satrājito bhrātā praseno nāma karhicit |
kaṇṭhe baddhvā maṇiṃ sadyo hayamāruhya saiṃdhavam
||11||अथ सत्राजितो भ्राता प्रसेनो नाम कर्हिचित् ।
कण्ठे बद्ध्वा मणिं सद्यो हयमारुह्य सैंधवम्
mṛgayārthaṃ vanaṃ yātastamadrākṣīnmṛgādhipaḥ |
prasenaṃ sahayaṃ hatvā siṃho jagrāha taṃ maṇim
||12||मृगयार्थं वनं यातस्तमद्राक्षीन्मृगाधिपः ।
प्रसेनं सहयं हत्वा सिंहो जग्राह तं मणिम्
jāmbavānṛkṣarājo'tha dṛṣṭvā maṇidharaṃ harim |
hatvā ca taṃ biladvāri maṇiṃ jagrāha vīryavān
||13||जाम्बवानृक्षराजोऽथ दृष्ट्वा मणिधरं हरिम् ।
हत्वा च तं बिलद्वारि मणिं जग्राह वीर्यवान्
sa taṃ maṇiṃ svaputrāya krīḍanārthamadātprabhuḥ |
atha cikrīḍa bālo'pi maṇiṃ saṃprāpya bhāsvaram
||14||स तं मणिं स्वपुत्राय क्रीडनार्थमदात्प्रभुः ।
अथ चिक्रीड बालोऽपि मणिं संप्राप्य भास्वरम्
prasene'nāgate cātha satrājitparyatapyata |
na jāne kena nihataḥ praseno maṇimicchatā
||15||प्रसेनेऽनागते चाथ सत्राजित्पर्यतप्यत ।
न जाने केन निहतः प्रसेनो मणिमिच्छता
atha lokamukhodgīrṇā kiṃvadantī pure'bhavat |
kṛṣṇena nihato nūnaṃ praseno maṇilipsunā
||16||अथ लोकमुखोद्गीर्णा किंवदन्ती पुरेऽभवत् ।
कृष्णेन निहतो नूनं प्रसेनो मणिलिप्सुना
sa taṃ śuśrāva kṛṣṇopi duryaśo liptamātmani |
mārṣṭuṃ tattasya padavīṃ puraukobhiḥ sahāgamat
||17||स तं शुश्राव कृष्णोपि दुर्यशो लिप्तमात्मनि ।
मार्ष्टुं तत्तस्य पदवीं पुरौकोभिः सहागमत्
gatvā sa vipine'paśyatprasenaṃ hariṇā hatam |
yayau mṛgendramanviṣyannasṛgbiṃdvaṃkitādhvanā
||18||गत्वा स विपिनेऽपश्यत्प्रसेनं हरिणा हतम् ।
ययौ मृगेन्द्रमन्विष्यन्नसृग्बिंद्वंकिताध्वना
atha kṛṣṇo hataṃ siṃhaṃ biladvāri vilokya ca |
uvāca bhagavānvācaṃ kṛpayā puravāsinaḥ
||19||अथ कृष्णो हतं सिंहं बिलद्वारि विलोक्य च ।
उवाच भगवान्वाचं कृपया पुरवासिनः
tiṣṭhadhvaṃ yūyamatraiva yāvadāgamanaṃ mama |
praviśāmi bilaṃ tvetanmaṇihārakalabdhaye
||20||तिष्ठध्वं यूयमत्रैव यावदागमनं मम ।
प्रविशामि बिलं त्वेतन्मणिहारकलब्धये
tathetyuktvā tu te tasthustatraiva dvārakaukasaḥ |
jagāmāṃtarbilaṃ kṛṣṇo yatra jāmbavato gṛham
||21||तथेत्युक्त्वा तु ते तस्थुस्तत्रैव द्वारकौकसः ।
जगामांतर्बिलं कृष्णो यत्र जाम्बवतो गृहम्
ṛkṣarājasutaṃ dṛṣṭvā kṛṣṇo maṇidharaṃ tadā |
hartumaicchanmaṇiṃ tāvaddhātrī cukrośa bhītavat
||22||ऋक्षराजसुतं दृष्ट्वा कृष्णो मणिधरं तदा ।
हर्तुमैच्छन्मणिं तावद्धात्री चुक्रोश भीतवत्
śrutvā dhātrīravaṃ sadyaḥ samāgatyarthakṣarāṭ tadā |
yuyudhe svāminā sākamaviśrāmamaharniśam
||23||श्रुत्वा धात्रीरवं सद्यः समागत्यर्थक्षराट् तदा ।
युयुधे स्वामिना साकमविश्राममहर्निशम्
evaṃ trinavarātraṃ tu mahadyuddhamabhūttayoḥ |
kṛṣṇāgamapratīkṣāste tasthurdvāri puraukasaḥ
||24||एवं त्रिनवरात्रं तु महद्युद्धमभूत्तयोः ।
कृष्णागमप्रतीक्षास्ते तस्थुर्द्वारि पुरौकसः
dvādaśāhaṃ tato bhītyā pratijagmurnijālayam |
tatra te kathayāmāsurvṛttāṃtaṃ sarvamāditaḥ
||25||द्वादशाहं ततो भीत्या प्रतिजग्मुर्निजालयम् ।
तत्र ते कथयामासुर्वृत्तांतं सर्वमादितः
satrājitaṃ śapaṃtaste sarve śokākulā bhṛśam |
vāsudevo mahābhāgaḥ śrutvā putrasya tāṃ kathām
||26||सत्राजितं शपंतस्ते सर्वे शोकाकुला भृशम् ।
वासुदेवो महाभागः श्रुत्वा पुत्रस्य तां कथाम्
mumoha saparīvārastadā paramayā śucā |
cintayāmāsa bahudhā kathaṃ śreyo bhavenmama
||27||मुमोह सपरीवारस्तदा परमया शुचा ।
चिन्तयामास बहुधा कथं श्रेयो भवेन्मम
athājagāma bhagavāndevarṣirbrahmalokataḥ |
utthāya taṃ praṇamyāsau vasudevo'bhyapūjayat
||28||अथाजगाम भगवान्देवर्षिर्ब्रह्मलोकतः ।
उत्थाय तं प्रणम्यासौ वसुदेवोऽभ्यपूजयत्
nārado'nāmayaṃ pṛṣṭvā vāsudevaṃ mahāmatim |
prapaccha ca yaduśreṣṭhaṃ kiṃ citayasi tadvada
||29||नारदोऽनामयं पृष्ट्वा वासुदेवं महामतिम् ।
प्रपच्छ च यदुश्रेष्ठं किं चितयसि तद्वद
vasudeva uvāca
putro me'tipriyaḥ kṛṣṇaḥ prasenānveṣaṇāya tu |
pauraiḥ sākaṃ vanaṃ gatvā nihataṃ taṃ tadaikṣata
||30||पुत्रो मेऽतिप्रियः कृष्णः प्रसेनान्वेषणाय तु ।
पौरैः साकं वनं गत्वा निहतं तं तदैक्षत
prasenaghātakaṃ dṛṣṭvā biladvāre mṛtaṃ harim |
dvāri paurānadhiṣṭhāya bilāṃtargatavānsvayam
||31||प्रसेनघातकं दृष्ट्वा बिलद्वारे मृतं हरिम् ।
द्वारि पौरानधिष्ठाय बिलांतर्गतवान्स्वयम्
bahavo divasā yātā nāyātyadyāpi me sutaḥ |
ataḥ śocāmi tad brūhi yena lapsye sutaṃ mune
||32||बहवो दिवसा याता नायात्यद्यापि मे सुतः ।
अतः शोचामि तद् ब्रूहि येन लप्स्ये सुतं मुने
nārada uvāca
putraprāptyai yaduśreṣṭha devīmārādhayāṃbikām |
tasyā ārādhanenaiva sadyaḥ śreyo hyavāpsyasi
||33||पुत्रप्राप्त्यै यदुश्रेष्ठ देवीमाराधयांबिकाम् ।
तस्या आराधनेनैव सद्यः श्रेयो ह्यवाप्स्यसि
vasudeva uvāca
bhagavankā hi sā devī kiṃprabhāvā maheśvarī |
kathamārādhanaṃ tasyā devarṣe kṛpayā vada
||34||भगवन्का हि सा देवी किंप्रभावा महेश्वरी ।
कथमाराधनं तस्या देवर्षे कृपया वद
nārada uvāca
vasudeva mahābhāga śṛṇu saṃkṣepato mama |
devyā māhātmyamatulaṃ ko vaktuṃ vistarātkṣamaḥ
||35||वसुदेव महाभाग शृणु संक्षेपतो मम ।
देव्या माहात्म्यमतुलं को वक्तुं विस्तरात्क्षमः
yā sā bhagavatī nityā saccidānandarūpiṇī |
parātparatarā devī yayā vyāptamidaṃ jagat
||36||या सा भगवती नित्या सच्चिदानन्दरूपिणी ।
परात्परतरा देवी यया व्याप्तमिदं जगत्
yadārādhanato brahmā sṛjatīdaṃ carācaram |
yāṃ ca stutvā vinirmukto madhukaiṭabhajādbhayāt
||37||यदाराधनतो ब्रह्मा सृजतीदं चराचरम् ।
यां च स्तुत्वा विनिर्मुक्तो मधुकैटभजाद्भयात्
viṣṇuryatkṛpayā viśvaṃ bibharti bhagavānidam |
rudraḥ saṃharate yasyāḥ kṛpāpāṃganirīkṣaṇāt
||38||विष्णुर्यत्कृपया विश्वं बिभर्ति भगवानिदम् ।
रुद्रः संहरते यस्याः कृपापांगनिरीक्षणात्
saṃtārabaṃdhaheturyā saiva muktipradāyinī |
sā vidyā paramā devī saiva sarveśvareśvarī
||39||संतारबंधहेतुर्या सैव मुक्तिप्रदायिनी ।
सा विद्या परमा देवी सैव सर्वेश्वरेश्वरी
navarātravidhānena sampūjya jagadaṃbikām |
navāhobhiḥ purāṇaṃ ca devyā bhāgavataṃ śṛṇu
||40||नवरात्रविधानेन सम्पूज्य जगदंबिकाम् ।
नवाहोभिः पुराणं च देव्या भागवतं शृणु
yasya śravaṇamātreṇa sadyaḥ putramavāpsyasi |
bhuktirmuktirna dūrasthā paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ nṛṇām
||41||यस्य श्रवणमात्रेण सद्यः पुत्रमवाप्स्यसि ।
भुक्तिर्मुक्तिर्न दूरस्था पठतां शृण्वतां नृणाम्
ityukto nāradenāsau vasudevaḥ praṇamya tam |
uvāca parayā prītyā nāradaṃ munisattamam
||42||इत्युक्तो नारदेनासौ वसुदेवः प्रणम्य तम् ।
उवाच परया प्रीत्या नारदं मुनिसत्तमम्
vasudeva uvāca
bhagavaṃstava vākyena saṃsmṛtaṃ vṛttamātmanaḥ |
śrūyatāṃ tacca vakṣyāmi devīmāhātmyasaṃbhavam
||43||भगवंस्तव वाक्येन संस्मृतं वृत्तमात्मनः ।
श्रूयतां तच्च वक्ष्यामि देवीमाहात्म्यसंभवम्
purā nabhogirā kaṃso devakyaṣṭamagarbhataḥ |
jñātvātmamṛtyuṃ pāpo māṃ sabhāryāṃ nyaruṇadbhiyā 44 |
kārāgāre'hamavasaṃ devakyā saha bhāryayā |
jātaṃ jātaṃ samavadhītputraṃ kaṃso'pi pāpakṛt
||45||पुरा नभोगिरा कंसो देवक्यष्टमगर्भतः ।
ज्ञात्वात्ममृत्युं पापो मां सभार्यां न्यरुणद्भिया ४४ ।
कारागारेऽहमवसं देवक्या सह भार्यया ।
जातं जातं समवधीत्पुत्रं कंसोऽपि पापकृत्
ṣaṭ putrā nihatāstena tadā śokākulā bhṛśam |
atapyaddevakī devī naktaṃdivamaninditā
||46||षट् पुत्रा निहतास्तेन तदा शोकाकुला भृशम् ।
अतप्यद्देवकी देवी नक्तंदिवमनिन्दिता
tadā'haṃ gargamāhūya muniṃ natvā'bhipūjya ca |
nivedya devakīduḥkhamavocaṃ putrakāmyayā
||47||तदाऽहं गर्गमाहूय मुनिं नत्वाऽभिपूज्य च ।
निवेद्य देवकीदुःखमवोचं पुत्रकाम्यया
bhagavankaruṇāsindho yādavānāṃ gururbhavān |
āyuṣmatputrasaṃprāptisādhanaṃ vada me mune
||48||भगवन्करुणासिन्धो यादवानां गुरुर्भवान् ।
आयुष्मत्पुत्रसंप्राप्तिसाधनं वद मे मुने
tato gargaḥ prasannātmā māmuvāca dayānidhiḥ |
vasudeva mahābhāga śṛṇu tatsādhanaṃ param
||49||ततो गर्गः प्रसन्नात्मा मामुवाच दयानिधिः ।
वसुदेव महाभाग शृणु तत्साधनं परम्
yā sā bhagavatī durgā bhaktadurgatihāriṇī |
tāmārādhaya kalyāṇīṃ sadyaḥ śreyo hyavāpsyasi 50 |
yadārādhanataḥ sarve sarvānkāmānavāpnuyuḥ |
na kiciddurlabhaṃ loke durgārcanavatāṃ nṛṇām
||51||या सा भगवती दुर्गा भक्तदुर्गतिहारिणी ।
तामाराधय कल्याणीं सद्यः श्रेयो ह्यवाप्स्यसि ५० ।
यदाराधनतः सर्वे सर्वान्कामानवाप्नुयुः ।
न किचिद्दुर्लभं लोके दुर्गार्चनवतां नृणाम्
ityukto'haṃ mudā yuktaḥ sabhāryo munipuṅgavam |
praṇamya parayā bhaktyā prāvocaṃ vihitāṃjaliḥ
||52||इत्युक्तोऽहं मुदा युक्तः सभार्यो मुनिपुङ्गवम् ।
प्रणम्य परया भक्त्या प्रावोचं विहितांजलिः
vasudeva uvāca
yadyasti bhagavanprītirmayi te karuṇānidhe |
tadā purā madarthe tvaṃ samārādhaya caṇḍikām
||53||यद्यस्ति भगवन्प्रीतिर्मयि ते करुणानिधे ।
तदा पुरा मदर्थे त्वं समाराधय चण्डिकाम्
niruddhaḥ kaṃsagehe'haṃ na kiṃcitkartumutsahe |
atastvameva duḥkhābdhermāmuddhara mahāmate
||54||निरुद्धः कंसगेहेऽहं न किंचित्कर्तुमुत्सहे ।
अतस्त्वमेव दुःखाब्धेर्मामुद्धर महामते
ityuktastu mayā prītaḥ provāca munipuṅgavaḥ |
vasudeva tava prītyā kariṣyāmi hitaṃ tava
||55||इत्युक्तस्तु मया प्रीतः प्रोवाच मुनिपुङ्गवः ।
वसुदेव तव प्रीत्या करिष्यामि हितं तव
atha gargamuniḥ prītyā mayā saṃprārthito'gamat |
ārirādhayiṣurdurgāṃ viṃdhyādriṃ brāhmaṇaiḥ saha
||56||अथ गर्गमुनिः प्रीत्या मया संप्रार्थितोऽगमत् ।
आरिराधयिषुर्दुर्गां विंध्याद्रिं ब्राह्मणैः सह
tatra gatvā jagaddhātrīṃ bhaktābhīṣṭapradāyinīm |
ārādhayāmāsa munirjapapāṭhaparāyaṇaḥ
||57||तत्र गत्वा जगद्धात्रीं भक्ताभीष्टप्रदायिनीम् ।
आराधयामास मुनिर्जपपाठपरायणः
yataḥ samāpte niyame vāguvācāśarīriṇī |
prasannā'haṃ mune kāryasiddhistava bhaviṣyati
||58||यतः समाप्ते नियमे वागुवाचाशरीरिणी ।
प्रसन्नाऽहं मुने कार्यसिद्धिस्तव भविष्यति
bhūbhāraharaṇārthāya mayā saṃpreṣito hariḥ |
vasudevasya devakyāṃ svāṃśenāvatariṣyati
||59||भूभारहरणार्थाय मया संप्रेषितो हरिः ।
वसुदेवस्य देवक्यां स्वांशेनावतरिष्यति
kaṃsabhītyā tamādāya bālamānakaduṃdubhiḥ |
prāpayiṣyati sadyastu gokule nandaveśmani
||60||कंसभीत्या तमादाय बालमानकदुंदुभिः ।
प्रापयिष्यति सद्यस्तु गोकुले नन्दवेश्मनि
yaśodātanayāṃ nītvā svagṛhe kaṃsabhūbhuje |
dāsyatyatha ca tāṃ haṃtuṃ kaṃsa ākṣepsyati kṣitau 61 |
sā taddhastādvinirgatya sadyo divyavapurddharā |
madaṃśabhūtā viṃdhyādrau kariṣyati jagaddhitam
||62||यशोदातनयां नीत्वा स्वगृहे कंसभूभुजे ।
दास्यत्यथ च तां हंतुं कंस आक्षेप्स्यति क्षितौ ६१ ।
सा तद्धस्ताद्विनिर्गत्य सद्यो दिव्यवपुर्द्धरा ।
मदंशभूता विंध्याद्रौ करिष्यति जगद्धितम्
iti tadvacanaṃ śrutvā praṇamya jagadambikām |
gargo muniḥ prasannātmā mathurāmagamatpurīm
||63||इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रणम्य जगदम्बिकाम् ।
गर्गो मुनिः प्रसन्नात्मा मथुरामगमत्पुरीम्
varadānaṃ mahādevyā gargācāryasukhāvaham |
śrutvā sabhāryaḥ saṃprītaḥ paraṃ mudamathāgamat
||64||वरदानं महादेव्या गर्गाचार्यसुखावहम् ।
श्रुत्वा सभार्यः संप्रीतः परं मुदमथागमत्
tadārabhya paraṃ jāne devīmāhātmyamuttamam |
adhunāpi hi devarṣe śrutaṃ tava mukhāṃbujāt
||65||तदारभ्य परं जाने देवीमाहात्म्यमुत्तमम् ।
अधुनापि हि देवर्षे श्रुतं तव मुखांबुजात्
ato bhāgavataṃ devyāstvameva śrāvaya prabho |
madbhāgyādeva devarṣe saṃprāpto'si dayānidhe
||66||अतो भागवतं देव्यास्त्वमेव श्रावय प्रभो ।
मद्भाग्यादेव देवर्षे संप्राप्तोऽसि दयानिधे
vasudevavacaḥ śrutvā nāradaḥ prītamānasaḥ |
sudine śubhanakṣatre kathāraṃbhamathākarot
||67||वसुदेववचः श्रुत्वा नारदः प्रीतमानसः ।
सुदिने शुभनक्षत्रे कथारंभमथाकरोत्
kathāvighnavighātārthaṃ dvijā jepurnavākṣaram |
mārkaṇḍeyapurāṇoktaṃ peṭhurdevyāḥ stavaṃ tathā
||68||कथाविघ्नविघातार्थं द्विजा जेपुर्नवाक्षरम् ।
मार्कण्डेयपुराणोक्तं पेठुर्देव्याः स्तवं तथा
prathamaskaṃdhamārabhya śrīnāradamukhodgatam |
śuśrāva vasudevaśva bhaktyā bhāgavatāmṛtam
||69||प्रथमस्कंधमारभ्य श्रीनारदमुखोद्गतम् ।
शुश्राव वसुदेवश्व भक्त्या भागवतामृतम्
navame'hni kathāpūrtau pustakaṃ vācakaṃ tathā |
prasanna: pūjayāmāsa vasudevo mahāmanāḥ
||70||नवमेऽह्नि कथापूर्तौ पुस्तकं वाचकं तथा ।
प्रसन्न: पूजयामास वसुदेवो महामनाः
atha tatra bilasyāṃtaḥ kṛṣṇajāṃbavatormṛdhe |
kṛṣṇamuṣṭiviniṣpātaślathāṅgo jāṃbavānabhūt
||71||अथ तत्र बिलस्यांतः कृष्णजांबवतोर्मृधे ।
कृष्णमुष्टिविनिष्पातश्लथाङ्गो जांबवानभूत्
athāgatasmṛtiḥ so hi bhagavaṃtaṃ praṇamya ca |
uvāca parayā bhaktyā svāparādhaṃ kṣamāpayan
||72||अथागतस्मृतिः सो हि भगवंतं प्रणम्य च ।
उवाच परया भक्त्या स्वापराधं क्षमापयन्
jñāto'si raghuvaryastvaṃ yadroṣātsaritāṃ patiḥ |
kṣobhaṃ jagāma laṃkāṃ ca rāvaṇaḥ sānugo hataḥ
||73||ज्ञातोऽसि रघुवर्यस्त्वं यद्रोषात्सरितां पतिः ।
क्षोभं जगाम लंकां च रावणः सानुगो हतः
sa evāsi bhavānkṛṣṇa maddaurātmyaṃ kṣamasva bhoḥ |
brūhi yatkaraṇīyaṃ me bhṛtyo'haṃ tava sarvathā
||74||स एवासि भवान्कृष्ण मद्दौरात्म्यं क्षमस्व भोः ।
ब्रूहि यत्करणीयं मे भृत्योऽहं तव सर्वथा
śrutvā jāṃbavato vācamabravījjagadīśvaraḥ |
maṇihetoriha prāptā vayamṛkṣapate bilam
||75||श्रुत्वा जांबवतो वाचमब्रवीज्जगदीश्वरः ।
मणिहेतोरिह प्राप्ता वयमृक्षपते बिलम्
dvijā bhāryayā sahitaṃ kṛṣṇaṃ devarṣirnāradaśvātha ṛkṣarājastataḥ prītyā kanyāṃ jāmbavatīṃ nijām|
dadau kṛṣṇāya saṃpūjya syamaṃtakamaṇiṃ tathā
||76||द्विजा भार्यया सहितं कृष्णं देवर्षिर्नारदश्वाथ ऋक्षराजस्ततः प्रीत्या कन्यां जाम्बवतीं निजाम्।
ददौ कृष्णाय संपूज्य स्यमंतकमणिं तथा
sa tāṃ patnīṃ samādāya maṇiṃ kaṃṭhe tathā dadhat |
abhimaṃtryarkṣarājañca pratasthe dvārakāṃ prati
||77||स तां पत्नीं समादाय मणिं कंठे तथा दधत् ।
अभिमंत्र्यर्क्षराजञ्च प्रतस्थे द्वारकां प्रति
kathāsamāptidivase vasudeva udāradhīḥ |
brāhmaṇānbhojayāmāsa dakṣiṇābhiratoṣayat
||78||कथासमाप्तिदिवसे वसुदेव उदारधीः ।
ब्राह्मणान्भोजयामास दक्षिणाभिरतोषयत्
āśīrvādaṃ prayuñjānā dvijā yatsamaye hariḥ |
ājagāma kṣaṇe tasminpatnyā saha maṇiṃ dadhat
||79||आशीर्वादं प्रयुञ्जाना द्विजा यत्समये हरिः ।
आजगाम क्षणे तस्मिन्पत्न्या सह मणिं दधत्
bhāryayā sahitaṃ kṛṣṇaṃ vasudevapurogamāḥ |
dṛṣṭvā harṣāśrupūrṇākṣāḥ samavāpuḥ parāṃ mudam
||80||भार्यया सहितं कृष्णं वसुदेवपुरोगमाः ।
दृष्ट्वा हर्षाश्रुपूर्णाक्षाः समवापुः परां मुदम्
devarṣirnāradaścātha kṛṣṇāgamanaharṣitaḥ |
āmaṃtrya vasudevaṃ ca kṛṣṇo brahmasabhāṃ yayau
||81||देवर्षिर्नारदश्चाथ कृष्णागमनहर्षितः ।
आमंत्र्य वसुदेवं च कृष्णो ब्रह्मसभां ययौ
haricaritamidaṃ yatkīrtitaṃ duryaśoghnaṃ paṭhati vimalabhaktyā śuddhacittaḥ śṛṇoti |
sa bhavati sukhapūrṇaḥ sarvadā siddhikāmo jagati ca vapuṣo'nte muktimārgaṃ labhecca
||82||हरिचरितमिदं यत्कीर्तितं दुर्यशोघ्नं पठति विमलभक्त्या शुद्धचित्तः शृणोति ।
स भवति सुखपूर्णः सर्वदा सिद्धिकामो जगति च वपुषोऽन्ते मुक्तिमार्गं लभेच्च
iti śrīskandapurāṇe mānasakhaṇḍe devībhāgavatamāhātmye dvitīyo'dhyāyaḥ || 2 ||