agastyāśvāsanavarṇanam
sūta uvāca
śrīśasya vacanāddevāḥ santuṣṭāḥ sarva eva hi |
prasannamanaso bhūtvā punarenaṃ samūcire
||1||श्रीशस्य वचनाद्देवाः सन्तुष्टाः सर्व एव हि ।
प्रसन्नमनसो भूत्वा पुनरेनं समूचिरे
devā ūcuḥ
devadeva mahāviṣṇo sṛṣṭisthityantakāraṇa |
viṣṇo vindhyanago'rkasya mārgarodhaṃ karoti hi
||2||देवदेव महाविष्णो सृष्टिस्थित्यन्तकारण ।
विष्णो विन्ध्यनगोऽर्कस्य मार्गरोधं करोति हि
tena bhānuvirodhena sarva eva mahāvibho |
alabdhabhogabhāgā hi kiṃ kurmaḥ kutra yāma hi
||3||तेन भानुविरोधेन सर्व एव महाविभो ।
अलब्धभोगभागा हि किं कुर्मः कुत्र याम हि
śrībhagavānuvāca
yā kartrī sarvajagatāmādyā ca kulavardhanī |
devī bhagavatī tasyāḥ pūjakaḥ paramadyutiḥ
||4||या कर्त्री सर्वजगतामाद्या च कुलवर्धनी ।
देवी भगवती तस्याः पूजकः परमद्युतिः
agastyo munivaryo'sau vārāṇasyāṃ samāsate |
tattejovañcako'gastyo bhaviṣyati surottamāḥ
||5||अगस्त्यो मुनिवर्योऽसौ वाराणस्यां समासते ।
तत्तेजोवञ्चकोऽगस्त्यो भविष्यति सुरोत्तमाः
taṃ prasādya dvijavaramagastyaṃ paramaujasam |
yācadhvaṃ vibudhāḥ kāśīṃ gatvā niḥśreyasaḥ padīm
||6||तं प्रसाद्य द्विजवरमगस्त्यं परमौजसम् ।
याचध्वं विबुधाः काशीं गत्वा निःश्रेयसः पदीम्
sūta uvāca
evaṃ samupadiṣṭāste viṣṇunā vibudhottamāḥ |
pratītāḥ praṇatāḥ sarve jagmurvārāṇasīṃ purīm
||7||एवं समुपदिष्टास्ते विष्णुना विबुधोत्तमाः ।
प्रतीताः प्रणताः सर्वे जग्मुर्वाराणसीं पुरीम्
kṣaṇena vibudhaśreṣṭhā gatvā kāśīpurīṃ śubhām |
maṇikarṇīṃ samāplutya sacailaṃ bhaktisaṃyutāḥ
||8||क्षणेन विबुधश्रेष्ठा गत्वा काशीपुरीं शुभाम् ।
मणिकर्णीं समाप्लुत्य सचैलं भक्तिसंयुताः
santarpya devāṃśca pitṝndattvā dānaṃ vidhānataḥ |
āgatya munivaryasya cāśramaṃ paramaṃ mahat
||9||सन्तर्प्य देवांश्च पितॄन्दत्त्वा दानं विधानतः ।
आगत्य मुनिवर्यस्य चाश्रमं परमं महत्
praśāntaśvāpadākīrṇaṃ nānāpādapasaṅkulam |
mayūraiḥ sārasairhaṃsaiścakravākairupāśritam
||10||प्रशान्तश्वापदाकीर्णं नानापादपसङ्कुलम् ।
मयूरैः सारसैर्हंसैश्चक्रवाकैरुपाश्रितम्
mahāvarāhaiḥ kolaiśca vyāghraiḥ śārdūlakairapi |
mṛgai rurubhiratyarthaṃ khaḍgaiḥ śarabhakairapi
||11||महावराहैः कोलैश्च व्याघ्रैः शार्दूलकैरपि ।
मृगै रुरुभिरत्यर्थं खड्गैः शरभकैरपि
samāśritaṃ paramayā lakṣmyā munivaraṃ tadā |
daṇḍavatpatitāḥ sarve praṇemuśca punaḥ punaḥ
||12||समाश्रितं परमया लक्ष्म्या मुनिवरं तदा ।
दण्डवत्पतिताः सर्वे प्रणेमुश्च पुनः पुनः
devā ūcuḥ
jaya dvijagaṇādhīśa mānya pūjya dharāsura |
vātāpībalanāśāya namaste kumbhayonaye
||13||जय द्विजगणाधीश मान्य पूज्य धरासुर ।
वातापीबलनाशाय नमस्ते कुम्भयोनये
lopāmudrāpate śrīmanmitrāvaruṇasambhava |
sarvavidyānidhe'gastya śāstrayone namo'stu te
||14||लोपामुद्रापते श्रीमन्मित्रावरुणसम्भव ।
सर्वविद्यानिधेऽगस्त्य शास्त्रयोने नमोऽस्तु ते
yasyodaye prasannāni bhavantyujjvalabhāṃjyapi |
toyāni toyarāśīnāṃ tasmai tubhyaṃ namo'stu te
||15||यस्योदये प्रसन्नानि भवन्त्युज्ज्वलभांज्यपि ।
तोयानि तोयराशीनां तस्मै तुभ्यं नमोऽस्तु ते
kāśapuṣpavikāsāya laṅkāvāsapriyāya ca |
jaṭāmaṇḍalayuktāya saśiṣyāya namo'stu te
||16||काशपुष्पविकासाय लङ्कावासप्रियाय च ।
जटामण्डलयुक्ताय सशिष्याय नमोऽस्तु ते
jaya sarvāmarastavya guṇarāśe mahāmune |
variṣṭhāya ca pūjyāya sastrīkāya namo'stu te
||17||जय सर्वामरस्तव्य गुणराशे महामुने ।
वरिष्ठाय च पूज्याय सस्त्रीकाय नमोऽस्तु ते
prasādaḥ kriyatāṃ svāmin vayaṃ tvāṃ śaraṇaṃ gatāḥ |
dustarācchailajādduḥkhātpīḍitāḥ paramadyute
||18||प्रसादः क्रियतां स्वामिन् वयं त्वां शरणं गताः ।
दुस्तराच्छैलजाद्दुःखात्पीडिताः परमद्युते
ityevaṃ saṃstuto'gastyo muniḥ paramadhārmikaḥ |
prāha prasannayā vācā vihasan dvijasattamaḥ
||19||इत्येवं संस्तुतोऽगस्त्यो मुनिः परमधार्मिकः ।
प्राह प्रसन्नया वाचा विहसन् द्विजसत्तमः
muniruvāca
bhavantaḥ paramaśreṣṭhā devāstribhuvaneśvarāḥ |
lokapālā mahātmāno nigrahānugrahakṣamāḥ
||20||भवन्तः परमश्रेष्ठा देवास्त्रिभुवनेश्वराः ।
लोकपाला महात्मानो निग्रहानुग्रहक्षमाः
yo'marāvatyadhīśānaḥ kuliśaṃ yasya cāyudham |
siddhyaṣṭakaṃ ca yaddvāri sa śakro marutāṃ patiḥ
||21||योऽमरावत्यधीशानः कुलिशं यस्य चायुधम् ।
सिद्ध्यष्टकं च यद्द्वारि स शक्रो मरुतां पतिः
vaiśvānaraḥ kṛśānurhi havyakavyavaho'niśam |
mukhaṃ sarvāmarāṇāṃ hi so'gniḥ kiṃ tasya duṣkaram
||22||वैश्वानरः कृशानुर्हि हव्यकव्यवहोऽनिशम् ।
मुखं सर्वामराणां हि सोऽग्निः किं तस्य दुष्करम्
rakṣogaṇādhipo bhīmaḥ sarveṣāṃ karmasākṣikaḥ |
daṇḍavyagrakaro devaḥ kiṃ tasyāsukaraṃ surāḥ
||23||रक्षोगणाधिपो भीमः सर्वेषां कर्मसाक्षिकः ।
दण्डव्यग्रकरो देवः किं तस्यासुकरं सुराः
tathāpi yadi deveśāḥ kāryaṃ macchaktisiddhibhṛt |
asti ceducyatāṃ devāḥ kariṣyāmi na saṃśayaḥ
||24||तथापि यदि देवेशाः कार्यं मच्छक्तिसिद्धिभृत् ।
अस्ति चेदुच्यतां देवाः करिष्यामि न संशयः
evaṃ munivareṇoktaṃ niśamya vibudharṣabhāḥ |
pratītāḥ praṇayodvignāḥ kāryaṃ nijagadurnijam
||25||एवं मुनिवरेणोक्तं निशम्य विबुधर्षभाः ।
प्रतीताः प्रणयोद्विग्नाः कार्यं निजगदुर्निजम्
maharṣe vindhyagiriṇā niruddho'rkavinirgamaḥ |
trailokyaṃ tena saṃviṣṭaṃ hāhābhūtamacetanam
||26||महर्षे विन्ध्यगिरिणा निरुद्धोऽर्कविनिर्गमः ।
त्रैलोक्यं तेन संविष्टं हाहाभूतमचेतनम्
tadvṛddhiṃ stambhaya mune nijayā tapasaḥ śriyā |
bhavatastejasāgastya nūnaṃ namro bhaviṣyati |
etadevāsmadīyaṃ ca kāryaṃ kartavyamasti hi
||27||तद्वृद्धिं स्तम्भय मुने निजया तपसः श्रिया ।
भवतस्तेजसागस्त्य नूनं नम्रो भविष्यति ।
एतदेवास्मदीयं च कार्यं कर्तव्यमस्ति हि
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ daśamaskandhe agastyāśvāsanavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || 6 ||