svanetradairghyanirmāṇaṃ praśaśaṃsa phalānvitam
skaṃda uvāca
atha tadyoginīvṛṃdaṃ dūrāddṛṣṭiṃ prasārya ca ||
svanetradairghyanirmāṇaṃ praśaśaṃsa phalānvitam
||1||अथ तद्योगिनीवृंदं दूराद्दृष्टिं प्रसार्य च ॥
स्वनेत्रदैर्घ्यनिर्माणं प्रशशंस फलान्वितम्
divyaprāsādamālānāṃ patākāścalapallavāḥ ||
sādaraṃ dūramārgasthānpāṃthānāhvayatīriva
||2||दिव्यप्रासादमालानां पताकाश्चलपल्लवाः ॥
सादरं दूरमार्गस्थान्पांथानाह्वयतीरिव
caṃcatprāsādamāṇikyairvijṛṃbhitamarīcibhiḥ ||
sunīlamapi ca vyomavīkṣyamāṇaṃ sunirmalam
||3||चंचत्प्रासादमाणिक्यैर्विजृंभितमरीचिभिः ॥
सुनीलमपि च व्योमवीक्ष्यमाणं सुनिर्मलम्
devatvaṃ māyayācchādya veṣaṃ kārpaṭikocitam ||
vidhāya kāśīmaviśadyoginīcakramakramam
||4||देवत्वं माययाच्छाद्य वेषं कार्पटिकोचितम् ॥
विधाय काशीमविशद्योगिनीचक्रमक्रमम्
kāciccayoginī bhūtā kācijjātā tapasvinī ||
kācidbabhūva sairaṃdhrī kācinmāsopavāsinī
||5||काचिच्चयोगिनी भूता काचिज्जाता तपस्विनी ॥
काचिद्बभूव सैरंध्री काचिन्मासोपवासिनी
mālākāravadhūḥ kācitkācinnāpitasuṃdarī ||
sūtikarmavicārajñā 'parā bhaiṣajyakovidā
||6||मालाकारवधूः काचित्काचिन्नापितसुंदरी ॥
सूतिकर्मविचारज्ञा ऽपरा भैषज्यकोविदा
vaiśyā ca kācidabhavatkrayavikrayacaṃcurā ||
vyālagrāhiṇyabhūtkāciddāsīdhātrī ca kācana
||7||वैश्या च काचिदभवत्क्रयविक्रयचंचुरा ॥
व्यालग्राहिण्यभूत्काचिद्दासीधात्री च काचन
ekā ca nṛtyakuśalā tvanyā gānaviśāradā ||
aparā veṇuvādajñā parā vīṇādharābhavat
||8||एका च नृत्यकुशला त्वन्या गानविशारदा ॥
अपरा वेणुवादज्ञा परा वीणाधराभवत्
mṛdaṃgavādanajñānyā kācittāla kalāvatī ||
kācitkārmaṇatattvajñā kācinmauktikaguṃphikā
||9||मृदंगवादनज्ञान्या काचित्ताल कलावती ॥
काचित्कार्मणतत्त्वज्ञा काचिन्मौक्तिकगुंफिका
gaṃdhabhāgavidhijñānyā kācidakṣakalālayā ||
ālāpollāsakuśalā kāciccatvaracāriṇī
||10||गंधभागविधिज्ञान्या काचिदक्षकलालया ॥
आलापोल्लासकुशला काचिच्चत्वरचारिणी
vaṃśādhirohaṇe dakṣā rajjumārgeṇa cetarā ||
kācidvātulaceṣṭā'bhūtpathi cīvaraveṣṭanā
||11||वंशाधिरोहणे दक्षा रज्जुमार्गेण चेतरा ॥
काचिद्वातुलचेष्टाऽभूत्पथि चीवरवेष्टना
apatyadā'napatyānāṃ parā tatrapure'vasat ||
kācitkarāṃghrirekhāṇāṃ lakṣaṇāni ciketi ca
||12||अपत्यदाऽनपत्यानां परा तत्रपुरेऽवसत् ॥
काचित्करांघ्रिरेखाणां लक्षणानि चिकेति च
citralekhana naipuṇyātkācijjanamanoharā ||
vaśīkaraṇamaṃtrajñā kācittatra cacāra ha
||13||चित्रलेखन नैपुण्यात्काचिज्जनमनोहरा ॥
वशीकरणमंत्रज्ञा काचित्तत्र चचार ह
guṭikāsiddhidā kācitkācidaṃjanasiddhidā ||
dhātuvādavidagdhānyā pādukāsiddhidā parā
||14||गुटिकासिद्धिदा काचित्काचिदंजनसिद्धिदा ॥
धातुवादविदग्धान्या पादुकासिद्धिदा परा
agnistaṃbha jalastaṃbha vākstaṃbhaṃ cāpyaśikṣayat ||
khecarītvaṃ dadau kācidadṛśyatvaṃ parā dadau
||15||अग्निस्तंभ जलस्तंभ वाक्स्तंभं चाप्यशिक्षयत् ॥
खेचरीत्वं ददौ काचिददृश्यत्वं परा ददौ
kācidākarpaṇīṃ siddhiṃ dadāvuccāṭanaṃ parā ||
kācinnijāṃgasauṃdarya yuvacittavimohinī
||16||काचिदाकर्पणीं सिद्धिं ददावुच्चाटनं परा ॥
काचिन्निजांगसौंदर्य युवचित्तविमोहिनी
ciṃtitārthapradā kācitkācijjyotiḥ kalāvatī ||
ityādi veṣabhāṣābhiranukṛtya samaṃtataḥ
||17||चिंतितार्थप्रदा काचित्काचिज्ज्योतिः कलावती ॥
इत्यादि वेषभाषाभिरनुकृत्य समंततः
pratyaṃgaṇaṃ pratigṛhaṃ prāviśadyoginīgaṇaḥ ||
itthamabdaṃcaraṃtyastā yoginyo'harniśaṃ puri
||18||प्रत्यंगणं प्रतिगृहं प्राविशद्योगिनीगणः ॥
इत्थमब्दंचरंत्यस्ता योगिन्योऽहर्निशं पुरि
na cchidraṃ lebhire kvāpi nṛpavighnacikīrṣavaḥ ||
tataḥ sametya tāḥ sarvā yoginyo vaṃdhyavāṃchitāḥ ||
tasthuḥ saṃmaṃtrya tatraiva na gatā maṃdaraṃ punaḥ
||19||न च्छिद्रं लेभिरे क्वापि नृपविघ्नचिकीर्षवः ॥
ततः समेत्य ताः सर्वा योगिन्यो वंध्यवांछिताः ॥
तस्थुः संमंत्र्य तत्रैव न गता मंदरं पुनः
prabhukāryamaniṣpādya sadaḥ saṃbhāvanaidhitaḥ ||
kaḥ puraḥ śaknuyātsthātuṃ svāmino kṣatavigrahaḥ
||20||प्रभुकार्यमनिष्पाद्य सदः संभावनैधितः ॥
कः पुरः शक्नुयात्स्थातुं स्वामिनो क्षतविग्रहः
anyacca ciṃtitaṃ tābhiryoginībhiridaṃ mune ||
prabhuṃ vināpi jīvāmo na tu kāśīṃ vinā punaḥ
||21||अन्यच्च चिंतितं ताभिर्योगिनीभिरिदं मुने ॥
प्रभुं विनापि जीवामो न तु काशीं विना पुनः
prabhūruṣṭopi sadbhṛtye jīvikāmātrahārakaḥ ||
kāśīharetkarādbhraṣṭā puruṣārthacatuṣṭayam
||22||प्रभूरुष्टोपि सद्भृत्ये जीविकामात्रहारकः ॥
काशीहरेत्कराद्भ्रष्टा पुरुषार्थचतुष्टयम्
nādyāpi kāśīṃ saṃtyajya tadārabhya mahāmune ||
yoginyonyatra tiṣṭhaṃti caraṃtyopi jagattrayam
||23||नाद्यापि काशीं संत्यज्य तदारभ्य महामुने ॥
योगिन्योन्यत्र तिष्ठंति चरंत्योपि जगत्त्रयम्
prāpyāpi śrīmatīṃ kāśīṃ yastitikṣati durmatiḥ ||
sa eva pratyuta tyakto dharmakāmārthamuktibhiḥ
||24||प्राप्यापि श्रीमतीं काशीं यस्तितिक्षति दुर्मतिः ॥
स एव प्रत्युत त्यक्तो धर्मकामार्थमुक्तिभिः
kaḥ kāśīṃ prāpya durbuddhiraparatra yiyāsati ||
mokṣanikṣepa kalaśīṃ tucchaśrīkṛtamānasaḥ
||25||कः काशीं प्राप्य दुर्बुद्धिरपरत्र यियासति ॥
मोक्षनिक्षेप कलशीं तुच्छश्रीकृतमानसः
vimukhopīśvarosmākaṃ kāśīsevanapuṇyataḥ ||
saṃmukho bhavitā puṇyaṃ kṛtakṛtyāḥ sma tadvayam
||26||विमुखोपीश्वरोस्माकं काशीसेवनपुण्यतः ॥
संमुखो भविता पुण्यं कृतकृत्याः स्म तद्वयम्
dinaiḥ katipayaireva sarvajñopi sameṣyati ||
vinā kāśīṃ na ramate yato'nyatra trilocanaḥ
||27||दिनैः कतिपयैरेव सर्वज्ञोपि समेष्यति ॥
विना काशीं न रमते यतोऽन्यत्र त्रिलोचनः
śaṃbhoḥ śaktiriyaṃ kāśī kācitsarvairagocarā ||
śaṃbhureva hi jānīyādetasyāḥ paramaṃ sukham
||28||शंभोः शक्तिरियं काशी काचित्सर्वैरगोचरा ॥
शंभुरेव हि जानीयादेतस्याः परमं सुखम्
iti niścitya manasi śaṃbhorānaṃdakānane ||
atiṣṭhadyoginīvṛṃdaṃ kayācinmāyayāvṛtam
||29||इति निश्चित्य मनसि शंभोरानंदकानने ॥
अतिष्ठद्योगिनीवृंदं कयाचिन्माययावृतम्
vyāsa uvāca
itthaṃ samākarṇya muniḥ punaḥ papraccha ṣaṇmukham ||
kāni kāni ca nāmāni tāsāṃ tāni vadeśvara
||30||इत्थं समाकर्ण्य मुनिः पुनः पप्रच्छ षण्मुखम् ॥
कानि कानि च नामानि तासां तानि वदेश्वर
bhajanādyoginīnāṃ ca kāśyāṃ kiṃ jāyate phalam ||
kasminparvaṇi tāḥ pūjyāḥ kathaṃ pūjyāśca tadvada
||31||भजनाद्योगिनीनां च काश्यां किं जायते फलम् ॥
कस्मिन्पर्वणि ताः पूज्याः कथं पूज्याश्च तद्वद
śrutvetipraśnamaumeyo yoginīsaṃśrayaṃ tataḥ ||
pratyuvāca mune vacmi śṛṇotvavahito bhavān
||32||श्रुत्वेतिप्रश्नमौमेयो योगिनीसंश्रयं ततः ॥
प्रत्युवाच मुने वच्मि शृणोत्ववहितो भवान्
skaṃda uvāca
nāmadheyāni vakṣyāmi yoginīnāṃ ghaṭodbhava ||
ākarṇya yāni pāpāni kṣayaṃti bhavināṃ kṣaṇāt
||33||नामधेयानि वक्ष्यामि योगिनीनां घटोद्भव ॥
आकर्ण्य यानि पापानि क्षयंति भविनां क्षणात्
gajānanā siṃhamukhī gṛdhrāsyā kākatuṃḍikā ||
uṣṭragrīvā hayagrīvā vārāhī śarabhānanā
||34||गजानना सिंहमुखी गृध्रास्या काकतुंडिका ॥
उष्ट्रग्रीवा हयग्रीवा वाराही शरभानना
ulūkikā śivārāvā mayūrī vikaṭānanā ||
aṣṭavaktrā koṭarākṣī kubjā vikaṭalocanā
||35||उलूकिका शिवारावा मयूरी विकटानना ॥
अष्टवक्त्रा कोटराक्षी कुब्जा विकटलोचना
śuṣkodarī lalajjihvā śvadaṃṣṭrā vānarānanā ||
ṛkṣākṣī kekarākṣī ca bṛhattuṃḍā surāpriyā
||36||शुष्कोदरी ललज्जिह्वा श्वदंष्ट्रा वानरानना ॥
ऋक्षाक्षी केकराक्षी च बृहत्तुंडा सुराप्रिया
kapālahastā raktākṣī śukī śyenī kapotikā ||
pāśahastā daṃḍahastā pracaṃḍā caṃḍavikramā
||37||कपालहस्ता रक्ताक्षी शुकी श्येनी कपोतिका ॥
पाशहस्ता दंडहस्ता प्रचंडा चंडविक्रमा
śiśughnī pāpahaṃtrī ca kālī rudhirapāyinī ||
vasādhayā garbhabhakṣā śavahastāṃtramālinī
||38||शिशुघ्नी पापहंत्री च काली रुधिरपायिनी ॥
वसाधया गर्भभक्षा शवहस्तांत्रमालिनी
sthūlakeśī bṛhatkukṣiḥ sarpāsyā pretavāhanā ||
daṃdaśūkakarā krauṃcī mṛgaśīrṣā vṛṣānanā
||39||स्थूलकेशी बृहत्कुक्षिः सर्पास्या प्रेतवाहना ॥
दंदशूककरा क्रौंची मृगशीर्षा वृषानना
vyāttāsyā dhūmaniḥśvāsā vyomaikacaraṇordhvadṛk ||
tāpanī śoṣaṇīdṛṣṭiḥ koṭarī sthūlanāsikā
||40||व्यात्तास्या धूमनिःश्वासा व्योमैकचरणोर्ध्वदृक् ॥
तापनी शोषणीदृष्टिः कोटरी स्थूलनासिका
vidyutprabhā balākāsyā mārjārī kaṭapūtanā ||
aṭṭāṭṭahāsā kāmākṣī mṛgākṣī mṛgalocanā
||41||विद्युत्प्रभा बलाकास्या मार्जारी कटपूतना ॥
अट्टाट्टहासा कामाक्षी मृगाक्षी मृगलोचना
nāmānīmāni yo martyaścatuḥṣaṣṭiṃ dinedine ||
japettrisaṃdhyaṃ tasyeha duṣṭabādhā praśāmyati
||42||नामानीमानि यो मर्त्यश्चतुःषष्टिं दिनेदिने ॥
जपेत्त्रिसंध्यं तस्येह दुष्टबाधा प्रशाम्यति
na ḍākinyo na śākinyo na kūṣmāṃḍā na rākṣasāḥ ||
tasya pīḍāṃ prakurvaṃti nāmānīmāni yaḥ paṭhet
||43||न डाकिन्यो न शाकिन्यो न कूष्मांडा न राक्षसाः ॥
तस्य पीडां प्रकुर्वंति नामानीमानि यः पठेत्
śiśūnāṃ śāṃtikārīṇi garbhaśāṃtikarāṇi ca ||
raṇe rājakule vāpi vivāde jayadānyapi
||44||शिशूनां शांतिकारीणि गर्भशांतिकराणि च ॥
रणे राजकुले वापि विवादे जयदान्यपि
labhedabhīpsitāṃ siddhiṃ yoginīpīṭhasevakaḥ ||
maṃtrāṃtarāṇyapi japaṃstatpīṭhe siddhibhāgbhavet
||45||लभेदभीप्सितां सिद्धिं योगिनीपीठसेवकः ॥
मंत्रांतराण्यपि जपंस्तत्पीठे सिद्धिभाग्भवेत्
balipūjopahāraiśca dhūpadīpasamarpaṇaiḥ ||
kṣipraṃ prasannā yoginyaḥ prayaccheyurmanorathān
||46||बलिपूजोपहारैश्च धूपदीपसमर्पणैः ॥
क्षिप्रं प्रसन्ना योगिन्यः प्रयच्छेयुर्मनोरथान्
śaratkāle mahāpūjāṃ tatra kṛtvā vidhānataḥ ||
havīṃṣi hutvā maṃtrajño mahatīṃ siddhimāpnuyāt
||47||शरत्काले महापूजां तत्र कृत्वा विधानतः ॥
हवींषि हुत्वा मंत्रज्ञो महतीं सिद्धिमाप्नुयात्
ārabhyāśvayujaḥśuklāṃ tithiṃ pratipadaṃ śubhām ||
pūjayennavamīyāvannaraściṃtitamāpnuyāt
||48||आरभ्याश्वयुजःशुक्लां तिथिं प्रतिपदं शुभाम् ॥
पूजयेन्नवमीयावन्नरश्चिंतितमाप्नुयात्
kṛṣṇapakṣasya bhūtāyāmupavāsī narottamaḥ ||
tatra jāgaraṇaṃ kṛtvā mahatīṃ siddhimāpnuyāt
||49||कृष्णपक्षस्य भूतायामुपवासी नरोत्तमः ॥
तत्र जागरणं कृत्वा महतीं सिद्धिमाप्नुयात्
praṇavādicaturthyantairnāmabhirbhaktimānnaraḥ ||
pratyekaṃ havanaṃ kṛtvā śatamaṣṭottaraṃ niśi
||50||प्रणवादिचतुर्थ्यन्तैर्नामभिर्भक्तिमान्नरः ॥
प्रत्येकं हवनं कृत्वा शतमष्टोत्तरं निशि
sasarpiṣā guggulunā laghukoli pramāṇataḥ ||
yāṃ yāṃ siddhimabhīpseta tāṃtāṃ prāpnoti mānavaḥ
||51||ससर्पिषा गुग्गुलुना लघुकोलि प्रमाणतः ॥
यां यां सिद्धिमभीप्सेत तांतां प्राप्नोति मानवः
caitrakṛṣṇapratipadi tatra yātrā prayatnataḥ ||
kṣetravighnaśāṃtyarthaṃ kartavyā puṇyakṛjjanaiḥ
||52||चैत्रकृष्णप्रतिपदि तत्र यात्रा प्रयत्नतः ॥
क्षेत्रविघ्नशांत्यर्थं कर्तव्या पुण्यकृज्जनैः
yātrā ca sāṃvatsarikīṃ yo na kuryādavajñayā ||
tasya vighnaṃ prayacchaṃti yoginyaḥ kāśivāsinaḥ
||53||यात्रा च सांवत्सरिकीं यो न कुर्यादवज्ञया ॥
तस्य विघ्नं प्रयच्छंति योगिन्यः काशिवासिनः
agre kṛtvā sthitāḥ sarvāstāḥ kāśyāṃ maṇikarṇikām ||
tannamaskāramātreṇa naro vighnairna bādhyate
||54||अग्रे कृत्वा स्थिताः सर्वास्ताः काश्यां मणिकर्णिकाम् ॥
तन्नमस्कारमात्रेण नरो विघ्नैर्न बाध्यते
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍe pūrvārddhe ṣaṣṭiyoganyāgamanaṃnāma paṃcacatvāriṃśodhyāyaḥ || 45 ||