jyeṣṭheśākhyānam
agastya uvāca
dṛṣṭvā kāśīṃ dṛgānaṃdāṃ tārakāre purāriṇā ||
kimakāri samācakṣva prāptāṃ bahumanorathaiḥ
||1||दृष्ट्वा काशीं दृगानंदां तारकारे पुरारिणा ॥
किमकारि समाचक्ष्व प्राप्तां बहुमनोरथैः
skaṃda uvāca
pativratāpate 'gastya śṛṇu vakṣyāmyaśeṣataḥ ||
mṛgāṃkalakṣmaṇotkaṃṭhaṃ kāśī netrātithīkṛtā
||2||पतिव्रतापते ऽगस्त्य शृणु वक्ष्याम्यशेषतः ॥
मृगांकलक्ष्मणोत्कंठं काशी नेत्रातिथीकृता
atha sarvajñanāthena bhaktavatsalacetasā ||
jaigīṣavyo muniśreṣṭho guhāṃ tastho nirīkṣitaḥ
||3||अथ सर्वज्ञनाथेन भक्तवत्सलचेतसा ॥
जैगीषव्यो मुनिश्रेष्ठो गुहां तस्थो निरीक्षितः
yamanehasamārabhya madaṃrādriṃ viniryayau ||
adrīṃdra sutayā sārdhaṃ rudreṇokṣeṃdragāminā
||4||यमनेहसमारभ्य मदंराद्रिं विनिर्ययौ ॥
अद्रींद्र सुतया सार्धं रुद्रेणोक्षेंद्रगामिना
taṃ vāsaraṃ puraskṛtya jagrāha niyamaṃ dṛḍham ||
jaigīṣavyo mahāmedhāḥ kuṃbhayone mahākṛtī
||5||तं वासरं पुरस्कृत्य जग्राह नियमं दृढम् ॥
जैगीषव्यो महामेधाः कुंभयोने महाकृती
viṣamekṣaṇa pādābjaṃ samīkṣiṣye yadā punaḥ ||
tadāṃbuvipruṣamapi bhakṣayiṣyāmi cetyaho
||6||विषमेक्षण पादाब्जं समीक्षिष्ये यदा पुनः ॥
तदांबुविप्रुषमपि भक्षयिष्यामि चेत्यहो
kutaściddhāraṇāyogādathavā śaṃbhvanugrahāta ||
anaśnannapibanyogī jaigīṣavyaḥ sthito mune
||7||कुतश्चिद्धारणायोगादथवा शंभ्वनुग्रहात ॥
अनश्नन्नपिबन्योगी जैगीषव्यः स्थितो मुने
taṃ śaṃbhureva jānāti nānyo jānāti kaścana ||
ataeva tataḥ prāptaḥ prathamaṃ pramathādhipaḥ
||8||तं शंभुरेव जानाति नान्यो जानाति कश्चन ॥
अतएव ततः प्राप्तः प्रथमं प्रमथाधिपः
jyeṣṭhaśuklacaturdaśyāṃ somavārānurādhayoḥ ||
tatparvaṇi mahāyātrā kartavyā tatra mānavaiḥ
||9||ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यां सोमवारानुराधयोः ॥
तत्पर्वणि महायात्रा कर्तव्या तत्र मानवैः
jyeṣṭhasthānaṃ tataḥ kāśyāṃ tadābhūdapi puṇyadam ||
tatra liṃgaṃ samabhavatsvayaṃ jyeṣṭheśvarābhidham
||10||ज्येष्ठस्थानं ततः काश्यां तदाभूदपि पुण्यदम् ॥
तत्र लिंगं समभवत्स्वयं ज्येष्ठेश्वराभिधम्
talliṃgadarśanātpuṃsāṃ pāpaṃ janmaśatārjitam ||
tamorkodayamāpyeva tatkṣaṇādeva naśyati
||11||तल्लिंगदर्शनात्पुंसां पापं जन्मशतार्जितम् ॥
तमोर्कोदयमाप्येव तत्क्षणादेव नश्यति
jyeṣṭhavāpyāṃ naraḥ snātvā tarpayitvā pitāmahān ||
jyeṣṭheśvaraṃ samālokya na bhūyo jāyate bhuvi
||12||ज्येष्ठवाप्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा पितामहान् ॥
ज्येष्ठेश्वरं समालोक्य न भूयो जायते भुवि
āvirāsītsvayaṃ tatra jyeṣṭheśvara samīpataḥ ||
sarvasiddhipradā gaurī jyeṣṭhāśreṣṭhā samaṃtataḥ
||13||आविरासीत्स्वयं तत्र ज्येष्ठेश्वर समीपतः ॥
सर्वसिद्धिप्रदा गौरी ज्येष्ठाश्रेष्ठा समंततः
jyeṣṭhe māsi sitāṣṭamyāṃ tatra kāryo mahotsavaḥ ||
rātrau jāgaraṇaṃ kāryaṃ sarvasaṃpatsamṛddhaye
||14||ज्येष्ठे मासि सिताष्टम्यां तत्र कार्यो महोत्सवः ॥
रात्रौ जागरणं कार्यं सर्वसंपत्समृद्धये
jyeṣṭhāṃ gaurīṃ namaskṛtya jyeṣṭhavāpī pariplutā ||
saubhāgyabhājanaṃ bhūyādyoṣā saubhāgyabhāgapi
||15||ज्येष्ठां गौरीं नमस्कृत्य ज्येष्ठवापी परिप्लुता ॥
सौभाग्यभाजनं भूयाद्योषा सौभाग्यभागपि
nivāsaṃ kṛtavāñśaṃbhustasminsthāne yataḥ svayam ||
nivāseśa iti khyātaṃ liṃgaṃ tatra paraṃ tataḥ
||16||निवासं कृतवाञ्शंभुस्तस्मिन्स्थाने यतः स्वयम् ॥
निवासेश इति ख्यातं लिंगं तत्र परं ततः
nivāseśvaraliṃgasya sevanātsarvasaṃpadaḥ ||
nivasaṃti gṛhe nityaṃ nityaṃ pratipadaṃ punaḥ
||17||निवासेश्वरलिंगस्य सेवनात्सर्वसंपदः ॥
निवसंति गृहे नित्यं नित्यं प्रतिपदं पुनः
kṛtvā śrāddhaṃ vidhānena jyeṣṭhasthāne narottamaḥ ||
jyeṣṭhāṃ tṛptiṃ dadātyeva pitṛbhyo madhusarpiṣā
||18||कृत्वा श्राद्धं विधानेन ज्येष्ठस्थाने नरोत्तमः ॥
ज्येष्ठां तृप्तिं ददात्येव पितृभ्यो मधुसर्पिषा
jyeṣṭhatīrthe naraḥ kāśyāṃ dattvā dānāni śaktitaḥ ||
jyeṣṭhānsvargānavāpnoti naro mokṣaṃ ca gacchati
||19||ज्येष्ठतीर्थे नरः काश्यां दत्त्वा दानानि शक्तितः ॥
ज्येष्ठान्स्वर्गानवाप्नोति नरो मोक्षं च गच्छति
jyeṣṭheśvaro rcyaḥ prathamaṃ kāśyāṃ śreyorthibhirnaraiḥ ||
jyeṣṭhāgaurī tatobhyarcyā sarvajyeṣṭhamabhīpsubhiḥ
||20||ज्येष्ठेश्वरो र्च्यः प्रथमं काश्यां श्रेयोर्थिभिर्नरैः ॥
ज्येष्ठागौरी ततोभ्यर्च्या सर्वज्येष्ठमभीप्सुभिः
atha naṃdinamāhūya dhūrjaṭiḥ sa kṛpānidhiḥ ||
śṛṇvatāṃ sarvadevānāmidaṃ vacanamabravīt
||21||अथ नंदिनमाहूय धूर्जटिः स कृपानिधिः ॥
शृण्वतां सर्वदेवानामिदं वचनमब्रवीत्
īśvara uvāca
śailāde praviśāśu tvaṃ guhāstyatra manoharā ||
tadaṃtaresti me bhakto jaigīṣavyastapodhanaḥ
||22||शैलादे प्रविशाशु त्वं गुहास्त्यत्र मनोहरा ॥
तदंतरेस्ति मे भक्तो जैगीषव्यस्तपोधनः
mahāniyamavānnaṃdistvagasthisnāyu śeṣitaḥ ||
tamihānaya madbhaktaṃ maddarśana dṛḍhavratam
||23||महानियमवान्नंदिस्त्वगस्थिस्नायु शेषितः ॥
तमिहानय मद्भक्तं मद्दर्शन दृढव्रतम्
yadāprabhṛtyagāṃ kāśyā maṃdaraṃ sarvasuṃdaram ||
mahāniyamavāneṣa tadārabhyojjhitāśanaḥ
||24||यदाप्रभृत्यगां काश्या मंदरं सर्वसुंदरम् ॥
महानियमवानेष तदारभ्योज्झिताशनः
gṛhāṇa līlākamalamidaṃ pīyūṣapoṣaṇam ||
anena tasya gātrāṇi spṛśa sadyaḥ subṛṃhiṇā
||25||गृहाण लीलाकमलमिदं पीयूषपोषणम् ॥
अनेन तस्य गात्राणि स्पृश सद्यः सुबृंहिणा
tato naṃdī samādāya tallīlākamalaṃ vibhoḥ ||
praṇamya devadeveśamāviśadgahvarāṃ guhām
||26||ततो नंदी समादाय तल्लीलाकमलं विभोः ॥
प्रणम्य देवदेवेशमाविशद्गह्वरां गुहाम्
naṃdī dṛṣṭvātha taṃ tatra dhāraṇādṛḍhamānasam ||
tapogni pariśuṣkāṃgaṃ kamalena samaspṛśat
||27||नंदी दृष्ट्वाथ तं तत्र धारणादृढमानसम् ॥
तपोग्नि परिशुष्कांगं कमलेन समस्पृशत्
tapāṃte vṛṣṭisaṃyogācchālūra iva koṭare ||
ullalāsa sa yogīṃdraḥ sparśamātrāttadabjajāt
||28||तपांते वृष्टिसंयोगाच्छालूर इव कोटरे ॥
उल्ललास स योगींद्रः स्पर्शमात्रात्तदब्जजात्
atha naṃdī samādāya satvaraṃ munipuṃgavam ||
devadevasya pādāgre namaskṛtya nyapātayat
||29||अथ नंदी समादाय सत्वरं मुनिपुंगवम् ॥
देवदेवस्य पादाग्रे नमस्कृत्य न्यपातयत्
jaigīṣavyotha saṃbhrāṃtaḥ purato vīkṣya śaṃkaram ||
vāmāṃgasanniviṣṭādritanayaṃ praṇanāma ha
||30||जैगीषव्योथ संभ्रांतः पुरतो वीक्ष्य शंकरम् ॥
वामांगसन्निविष्टाद्रितनयं प्रणनाम ह
praṇamya daṃḍavadbhūmau pariluṭhya samaṃtataḥ ||
tuṣṭāva parayā bhaktyā sa muniścaṃdraśekharam
||31||प्रणम्य दंडवद्भूमौ परिलुठ्य समंततः ॥
तुष्टाव परया भक्त्या स मुनिश्चंद्रशेखरम्
jaigīṣavya uvāca
namaḥ śivāya śāṃtāya sarvajñāya śubhātmane ||
jagadānaṃdakaṃdāya paramānaṃdahetave
||32||नमः शिवाय शांताय सर्वज्ञाय शुभात्मने ॥
जगदानंदकंदाय परमानंदहेतवे
arūpāya sarūpāya nānārūpadharāya ca ||
virūpākṣāya vidhaye vidhiviṣṇustutāya ca
||33||अरूपाय सरूपाय नानारूपधराय च ॥
विरूपाक्षाय विधये विधिविष्णुस्तुताय च
sthāvarāya namastubhyaṃ jaṃgamāya namostute ||
sarvātmane namastubhyaṃ namaste paramātmane
||34||स्थावराय नमस्तुभ्यं जंगमाय नमोस्तुते ॥
सर्वात्मने नमस्तुभ्यं नमस्ते परमात्मने
namastrailokyakāmyāya kāmāṃgadahanāya ca ||
namo śeṣaviśeṣāya namaḥ śeṣāṃgadāya te
||35||नमस्त्रैलोक्यकाम्याय कामांगदहनाय च ॥
नमो शेषविशेषाय नमः शेषांगदाय ते
śrīkaṃṭhāya namastubhyaṃ viṣakaṃṭhāya te namaḥ ||
vaikuṃṭhavaṃdyapādāya namo'kuṃṭhitaśaktaye
||36||श्रीकंठाय नमस्तुभ्यं विषकंठाय ते नमः ॥
वैकुंठवंद्यपादाय नमोऽकुंठितशक्तये
namaḥ śaktyardhadehāya videhāya sudehine ||
sakṛtpraṇāmamātreṇa dehidehanivāriṇe
||37||नमः शक्त्यर्धदेहाय विदेहाय सुदेहिने ॥
सकृत्प्रणाममात्रेण देहिदेहनिवारिणे
kālāya kālakālāya kālakūṭa viṣādine ||
vyālayajñopavītāya vyālabhūṣaṇadhāriṇe
||38||कालाय कालकालाय कालकूट विषादिने ॥
व्यालयज्ञोपवीताय व्यालभूषणधारिणे
namaste khaṃḍaparaśo namaḥ khaṃḍeṃ dudhāriṇe ||
khaṃḍitāśeṣa duḥkhāya khaḍgakheṭakadhāriṇe
||39||नमस्ते खंडपरशो नमः खंडें दुधारिणे ॥
खंडिताशेष दुःखाय खड्गखेटकधारिणे
gīrvāṇagītanāthāya gaṃgākallolamāline ||
gaurīśāya girīśāya giriśāya guhāraṇe
||40||गीर्वाणगीतनाथाय गंगाकल्लोलमालिने ॥
गौरीशाय गिरीशाय गिरिशाय गुहारणे
caṃdrārdhaśuddhabhūṣāya caṃdrasūryāgnicakṣuṣe ||
namaste carmavasana namo digvasanāyate
||41||चंद्रार्धशुद्धभूषाय चंद्रसूर्याग्निचक्षुषे ॥
नमस्ते चर्मवसन नमो दिग्वसनायते
jagadīśāya jīrṇāya jarājanmaharāya te ||
jīvāyate namastubhyaṃ jaṃjapūkādihāriṇe
||42||जगदीशाय जीर्णाय जराजन्महराय ते ॥
जीवायते नमस्तुभ्यं जंजपूकादिहारिणे
namo ḍamaruhastāya dhanurhastāya te namaḥ ||
trinetrāya namastubhyaṃ jagannetrāya te namaḥ
||43||नमो डमरुहस्ताय धनुर्हस्ताय ते नमः ॥
त्रिनेत्राय नमस्तुभ्यं जगन्नेत्राय ते नमः
triśūlavyagrahastāya namastripathagādhara ||
triviṣṭapādhināthāya trivedīpaṭhitāya ca
||44||त्रिशूलव्यग्रहस्ताय नमस्त्रिपथगाधर ॥
त्रिविष्टपाधिनाथाय त्रिवेदीपठिताय च
trayīmayāya tuṣṭāya bhaktatuṣṭipradāya ca ||
dīkṣitāya namastubhyaṃ devadevāya te namaḥ
||45||त्रयीमयाय तुष्टाय भक्ततुष्टिप्रदाय च ॥
दीक्षिताय नमस्तुभ्यं देवदेवाय ते नमः
dāritāśeṣapāpāya namaste dīrghadarśine ||
dūrāya duravāpyāya doṣanirdalanāya ca
||46||दारिताशेषपापाय नमस्ते दीर्घदर्शिने ॥
दूराय दुरवाप्याय दोषनिर्दलनाय च
doṣākara kalādhāra tyaktadoṣāgamāya ca ||
namo dhūrjaṭaye tubhyaṃ dhattūrakusumapriya
||47||दोषाकर कलाधार त्यक्तदोषागमाय च ॥
नमो धूर्जटये तुभ्यं धत्तूरकुसुमप्रिय
namo dhīrāya dharmāya dharmapālāya te namaḥ ||
nīlagrīva namastubhyaṃ namaste nīlalohita
||48||नमो धीराय धर्माय धर्मपालाय ते नमः ॥
नीलग्रीव नमस्तुभ्यं नमस्ते नीललोहित
nāmamātrasmṛtikṛtāṃ trailokyaiśvaryapūraka ||
namaḥ pramathanāthāya pinākodyatapāṇaye
||49||नाममात्रस्मृतिकृतां त्रैलोक्यैश्वर्यपूरक ॥
नमः प्रमथनाथाय पिनाकोद्यतपाणये
paśupāśavimokṣāya paśūnāṃ pataye namaḥ ||
nāmoccāraṇamātreṇa mahāpātakahāriṇe
||50||पशुपाशविमोक्षाय पशूनां पतये नमः ॥
नामोच्चारणमात्रेण महापातकहारिणे
parātparāya pārāya parāparaparāya ca ||
namo'pāracaritrāya supavitrakathāya ca
||51||परात्पराय पाराय परापरपराय च ॥
नमोऽपारचरित्राय सुपवित्रकथाय च
vāmadevāya vāmārdhadhāriṇe vṛṣagāmine ||
namo bhargāya bhīmāya natabhītiharāya ca
||52||वामदेवाय वामार्धधारिणे वृषगामिने ॥
नमो भर्गाय भीमाय नतभीतिहराय च
bhavāya bhavanāśāya bhūtānāṃpataye namaḥ ||
mahādeva namastubhyaṃ maheśa mahasāṃpate
||53||भवाय भवनाशाय भूतानांपतये नमः ॥
महादेव नमस्तुभ्यं महेश महसांपते
namo mṛḍānīpataye namo mṛtyuṃjayāya te ||
yajñāraye namastubhyaṃ yakṣarājapriyāya ca
||54||नमो मृडानीपतये नमो मृत्युंजयाय ते ॥
यज्ञारये नमस्तुभ्यं यक्षराजप्रियाय च
yāyajūkāya yajñāya yajñānāṃ phaladāyine ||
rudrāya rudrapataye kadrudrāya ramāya ca
||55||यायजूकाय यज्ञाय यज्ञानां फलदायिने ॥
रुद्राय रुद्रपतये कद्रुद्राय रमाय च
śūline śāśvateśāya śmaśānāvanicāriṇe ||
śivāpriyāya śarvāya sarvajñāya namostu te
||56||शूलिने शाश्वतेशाय श्मशानावनिचारिणे ॥
शिवाप्रियाय शर्वाय सर्वज्ञाय नमोस्तु ते
harāya kṣāṃtirūpāya kṣetrajñāya kṣamākara ||
kṣamāya kṣitihartre ca kṣīragaurāya te namaḥ
||57||हराय क्षांतिरूपाय क्षेत्रज्ञाय क्षमाकर ॥
क्षमाय क्षितिहर्त्रे च क्षीरगौराय ते नमः
aṃdhakāre namastubhyamādyaṃtarahitāya ca ||
iḍādhārāya īśāya upedreṃdrastutāya ca
||58||अंधकारे नमस्तुभ्यमाद्यंतरहिताय च ॥
इडाधाराय ईशाय उपेद्रेंद्रस्तुताय च
umākāṃtāya ugrāya namaste ūrdhvaretase ||
ekarūpāya caikāya mahadaiśvaryarūpiṇe
||59||उमाकांताय उग्राय नमस्ते ऊर्ध्वरेतसे ॥
एकरूपाय चैकाय महदैश्वर्यरूपिणे
anaṃtakāriṇe tubhyamaṃbikāpataye namaḥ ||
tvamoṃkāro vaṣaṭkāro bhūrbhuvaḥsvastvameva hi
||60||अनंतकारिणे तुभ्यमंबिकापतये नमः ॥
त्वमोंकारो वषट्कारो भूर्भुवःस्वस्त्वमेव हि
dṛśyādṛśya yadatrāsti tatsarvaṃ tvamu mādhava ||
stutiṃ kartuṃ na jānāmi stutikartā tvameva hi
||61||दृश्यादृश्य यदत्रास्ति तत्सर्वं त्वमु माधव ॥
स्तुतिं कर्तुं न जानामि स्तुतिकर्ता त्वमेव हि
vācyastvaṃ vācakastvaṃ hi vākca tvaṃ praṇatosmi te ||
nānyaṃ vedmi mahādeva nānyaṃ staumi maheśvara
||62||वाच्यस्त्वं वाचकस्त्वं हि वाक्च त्वं प्रणतोस्मि ते ॥
नान्यं वेद्मि महादेव नान्यं स्तौमि महेश्वर
nānyaṃ namāmi gaurīśa nānyākhyāmādade śiva ||
mūkonyanāmagrahaṇe badhironyakathāśrutau
||63||नान्यं नमामि गौरीश नान्याख्यामाददे शिव ॥
मूकोन्यनामग्रहणे बधिरोन्यकथाश्रुतौ
paṃguranyābhigamane'smyaṃdho'nyaparivīkṣaṇe ||
eka eva bhavānīśa ekakartā tvameva hi
||64||पंगुरन्याभिगमनेऽस्म्यंधोऽन्यपरिवीक्षणे ॥
एक एव भवानीश एककर्ता त्वमेव हि
pātā hartā tvamevaiko nānātvaṃ mūḍhakalpanā ||
atastvameva śaraṇaṃ bhūyobhūyaḥ punaḥpunaḥ
||65||पाता हर्ता त्वमेवैको नानात्वं मूढकल्पना ॥
अतस्त्वमेव शरणं भूयोभूयः पुनःपुनः
saṃsārasāgare magnaṃ māmuddhara maheśvara ||
iti stutvā maheśānaṃ jaigīṣavyo mahāmuniḥ
||66||संसारसागरे मग्नं मामुद्धर महेश्वर ॥
इति स्तुत्वा महेशानं जैगीषव्यो महामुनिः
vācaṃyamo bhavatsthāṇoḥ purataḥ sthāṇusannibhaḥ ||
iti stutiṃ samākarṇya muneścaṃdravibhūṣaṇaḥ ||
uvāca ca prasannātmā varaṃ brūhīti taṃ munim
||67||वाचंयमो भवत्स्थाणोः पुरतः स्थाणुसन्निभः ॥
इति स्तुतिं समाकर्ण्य मुनेश्चंद्रविभूषणः ॥
उवाच च प्रसन्नात्मा वरं ब्रूहीति तं मुनिम्
jaigīṣavya uvāca
yadi prasanno deveśa tatastava padāṃbujāt ||
mā bhavāni bhavānīśa dūraṃ dūrapadaprada
||68||यदि प्रसन्नो देवेश ततस्तव पदांबुजात् ॥
मा भवानि भवानीश दूरं दूरपदप्रद
aparaśca varo nātha deyoyamavicārataḥ ||
yanmayā sthāpitaṃ liṃgaṃ tatra sānnidhyamastu te
||69||अपरश्च वरो नाथ देयोयमविचारतः ॥
यन्मया स्थापितं लिंगं तत्र सान्निध्यमस्तु ते
īśvara uvāca
jaigīṣavya mahābhāga yaduktaṃ bhavatānagha ||
tadastu sarvaṃ tebhīṣṭaṃ varamanyaṃ dadāmi ca
||70||जैगीषव्य महाभाग यदुक्तं भवतानघ ॥
तदस्तु सर्वं तेभीष्टं वरमन्यं ददामि च
yogaśāstraṃ mayā dattaṃ tava nirvāṇasādhakam ||
sarveṣāṃ yogināṃ madhye yogācāryo'stu vai bhavān
||71||योगशास्त्रं मया दत्तं तव निर्वाणसाधकम् ॥
सर्वेषां योगिनां मध्ये योगाचार्योऽस्तु वै भवान्
rahasyaṃ yogavidyāyā yathāvattvaṃ tapodhana ||
saṃvetsyase prasādānme yena nirvāṇamāpsyasi
||72||रहस्यं योगविद्याया यथावत्त्वं तपोधन ॥
संवेत्स्यसे प्रसादान्मे येन निर्वाणमाप्स्यसि
yathā nadī yathā bhṛṃgī somanaṃdī yathā tathā ||
tvaṃ bhaviṣyasi bhakto me jarāmaraṇavarjitaḥ
||73||यथा नदी यथा भृंगी सोमनंदी यथा तथा ॥
त्वं भविष्यसि भक्तो मे जरामरणवर्जितः
saṃti vratāni bhūyāṃsi niyamāḥ saṃtyanekadhā ||
tapāṃsi nānā saṃtyatra saṃti dānānyanekaśaḥ
||74||संति व्रतानि भूयांसि नियमाः संत्यनेकधा ॥
तपांसि नाना संत्यत्र संति दानान्यनेकशः
śreyasāṃ sādhanānyatra pāpaghnānyapi sarvathā ||
paraṃ hi paramaścaiṣa niyamo yastvayā kṛtaḥ
||75||श्रेयसां साधनान्यत्र पापघ्नान्यपि सर्वथा ॥
परं हि परमश्चैष नियमो यस्त्वया कृतः
paro hi niyamaścaiṣa māṃ vilokya yadaśyate ||
māmanālokya yadbhuktaṃ tadbhuktaṃ kevalatvagham
||76||परो हि नियमश्चैष मां विलोक्य यदश्यते ॥
मामनालोक्य यद्भुक्तं तद्भुक्तं केवलत्वघम्
asamarcya ca yo bhuṅkte patrapuṣpaphalairapi ||
retobhakṣī bhavenmūḍhaḥ sa janmānyekaviṃśatim
||77||असमर्च्य च यो भुङ्क्ते पत्रपुष्पफलैरपि ॥
रेतोभक्षी भवेन्मूढः स जन्मान्येकविंशतिम्
mahato niyamasyāsya bhavatānuṣṭhitasya vai ||
nārhaṃti ṣoḍaśī mātrāmapyanye niyamā yamāḥ
||78||महतो नियमस्यास्य भवतानुष्ठितस्य वै ॥
नार्हंति षोडशी मात्रामप्यन्ये नियमा यमाः
ato maccaraṇābhyāśe tvaṃ nivatsyasi sarvathā ||
ato naiḥśreyasīṃ lakṣmīṃ tatraiva prāpsyasi dhruvam
||79||अतो मच्चरणाभ्याशे त्वं निवत्स्यसि सर्वथा ॥
अतो नैःश्रेयसीं लक्ष्मीं तत्रैव प्राप्स्यसि ध्रुवम्
jaigīṣavyeśvaraṃ nāma liṃgaṃ kāśyāṃ sudurlabham ||
trīṇi varṣāṇi saṃsevya labhedyogaṃ na saṃśayaḥ
||80||जैगीषव्येश्वरं नाम लिंगं काश्यां सुदुर्लभम् ॥
त्रीणि वर्षाणि संसेव्य लभेद्योगं न संशयः
jaigīṣavyaguhāṃ prāpya yogābhyasanatatparaḥ ||
ṣaṇmāsena labhetsiddhiṃ vāñchitāṃ madanugrahāt
||81||जैगीषव्यगुहां प्राप्य योगाभ्यसनतत्परः ॥
षण्मासेन लभेत्सिद्धिं वाञ्छितां मदनुग्रहात्
tava liṃgamidaṃ bhaktaiḥ pūjanīyaṃ prayatnataḥ ||
vilokyā ca guhā ramyā parāsiddhimabhīpsubhiḥ
||82||तव लिंगमिदं भक्तैः पूजनीयं प्रयत्नतः ॥
विलोक्या च गुहा रम्या परासिद्धिमभीप्सुभिः
atra jyeṣṭheśvarakṣetre tvalliṃgaṃ sarvasiddhidam ||
nāśayedaghasaṃghāni dṛṣṭaṃ spṛṣṭaṃ samarcitam
||83||अत्र ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे त्वल्लिंगं सर्वसिद्धिदम् ॥
नाशयेदघसंघानि दृष्टं स्पृष्टं समर्चितम्
asmiñjyeṣṭheśvarakṣetre saṃbhojya śivayoginaḥ ||
koṭibhojyaphalaṃ samyagekaikaparisaṃkhyayā
||84||अस्मिञ्ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे संभोज्य शिवयोगिनः ॥
कोटिभोज्यफलं सम्यगेकैकपरिसंख्यया
jaigīṣavyeśvaraṃ liṃgaṃ gopanīyaṃ prayatnataḥ ||
kalau kaluṣabuddhīnāṃ purataśca viśeṣataḥ
||85||जैगीषव्येश्वरं लिंगं गोपनीयं प्रयत्नतः ॥
कलौ कलुषबुद्धीनां पुरतश्च विशेषतः
kariṣyāmyatra sāṃnidhyamasmim̐lliṃge tapodhana ||
yogasiddhipradānāya sādhakebhyaḥ sadaiva hi
||86||करिष्याम्यत्र सांनिध्यमस्मिँल्लिंगे तपोधन ॥
योगसिद्धिप्रदानाय साधकेभ्यः सदैव हि
dade śṛṇu mahābhāga jaigīṣavyāparaṃ varam ||
tvayedaṃ yatkṛtaṃ stotraṃ yogasiddhikaraṃ param
||87||ददे शृणु महाभाग जैगीषव्यापरं वरम् ॥
त्वयेदं यत्कृतं स्तोत्रं योगसिद्धिकरं परम्
mahāpāpaughaśamanaṃ mahāpuṇyapravardhanam ||
mahābhītipraśamanaṃ mahābhaktivivardhanam
||88||महापापौघशमनं महापुण्यप्रवर्धनम् ॥
महाभीतिप्रशमनं महाभक्तिविवर्धनम्
etatstotrajapātpuṃsāmasādhyaṃ naiva kiṃcana ||
tasmātsarvaprayatnena japanīyaṃ susādhakaiḥ 4
||89||एतत्स्तोत्रजपात्पुंसामसाध्यं नैव किंचन ॥
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन जपनीयं सुसाधकैः ४
iti dattvā varaṃ tasmai smarāriḥ smeralocanaḥ ||
dadarśa brāhmaṇāṃ statra sametānkṣetravāsinaḥ
||90||इति दत्त्वा वरं तस्मै स्मरारिः स्मेरलोचनः ॥
ददर्श ब्राह्मणां स्तत्र समेतान्क्षेत्रवासिनः
skaṃda uvāca
niśamyākhyānamatulametatprājñaḥ prayatnataḥ ||
niṣpāpo jāyate martyo nopasargaiḥ prabādhyate
||91||निशम्याख्यानमतुलमेतत्प्राज्ञः प्रयत्नतः ॥
निष्पापो जायते मर्त्यो नोपसर्गैः प्रबाध्यते
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe jyeṣṭheśākhyānaṃ nāma triṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 63 ||