मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Kāśīkhaṇḍaḥ, adhyāya 24

3
Kāśīkhaṇḍaḥ · 24

śivaśarmannudarkaṃ te kathayāvo niśāmaya

gaṇāvūcatuḥ

śivaśarmannudarkaṃ te kathayāvo niśāmaya ||

tvamatra vaiṣṇave loke bhuktvā bhogānsupuṣkalān

||1||

शिवशर्मन्नुदर्कं ते कथयावो निशामय ॥

त्वमत्र वैष्णवे लोके भुक्त्वा भोगान्सुपुष्कलान्

brahmaṇo vatsaraṃ pūrṇaṃ ramamāṇo'psarogaṇaiḥ ||

sutīrthamaraṇopātta puṇyaśeṣeṇa vai punaḥ

||2||

ब्रह्मणो वत्सरं पूर्णं रममाणोऽप्सरोगणैः ॥

सुतीर्थमरणोपात्त पुण्यशेषेण वै पुनः

bhaviṣyasi mahīpālo nagare naṃdivardhane ||

rājyaṃ prāpyāsapatnaṃ ca samṛddhabalavāhanam

||3||

भविष्यसि महीपालो नगरे नंदिवर्धने ॥

राज्यं प्राप्यासपत्नं च समृद्धबलवाहनम्

kṛṣṭibhirhṛṣṭapuṣṭaiśca ramyahāṭakabhūṣaṇaiḥ ||

saṃjuṣṭamiṣṭāpūrtānāṃ dharmāṇāṃ nityakartṛbhiḥ

||4||

कृष्टिभिर्हृष्टपुष्टैश्च रम्यहाटकभूषणैः ॥

संजुष्टमिष्टापूर्तानां धर्माणां नित्यकर्तृभिः

sadāsaṃpannasasyaṃ ca sūrvarakṣetrasaṃkulam ||

sudeśaṃ suprajaṃ susthaṃ sutṛṇaṃ bahugodhanam

||5||

सदासंपन्नसस्यं च सूर्वरक्षेत्रसंकुलम् ॥

सुदेशं सुप्रजं सुस्थं सुतृणं बहुगोधनम्

devatāyatanānāṃ ca rājibhiḥ parirājitam ||

suyūpā yatra vai grāmāḥ suvittarddhi virājitāḥ

||6||

देवतायतनानां च राजिभिः परिराजितम् ॥

सुयूपा यत्र वै ग्रामाः सुवित्तर्द्धि विराजिताः

supuṣpa kṛtrimodyānāḥ sasadāphalapādapāḥ ||

sapadminīkakāsārā yatra rājaṃti bhūmayaḥ

||7||

सुपुष्प कृत्रिमोद्यानाः ससदाफलपादपाः ॥

सपद्मिनीककासारा यत्र राजंति भूमयः

sadaṃbhā nimnagārājirna yatra janatā kvacit ||

kulānyeva kulīnāni na cānyāyadhanāni ca

||8||

सदंभा निम्नगाराजिर्न यत्र जनता क्वचित् ॥

कुलान्येव कुलीनानि न चान्यायधनानि च

vibhramo yatra nārīṣu navidvatsu ca karhicit ||

nadyaḥ kuṭilagāminyo na yatra viṣaye prajāḥ

||9||

विभ्रमो यत्र नारीषु नविद्वत्सु च कर्हिचित् ॥

नद्यः कुटिलगामिन्यो न यत्र विषये प्रजाः

tamoyuktāḥ kṣapā yatra bahuleṣu na mānavāḥ ||

rajoyujaḥ striyo yatra na dharmabahulā narāḥ

||10||

तमोयुक्ताः क्षपा यत्र बहुलेषु न मानवाः ॥

रजोयुजः स्त्रियो यत्र न धर्मबहुला नराः

dhanairanaṃdho yatrāsti mano naiva ca bhojanam ||

anayaḥ syaṃdanaṃ yatra na ca vai rājapūruṣaḥ

||11||

धनैरनंधो यत्रास्ति मनो नैव च भोजनम् ॥

अनयः स्यंदनं यत्र न च वै राजपूरुषः

daṃḍaḥ paraśukuddāla vālavya janarājiṣu ||

ātapatreṣu nānyatra kvacitkrodhāparādhajaḥ

||12||

दंडः परशुकुद्दाल वालव्य जनराजिषु ॥

आतपत्रेषु नान्यत्र क्वचित्क्रोधापराधजः

anyatrākṣikavṛṃdebhyaḥ kvacinna paridevanam ||

ākṣikā eva dṛśyaṃte yatra pāśakapāṇayaḥ

||13||

अन्यत्राक्षिकवृंदेभ्यः क्वचिन्न परिदेवनम् ॥

आक्षिका एव दृश्यंते यत्र पाशकपाणयः

jāḍyavārtā jaleṣveva strīmadhyā eva durbalāḥ ||

kaṭhorahṛdayā yatra sīmaṃtinyo na mānavāḥ

||14||

जाड्यवार्ता जलेष्वेव स्त्रीमध्या एव दुर्बलाः ॥

कठोरहृदया यत्र सीमंतिन्यो न मानवाः

auṣadheṣveva yatrāsti kuṣṭhayogo na mānave ||

vedhopyaṃtaḥsuratneṣu śūlaṃ mūrtikareṣu vai

||15||

औषधेष्वेव यत्रास्ति कुष्ठयोगो न मानवे ॥

वेधोप्यंतःसुरत्नेषु शूलं मूर्तिकरेषु वै

kaṃpaḥsāttvikabhāvottho na bhayātkvāpi kasyacit ||

saṃjvaraḥ kāmajo yatra dāridryaṃ kaluṣasya ca

||16||

कंपःसात्त्विकभावोत्थो न भयात्क्वापि कस्यचित् ॥

संज्वरः कामजो यत्र दारिद्र्यं कलुषस्य च

durlabhatvaṃ sadā kasya sukṛtena ca vastunaḥ ||

ibhā eva pramattā vai yuddhaṃ vīcyorjalāśaye

||17||

दुर्लभत्वं सदा कस्य सुकृतेन च वस्तुनः ॥

इभा एव प्रमत्ता वै युद्धं वीच्योर्जलाशये

dānahānirgajeṣveva drumeṣveva hi kaṃṭakāḥ ||

janeṣveva vihārā hi na kasyaciduraḥsthalī

||18||

दानहानिर्गजेष्वेव द्रुमेष्वेव हि कंटकाः ॥

जनेष्वेव विहारा हि न कस्यचिदुरःस्थली

bāṇeṣu guṇaviśleṣo baṃdhoktiḥ pustake dṛḍhā ||

snehatyāgaḥ sadaivāsti yatra pāśupate jane

||19||

बाणेषु गुणविश्लेषो बंधोक्तिः पुस्तके दृढा ॥

स्नेहत्यागः सदैवास्ति यत्र पाशुपते जने

daṃḍavārtā sadā yatra kṛtasaṃnyāsakarmaṇām ||

mārgaṇāścāpakeṣveva bhikṣukā brahmacāriṇaḥ

||20||

दंडवार्ता सदा यत्र कृतसंन्यासकर्मणाम् ॥

मार्गणाश्चापकेष्वेव भिक्षुका ब्रह्मचारिणः

yatra kṣapaṇakā eva dṛśyaṃte maladhāriṇaḥ ||

prāyo madhuvratā eva yatra caṃcalavṛttayaḥ

||21||

यत्र क्षपणका एव दृश्यंते मलधारिणः ॥

प्रायो मधुव्रता एव यत्र चंचलवृत्तयः

ityādi guṇavaddeśe tvayirājyaṃ praśāsati ||

dharmeṇa rājadharmajña śauṃḍīryaguṇaśālini

||22||

इत्यादि गुणवद्देशे त्वयिराज्यं प्रशासति ॥

धर्मेण राजधर्मज्ञ शौंडीर्यगुणशालिनि

saubhāgyabhāji rūpāḍhye śauryaudāryaguṇānvite ||

sīmaṃtinīnāṃ ramyāṇāṃ lāvaṇyavarjita suśriyām

||23||

सौभाग्यभाजि रूपाढ्ये शौर्यौदार्यगुणान्विते ॥

सीमंतिनीनां रम्याणां लावण्यवर्जित सुश्रियाम्

rājñīnāmayutaṃbhāvi kumārāṇāṃ śatatrayam ||

vṛddhakāla iti khyāta ugraḥ parapuraṃjayaḥ

||24||

राज्ञीनामयुतंभावि कुमाराणां शतत्रयम् ॥

वृद्धकाल इति ख्यात उग्रः परपुरंजयः

vijitānekasamaraḥ śrīsaṃtarpitamārgaṇaḥ ||

anekaguṇasaṃpūrṇaḥ pūrṇacaṃdranibhadyutiḥ

||25||

विजितानेकसमरः श्रीसंतर्पितमार्गणः ॥

अनेकगुणसंपूर्णः पूर्णचंद्रनिभद्युतिः

saṃtatāvabhṛthaklinna mūrdhajaḥ kṣitiṣarṣabhaḥ ||

prajāpālanasaṃpannaḥ kośaprīṇitabhūsuraḥ

||26||

संततावभृथक्लिन्न मूर्धजः क्षितिषर्षभः ॥

प्रजापालनसंपन्नः कोशप्रीणितभूसुरः

padāraviṃdaṃ gauviṃdaṃ hṛdi dhyāyannataṃdritaḥ ||

vāsudevakathālāpaparikṣipta dinakṣapaḥ

||27||

पदारविंदं गौविंदं हृदि ध्यायन्नतंद्रितः ॥

वासुदेवकथालापपरिक्षिप्त दिनक्षपः

kadācidupaviṣṭaḥsanmadhye rājasabhaṃ dvija ||

dūrātkārpaṭikairdṛṣṭo vārāṇasyāḥ samāgataiḥ

||28||

कदाचिदुपविष्टःसन्मध्ये राजसभं द्विज ॥

दूरात्कार्पटिकैर्दृष्टो वाराणस्याः समागतैः

tatkarmabhāvisadṛśaistadātvamabhinaṃditaḥ ||

taiḥ sarvai rājaśārdūlasyāśīrvādairanekaśaḥ

||29||

तत्कर्मभाविसदृशैस्तदात्वमभिनंदितः ॥

तैः सर्वै राजशार्दूलस्याशीर्वादैरनेकशः

śrīmadviśveśvaro devo viśveṣāṃ jagatāṃ guruḥ ||

kāśīnāthastute kuryātkumaterapavarjanam

||30||

श्रीमद्विश्वेश्वरो देवो विश्वेषां जगतां गुरुः ॥

काशीनाथस्तुते कुर्यात्कुमतेरपवर्जनम्

naiḥśreyasīṃ ca saṃpattiṃ yo deyātsmaraṇādapi ||

kāśīnāthaḥ sa te diśyājjñānaṃ malavivarjitam

||31||

नैःश्रेयसीं च संपत्तिं यो देयात्स्मरणादपि ॥

काशीनाथः स ते दिश्याज्ज्ञानं मलविवर्जितम्

yena puṇyena te prāptaṃ rājyaṃ prājyamakaṃṭakam ||

tatpuṇyaśeṣatobhūyādviśvanāthe matistava

||32||

येन पुण्येन ते प्राप्तं राज्यं प्राज्यमकंटकम् ॥

तत्पुण्यशेषतोभूयाद्विश्वनाथे मतिस्तव

yasya prasādātsulabhamāyuḥ putrāṃbarāganāḥ ||

samṛddhayaḥ svargamokṣau sa viśveśaḥ prasīdatu

||33||

यस्य प्रसादात्सुलभमायुः पुत्रांबरागनाः ॥

समृद्धयः स्वर्गमोक्षौ स विश्वेशः प्रसीदतु

nāmaśravaṇamātreṇa yasya viśveśiturvibhoḥ ||

mahāpātakavicchedaḥ sa viśveśo'stu te hṛdi

||34||

नामश्रवणमात्रेण यस्य विश्वेशितुर्विभोः ॥

महापातकविच्छेदः स विश्वेशोऽस्तु ते हृदि

tvaṃ vṛddhakālo bhūpālaḥ śrutvetyāśīḥ paraṃparām ||

smariṣyasīdaṃ vṛttāṃtaṃ pulakāṃkavapustadā

||35||

त्वं वृद्धकालो भूपालः श्रुत्वेत्याशीः परंपराम् ॥

स्मरिष्यसीदं वृत्तांतं पुलकांकवपुस्तदा

ākāragopanaṃ kṛtvā tebhyo dattvā dhanaṃ bahu ||

sumuhūrtamanuprāpya sute rājyaṃ vidhāya ca

||36||

आकारगोपनं कृत्वा तेभ्यो दत्त्वा धनं बहु ॥

सुमुहूर्तमनुप्राप्य सुते राज्यं विधाय च

anaṃgalekhayā rājñyā tataḥ kāśīṃ gamiṣyasi ||

dattvā dānāni bhūrīṇi prīṇayitvā'rthino janān

||37||

अनंगलेखया राज्ञ्या ततः काशीं गमिष्यसि ॥

दत्त्वा दानानि भूरीणि प्रीणयित्वाऽर्थिनो जनान्

svanāmnā tatra saṃsthāpya liṃgaṃ nirvāṇakāraṇam ||

prāsādaṃ tatra kṛtvoccaistadagre kūpamuttamam

||38||

स्वनाम्ना तत्र संस्थाप्य लिंगं निर्वाणकारणम् ॥

प्रासादं तत्र कृत्वोच्चैस्तदग्रे कूपमुत्तमम्

vidhāya vidhivattatra kalaśāropaṇādikam ||

maṇimāṇikya cāṃpeya dukūlebhāśvagodhanam

||39||

विधाय विधिवत्तत्र कलशारोपणादिकम् ॥

मणिमाणिक्य चांपेय दुकूलेभाश्वगोधनम्

mahādhvajapatākāśca cchatracāmaradarpaṇam ||

devopakaraṇaṃ bhūri viśrāṇya śramavarjitaḥ

||40||

महाध्वजपताकाश्च च्छत्रचामरदर्पणम् ॥

देवोपकरणं भूरि विश्राण्य श्रमवर्जितः

vratopavāsaniyamaiḥ parikṣīṇakalevaraḥ ||

madhyāhne nirjane tatra drakṣyasyekaṃ tapodhanam

||41||

व्रतोपवासनियमैः परिक्षीणकलेवरः ॥

मध्याह्ने निर्जने तत्र द्रक्ष्यस्येकं तपोधनम्

atīvajīrṇavapuṣaṃ paripiṃgajaṭānvitam ||

mūrtimaṃtaṃmiva prāṃśuṃ dharmaṃ janamanoharam

||42||

अतीवजीर्णवपुषं परिपिंगजटान्वितम् ॥

मूर्तिमंतंमिव प्रांशुं धर्मं जनमनोहरम्

bhāraṃ śarīrayaṣṭeśca dṛḍhayaṣṭyāṃ samarpya ca ||

garbhāgārādviniṣkramyābhyāyāṃtaṃraṃgamaṃḍape

||43||

भारं शरीरयष्टेश्च दृढयष्ट्यां समर्प्य च ॥

गर्भागाराद्विनिष्क्रम्याभ्यायांतंरंगमंडपे

upaviśya samīpe te prakṣyatyevamanukramāt ||

kosi tvaṃ kimihāsi tvaṃ dvitīya iva kastvayam

||44||

उपविश्य समीपे ते प्रक्ष्यत्येवमनुक्रमात् ॥

कोसि त्वं किमिहासि त्वं द्वितीय इव कस्त्वयम्

prāsādaḥ kāritaḥ kena jānāsyeṣa tato vada ||

asya liṃgasya kiṃ nāma prāyo jāne na vārdhakāt

||45||

प्रासादः कारितः केन जानास्येष ततो वद ॥

अस्य लिंगस्य किं नाम प्रायो जाने न वार्धकात्

pṛṣṭastvamiti te nātha tadā vṛddha tapasvinā ||

kathayiṣyasyahaṃ rājā vṛddhakāla iti śrutaḥ

||46||

पृष्टस्त्वमिति ते नाथ तदा वृद्ध तपस्विना ॥

कथयिष्यस्यहं राजा वृद्धकाल इति श्रुतः

dākṣiṇātya iha prāptastvetayā saha kāṃtayā ||

dhyāyāmi liṃgametacca prārthayāmi na kiṃcana

||47||

दाक्षिणात्य इह प्राप्तस्त्वेतया सह कांतया ॥

ध्यायामि लिंगमेतच्च प्रार्थयामि न किंचन

prāsādasyāsya jaṭila svayaṃkārayitā śivaḥ ||

viśeṣato'syaliṃgasya nāma no vedmi niścitam

||48||

प्रासादस्यास्य जटिल स्वयंकारयिता शिवः ॥

विशेषतोऽस्यलिंगस्य नाम नो वेद्मि निश्चितम्

iti śrutvā narapatervākyaṃprāha jaṭādharaḥ ||

satyamuktaṃ tvayaikaṃ hi liṃganāma na vetsi yat

||49||

इति श्रुत्वा नरपतेर्वाक्यंप्राह जटाधरः ॥

सत्यमुक्तं त्वयैकं हि लिंगनाम न वेत्सि यत्

paśyeyaṃ tvāmahaṃ nityamupaviṣṭaṃ suniścalam ||

śruto bhaviṣyati tava prāsādo yena kāritaḥ

||50||

पश्येयं त्वामहं नित्यमुपविष्टं सुनिश्चलम् ॥

श्रुतो भविष्यति तव प्रासादो येन कारितः

mamāgre tatsamācakṣva yadi jānāsi tattvataḥ ||

ākarṇyeti vacastasya punaḥ prāha bhavāniti

||51||

ममाग्रे तत्समाचक्ष्व यदि जानासि तत्त्वतः ॥

आकर्ण्येति वचस्तस्य पुनः प्राह भवानिति

kartā kārayitā śaṃbhuḥ kimatathyaṃ bravīmyaham ||

athavā ciṃtayā kiṃ me tapasvinnanayā vibho

||52||

कर्ता कारयिता शंभुः किमतथ्यं ब्रवीम्यहम् ॥

अथवा चिंतया किं मे तपस्विन्ननया विभो

iti tvayi sthite joṣaṃ sa punarvṛddhatāpasaḥ ||

pipāsurasmi pānīyamānīyāśu prayaccha me

||53||

इति त्वयि स्थिते जोषं स पुनर्वृद्धतापसः ॥

पिपासुरस्मि पानीयमानीयाशु प्रयच्छ मे

iti tena ca nunnastvaṃ vāryānīya ca kūpataḥ ||

pāyayiṣyasi taṃ vṛddhaṃ tāpasaṃ tatkṣaṇācca saḥ

||54||

इति तेन च नुन्नस्त्वं वार्यानीय च कूपतः ॥

पाययिष्यसि तं वृद्धं तापसं तत्क्षणाच्च सः

tadaṃbupānato bhūyātsupārvaṇa śaśiprabhaḥ ||

taruṇo rūpasaṃpannaḥ kośonmuktorago yathā

||55||

तदंबुपानतो भूयात्सुपार्वण शशिप्रभः ॥

तरुणो रूपसंपन्नः कोशोन्मुक्तोरगो यथा

jātāścaryeṇa bhavatā punarevābhyabhāṣi saḥ ||

kaḥ prabhāvo hi bhagavanneṣa yena bhavānpunaḥ

||56||

जाताश्चर्येण भवता पुनरेवाभ्यभाषि सः ॥

कः प्रभावो हि भगवन्नेष येन भवान्पुनः

parityajyātra jarasaṃ na vo bhrājasi sāṃpratam ||

asti cedavakāśaste tato brūhi tapodhana

||57||

परित्यज्यात्र जरसं न वो भ्राजसि सांप्रतम् ॥

अस्ति चेदवकाशस्ते ततो ब्रूहि तपोधन

tapodhana uvāca

vṛddhakālakṣitipate jāne tvāṃ sumahāmate ||

imāmapi ca jāne'haṃ tava patnīṃ pativratām

||58||

वृद्धकालक्षितिपते जाने त्वां सुमहामते ॥

इमामपि च जानेऽहं तव पत्नीं पतिव्रताम्

janmano'smādiyaṃ rājannāsīdviprasya kanyakā ||

turvasorvedavapuṣaḥ śubhācārā śubhānanā

||59||

जन्मनोऽस्मादियं राजन्नासीद्विप्रस्य कन्यका ॥

तुर्वसोर्वेदवपुषः शुभाचारा शुभानना

tena dattā vivāhārthaṃ naidhruvāya mahātmane ||

sa ca kālavaśaṃ prāpto naidhruvo'prāptayauvanaḥ

||60||

तेन दत्ता विवाहार्थं नैध्रुवाय महात्मने ॥

स च कालवशं प्राप्तो नैध्रुवोऽप्राप्तयौवनः

vaidhavyaṃ pālayaṃtyeṣā mṛtā'vaṃtyāṃ śubhavratā ||

tena puṇyena saṃjātā pāṃḍyasya nṛpateḥ sutā

||61||

वैधव्यं पालयंत्येषा मृताऽवंत्यां शुभव्रता ॥

तेन पुण्येन संजाता पांड्यस्य नृपतेः सुता

pariṇītā tvayā rājanpativrataratā sadā ||

tvayā saheha saṃprāptā muktiṃ prāpsyatyanuttamām

||62||

परिणीता त्वया राजन्पतिव्रतरता सदा ॥

त्वया सहेह संप्राप्ता मुक्तिं प्राप्स्यत्यनुत्तमाम्

ayodhyāyāmathāvaṃtyāṃ mathurāyāmathāpi vā ||

dvāravatyāṃ ca kāṃcyāṃ vā māyāpuryāmatho nṛpa

||63||

अयोध्यायामथावंत्यां मथुरायामथापि वा ॥

द्वारवत्यां च कांच्यां वा मायापुर्यामथो नृप

api pātakino ye ca kālena nidhanaṃ gatāḥ ||

te hi svargādihāgatya kāśyāṃ mokṣamavāpnuyuḥ

||64||

अपि पातकिनो ये च कालेन निधनं गताः ॥

ते हि स्वर्गादिहागत्य काश्यां मोक्षमवाप्नुयुः

avaimi tvāmapi nṛpadvijo'bhūḥ pūrvajanmani ||

māthuraḥ śivaśarmākhyo māyāpuryāṃ bhavānmṛtaḥ

||65||

अवैमि त्वामपि नृपद्विजोऽभूः पूर्वजन्मनि ॥

माथुरः शिवशर्माख्यो मायापुर्यां भवान्मृतः

tatpuṇyātprāpya vaikuṃṭhaṃ bhuktvā bhogānmanoramān ||

tatpuṇyaśeṣātkṣitipo jātastvaṃ naṃdivardhane

||66||

तत्पुण्यात्प्राप्य वैकुंठं भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् ॥

तत्पुण्यशेषात्क्षितिपो जातस्त्वं नंदिवर्धने

vṛddhakālāvanīpāla tenaiva sukṛtena ca ||

mokṣakṣetramidaṃ prāpto muktiṃ prāpsyasyanuttamām

||67||

वृद्धकालावनीपाल तेनैव सुकृतेन च ॥

मोक्षक्षेत्रमिदं प्राप्तो मुक्तिं प्राप्स्यस्यनुत्तमाम्

anyacca śṛṇu rājeṃdra tvayā yatsamudīritam ||

kartā kārayitā śaṃbhuḥ prāsādasyeti tatsphuṭam

||68||

अन्यच्च शृणु राजेंद्र त्वया यत्समुदीरितम् ॥

कर्ता कारयिता शंभुः प्रासादस्येति तत्स्फुटम्

sukṛtaṃ naiva satatamākhyātavyaṃ kadācana ||

kṛtaṃ mayeti kathanātpuṇyaṃ kṣayati tatkṣaṇāt

||69||

सुकृतं नैव सततमाख्यातव्यं कदाचन ॥

कृतं मयेति कथनात्पुण्यं क्षयति तत्क्षणात्

tasmātsarvaprayatnena gopanīyaṃ nidhānavat ||

sukṛtaṃ kīrtanādvyarthaṃ bhavedbhasmahutaṃ tathā

||70||

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गोपनीयं निधानवत् ॥

सुकृतं कीर्तनाद्व्यर्थं भवेद्भस्महुतं तथा

niścitaṃ viśvanāthena preritena tvayā'nagha ||

kṛtaṃ hi kṛtakṛtyena prāsādādiha vedmyaham

||71||

निश्चितं विश्वनाथेन प्रेरितेन त्वयाऽनघ ॥

कृतं हि कृतकृत्येन प्रासादादिह वेद्म्यहम्

vṛddhakāleśvaraṃ nāma liṃgametanmahīpate ||

jānīhyanādisaṃsiddhaṃ nimittaṃ kiṃtu vai bhavān

||72||

वृद्धकालेश्वरं नाम लिंगमेतन्महीपते ॥

जानीह्यनादिसंसिद्धं निमित्तं किंतु वै भवान्

darśanātsparśanāttasya pūjanācchravaṇānnateḥ ||

vṛddhakāleśaliṃgasya sarvaṃ prāpnoti vāṃchitam

||73||

दर्शनात्स्पर्शनात्तस्य पूजनाच्छ्रवणान्नतेः ॥

वृद्धकालेशलिंगस्य सर्वं प्राप्नोति वांछितम्

kūpaḥ kālodako nāma jarāvyādhivighātakṛt ||

yadīya jalapānena mātuḥstanyamapānavān

||74||

कूपः कालोदको नाम जराव्याधिविघातकृत् ॥

यदीय जलपानेन मातुःस्तन्यमपानवान्

kṛtakūpodakasnānaḥ kṛtaitalliṃgapūjanaḥ ||

varṣeṇa siddhimāpnoti manobhilaṣitāṃ naraḥ

||75||

कृतकूपोदकस्नानः कृतैतल्लिंगपूजनः ॥

वर्षेण सिद्धिमाप्नोति मनोभिलषितां नरः

na kuṣṭhaṃ na ca visphoṭā naraṃghā na vicarcikā ||

pītātspṛṣṭātpratiṣṭhaṃti kaphaḥ kālatamodakāt

||76||

न कुष्ठं न च विस्फोटा नरंघा न विचर्चिका ॥

पीतात्स्पृष्टात्प्रतिष्ठंति कफः कालतमोदकात्

nāgnimāṃdyaṃ naiva śūlaṃ na meho na pravāhikā ||

na mūtrakṛcchraṃ nā pāmā pānāyasyāsya sevanāt

||77||

नाग्निमांद्यं नैव शूलं न मेहो न प्रवाहिका ॥

न मूत्रकृच्छ्रं ना पामा पानायस्यास्य सेवनात्

bhūtajvarāśca ye kecidye kecidviṣamajvarāḥ ||

te kṣipramupaśāmyaṃti hyetatkūpodasevanāt

||78||

भूतज्वराश्च ये केचिद्ये केचिद्विषमज्वराः ॥

ते क्षिप्रमुपशाम्यंति ह्येतत्कूपोदसेवनात्

tavāgrato mama jarā palitaṃ ca yathāvidhi ||

etatkūpodapānena kṣaṇānnaṣṭaṃ navo'bhavam

||79||

तवाग्रतो मम जरा पलितं च यथाविधि ॥

एतत्कूपोदपानेन क्षणान्नष्टं नवोऽभवम्

vṛddhakāleśvare liṃge sevitena daridratā ||

nopasargā na vā rogā na pāpaṃ nāghajaṃ phalam

||80||

वृद्धकालेश्वरे लिंगे सेवितेन दरिद्रता ॥

नोपसर्गा न वा रोगा न पापं नाघजं फलम्

uttare kṛttivāsasya vārāṇasyāṃ prayatnataḥ ||

vṛddhakāleśvaraṃ liṃgaṃ draṣṭavyaṃ siddhikāmukaiḥ

||81||

उत्तरे कृत्तिवासस्य वाराणस्यां प्रयत्नतः ॥

वृद्धकालेश्वरं लिंगं द्रष्टव्यं सिद्धिकामुकैः

ityuktvā taṃ mahīpālaṃ haste dhṛtvā tapodhanaḥ ||

sānaṃgalekhā rājñīkaṃ tasmim̐lliṃge layaṃ yayau

||82||

इत्युक्त्वा तं महीपालं हस्ते धृत्वा तपोधनः ॥

सानंगलेखा राज्ञीकं तस्मिँल्लिंगे लयं ययौ

mahākāla mahākāla mahākāleti kīrtanāt ||

śatadhā mucyate pāpairnātra kāryā vicāraṇā

||83||

महाकाल महाकाल महाकालेति कीर्तनात् ॥

शतधा मुच्यते पापैर्नात्र कार्या विचारणा

itthaṃ bhavitrī te muktiḥ kaiṭabhārātidarśanāt ||

bhogānbhuktvā bahuvidhānvaikuṃṭha nagare śubhe

||84||

इत्थं भवित्री ते मुक्तिः कैटभारातिदर्शनात् ॥

भोगान्भुक्त्वा बहुविधान्वैकुंठ नगरे शुभे

iti saṃhṛṣṭatanūruhaḥ sa vipro bhagavattadgaṇavaktrato niśamya ||

svamudarkamathārkakoṭiramyaṃ harilokaṃ parilokayāṃcakāra

||85||

इति संहृष्टतनूरुहः स विप्रो भगवत्तद्गणवक्त्रतो निशम्य ॥

स्वमुदर्कमथार्ककोटिरम्यं हरिलोकं परिलोकयांचकार

maitrāvaruṇiruvāca

lopāmudre sa vipreṃdro bhogānbhuktvā manoramān ||

māyāpuryāṃ kṛtaprāṇatyāga puṇyabalena ca

||86||

लोपामुद्रे स विप्रेंद्रो भोगान्भुक्त्वा मनोरमान् ॥

मायापुर्यां कृतप्राणत्याग पुण्यबलेन च

vaikuṃṭhalokādāgatya pattane naṃdivardhane ||

bhaumāni bhuktvā saukhyāni putrānutpādya suṃdarān

||87||

वैकुंठलोकादागत्य पत्तने नंदिवर्धने ॥

भौमानि भुक्त्वा सौख्यानि पुत्रानुत्पाद्य सुंदरान्

teṣu rājyaṃ vinikṣipya prāpya vārāṇasīṃ purīm ||

viśveśvaraṃ samārādhya nirvāṇapadamīyivān

||88||

तेषु राज्यं विनिक्षिप्य प्राप्य वाराणसीं पुरीम् ॥

विश्वेश्वरं समाराध्य निर्वाणपदमीयिवान्

etatpuṇyatamākhyānaṃ viprasya śivaśarmaṇaḥ ||

śrutvā pāpavinirmukto jñānaṃ paramamṛcchati

||89||

एतत्पुण्यतमाख्यानं विप्रस्य शिवशर्मणः ॥

श्रुत्वा पापविनिर्मुक्तो ज्ञानं परममृच्छति

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍe pūrvāddhe śivaśarmanirvāṇaprāpaṇaṃ nāma caturviṃśodhyāyaḥ || 24 ||