parāśareśvarādiliṃgasaṃbhavaḥ
skaṃda uvāca
jyeṣṭheśvarasya parito yāni liṃgāni kuṃbhaja ||
tāni paṃcasahasrāṇi munīnāṃ siddhidānyalam
||1||ज्येष्ठेश्वरस्य परितो यानि लिंगानि कुंभज ॥
तानि पंचसहस्राणि मुनीनां सिद्धिदान्यलम्
parāśareśvaraṃ liṃgaṃ jyeṣṭheśāduttare mahat ||
tasya darśanamātreṇa nirmalaṃ jñānamāpyate
||2||पराशरेश्वरं लिंगं ज्येष्ठेशादुत्तरे महत् ॥
तस्य दर्शनमात्रेण निर्मलं ज्ञानमाप्यते
tatraiva siddhidaṃ liṃgaṃ māṃḍavyeśvarasaṃjñitam ||
na tasya darśanājjātu durbuddhiṃ prāpnuyānnaraḥ
||3||तत्रैव सिद्धिदं लिंगं मांडव्येश्वरसंज्ञितम् ॥
न तस्य दर्शनाज्जातु दुर्बुद्धिं प्राप्नुयान्नरः
liṃgaṃ ca śaṃkareśākhyaṃ tatraiva śubhadaṃ sadā ||
bhṛgunārāyaṇastatra bhaktānāṃ sarvasiddhidaḥ
||4||लिंगं च शंकरेशाख्यं तत्रैव शुभदं सदा ॥
भृगुनारायणस्तत्र भक्तानां सर्वसिद्धिदः
jābālīśvara saṃjñaṃ ca liṃgaṃ tatrātisiddhidam ||
tasya saṃdarśanājjātu na jaṃturdurgatiṃ vrajet
||5||जाबालीश्वर संज्ञं च लिंगं तत्रातिसिद्धिदम् ॥
तस्य संदर्शनाज्जातु न जंतुर्दुर्गतिं व्रजेत्
sumaṃtu muninā śreṣṭhastatrādityaḥ pratiṣṭhitaḥ ||
tasya saṃdarśanādeva kuṣṭhavyādhiḥ praśāmyati
||6||सुमंतु मुनिना श्रेष्ठस्तत्रादित्यः प्रतिष्ठितः ॥
तस्य संदर्शनादेव कुष्ठव्याधिः प्रशाम्यति
bhairevī bhīṣaṇā nāma tatra bhīṣaṇarūpiṇī ||
kṣetrasya bhīṣaṇaṃ sarvaṃ nāśayedbhāvatorcitā
||7||भैरेवी भीषणा नाम तत्र भीषणरूपिणी ॥
क्षेत्रस्य भीषणं सर्वं नाशयेद्भावतोर्चिता
tatropajaṃghane liṃgaṃ karmabaṃdhavimokṣaṇam ||
nṛbhiḥ saṃsevitaṃ bhaktyā ṣaṇmāsātsiddhidaṃ param
||8||तत्रोपजंघने लिंगं कर्मबंधविमोक्षणम् ॥
नृभिः संसेवितं भक्त्या षण्मासात्सिद्धिदं परम्
bhāradvājeśvaraṃ liṃgaṃ liṃgaṃ mādrīśvaraṃ varam ||
ekatra saṃsthite dve tu draṣṭavye sukṛtātmanā
||9||भारद्वाजेश्वरं लिंगं लिंगं माद्रीश्वरं वरम् ॥
एकत्र संस्थिते द्वे तु द्रष्टव्ये सुकृतात्मना
aruṇi sthāpitaṃ liṃgaṃ tatraiva kalaśodbhava ||
tasya liṃgasya sevātaḥ sarvāmṛddhimavāpnuyāt
||10||अरुणि स्थापितं लिंगं तत्रैव कलशोद्भव ॥
तस्य लिंगस्य सेवातः सर्वामृद्धिमवाप्नुयात्
liṃgaṃ vājasaneyākhyaṃ tatrāstyatimanohṛram ||
tasya saṃdarśanātpuṃsāṃ vājapeyaphalaṃ bhavet
||11||लिंगं वाजसनेयाख्यं तत्रास्त्यतिमनोहृरम् ॥
तस्य संदर्शनात्पुंसां वाजपेयफलं भवेत्
kaṇveśvaraṃ śubhaṃ liṃgaṃ liṃgaṃ kātyāyaneśvaram ||
vāmadeveśvaraṃ liṃgamautathyeśvarameva ca
||12||कण्वेश्वरं शुभं लिंगं लिंगं कात्यायनेश्वरम् ॥
वामदेवेश्वरं लिंगमौतथ्येश्वरमेव च
hārīteśvarasaṃjñaṃ ca liṃgaṃ vai gālaveśvaram ||
kuṃbherliṃgaṃ mahāpuṇyaṃ tathā vai kausumeśvaram
||13||हारीतेश्वरसंज्ञं च लिंगं वै गालवेश्वरम् ॥
कुंभेर्लिंगं महापुण्यं तथा वै कौसुमेश्वरम्
agnivarṇeśvaraṃ caiva naidhruveśvarameva ca ||
vatseśvaraṃ mahāliṃgaṃ parṇādeśvarameva ca
||14||अग्निवर्णेश्वरं चैव नैध्रुवेश्वरमेव च ॥
वत्सेश्वरं महालिंगं पर्णादेश्वरमेव च
saktuprastheśvaraṃ liṃgaṃ kaṇādeśaṃ tathaiva ca ||
anyattatra mahāliṃgaṃ māṃḍūkāya nirūpitam
||15||सक्तुप्रस्थेश्वरं लिंगं कणादेशं तथैव च ॥
अन्यत्तत्र महालिंगं मांडूकाय निरूपितम्
vābhraveyeśvaraṃ liṃgaṃ śilāvṛttīśvaraṃ tathā ||
cyavaneśvara liṃgaṃ ca śālaṃkāyanakeśvaram
||16||वाभ्रवेयेश्वरं लिंगं शिलावृत्तीश्वरं तथा ॥
च्यवनेश्वर लिंगं च शालंकायनकेश्वरम्
kaliṃdameśvaraṃ liṃgaṃ liṃgamakrodhaneśvaram ||
liṃgaṃ kapotavṛttīśaṃ kaṃkeśaṃ kuṃtaleśvarama
||17||कलिंदमेश्वरं लिंगं लिंगमक्रोधनेश्वरम् ॥
लिंगं कपोतवृत्तीशं कंकेशं कुंतलेश्वरम
kaṃṭheśvaraṃ kaholeśaṃ liṃgaṃ tuṃburupūjitam ||
matageśaṃ marutteśaṃ magadheyeśvaraṃ tathā
||18||कंठेश्वरं कहोलेशं लिंगं तुंबुरुपूजितम् ॥
मतगेशं मरुत्तेशं मगधेयेश्वरं तथा
jātūkarṇeśvaraṃ liṃgaṃ jaṃbūkeśvarameva ca ||
jārudhīśaṃ jaleśaṃ ca jālmeśaṃ jālakeśvaram
||19||जातूकर्णेश्वरं लिंगं जंबूकेश्वरमेव च ॥
जारुधीशं जलेशं च जाल्मेशं जालकेश्वरम्
evamādīni liṃgāni ayutārdhāni kuṃbhaja ||
smaraṇāddarśanātsparśādarcanānnamanātstuteḥ
||20||एवमादीनि लिंगानि अयुतार्धानि कुंभज ॥
स्मरणाद्दर्शनात्स्पर्शादर्चनान्नमनात्स्तुतेः
na jātu jāyate jaṃtoḥ kaluṣasya samudbhavaḥ ||
eteṣāṃ śubhaliṃgānāṃ jyeṣṭhasthāneti pāvane
||21||न जातु जायते जंतोः कलुषस्य समुद्भवः ॥
एतेषां शुभलिंगानां ज्येष्ठस्थानेति पावने
skaṃda uvāca
ekadā tatra yadvṛttaṃ jyeṣṭhasthāne mahāmune ||
tadahaṃ te pravakṣyāmi śṛṇuṣvāghavināśanam
||22||एकदा तत्र यद्वृत्तं ज्येष्ठस्थाने महामुने ॥
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणुष्वाघविनाशनम्
svairaṃ viharatastatra jyeṣṭhasthāne maheśituḥ ||
kautukenaiva cikrīḍa śivā kaṃdukalīlayā
||23||स्वैरं विहरतस्तत्र ज्येष्ठस्थाने महेशितुः ॥
कौतुकेनैव चिक्रीड शिवा कंदुकलीलया
udaṃca nnyaṃcadaṃgānāṃ lāghavaṃ paritanvatī ||
niḥśvāsāmodamudita bhramarākulitekṣaṇā
||24||उदंच न्न्यंचदंगानां लाघवं परितन्वती ॥
निःश्वासामोदमुदित भ्रमराकुलितेक्षणा
bhraśyaddha mmillasanmālya sthapuṭīkṛta bhūmikā ||
svidyatkapolapatrālī sravadaṃbukaṇojjvalā
||25||भ्रश्यद्ध म्मिल्लसन्माल्य स्थपुटीकृत भूमिका ॥
स्विद्यत्कपोलपत्राली स्रवदंबुकणोज्ज्वला
sphuṭaccolāṃśukapathaniryadaṃgaprabhāvṛtā ||
ullasatkaṃdukāsphālātiśoṇitakarāṃbujā
||26||स्फुटच्चोलांशुकपथनिर्यदंगप्रभावृता ॥
उल्लसत्कंदुकास्फालातिशोणितकरांबुजा
kaṃdukānuga sadṛṣṭi nartita bhrūcalatāṃcalā ||
mṛḍānī kila khelaṃtī dadṛśe jagadaṃbikā
||27||कंदुकानुग सदृष्टि नर्तित भ्रूचलतांचला ॥
मृडानी किल खेलंती ददृशे जगदंबिका
aṃtarikṣacarābhyāṃ ca ditijābhyāṃ manoharā ||
kaṭākṣitābhyāmiva vai samupasthitamṛtyunā
||28||अंतरिक्षचराभ्यां च दितिजाभ्यां मनोहरा ॥
कटाक्षिताभ्यामिव वै समुपस्थितमृत्युना
vidalotpala saṃjñābhyāṃ dṛptābhyāṃ varato vidheḥ ||
tṛṇīkṛtatrijagatī puruṣābhyāṃ svadorbalāt
||29||विदलोत्पल संज्ञाभ्यां दृप्ताभ्यां वरतो विधेः ॥
तृणीकृतत्रिजगती पुरुषाभ्यां स्वदोर्बलात्
devīṃ parijihīrṣū tau viṣameṣu prapīḍitau ||
divovateratuḥ kṣipraṃ māyāṃ svīkṛtya śāṃbarīm
||30||देवीं परिजिहीर्षू तौ विषमेषु प्रपीडितौ ॥
दिवोवतेरतुः क्षिप्रं मायां स्वीकृत्य शांबरीम्
dhṛtvā pāraṣadīṃ mūrtimāyātāvaṃbikāṃtikam ||
tāvatyaṃtaṃ sudurvṛttāvaticaṃcalamānasā
||31||धृत्वा पारषदीं मूर्तिमायातावंबिकांतिकम् ॥
तावत्यंतं सुदुर्वृत्तावतिचंचलमानसा
sarvajñena parijñātau cāṃcalyāllocanodbhavāt ||
kaṭākṣitātha devena durgādurgārighātinī
||32||सर्वज्ञेन परिज्ञातौ चांचल्याल्लोचनोद्भवात् ॥
कटाक्षिताथ देवेन दुर्गादुर्गारिघातिनी
vijñāya netrasaṃjñāṃ tu sarvajñārdha śarīriṇī ||
tenaiva kaṃdukenātha yugapannijaghāna tau
||33||विज्ञाय नेत्रसंज्ञां तु सर्वज्ञार्ध शरीरिणी ॥
तेनैव कंदुकेनाथ युगपन्निजघान तौ
mahābalau mahādevyā kaṃdukena samāhatau ||
paribhramya paribhramya tau duṣṭau vinipetatuḥ
||34||महाबलौ महादेव्या कंदुकेन समाहतौ ॥
परिभ्रम्य परिभ्रम्य तौ दुष्टौ विनिपेततुः
vṛṃtādiva phale pakve tālādanilalolite ||
daṃbholinā parihate śṛṃgeiva mahāgireḥ
||35||वृंतादिव फले पक्वे तालादनिललोलिते ॥
दंभोलिना परिहते शृंगेइव महागिरेः
tau nipātya mahādaityāvakāryakaraṇodyatau ||
tataḥ pariṇatiṃ yāto liṃgarūpeṇa kaṃdukaḥ
||36||तौ निपात्य महादैत्यावकार्यकरणोद्यतौ ॥
ततः परिणतिं यातो लिंगरूपेण कंदुकः
kaṃdukeśvarasaṃjñaṃ ca talliṃgamabhavattadā ||
jyeṣṭheśvara samīpe tu sarvaduṣṭanivāraṇam
||37||कंदुकेश्वरसंज्ञं च तल्लिंगमभवत्तदा ॥
ज्येष्ठेश्वर समीपे तु सर्वदुष्टनिवारणम्
kaṃdukeśa samutpattiṃ yaḥ śroṣyati mudānvitaḥ ||
pūjayiṣyati yo bhaktastasya duḥkhabhayaṃ kutaḥ
||38||कंदुकेश समुत्पत्तिं यः श्रोष्यति मुदान्वितः ॥
पूजयिष्यति यो भक्तस्तस्य दुःखभयं कुतः
kaṃdukeśvara bhaktānāṃ mānavānāṃ nirenasām ||
yogakṣemaṃ sadā kuryādbhavānī bhayanāśinī
||39||कंदुकेश्वर भक्तानां मानवानां निरेनसाम् ॥
योगक्षेमं सदा कुर्याद्भवानी भयनाशिनी
mṛḍānī tasya liṃgasya pūjāṃ kuryātsadaiva hi ||
tatraiva devyā sānnidhyaṃ pārvatyā bhaktasiddhidam
||40||मृडानी तस्य लिंगस्य पूजां कुर्यात्सदैव हि ॥
तत्रैव देव्या सान्निध्यं पार्वत्या भक्तसिद्धिदम्
kaṃdukeśaṃ mahāliṃgaṃ kāśyāṃ yairna samarcitam ||
kathaṃ teṣāṃ bhavanīśau syātāṃ sarvepsitapradau
||41||कंदुकेशं महालिंगं काश्यां यैर्न समर्चितम् ॥
कथं तेषां भवनीशौ स्यातां सर्वेप्सितप्रदौ
draṣṭavyaṃ ca prayatnena talliṃgaṃ kaṃdukeśvaram ||
sarvopasargasaṃghātavighātakaraṇaṃ param
||42||द्रष्टव्यं च प्रयत्नेन तल्लिंगं कंदुकेश्वरम् ॥
सर्वोपसर्गसंघातविघातकरणं परम्
kaṃdukeśvara nāmāpi śrutvā vṛjinasaṃtatiḥ ||
kṣipraṃ kṣayamavāpnoti tamaḥ prāpyoṣṇaguṃ yathā
||43||कंदुकेश्वर नामापि श्रुत्वा वृजिनसंततिः ॥
क्षिप्रं क्षयमवाप्नोति तमः प्राप्योष्णगुं यथा
skaṃda uvāca
saṃśṛṇuṣva mahābhāga jyeṣṭheśvara samīpataḥ ||
yadvṛttāṃtamabhūdvipra paramāścaryakṛddhruvam
||44||संशृणुष्व महाभाग ज्येष्ठेश्वर समीपतः ॥
यद्वृत्तांतमभूद्विप्र परमाश्चर्यकृद्ध्रुवम्
daṃḍakhāte mahātīrthe devarṣipitṛtṛptide ||
tapyamāneṣu vipreṣu niṣkāmaṃ paramaṃ tapaḥ
||45||दंडखाते महातीर्थे देवर्षिपितृतृप्तिदे ॥
तप्यमानेषु विप्रेषु निष्कामं परमं तपः
daityo duṃdubhinirhrādo duṣṭaḥ prahlādamātulaḥ ||
devāḥ kathaṃ sujeyāḥ syurityupāyamaciṃtayat
||46||दैत्यो दुंदुभिनिर्ह्रादो दुष्टः प्रह्लादमातुलः ॥
देवाः कथं सुजेयाः स्युरित्युपायमचिंतयत्
kiṃ balāśca kimāhārāḥ kimādhārā hi devatāḥ ||
vicārya bahuśo daityastattvaṃ vijñāya niścitam
||47||किं बलाश्च किमाहाराः किमाधारा हि देवताः ॥
विचार्य बहुशो दैत्यस्तत्त्वं विज्ञाय निश्चितम्
avaśyamagrajanmāno hetavotra vicārataḥ ||
brāhmaṇānhaṃtumasakṛtkṛtavānudyamaṃ tataḥ
||48||अवश्यमग्रजन्मानो हेतवोत्र विचारतः ॥
ब्राह्मणान्हंतुमसकृत्कृतवानुद्यमं ततः
yataḥ kratubhujo devāḥ kratavo vedasaṃbhavāḥ ||
te vedā brāhmaṇādhīnāstato devabalaṃ dvijāḥ
||49||यतः क्रतुभुजो देवाः क्रतवो वेदसंभवाः ॥
ते वेदा ब्राह्मणाधीनास्ततो देवबलं द्विजाः
niścitaṃ brāhmaṇādhārāḥ sarve vedāḥ savāsavāḥ ||
gīrvāṇā brāhmaṇabalā nātra kāryā vicāraṇā
||50||निश्चितं ब्राह्मणाधाराः सर्वे वेदाः सवासवाः ॥
गीर्वाणा ब्राह्मणबला नात्र कार्या विचारणा
brāhmaṇā yadi naṣṭāḥ syurvedā naṣṭāstataḥ svayam ||
āmnāyeṣu praṇaṣṭeṣu vinaṣṭāḥ śatataṃtavaḥ
||51||ब्राह्मणा यदि नष्टाः स्युर्वेदा नष्टास्ततः स्वयम् ॥
आम्नायेषु प्रणष्टेषु विनष्टाः शततंतवः
yajñeṣu nāśaṃ gacchatsu hṛtāhārāstataḥ surāḥ ||
nirbalāḥ sukhajeyāḥ syurjiteṣu tridaśeṣvatha
||52||यज्ञेषु नाशं गच्छत्सु हृताहारास्ततः सुराः ॥
निर्बलाः सुखजेयाः स्युर्जितेषु त्रिदशेष्वथ
ahameva bhaviṣyāmi mānyastrijagatīpatiḥ ||
āhariṣyāmi devānāmakṣayāḥ sarvasaṃpadaḥ
||53||अहमेव भविष्यामि मान्यस्त्रिजगतीपतिः ॥
आहरिष्यामि देवानामक्षयाः सर्वसंपदः
nirvekṣyāmi sukhānyeva rājye nihatakaṃṭake ||
iti niścitya durbuddhiḥ punaściṃtitavānmune
||54||निर्वेक्ष्यामि सुखान्येव राज्ये निहतकंटके ॥
इति निश्चित्य दुर्बुद्धिः पुनश्चिंतितवान्मुने
dvijāḥ kva saṃti bhūyāṃso brahmatejotibṛṃhitāḥ ||
śrutyadhyayana saṃpannāstapobala samanvitāḥ
||55||द्विजाः क्व संति भूयांसो ब्रह्मतेजोतिबृंहिताः ॥
श्रुत्यध्ययन संपन्नास्तपोबल समन्विताः
bhūyasāṃ brāhmaṇānāṃ tu sthānaṃ vārāṇasī bhavet ||
tānādāvupasaṃhṛtya yāmi tīrthāṃtaraṃ tataḥ
||56||भूयसां ब्राह्मणानां तु स्थानं वाराणसी भवेत् ॥
तानादावुपसंहृत्य यामि तीर्थांतरं ततः
yatrayatra hi tīrtheṣu yatrayatrāśrameṣu ca ||
saṃti sarve'grajanmānaste mayādyāḥ samaṃtataḥ
||57||यत्रयत्र हि तीर्थेषु यत्रयत्राश्रमेषु च ॥
संति सर्वेऽग्रजन्मानस्ते मयाद्याः समंततः
iti duṃdubhinirhrādo matiṃ kṛtvā kulocitām ||
prāpyāpi kāśīṃ durvṛtto māyāvī nyavadhīddvijān
||58||इति दुंदुभिनिर्ह्रादो मतिं कृत्वा कुलोचिताम् ॥
प्राप्यापि काशीं दुर्वृत्तो मायावी न्यवधीद्द्विजान्
samitkuśānsamādātuṃ yatra yāṃti ddhijottamāḥ ||
araṇye tatra tānsarvānsa bhakṣayati durmatiḥ
||9||समित्कुशान्समादातुं यत्र यांति द्धिजोत्तमाः ॥
अरण्ये तत्र तान्सर्वान्स भक्षयति दुर्मतिः
yathā kopi na vettyeva tathācchanno'bhavatpunaḥ ||
vane vanecaro bhūtvā yādorūpī jalāśaye
||60||यथा कोपि न वेत्त्येव तथाच्छन्नोऽभवत्पुनः ॥
वने वनेचरो भूत्वा यादोरूपी जलाशये
adṛśyarūpī māyāvī devānāmapyagocaraḥ ||
divādhyānaparastiṣṭhenmunivanmunimadhyagaḥ
||61||अदृश्यरूपी मायावी देवानामप्यगोचरः ॥
दिवाध्यानपरस्तिष्ठेन्मुनिवन्मुनिमध्यगः
praveśamuṭajānāṃ ca nirgamaṃ ca vilokayan ||
yāminyāṃ vyāghrarūpeṇa brāhmaṇānbhakṣayedbahūn
||62||प्रवेशमुटजानां च निर्गमं च विलोकयन् ॥
यामिन्यां व्याघ्ररूपेण ब्राह्मणान्भक्षयेद्बहून्
niḥśabdameva nayati natyajedapi kīkasam ||
itthaṃ nipātitā viprāstena duṣṭena bhūriśaḥ
||63||निःशब्दमेव नयति नत्यजेदपि कीकसम् ॥
इत्थं निपातिता विप्रास्तेन दुष्टेन भूरिशः
ekadā śivarātrau tu bhaktastveko nijoṭaje ||
saparyāṃ devadevasya kṛtvā dhyānasthitobhavat
||64||एकदा शिवरात्रौ तु भक्तस्त्वेको निजोटजे ॥
सपर्यां देवदेवस्य कृत्वा ध्यानस्थितोभवत्
sa ca duṃdubhinirhrāda daityeṃdro baladarpitaḥ ||
vyāghra rūpaṃ samāsthāya tamādātuṃ matiṃ dadhe
||65||स च दुंदुभिनिर्ह्राद दैत्येंद्रो बलदर्पितः ॥
व्याघ्र रूपं समास्थाय तमादातुं मतिं दधे
taṃ bhaktaṃ dhyānamāpannaṃ dṛḍhacittaṃ śivekṣaṇe ||
kṛtāstramaṃtravinyāsaṃ taṃ krāṃtumaśakanna saḥ
||66||तं भक्तं ध्यानमापन्नं दृढचित्तं शिवेक्षणे ॥
कृतास्त्रमंत्रविन्यासं तं क्रांतुमशकन्न सः
atha sarvagataḥ śaṃbhurjñātvā tasyāśayaṃ haraḥ ||
daityasya duṣṭarūpasya vadhāya vidadhe dhiyam
||67||अथ सर्वगतः शंभुर्ज्ञात्वा तस्याशयं हरः ॥
दैत्यस्य दुष्टरूपस्य वधाय विदधे धियम्
yāvadāditsati vyāghrastāvadāvirabhūddharaḥ ||
jagadrakṣāmaṇistryakṣo bhaktarakṣaṇa dakṣadhīḥ
||68||यावदादित्सति व्याघ्रस्तावदाविरभूद्धरः ॥
जगद्रक्षामणिस्त्र्यक्षो भक्तरक्षण दक्षधीः
rudramāyāṃtamālokya tadbhaktārcita liṃgataḥ ||
daityastenaiva rūpeṇa vavṛdhe bhūdharopamaḥ
||69||रुद्रमायांतमालोक्य तद्भक्तार्चित लिंगतः ॥
दैत्यस्तेनैव रूपेण ववृधे भूधरोपमः
sāvajñamathasarvajñaṃ yāvatpaśyati dānavaḥ ||
tāvadāyāṃtamādāya kakṣāyaṃtre nyapīḍayat
||70||सावज्ञमथसर्वज्ञं यावत्पश्यति दानवः ॥
तावदायांतमादाय कक्षायंत्रे न्यपीडयत्
paṃcāsyastvatha paṃcāsyaṃ muṣṭyā mūrdhanyatāḍayat ||
sa ca tenaiva rūpeṇa kakṣāniṣpeṣaṇena ca
||71||पंचास्यस्त्वथ पंचास्यं मुष्ट्या मूर्धन्यताडयत् ॥
स च तेनैव रूपेण कक्षानिष्पेषणेन च
atyārtamaraṭadvyāghro rodasī paripūrayan ||
tena nādena sahasā saṃ pravepitamānasāḥ
||72||अत्यार्तमरटद्व्याघ्रो रोदसी परिपूरयन् ॥
तेन नादेन सहसा सं प्रवेपितमानसाः
tapodhanāḥ samājagmurniśi śabdānusārataḥ ||
tatreśvaraṃ samālokya kakṣīkṛta mṛgeśvaram
||73||तपोधनाः समाजग्मुर्निशि शब्दानुसारतः ॥
तत्रेश्वरं समालोक्य कक्षीकृत मृगेश्वरम्
tuṣṭuvuḥ praṇatā sarve śarvaṃ jayajayākṣaraiḥ ||
paritrātā jagattrātaḥ pratyūhāddāruṇāditaḥ
||74||तुष्टुवुः प्रणता सर्वे शर्वं जयजयाक्षरैः ॥
परित्राता जगत्त्रातः प्रत्यूहाद्दारुणादितः
anugrahaṃ kurudhveśa tiṣṭhātraiva jagadguro ||
anenaiva hi rūpeṇa vyāghreśa iti nāmataḥ
||75||अनुग्रहं कुरुध्वेश तिष्ठात्रैव जगद्गुरो ॥
अनेनैव हि रूपेण व्याघ्रेश इति नामतः
kuru rakṣāṃ mahādeva jyeṣṭhasthānasya sarvadā ||
anyebhyopyupasargebhyo rakṣa nastīrthavāsinaḥ
||76||कुरु रक्षां महादेव ज्येष्ठस्थानस्य सर्वदा ॥
अन्येभ्योप्युपसर्गेभ्यो रक्ष नस्तीर्थवासिनः
iti śrutvā vacasteṣāṃ devaścaṃdravibhūṣaṇaḥ ||
tathetyuktvā punaḥ prāha śṛṇudhvaṃ dvijapuṃgavāḥ
||77||इति श्रुत्वा वचस्तेषां देवश्चंद्रविभूषणः ॥
तथेत्युक्त्वा पुनः प्राह शृणुध्वं द्विजपुंगवाः
yo māmanena rūpeṇa drakṣyati śraddhayātra vai ||
tasyopasargasaṃghātaṃ ghātayiṣyāmyasaṃśayam
||78||यो मामनेन रूपेण द्रक्ष्यति श्रद्धयात्र वै ॥
तस्योपसर्गसंघातं घातयिष्याम्यसंशयम्
etalliṃgaṃ samabhyarcya yo yāti pathi mānavaḥ ||
cauravyāghrādisaṃbhūta bhayaṃ tasya kuto bhavet
||79||एतल्लिंगं समभ्यर्च्य यो याति पथि मानवः ॥
चौरव्याघ्रादिसंभूत भयं तस्य कुतो भवेत्
maccaritramidaṃ śrutvā smṛtvā liṃgamidaṃ hṛdi ||
saṃgrāme praviśanmartyo jayamāpnoti nānyathā
||80||मच्चरित्रमिदं श्रुत्वा स्मृत्वा लिंगमिदं हृदि ॥
संग्रामे प्रविशन्मर्त्यो जयमाप्नोति नान्यथा
ityuktvā devadevaśastasmim̐lliṃge layaṃ yayau ||
savismayāstato viprāḥ prātaryātā yathāgatam
||81||इत्युक्त्वा देवदेवशस्तस्मिँल्लिंगे लयं ययौ ॥
सविस्मयास्ततो विप्राः प्रातर्याता यथागतम्
skanda uvāca
tadā prabhṛti kuṃbhottha liṃgaṃ vyāghreśvarābhidham ||
jyeṣṭheśāduttarebhāge dṛṣṭaṃ spṛṣṭaṃ bhayāpaham
||82||तदा प्रभृति कुंभोत्थ लिंगं व्याघ्रेश्वराभिधम् ॥
ज्येष्ठेशादुत्तरेभागे दृष्टं स्पृष्टं भयापहम्
vyāghreśvarasya ye bhaktāstebhyo bibhyati kiṃkarāḥ ||
yāmā api mahākrūrā jayajīveti vādinaḥ
||83||व्याघ्रेश्वरस्य ये भक्तास्तेभ्यो बिभ्यति किंकराः ॥
यामा अपि महाक्रूरा जयजीवेति वादिनः
parāśareśvarādīnāṃ liṃgānāmiha saṃbhavam ||
śrutvā naro na lipyeta mahāpātakakardamaiḥ
||84||पराशरेश्वरादीनां लिंगानामिह संभवम् ॥
श्रुत्वा नरो न लिप्येत महापातककर्दमैः
kaṃdukeśa samutpattiṃ vyāghre śāvirbhavaṃ tathā ||
samākarṇya naro jātu nopasargaiḥ pradūyate
||85||कंदुकेश समुत्पत्तिं व्याघ्रे शाविर्भवं तथा ॥
समाकर्ण्य नरो जातु नोपसर्गैः प्रदूयते
uṭajeśvara liṃgaṃ tu vyāghreśātpaścime sthitam ||
bhaktarakṣārthamudbhūtaṃ syātsamabhyarcya nirbhayaḥ
||86||उटजेश्वर लिंगं तु व्याघ्रेशात्पश्चिमे स्थितम् ॥
भक्तरक्षार्थमुद्भूतं स्यात्समभ्यर्च्य निर्भयः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṇḍe uttarārdhe parāśareśvarādiliṃgasaṃbhavonāma paṃcaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 65 ||