piśācamocanamahimākathanam
skaṃda uvāca
kuṃbhasaṃbhava vakṣyāmi śṛṇotvavahito bhavān ||
kapardīśasya liṃgasya mahāmāhātmyamuttamam
||1||कुंभसंभव वक्ष्यामि शृणोत्ववहितो भवान् ॥
कपर्दीशस्य लिंगस्य महामाहात्म्यमुत्तमम्
kapardī nāma gaṇapaḥ śaṃbhoratyaṃtavallabhaḥ ||
pitrīśāduttare bhāge liṃgaṃ saṃsthāpya śāṃbhavam
||2||कपर्दी नाम गणपः शंभोरत्यंतवल्लभः ॥
पित्रीशादुत्तरे भागे लिंगं संस्थाप्य शांभवम्
kuṃḍaṃ cakhāna tasyāgre vimalodaka saṃjñakam ||
yasya toyasya saṃsparśādvimalo jāyate naraḥ
||3||कुंडं चखान तस्याग्रे विमलोदक संज्ञकम् ॥
यस्य तोयस्य संस्पर्शाद्विमलो जायते नरः
itihāsaṃ pravakṣyāmi tatra tretāyuge purā ||
yathāvṛttaṃ kuṃbhayone śravaṇātpātakāpaham
||4||इतिहासं प्रवक्ष्यामि तत्र त्रेतायुगे पुरा ॥
यथावृत्तं कुंभयोने श्रवणात्पातकापहम्
ekaḥ pāśupata śreṣṭho vālmīkiriti saṃjñitaḥ ||
tapaścacāra sa muniḥ kapardīśaṃ samarcayan
||5||एकः पाशुपत श्रेष्ठो वाल्मीकिरिति संज्ञितः ॥
तपश्चचार स मुनिः कपर्दीशं समर्चयन्
ekadā sa hi hemaṃte mārge māsi tapodhanaḥ ||
snātvā tatra mahātīrthe madhyāhne vimalodake
||6||एकदा स हि हेमंते मार्गे मासि तपोधनः ॥
स्नात्वा तत्र महातीर्थे मध्याह्ने विमलोदके
cakāra bhasmanā snānamāpādatalamastakam ||
liṃgasya dakṣiṇebhāge kṛtamādhyāhnikakriyaḥ
||7||चकार भस्मना स्नानमापादतलमस्तकम् ॥
लिंगस्य दक्षिणेभागे कृतमाध्याह्निकक्रियः
nyastamastakapāṃsuśca saṃdhyāmādhyātmikīṃ smaran ||
japanpaṃcākṣarīṃ vidyāṃ dhyāyandevaṃ kapardinam
||8||न्यस्तमस्तकपांसुश्च संध्यामाध्यात्मिकीं स्मरन् ॥
जपन्पंचाक्षरीं विद्यां ध्यायन्देवं कपर्दिनम्
kṛtvā saṃhāramārgeṇa sapramāṇaṃ pradakṣiṇām ||
huḍuṃkṛtya huḍuṃkṛtya huḍuṃkṛtya triruccakaiḥ
||9||कृत्वा संहारमार्गेण सप्रमाणं प्रदक्षिणाम् ॥
हुडुंकृत्य हुडुंकृत्य हुडुंकृत्य त्रिरुच्चकैः
praṇavaṃ purataḥ kṛtvā ṣaḍjādisvarabhedataḥ ||
gītaṃ vidhāya sānaṃdaṃ sanṛtyaṃ hastakānvitam
||10||प्रणवं पुरतः कृत्वा षड्जादिस्वरभेदतः ॥
गीतं विधाय सानंदं सनृत्यं हस्तकान्वितम्
aṃgahārairmanohāri cārī maṃḍalasaṃyutam ||
kṣaṇaṃ tatra sarastīre upaviṣṭo mahātapāḥ
||11||अंगहारैर्मनोहारि चारी मंडलसंयुतम् ॥
क्षणं तत्र सरस्तीरे उपविष्टो महातपाः
adrākṣīdrākṣasaṃ ghoramatīva vikṛtākṛtim ||
śuṣkaśaṃkhakapolāsyaṃ nimagnā piṃgalocanam
||12||अद्राक्षीद्राक्षसं घोरमतीव विकृताकृतिम् ॥
शुष्कशंखकपोलास्यं निमग्ना पिंगलोचनम्
rūkṣasphuṭitakeśāgraṃ mahālaṃba śirodharam ||
atīva cipiṭa ghrāṇaṃ śuṣkauṣṭhamatidaṃturam
||13||रूक्षस्फुटितकेशाग्रं महालंब शिरोधरम् ॥
अतीव चिपिट घ्राणं शुष्कौष्ठमतिदंतुरम्
mahāviśālamauliṃ ca prordhvībhūtaśiroruham ||
pralaṃbakarṇapālīkaṃ piṃgalaśmaśrubhīṣaṇam
||14||महाविशालमौलिं च प्रोर्ध्वीभूतशिरोरुहम् ॥
प्रलंबकर्णपालीकं पिंगलश्मश्रुभीषणम्
pralaṃbita lalajjihvamatyutkaṭa kṛkāṭikam ||
sthūlāsthi jatru saṃsthānaṃ dīrghaskaṃdhadvayotkaṭam
||15||प्रलंबित ललज्जिह्वमत्युत्कट कृकाटिकम् ॥
स्थूलास्थि जत्रु संस्थानं दीर्घस्कंधद्वयोत्कटम्
nimagnakakṣākuharaṃ śuṣkahrasva bhujadvayam ||
viralāṃgulihastāgraṃ natapīna nakhāvalim
||16||निमग्नकक्षाकुहरं शुष्कह्रस्व भुजद्वयम् ॥
विरलांगुलिहस्ताग्रं नतपीन नखावलिम्
viśuṣka pāṃsulotkroḍaṃ pṛṣṭhalagnodaratvacam ||
kaṭītaṭena vikaṭaṃ nirmāṃsatrikabaṃdhanam
||17||विशुष्क पांसुलोत्क्रोडं पृष्ठलग्नोदरत्वचम् ॥
कटीतटेन विकटं निर्मांसत्रिकबंधनम्
pralaṃba sphigyugayutaṃ śuṣkamuṣkālpamehanam ||
dīrghanirmāṃsalorūkaṃ sthūlajānvasthipaṃjaram
||18||प्रलंब स्फिग्युगयुतं शुष्कमुष्काल्पमेहनम् ॥
दीर्घनिर्मांसलोरूकं स्थूलजान्वस्थिपंजरम्
asthicarmāvaśeṣaṃ ca śirājālitavigraham ||
śirālaṃ dīrghajaṃghaṃ ca sthūlagulphāsthibhīṣaṇam
||19||अस्थिचर्मावशेषं च शिराजालितविग्रहम् ॥
शिरालं दीर्घजंघं च स्थूलगुल्फास्थिभीषणम्
ativistṛta pādaṃ ca dīrghavakrakṛśāṃgulim ||
asthicarmāvaśeṣeṇa śirātāḍitavigraham
||20||अतिविस्तृत पादं च दीर्घवक्रकृशांगुलिम् ॥
अस्थिचर्मावशेषेण शिराताडितविग्रहम्
vikaṭaṃ bhīṣaṇākāraṃ kṣutkṣāmamatilomaśam ||
dāvadagdhadrumākāramati caṃcalalocanam
||21||विकटं भीषणाकारं क्षुत्क्षाममतिलोमशम् ॥
दावदग्धद्रुमाकारमति चंचललोचनम्
mūrtaṃ bhayānakamiva sarvaprāṇibhayapradam ||
hṛdayākaṃpanaṃ dṛṣṭvā taṃ pretaṃ vṛddhatāpasaḥ ||
atidīnānanaṃ kastvamiti dhairyeṇa pṛṣṭavān
||22||मूर्तं भयानकमिव सर्वप्राणिभयप्रदम् ॥
हृदयाकंपनं दृष्ट्वा तं प्रेतं वृद्धतापसः ॥
अतिदीनाननं कस्त्वमिति धैर्येण पृष्टवान्
kutastvamiha saṃprāptaḥ kasmātte gatirīdṛśī ||
anukrośadhiyārakṣaḥ pṛcchāmi vada nirbhayam
||23||कुतस्त्वमिह संप्राप्तः कस्मात्ते गतिरीदृशी ॥
अनुक्रोशधियारक्षः पृच्छामि वद निर्भयम्
asmākaṃ tāpasānāṃ ca na bhayaṃ tvadvidhānmanāk ||
śivanāmasahasrāṇāṃ vibhūtikṛtavarmaṇām
||24||अस्माकं तापसानां च न भयं त्वद्विधान्मनाक् ॥
शिवनामसहस्राणां विभूतिकृतवर्मणाम्
tāpasodīritamiti tadrakṣaḥ prītipūvarkam ||
niśamya prāṃjaliḥ prāha taṃ kṛpāluṃ tapodhanam
||25||तापसोदीरितमिति तद्रक्षः प्रीतिपूवर्कम् ॥
निशम्य प्रांजलिः प्राह तं कृपालुं तपोधनम्
rākṣasa uvāca
anukrośosti yadi te bhagavaṃstāpasottama ||
svavṛttāṃtaṃ tadā vacmi śṛṇuṣvāvahitaḥ kṣaṇam
||26||अनुक्रोशोस्ति यदि ते भगवंस्तापसोत्तम ॥
स्ववृत्तांतं तदा वच्मि शृणुष्वावहितः क्षणम्
pratiṣṭhānābhidhānosti deśo godāvarī taṭe ||
tīrthapratigraharucistatrāsaṃ brāhmaṇastvaham
||27||प्रतिष्ठानाभिधानोस्ति देशो गोदावरी तटे ॥
तीर्थप्रतिग्रहरुचिस्तत्रासं ब्राह्मणस्त्वहम्
tena karmavipākena prāptosmi gatimīdṛśīm ||
marusthale mahāghore tarutoyavivarjite
||28||तेन कर्मविपाकेन प्राप्तोस्मि गतिमीदृशीम् ॥
मरुस्थले महाघोरे तरुतोयविवर्जिते
gato bahutaraḥ kālastatra me vasato mune ||
kṣudhitasya tṛṣārtasya śītatāpasahasya ca
||29||गतो बहुतरः कालस्तत्र मे वसतो मुने ॥
क्षुधितस्य तृषार्तस्य शीततापसहस्य च
varṣatyapi mahāmeghe dhārāsārairdivāniśam ||
prāvṛṭkāle'nile vāti kiṃcitprāvaraṇaṃ na me
||30||वर्षत्यपि महामेघे धारासारैर्दिवानिशम् ॥
प्रावृट्कालेऽनिले वाति किंचित्प्रावरणं न मे
parvaṇyadattadānā ye kṛtatīrthapratigrahāḥ ||
ta imāṃ yonimṛcchaṃti mahāduḥkha nibaṃdhanīm
||31||पर्वण्यदत्तदाना ये कृततीर्थप्रतिग्रहाः ॥
त इमां योनिमृच्छंति महादुःख निबंधनीम्
gate bahutithe kāle marubhūmau mune mayā ||
dṛṣṭo brāhmaṇadāyāda ekadā kaścidāgataḥ
||32||गते बहुतिथे काले मरुभूमौ मुने मया ॥
दृष्टो ब्राह्मणदायाद एकदा कश्चिदागतः
sūryodayamanuprāpya saṃdhyāvidhivivarjitaḥ ||
kṛtvā mūtrapurīṣe tu śaucācamanavarjitaḥ
||33||सूर्योदयमनुप्राप्य संध्याविधिविवर्जितः ॥
कृत्वा मूत्रपुरीषे तु शौचाचमनवर्जितः
muktakacchamaśaucaṃ ca saṃdhyākarmavivarjitam ||
taṃ dṛṣṭvā taccharīrehaṃ saṃkrāṃto bhogalipsayā
||34||मुक्तकच्छमशौचं च संध्याकर्मविवर्जितम् ॥
तं दृष्ट्वा तच्छरीरेहं संक्रांतो भोगलिप्सया
sa dvijo maṃdabhāgyānme kenacidvaṇijā saha ||
arthalobhena saṃprāptaḥ purīṃ puṇyāmimāṃ mune
||35||स द्विजो मंदभाग्यान्मे केनचिद्वणिजा सह ॥
अर्थलोभेन संप्राप्तः पुरीं पुण्यामिमां मुने
aṃtaḥpuri praviṣṭobhūtsa dvijo munisattama ||
taccharīrādbahirbhūtastvahaṃ pāpaiḥ samaṃ kṣaṇāt
||36||अंतःपुरि प्रविष्टोभूत्स द्विजो मुनिसत्तम ॥
तच्छरीराद्बहिर्भूतस्त्वहं पापैः समं क्षणात्
praveśo nāsti cāsmākaṃ pretānāṃ tapasāṃ nidhe ||
mahatāṃ pātakānāṃ ca vārāṇasyāṃ śivājñayā
||37||प्रवेशो नास्ति चास्माकं प्रेतानां तपसां निधे ॥
महतां पातकानां च वाराणस्यां शिवाज्ञया
adyāpi tāni pāpāni tadbahirnirgamecchayā ||
bahireva hi tiṣṭhaṃti sīmni pramathasādhvasāt
||38||अद्यापि तानि पापानि तद्बहिर्निर्गमेच्छया ॥
बहिरेव हि तिष्ठंति सीम्नि प्रमथसाध्वसात्
adya śvo vā paraśvo vā sa bahirnirgamiṣyati ||
ityāśayā sthitāḥ smo vai yāvadadya tapodhana
||39||अद्य श्वो वा परश्वो वा स बहिर्निर्गमिष्यति ॥
इत्याशया स्थिताः स्मो वै यावदद्य तपोधन
nādyāpi sa bahirgacchennādyāpyāśā prayāti naḥ ||
ityāsmahe nirādhārā āśāpāśa niyaṃtritāḥ
||40||नाद्यापि स बहिर्गच्छेन्नाद्याप्याशा प्रयाति नः ॥
इत्यास्महे निराधारा आशापाश नियंत्रिताः
citramadyatanaṃ vacmi tapasviṃstanniśāmaya ||
atīva bhāvi kalyāṇamiti manye'dhunaiva hi
||41||चित्रमद्यतनं वच्मि तपस्विंस्तन्निशामय ॥
अतीव भावि कल्याणमिति मन्येऽधुनैव हि
āprayāgaṃ pratidinaṃ prayāmaḥ kṣudhitā vayam ||
āhārakāmyayā kvāpi paraṃ no kiṃcidāpnumaḥ
||42||आप्रयागं प्रतिदिनं प्रयामः क्षुधिता वयम् ॥
आहारकाम्यया क्वापि परं नो किंचिदाप्नुमः
saṃti sarvatra phalinaḥ pādapāḥ pratikānanam ||
jalāśayāśca svacchāpāḥ saṃti bhūmyāṃ padepade
||43||संति सर्वत्र फलिनः पादपाः प्रतिकाननम् ॥
जलाशयाश्च स्वच्छापाः संति भूम्यां पदेपदे
anyānyapi ca bhakṣyāṇi sarveṣāṃ sulabhānyaho ||
pānānyapi vicitrāṇi saṃti bhūyāṃsi sarvataḥ
||44||अन्यान्यपि च भक्ष्याणि सर्वेषां सुलभान्यहो ॥
पानान्यपि विचित्राणि संति भूयांसि सर्वतः
paraṃ no dṛggatānyeva dūre dūre vrajaṃtyaho ||
daivādadyaikamāyāṃtaṃ dṛṣṭvā kārpaṭikaṃ mune
||45||परं नो दृग्गतान्येव दूरे दूरे व्रजंत्यहो ॥
दैवादद्यैकमायांतं दृष्ट्वा कार्पटिकं मुने
tasyāṃtikamahaṃ prāptaḥ kṣudhayā paripīḍitaḥ ||
prasahya bhakṣayāmyenamiti matvā tvarānvitaḥ
||46||तस्यांतिकमहं प्राप्तः क्षुधया परिपीडितः ॥
प्रसह्य भक्षयाम्येनमिति मत्वा त्वरान्वितः
yāvattaṃ tu jighṛkṣāmi tāvattadvadanāṃbujāt ||
śivanāmapavitrā vāṅniragādvighnahāriṇī
||47||यावत्तं तु जिघृक्षामि तावत्तद्वदनांबुजात् ॥
शिवनामपवित्रा वाङ्निरगाद्विघ्नहारिणी
śivanāmasmaraṇato madīyamapi pātakam ||
maṃdībhūtaṃ tatastena praveśaṃ labdhavānaham
||48||शिवनामस्मरणतो मदीयमपि पातकम् ॥
मंदीभूतं ततस्तेन प्रवेशं लब्धवानहम्
sīmasthaiḥ pramathairnāhaṃ sadyo dṛggocarīkṛtaḥ ||
śivanāmaśrutau yeṣāṃ tānna paśyedyamopi yat
||49||सीमस्थैः प्रमथैर्नाहं सद्यो दृग्गोचरीकृतः ॥
शिवनामश्रुतौ येषां तान्न पश्येद्यमोपि यत्
aṃtargehasya sīmānaṃ prāptastena sahādhunā ||
sa tu kārpaṭiko madhyaṃ praviṣṭohamihasthitaḥ
||50||अंतर्गेहस्य सीमानं प्राप्तस्तेन सहाधुना ॥
स तु कार्पटिको मध्यं प्रविष्टोहमिहस्थितः
ātmānaṃ bahumanyehaṃ tvāṃ vilokyādhunā mune ||
māmuddhara kṛpālo tvaṃ yonerasmātsadāruṇāt
||51||आत्मानं बहुमन्येहं त्वां विलोक्याधुना मुने ॥
मामुद्धर कृपालो त्वं योनेरस्मात्सदारुणात्
iti pretavacaḥ śrutvā sa kṛpālustapodhanaḥ ||
manasā ciṃtayāmāsa dhiṅnijārthodyamānnarān
||52||इति प्रेतवचः श्रुत्वा स कृपालुस्तपोधनः ॥
मनसा चिंतयामास धिङ्निजार्थोद्यमान्नरान्
svodaraṃ bhara yaḥ sarve paśupakṣimṛgādayaḥ ||
sa eva dhanyaḥ saṃsāre yaḥ parārthodyataḥ sadā
||53||स्वोदरं भर यः सर्वे पशुपक्षिमृगादयः ॥
स एव धन्यः संसारे यः परार्थोद्यतः सदा
tapasādya nijenāhaṃ pretametamaghāturam ||
māmeva śaraṇaṃ prāptamuddhariṣyāmyasaṃśayam
||54||तपसाद्य निजेनाहं प्रेतमेतमघातुरम् ॥
मामेव शरणं प्राप्तमुद्धरिष्याम्यसंशयम्
vimṛśyeti sa vai citte piśācaṃ prāha sattamaḥ ||
vimalode sarasyasminsnāhi re pāpanuttaye
||55||विमृश्येति स वै चित्ते पिशाचं प्राह सत्तमः ॥
विमलोदे सरस्यस्मिन्स्नाहि रे पापनुत्तये
piśāca te piśācatvaṃ tīrthasyāsya prabhāvataḥ ||
kapardīśekṣaṇādadya kṣaṇātkṣīṇaṃ vinaṃkṣyati
||56||पिशाच ते पिशाचत्वं तीर्थस्यास्य प्रभावतः ॥
कपर्दीशेक्षणादद्य क्षणात्क्षीणं विनंक्ष्यति
śrutveti sa munervākyaṃ pretaḥ prāha praṇamya tam ||
prītātmā prītamanasaṃ prabaddhakarasaṃpuṭaḥ
||57||श्रुत्वेति स मुनेर्वाक्यं प्रेतः प्राह प्रणम्य तम् ॥
प्रीतात्मा प्रीतमनसं प्रबद्धकरसंपुटः
pānīyaṃ pātumapi no labheyaṃ munisattama |
snānasya kā kathā nātha rakṣeyurjaladevatāḥ
||58||पानीयं पातुमपि नो लभेयं मुनिसत्तम ।
स्नानस्य का कथा नाथ रक्षेयुर्जलदेवताः
pānasyāpyatra kā vārtā jalasparśopi durlabhaḥ ||
iti pretoktamākarṇya sa bhṛśaṃ prītimānabhūt
||59||पानस्याप्यत्र का वार्ता जलस्पर्शोपि दुर्लभः ॥
इति प्रेतोक्तमाकर्ण्य स भृशं प्रीतिमानभूत्
uvāca ca tapasvī taṃ jagaduddharaṇakṣamaḥ ||
gṛhāṇemāṃ vibhūtiṃ tvaṃ lalāṭaphalake kuru
||60||उवाच च तपस्वी तं जगदुद्धरणक्षमः ॥
गृहाणेमां विभूतिं त्वं ललाटफलके कुरु
asmādvibhūtimāhātmyātpreta kopi na kutracit ||
bādhā karoti kasyāpi mahāpātakinopyaho
||61||अस्माद्विभूतिमाहात्म्यात्प्रेत कोपि न कुत्रचित् ॥
बाधा करोति कस्यापि महापातकिनोप्यहो
bhālaṃ vibhūtidhavalaṃ vilokya yamakiṃkarāḥ ||
pāpinopi palāyaṃte bhītāḥ pāśupatāstrataḥ
||62||भालं विभूतिधवलं विलोक्य यमकिंकराः ॥
पापिनोपि पलायंते भीताः पाशुपतास्त्रतः
asthidhvajāṃkitaṃ dṛṣṭvā yathā pāṃthā jalāśayam ||
dūraṃ yaṃti tathā bhasma bhālāṃkaṃ yamakiṃkarāḥ
||63||अस्थिध्वजांकितं दृष्ट्वा यथा पांथा जलाशयम् ॥
दूरं यंति तथा भस्म भालांकं यमकिंकराः
kṛtabhūti tanutrāṇaṃ śivamaṃtrairnarottamam ||
nopasarpaṃti niyatamapi hiṃsrāḥ samaṃtataḥ
||64||कृतभूति तनुत्राणं शिवमंत्रैर्नरोत्तमम् ॥
नोपसर्पंति नियतमपि हिंस्राः समंततः
bhaktyā bibharti yo bhasma śivamaṃtrapavitritam ||
bhāle vakṣasi dormūle na taṃ hiṃsaṃti hiṃsakāḥ 55 ||
sarvebhyo duṣṭasattvebhyo yato rakṣedaharniśam ||
rakṣatyeṣā tataḥ proktā vibhūtirbhūtikṛdyataḥ
||66||भक्त्या बिभर्ति यो भस्म शिवमंत्रपवित्रितम् ॥
भाले वक्षसि दोर्मूले न तं हिंसंति हिंसकाः ५५ ॥
सर्वेभ्यो दुष्टसत्त्वेभ्यो यतो रक्षेदहर्निशम् ॥
रक्षत्येषा ततः प्रोक्ता विभूतिर्भूतिकृद्यतः
bhāsanādbhartsanādbhasma pāṃsuḥ pāṃsutvadāyataḥ ||
pāpānāṃ kṣāraṇātkṣāro budherevaṃ nirucyate
||67||भासनाद्भर्त्सनाद्भस्म पांसुः पांसुत्वदायतः ॥
पापानां क्षारणात्क्षारो बुधेरेवं निरुच्यते
gṛhītvā dhāramadhyātsa bhasma pretakare'rpayat ||
sopyādarātsamādāya bhāladeśe nyaveśayat
||68||गृहीत्वा धारमध्यात्स भस्म प्रेतकरेऽर्पयत् ॥
सोप्यादरात्समादाय भालदेशे न्यवेशयत्
vibhūtidhāriṇaṃ vīkṣya piśācaṃ jaladevatāḥ ||
jalāvagāhanaparaṃ vārayāṃcakrire na tam
||69||विभूतिधारिणं वीक्ष्य पिशाचं जलदेवताः ॥
जलावगाहनपरं वारयांचक्रिरे न तम्
snātvā pītvā sa nirgacchedyāvattasmājjalāśayāt ||
. tāvatpaiśācyamagamaddivyadehamavāpa ca ||
divyamālāṃbaradharo divyagaṃdhānulepanaḥ ||
divyayānaṃ samāruhya vartma prāptotha pāvanam
||71||स्नात्वा पीत्वा स निर्गच्छेद्यावत्तस्माज्जलाशयात् ॥
. तावत्पैशाच्यमगमद्दिव्यदेहमवाप च ॥
दिव्यमालांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः ॥
दिव्ययानं समारुह्य वर्त्म प्राप्तोथ पावनम्
gacchatā tena gagane sa tapasvī namaskṛtaḥ ||
proccaiḥ provāca bhagavanmocitosmi tvayānagha
||72||गच्छता तेन गगने स तपस्वी नमस्कृतः ॥
प्रोच्चैः प्रोवाच भगवन्मोचितोस्मि त्वयानघ
tasmātkadaryayonitvādatīva pariniṃditāt ||
asya tīrthasya māhātmyāddivyadehamavāptavān
||73||तस्मात्कदर्ययोनित्वादतीव परिनिंदितात् ॥
अस्य तीर्थस्य माहात्म्याद्दिव्यदेहमवाप्तवान्
piśācamocanaṃ tīrthamadyārabhya samākhyayā ||
anyeṣāmapi paiśācyamidaṃ snānāddhariṣyati
||74||पिशाचमोचनं तीर्थमद्यारभ्य समाख्यया ॥
अन्येषामपि पैशाच्यमिदं स्नानाद्धरिष्यति
asmiṃstīrthe mahāpuṇye ye snāsyaṃtīha mānavāḥ ||
piṃḍāṃśca nirvapiṣyaṃti saṃdhyātarpaṇapūrvakam
||75||अस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये ये स्नास्यंतीह मानवाः ॥
पिंडांश्च निर्वपिष्यंति संध्यातर्पणपूर्वकम्
daivātpaiśācyamāpannāsteṣāṃ pitṛpitāmahāḥ ||
tepi paiśācyamutsṛjya yāsyaṃti paramāṃ gatim
||76||दैवात्पैशाच्यमापन्नास्तेषां पितृपितामहाः ॥
तेपि पैशाच्यमुत्सृज्य यास्यंति परमां गतिम्
adyaśuklacaturdaśyāṃ mārgemāsi taponidhe ||
atra snānādikaṃ kāryaṃ paiśācyaparimocanama
||77||अद्यशुक्लचतुर्दश्यां मार्गेमासि तपोनिधे ॥
अत्र स्नानादिकं कार्यं पैशाच्यपरिमोचनम
imāṃ sāṃvatsarīṃ yātrāṃ ye kariṣyaṃti mānavāḥ ||
tīrthapratigrahātpāpānniḥsariṣyaṃti te narāḥ
||78||इमां सांवत्सरीं यात्रां ये करिष्यंति मानवाः ॥
तीर्थप्रतिग्रहात्पापान्निःसरिष्यंति ते नराः
piśācamocane snātvā kapardīśaṃ samarcya ca ||
kṛtvā tatrānnadānaṃ ca naronyatrāpi nirbhayāḥ
||79||पिशाचमोचने स्नात्वा कपर्दीशं समर्च्य च ॥
कृत्वा तत्रान्नदानं च नरोन्यत्रापि निर्भयाः
mārgaśuklacaturdaśyāṃ kapardīśvara saṃnidhau ||
snātvānyatrāpi maraṇānna paiśācyamavāpnuyuḥ
||80||मार्गशुक्लचतुर्दश्यां कपर्दीश्वर संनिधौ ॥
स्नात्वान्यत्रापि मरणान्न पैशाच्यमवाप्नुयुः
ityuktvā divyapuruṣo bhūyobhūyo namasya tam ||
tapodhanaṃ mahābhāgo divyāṃ gatimavāptavān
||81||इत्युक्त्वा दिव्यपुरुषो भूयोभूयो नमस्य तम् ॥
तपोधनं महाभागो दिव्यां गतिमवाप्तवान्
tapodhanopi taṃ dṛṣṭvā mahāścaryaṃ ghaṭodbhava ||
kapardīśvaramārādhya kālānnirvāṇamāptavān
||82||तपोधनोपि तं दृष्ट्वा महाश्चर्यं घटोद्भव ॥
कपर्दीश्वरमाराध्य कालान्निर्वाणमाप्तवान्
piśācamocanaṃ tīrthaṃ tadārabhya mahāmune ||
vārāṇasyāṃ parāṃ khyātimagamatsarvapāpahṛt
||83||पिशाचमोचनं तीर्थं तदारभ्य महामुने ॥
वाराणस्यां परां ख्यातिमगमत्सर्वपापहृत्
paiśācamocane tīrthe saṃbhojya śivayoginam ||
koṭibhojyaphalaṃ samyagekaika parisaṃkhyayā ||
śrutvādhyāyamimaṃ puṇyaṃ naro niyatamānasaḥ ||
bhūtaiḥ pretaiḥ piśācaiśca kadācinnābhibhūyate
||85||पैशाचमोचने तीर्थे संभोज्य शिवयोगिनम् ॥
कोटिभोज्यफलं सम्यगेकैक परिसंख्यया ॥
श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरो नियतमानसः ॥
भूतैः प्रेतैः पिशाचैश्च कदाचिन्नाभिभूयते
bālagrahābhibhūtānāṃ bālānāṃ śāṃtikārakam ||
paṭhanīyaṃ prayatnena mahākhyānamidaṃ param
||86||बालग्रहाभिभूतानां बालानां शांतिकारकम् ॥
पठनीयं प्रयत्नेन महाख्यानमिदं परम्
idamākhyānamākarṇya gacchandeśāṃtaraṃ naraḥ ||
coravyāghrapiśācādyairnābhibhūyeta kutracit
||87||इदमाख्यानमाकर्ण्य गच्छन्देशांतरं नरः ॥
चोरव्याघ्रपिशाचाद्यैर्नाभिभूयेत कुत्रचित्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśātisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārddhe piśācamocanamahimākathanaṃ nāma catuṣpaṃcāśattamo'dhyāyaḥ || 54 ||