svargadvāreśvaramāhātmyavarṇanam
śrīrudra uvāca
svargadvāreśvaraṃ liṃgaṃ navamaṃ viddhi pārvati ||
sarvapāpaharaṃ devi svargamokṣaphalapradam
||1||स्वर्गद्वारेश्वरं लिंगं नवमं विद्धि पार्वति ॥
सर्वपापहरं देवि स्वर्गमोक्षफलप्रदम्
yadā devi samāyātāḥ kailāse parvatottame ||
aśvinyādyā bhaginyastāstvāṃ dṛṣṭvā vismayānvitāḥ
||2||यदा देवि समायाताः कैलासे पर्वतोत्तमे ॥
अश्विन्याद्या भगिन्यस्तास्त्वां दृष्ट्वा विस्मयान्विताः
nimaṃtritā vayaṃ yajñe sakāṃtāḥ saparigrahāḥ ||
snehena devi tātena bahumānapuraḥ saram
||3||निमंत्रिता वयं यज्ञे सकांताः सपरिग्रहाः ॥
स्नेहेन देवि तातेन बहुमानपुरः सरम्
kaccitsmṛtā viśālākṣi kiṃ vā tātasya vismṛtiḥ ||
kāraṇaṃ kiṃ samuddiśya tātena na nimaṃtritā
||4||कच्चित्स्मृता विशालाक्षि किं वा तातस्य विस्मृतिः ॥
कारणं किं समुद्दिश्य तातेन न निमंत्रिता
tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā avamā nāttadā tvayā ||
prāṇā muktāstu yogena puratastāsu pārvati
||5||तासां तद्वचनं श्रुत्वा अवमा नात्तदा त्वया ॥
प्राणा मुक्तास्तु योगेन पुरतस्तासु पार्वति
atha tāḥ śokasaṃtaptā gatā yatra prajāpatiḥ ||
ācakhyuḥ sakalaṃ vṛttaṃ dakṣasyāgre yathā tatham
||6||अथ ताः शोकसंतप्ता गता यत्र प्रजापतिः ॥
आचख्युः सकलं वृत्तं दक्षस्याग्रे यथा तथम्
tacchutvā dāruṇaṃ vākyaṃ dakṣo novāca kiṃcana
||7||तच्छुत्वा दारुणं वाक्यं दक्षो नोवाच किंचन
mayā dṛṣṭā yadā devi bhūmau paṃcatvamāgatā ||
yajñapradhvaṃsanārthāya tadā vai preritā gaṇāḥ
||8||मया दृष्टा यदा देवि भूमौ पंचत्वमागता ॥
यज्ञप्रध्वंसनार्थाय तदा वै प्रेरिता गणाः
te gatvātha gaṇā raudrāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ ||
virūpā bhīṣaṇā raudrā nānāśastrā mahābalāḥ ||
mumucuḥ śaravarṣāṇi kurvaṃto bhairavānravān
||9||ते गत्वाथ गणा रौद्राः शतशोऽथ सहस्रशः ॥
विरूपा भीषणा रौद्रा नानाशस्त्रा महाबलाः ॥
मुमुचुः शरवर्षाणि कुर्वंतो भैरवान्रवान्
tato devagaṇāḥ sarve vasavaḥ saha bhāskaraiḥ ||
viśvedevāśca sādhyāśca dhanurhastā mahābalāḥ ||
yuddhāya ca viniṣkrāṃtā mumucuḥ sāyakānsitān ||
te sametyātha yuyudhuḥ pramathā vibudhaiḥ saha ||
mumucuḥ śaravarṣāṇi vāridhārā yathā ghanāḥ
||11||ततो देवगणाः सर्वे वसवः सह भास्करैः ॥
विश्वेदेवाश्च साध्याश्च धनुर्हस्ता महाबलाः ॥
युद्धाय च विनिष्क्रांता मुमुचुः सायकान्सितान् ॥
ते समेत्याथ युयुधुः प्रमथा विबुधैः सह ॥
मुमुचुः शरवर्षाणि वारिधारा यथा घनाः
teṣāṃ madhye gaṇo nāma vīrabhadro mahābalaḥ ||
sa śakraṃ tāḍayāmāsa śūlena hṛdaye tathā
||12||तेषां मध्ये गणो नाम वीरभद्रो महाबलः ॥
स शक्रं ताडयामास शूलेन हृदये तथा
sa tu tena prahāreṇa visaṃjño niṣasāda ha ||
atha muṣṭyā hataḥ kumbhe nāga airāvatastathā
||13||स तु तेन प्रहारेण विसंज्ञो निषसाद ह ॥
अथ मुष्ट्या हतः कुम्भे नाग ऐरावतस्तथा
sa hataḥ sahasā tena gajeṃdro bheravānravān ||
vinadanbhayamāsthāya yajñavāṭamupādravat
||14||स हतः सहसा तेन गजेंद्रो भेरवान्रवान् ॥
विनदन्भयमास्थाय यज्ञवाटमुपाद्रवत्
etasminnaṃtare devā kṛtāstena parāṅmukhāḥ ||
tataste śaraṇaṃ jagmurviṣṇuṃ viśvaikanāyakam
||15||एतस्मिन्नंतरे देवा कृतास्तेन पराङ्मुखाः ॥
ततस्ते शरणं जग्मुर्विष्णुं विश्वैकनायकम्
tataḥ kopasamāviṣṭo viṣṇurdṛṣṭvā divālayān ||
gaṇairvidrāvitānsarvānmumocāśu sudarśanam
||16||ततः कोपसमाविष्टो विष्णुर्दृष्ट्वा दिवालयान् ॥
गणैर्विद्रावितान्सर्वान्मुमोचाशु सुदर्शनम्
tadāpatattu vegena cakraṃ viṣṇoḥ sudarśanam ||
prasārya vaktraṃ sahasā hyudarasthaṃ cakāra ha
||17||तदापतत्तु वेगेन चक्रं विष्णोः सुदर्शनम् ॥
प्रसार्य वक्त्रं सहसा ह्युदरस्थं चकार ह
tasmiṃścakre tadā graste hyamoghe daityasūdane ||
kruddho nārāyaṇo devi vīrabhadramupādravat
||18||तस्मिंश्चक्रे तदा ग्रस्ते ह्यमोघे दैत्यसूदने ॥
क्रुद्धो नारायणो देवि वीरभद्रमुपाद्रवत्
gṛhītvā pādayorbhūmau nijaghānātidūrataḥ ||
hanyamānasyātha bhūmau gadayā ca sudarśanam
||19||गृहीत्वा पादयोर्भूमौ निजघानातिदूरतः ॥
हन्यमानस्याथ भूमौ गदया च सुदर्शनम्
rudhirodgārasaṃyuktaṃ vaktrāttacca vinirgatam ||
matto labdhavaro devi vīrabhadro gaṇottamaḥ ||
na tu paṃcatvamāpanno gadayā tāḍito'pi saḥ
||20||रुधिरोद्गारसंयुक्तं वक्त्रात्तच्च विनिर्गतम् ॥
मत्तो लब्धवरो देवि वीरभद्रो गणोत्तमः ॥
न तु पंचत्वमापन्नो गदया ताडितोऽपि सः
tatastu pramathāḥ sarve viṣṇuvīryabalārdditāḥ ||
kṛcchreṇa sahasā prāptā yatrāhaṃ devi saṃsthitaḥ
||21||ततस्तु प्रमथाः सर्वे विष्णुवीर्यबलार्द्दिताः ॥
कृच्छ्रेण सहसा प्राप्ता यत्राहं देवि संस्थितः
māṃ dṛṣṭvā śūlahastaṃ tu viṣṇuścāṃtaradhīyata ||
iṃdro'pi tridaśaiḥ sārddhaṃ pitṛbhirbrāhmaṇaiḥ saha
||22||मां दृष्ट्वा शूलहस्तं तु विष्णुश्चांतरधीयत ॥
इंद्रोऽपि त्रिदशैः सार्द्धं पितृभिर्ब्राह्मणैः सह
mattastrāsaparītātmā tataścādarśanaṃ gataḥ ||
evaṃ vidhvaṃsite yajñe naṣṭo devagaṇo yadā
||23||मत्तस्त्रासपरीतात्मा ततश्चादर्शनं गतः ॥
एवं विध्वंसिते यज्ञे नष्टो देवगणो यदा
mayā nirūpito devi svargadvāre gaṇastadā ||
praveśo naiva dātavyastridaśānāṃ gaṇeśvara
||24||मया निरूपितो देवि स्वर्गद्वारे गणस्तदा ॥
प्रवेशो नैव दातव्यस्त्रिदशानां गणेश्वर
dvārāvarodhaḥ karttavyo yatnataḥ śāsanānmama ||
yaḥ kopi dṛśyate devaḥ sa haṃtavyo na saṃśayaḥ
||25||द्वारावरोधः कर्त्तव्यो यत्नतः शासनान्मम ॥
यः कोपि दृश्यते देवः स हंतव्यो न संशयः
udvasaśca tato jātaḥ svargo devā vinirjitāḥ
||26||उद्वसश्च ततो जातः स्वर्गो देवा विनिर्जिताः
svargadvāre niruddhe tu śakrādyā bhayavihvalāḥ ||
brahmalokaṃ gatā devā maṃtrayitvā punaḥpunaḥ
||27||स्वर्गद्वारे निरुद्धे तु शक्राद्या भयविह्वलाः ॥
ब्रह्मलोकं गता देवा मंत्रयित्वा पुनःपुनः
tasyāgre kathitaṃ sarvaṃ svargadvārāvarodhanam ||
maheśvaragaṇairvyāptaṃ svargadvāraṃ pitāmaha
||28||तस्याग्रे कथितं सर्वं स्वर्गद्वारावरोधनम् ॥
महेश्वरगणैर्व्याप्तं स्वर्गद्वारं पितामह
praveśo durlabho jātaḥ kṛte dvārāvarodhane ||
kenopāyena yāsyāmaḥ svargalokaṃ tathāvidham 29 ||
nāsmākaṃ jāyate prītirvinā svargaṃ pitāmaha
||30||प्रवेशो दुर्लभो जातः कृते द्वारावरोधने ॥
केनोपायेन यास्यामः स्वर्गलोकं तथाविधम् २९ ॥
नास्माकं जायते प्रीतिर्विना स्वर्गं पितामह
iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā proktaṃ tu brahmaṇā tadā ||
ārādhyaḥ śaṃkaro devo mahādevo jagatpatiḥ
||31||इति तेषां वचः श्रुत्वा प्रोक्तं तु ब्रह्मणा तदा ॥
आराध्यः शंकरो देवो महादेवो जगत्पतिः
stutyo vaṃdyo namaskāryaḥ sṛṣṭi saṃhārakārakaḥ ||
durlabhastu surāḥ svargo vinā tasya prasādataḥ ||
32 goptā sraṣṭā samarthaśca sa cāsmākaṃ parā gatiḥ ||
sa evārādhanīyastu sa ca pūjyatamo mataḥ
||33||स्तुत्यो वंद्यो नमस्कार्यः सृष्टि संहारकारकः ॥
दुर्लभस्तु सुराः स्वर्गो विना तस्य प्रसादतः ॥
३२ गोप्ता स्रष्टा समर्थश्च स चास्माकं परा गतिः ॥
स एवाराधनीयस्तु स च पूज्यतमो मतः
tasmātsarvaprayatnena gamyatāṃ śaraṇaṃ śivaḥ ||
upāyaṃ kathayiṣyāmi śrūyatāṃ sāvadhānataḥ
||34||तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गम्यतां शरणं शिवः ॥
उपायं कथयिष्यामि श्रूयतां सावधानतः
tridaśaiḥ sahitaḥ śakra tūrṇaṃ gaccha mamājñayā ||
mahākālavane ramye kapāleśvarapūrvataḥ
||35||त्रिदशैः सहितः शक्र तूर्णं गच्छ ममाज्ञया ॥
महाकालवने रम्ये कपालेश्वरपूर्वतः
svargadvāra paraṃ liṃgaṃ vidyate tattu vāsava ||
lokānāmanukaṃpārthaṃ mahādevena nirmitam ||
tamārādhayata kṣipraṃ sa vaḥ kāmaṃ pradāsyati
||36||स्वर्गद्वार परं लिंगं विद्यते तत्तु वासव ॥
लोकानामनुकंपार्थं महादेवेन निर्मितम् ॥
तमाराधयत क्षिप्रं स वः कामं प्रदास्यति
brahmaṇo vacanaṃ śrutvā tridaśā muditā bhṛśam ||
samāyātā mahādevi mahākālavanaṃ tadā
||37||ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा त्रिदशा मुदिता भृशम् ॥
समायाता महादेवि महाकालवनं तदा
svargadvārapradaṃ puṇyaṃ dadṛśurliṃgamuttamam ||
tasya darśanamātreṇa svargadvāramapāvṛtam
||38||स्वर्गद्वारप्रदं पुण्यं ददृशुर्लिंगमुत्तमम् ॥
तस्य दर्शनमात्रेण स्वर्गद्वारमपावृतम्
svargalokaṃ gatāḥ sarve yathāpūrvaṃ yaśasvini ||
niḥśaṃkāṃstridaśāndṛṣṭvā vijñaptohaṃ gaṇaistadā
||39||स्वर्गलोकं गताः सर्वे यथापूर्वं यशस्विनि ॥
निःशंकांस्त्रिदशान्दृष्ट्वा विज्ञप्तोहं गणैस्तदा
mayājñaptāśca te sarve nivarttadhvaṃ gaṇottamāḥ ||
svayameva pratijñātaṃ kathaṃ mithyā bhaviṣyati
||40||मयाज्ञप्ताश्च ते सर्वे निवर्त्तध्वं गणोत्तमाः ॥
स्वयमेव प्रतिज्ञातं कथं मिथ्या भविष्यति
svargadvāraprado devo dṛṣṭo devairna saṃśayaḥ ||
mahākālavane ramye kathito hi viraṃcinā
||41||स्वर्गद्वारप्रदो देवो दृष्टो देवैर्न संशयः ॥
महाकालवने रम्ये कथितो हि विरंचिना
svargadvāraṃ gatāḥ sadyaḥ śakrādyāstridaśā gaṇāḥ ||
ataḥ prabhṛti vikhyātaḥ svargadvāreśvaraḥ śivaḥ
||42||स्वर्गद्वारं गताः सद्यः शक्राद्यास्त्रिदशा गणाः ॥
अतः प्रभृति विख्यातः स्वर्गद्वारेश्वरः शिवः
khyātiṃ yāsyati bhūloke svargalokapradāyakaḥ
||43||ख्यातिं यास्यति भूलोके स्वर्गलोकप्रदायकः
ye paśyaṃti narā loke svargadvāreśvaraṃ śivam ||
te yāṃti svargalokaṃ hi svargadvāreśvarārcanāt
||44||ये पश्यंति नरा लोके स्वर्गद्वारेश्वरं शिवम् ॥
ते यांति स्वर्गलोकं हि स्वर्गद्वारेश्वरार्चनात्
svargadvāreśvaraṃ devaṃ ye paśyaṃti prasaṃgataḥ ||
na teṣāṃ bhayamastīti kalpa koṭiśatairapi
||45||स्वर्गद्वारेश्वरं देवं ये पश्यंति प्रसंगतः ॥
न तेषां भयमस्तीति कल्प कोटिशतैरपि
aśvamedhasahasreṇa yatpuṇyaṃ samudāhṛtam ||
tatpuṇyamadhikaṃ devi svargadvāreśvarārcanāt
||46||अश्वमेधसहस्रेण यत्पुण्यं समुदाहृतम् ॥
तत्पुण्यमधिकं देवि स्वर्गद्वारेश्वरार्चनात्
janmāṃtarasahasreṇa yatpāpaṃ pūrva saṃcitam ||
yatpāpaṃ vilayaṃ yāṃti liṃgasyāsya ca kīrtanāt
||47||जन्मांतरसहस्रेण यत्पापं पूर्व संचितम् ॥
यत्पापं विलयं यांति लिंगस्यास्य च कीर्तनात्
aṣṭamyāṃ vā caturdaśyāmathavā caṃdravāsare ||
ye paśyaṃti narā bhaktyā svargadvāreśvaraṃ śivam ||
te devi me śarīraṃ tu praviṣṭāstvapunarbhavāḥ
||48||अष्टम्यां वा चतुर्दश्यामथवा चंद्रवासरे ॥
ये पश्यंति नरा भक्त्या स्वर्गद्वारेश्वरं शिवम् ॥
ते देवि मे शरीरं तु प्रविष्टास्त्वपुनर्भवाः
daśakoṭisahasrāṇi tasmim̐lliṃge tu pūjite ||
pūjitāni bhavaṃ tīha liṃgānyaṃtaḥsthitāni tu
||49||दशकोटिसहस्राणि तस्मिँल्लिंगे तु पूजिते ॥
पूजितानि भवं तीह लिंगान्यंतःस्थितानि तु
sparśanāttasya liṃgasya kīrttanādyajanāttathā ||
sukhena svargamāyāṃti yathā kāmānavāpnuyāt
||50||स्पर्शनात्तस्य लिंगस्य कीर्त्तनाद्यजनात्तथा ॥
सुखेन स्वर्गमायांति यथा कामानवाप्नुयात्
akāmāvā sakāmā vā ye paśyaṃti dine dine ||
te'pi puṇyā mahābhāgāḥ svargalokaṃ prayāṃti vai
||51||अकामावा सकामा वा ये पश्यंति दिने दिने ॥
तेऽपि पुण्या महाभागाः स्वर्गलोकं प्रयांति वै
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvaṃtyakhaṇḍe caturaśītiliṅgamāhātmye svargadvāreśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma navamo'dhyāyaḥ || 9 ||