मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Caturaśītiliṅgamāhātmyam, adhyāya 41

3
Avantīkhaṇḍaḥ · Caturaśītiliṅgamāhātmyam · 41

catvāriṃśattamaṃ saikamīśvaraṃ viddhi pārvati

śrīmahādeva uvāca

catvāriṃśattamaṃ saikamīśvaraṃ viddhi pārvati ||

luṃpeśvaramiti khyātaṃ nāma yasya mahītale

||1||

चत्वारिंशत्तमं सैकमीश्वरं विद्धि पार्वति ॥

लुंपेश्वरमिति ख्यातं नाम यस्य महीतले

deśe mlecchagaṇākīrṇe babhūva jagatīpatiḥ ||

luṃpādhipa iti khyāto maheṃdrasamavikramaḥ

||2||

देशे म्लेच्छगणाकीर्णे बभूव जगतीपतिः ॥

लुंपाधिप इति ख्यातो महेंद्रसमविक्रमः

tasyāsīddayitā bhāryā viśālānāma nāmataḥ ||

sā yauvanaguṇopetā rūpeṇāpratimā bhuvi

||3||

तस्यासीद्दयिता भार्या विशालानाम नामतः ॥

सा यौवनगुणोपेता रूपेणाप्रतिमा भुवि

sa yuddhakāmo nṛpatiḥ paryapṛcchadvijottamān

||4||

स युद्धकामो नृपतिः पर्यपृच्छद्विजोत्तमान्

atha kenāpi kathitamāśrame sāmago dvijaḥ ||

tena sārddhaṃ mahābāho yudhyasva tvaṃ nṛpottama

||5||

अथ केनापि कथितमाश्रमे सामगो द्विजः ॥

तेन सार्द्धं महाबाहो युध्यस्व त्वं नृपोत्तम

tataḥ sa prasthito rājā mlecchaiḥ sārddhaṃ sahasraśaḥ ||

tuṣārairbarbarairluṃpaiḥ pahlavaiḥ śvagaṇaistathā

||6||

ततः स प्रस्थितो राजा म्लेच्छैः सार्द्धं सहस्रशः ॥

तुषारैर्बर्बरैर्लुंपैः पह्लवैः श्वगणैस्तथा

dasyubhiḥ saṃvṛtaḥ krūraiḥ krodhenākuliteṃdriyaḥ ||

ājagāmāśramaṃ puṇyaṃ sāmagasya munestadā

||7||

दस्युभिः संवृतः क्रूरैः क्रोधेनाकुलितेंद्रियः ॥

आजगामाश्रमं पुण्यं सामगस्य मुनेस्तदा

muninā pūjitastena madhuparkādiviṣṭaraiḥ ||

etasminnantare rājā homadhenuṃ dadarśa ha

||8||

मुनिना पूजितस्तेन मधुपर्कादिविष्टरैः ॥

एतस्मिन्नन्तरे राजा होमधेनुं ददर्श ह

prārthayāmāsa sahasā na dattā muninā tadā ||

pramathya cāśramaṃ tasya homadhenuṃ jahāra saḥ ||

vanaṃ babhaṃja sakalaṃ tasya viprasya paśyataḥ

||9||

प्रार्थयामास सहसा न दत्ता मुनिना तदा ॥

प्रमथ्य चाश्रमं तस्य होमधेनुं जहार सः ॥

वनं बभंज सकलं तस्य विप्रस्य पश्यतः

kālyamānāṃ ca gāṃ dṛṣṭvā vatsaṃ cātīva duḥkhitam ||

uvāca vacanaṃ vipro mā rājansāhasaṃ kuru

||10||

काल्यमानां च गां दृष्ट्वा वत्सं चातीव दुःखितम् ॥

उवाच वचनं विप्रो मा राजन्साहसं कुरु

evaṃ vadaṃtaṃ vipreṃdraṃ śaraistīkṣṇairjaghāna ha ||

luṃpaḥ krodhasamāviṣṭo duṣṭo duṣṭajanairvṛtaḥ

||11||

एवं वदंतं विप्रेंद्रं शरैस्तीक्ष्णैर्जघान ह ॥

लुंपः क्रोधसमाविष्टो दुष्टो दुष्टजनैर्वृतः

asakṛtputraputreti vilapaṃtamanāthavat ||

hatvā ca sāmagaṃ vipraṃ jagāma svagṛhaṃ nṛpaḥ

||12||

असकृत्पुत्रपुत्रेति विलपंतमनाथवत् ॥

हत्वा च सामगं विप्रं जगाम स्वगृहं नृपः

etasminnaṃtare putraḥ samitpāṇirupāgataḥ ||

dṛṣṭvā ca pitaraṃ vipraṃ tadā mṛtyuvaśaṃ gatam ||

anāgasaṃ mahātmānaṃ vilalāpa suduḥkhitaḥ

||13||

एतस्मिन्नंतरे पुत्रः समित्पाणिरुपागतः ॥

दृष्ट्वा च पितरं विप्रं तदा मृत्युवशं गतम् ॥

अनागसं महात्मानं विललाप सुदुःखितः

kenedaṃ kutsitaṃ karma kṛtaṃ pāpena me pitā ||

ayudhyamāno vṛddhaḥ sanhataḥ śaraśataiḥ śiteḥ

||14||

केनेदं कुत्सितं कर्म कृतं पापेन मे पिता ॥

अयुध्यमानो वृद्धः सन्हतः शरशतैः शितेः

vilapyaivaṃ sakaruṇaṃ bahunā nāvidhaṃ tathā ||

pretakāryāṇi sarvāṇi pituścakre vidhānataḥ

||15||

विलप्यैवं सकरुणं बहुना नाविधं तथा ॥

प्रेतकार्याणि सर्वाणि पितुश्चक्रे विधानतः

dadāha pitaraṃ cāgnau toyamādāya satvaram ||

tasya luṃpādhipasyāpi dadau śāpaṃ sudāruṇam

||16||

ददाह पितरं चाग्नौ तोयमादाय सत्वरम् ॥

तस्य लुंपाधिपस्यापि ददौ शापं सुदारुणम्

svadharmanirato vidvānyena me nihataḥ pitā ||

sa pāpātmā durācāraḥ kuṣṭharogamavāpnuyāt

||17||

स्वधर्मनिरतो विद्वान्येन मे निहतः पिता ॥

स पापात्मा दुराचारः कुष्ठरोगमवाप्नुयात्

etasminnantare rājā kuṣṭharogeṇa pīḍitaḥ ||

acaṃkramaṇatāṃ prāpto luṃpādhīśo varānane

||18||

एतस्मिन्नन्तरे राजा कुष्ठरोगेण पीडितः ॥

अचंक्रमणतां प्राप्तो लुंपाधीशो वरानने

auṣadhairadhiko'bhyeti brahmaśāpaprabhāvataḥ ||

vairāgyānmartukāmo'sau kāṣṭhānyādāya duḥkhitaḥ

||19||

औषधैरधिकोऽभ्येति ब्रह्मशापप्रभावतः ॥

वैराग्यान्मर्तुकामोऽसौ काष्ठान्यादाय दुःखितः

citāṃ kartuṃ samārebhe samāyāto'tha nāradaḥ ||

pūjito vidhinā tena duḥkhitena nṛpeṇa hi

||20||

चितां कर्तुं समारेभे समायातोऽथ नारदः ॥

पूजितो विधिना तेन दुःखितेन नृपेण हि

atha papraccha luṃpo'sau nāradaṃ munisattamam ||

akasmānmama devarṣe kuṣṭharogo babhūva ha ||

tenāhaṃ pīḍito'tīva na ca śāṃtiṃ vrajatyasau

||21||

अथ पप्रच्छ लुंपोऽसौ नारदं मुनिसत्तमम् ॥

अकस्मान्मम देवर्षे कुष्ठरोगो बभूव ह ॥

तेनाहं पीडितोऽतीव न च शांतिं व्रजत्यसौ

auṣadhairvarddhate kasmādetadākhyātumarhasi ||

na testvaviditaṃ kiṃcidihaloke paratra ca

||22||

औषधैर्वर्द्धते कस्मादेतदाख्यातुमर्हसि ॥

न तेस्त्वविदितं किंचिदिहलोके परत्र च

tasya tadvacanaṃ śrutvā luṃpādhīśasya nāradaḥ ||

kathayāmāsa tatsarvaṃ brahmaśāpaṃ sudustaram

||23||

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लुंपाधीशस्य नारदः ॥

कथयामास तत्सर्वं ब्रह्मशापं सुदुस्तरम्

tataḥ sabhāryo nṛpatiḥ prārthayāmāsa nāradam ||

kathaṃ me bhagavañchāpo dustaro yāsyati kṣayam

||24||

ततः सभार्यो नृपतिः प्रार्थयामास नारदम् ॥

कथं मे भगवञ्छापो दुस्तरो यास्यति क्षयम्

evamuktastu lumpena nārado bhagavānṛṣiḥ ||

kāruṇyātkathayāmāsa sabhāryasya yaśasvini

||25||

एवमुक्तस्तु लुम्पेन नारदो भगवानृषिः ॥

कारुण्यात्कथयामास सभार्यस्य यशस्विनि

mahākālavane rājam̐lliṃgaṃ kuṣṭhaharaṃ param ||

sarvasaṃpatkaraṃ tatra vidyate pāpanāśanam

||26||

महाकालवने राजँल्लिंगं कुष्ठहरं परम् ॥

सर्वसंपत्करं तत्र विद्यते पापनाशनम्

śiprāyāśca taṭe ramye keśavārkasya pūrvataḥ ||

tatra tvaṃ gaccha rājeṃdra kāṃtyā yukto bhaviṣyasi

||27||

शिप्रायाश्च तटे रम्ये केशवार्कस्य पूर्वतः ॥

तत्र त्वं गच्छ राजेंद्र कांत्या युक्तो भविष्यसि

evamuktastu luṃpo'sau hyājagāma tvarānvitaḥ ||

mahākālavanaṃ ramyaṃ maharṣigaṇasevitam

||28||

एवमुक्तस्तु लुंपोऽसौ ह्याजगाम त्वरान्वितः ॥

महाकालवनं रम्यं महर्षिगणसेवितम्

prāptaḥ svargopamaṃ bhūpaḥ śiprayā pariśobhitam ||

viveśa ca mudā yukto dṛṣṭvā liṃgamanuttamam

||29||

प्राप्तः स्वर्गोपमं भूपः शिप्रया परिशोभितम् ॥

विवेश च मुदा युक्तो दृष्ट्वा लिंगमनुत्तमम्

snātvā śiprājale puṇye mahāpātakanāśane ||

darśanāttasya liṃgasya divyarūpo vabhūva ha

||30||

स्नात्वा शिप्राजले पुण्ये महापातकनाशने ॥

दर्शनात्तस्य लिंगस्य दिव्यरूपो वभूव ह

kuṣṭharogeṇa muktastu mukto vai brahmahatyayā ||

kṛtakṛtyo nṛpo jāto darśanādeva pārvati

||31||

कुष्ठरोगेण मुक्तस्तु मुक्तो वै ब्रह्महत्यया ॥

कृतकृत्यो नृपो जातो दर्शनादेव पार्वति

sa tatra tāmuṣitvaikāṃ rajanīṃ pṛthivīpatiḥ ||

tāpasānāṃ paraṃ cakre satkāraṃ bhāryayā saha

||32||

स तत्र तामुषित्वैकां रजनीं पृथिवीपतिः ॥

तापसानां परं चक्रे सत्कारं भार्यया सह

tataḥ kṛtasvastvayanastāpasaistairmahātmabhiḥ ||

divyajñānānvitairdivyaiḥ sūryavaiśvānaraprabhaiḥ

||33||

ततः कृतस्वस्त्वयनस्तापसैस्तैर्महात्मभिः ॥

दिव्यज्ञानान्वितैर्दिव्यैः सूर्यवैश्वानरप्रभैः

kṛtaṃ nāma tadā tasya liṃgasya kamalānane ||

luṃpenārādhito yasmāddevo'yaṃ kuṣṭhanāśanaḥ ||

lumpeśvara iti khyāto bhaviṣyati mahītale

||34||

कृतं नाम तदा तस्य लिंगस्य कमलानने ॥

लुंपेनाराधितो यस्माद्देवोऽयं कुष्ठनाशनः ॥

लुम्पेश्वर इति ख्यातो भविष्यति महीतले

pūjayiṣyaṃti ye bhaktyā liṃgaṃ lumpeśvaraṃ param ||

snātvā śiprājale puṇye te yāsyaṃti paraṃ padam

||35||

पूजयिष्यंति ये भक्त्या लिंगं लुम्पेश्वरं परम् ॥

स्नात्वा शिप्राजले पुण्ये ते यास्यंति परं पदम्

prārthayiṣyaṃti yānkāmānmanasā|

cepsitānpriyān ||

tānāpsyaṃti na sandeho lumpeśasya ca darśanāt

||36||

प्रार्थयिष्यंति यान्कामान्मनसा।

चेप्सितान्प्रियान् ॥

तानाप्स्यंति न सन्देहो लुम्पेशस्य च दर्शनात्

mahāpāpasamāyukto yaḥ paśyati samāhitaḥ ||

liṃgaṃ lumpeśvaraṃ so'pi devatulyo bhaviṣyati

||37||

महापापसमायुक्तो यः पश्यति समाहितः ॥

लिंगं लुम्पेश्वरं सोऽपि देवतुल्यो भविष्यति

goghnaścaiva kṛtaghnaśca mātṛhā gurutalpagaḥ ||

duṣṭakarmasamācāro bhrātṛhā pitṛhā tathā

||38||

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च मातृहा गुरुतल्पगः ॥

दुष्टकर्मसमाचारो भ्रातृहा पितृहा तथा

lumpeśvaraṃ sakṛtpaśyanmucyate sarvakilbiṣaiḥ ||

pūjito'pi dahetpāpaṃ saptajanmārjitaṃ ca yat

||39||

लुम्पेश्वरं सकृत्पश्यन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

पूजितोऽपि दहेत्पापं सप्तजन्मार्जितं च यत्

ityuktvā munayaḥ sarve pūjayāmāsu ranvitāḥ ||

kuṣṭharogavinirmukto rājā svaviṣayaṃ gataḥ

||40||

इत्युक्त्वा मुनयः सर्वे पूजयामासु रन्विताः ॥

कुष्ठरोगविनिर्मुक्तो राजा स्वविषयं गतः

eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ ||

lumpeśvarasya devasya śṛṇu gaṃgeśvaraṃ param

||41||

एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः ॥

लुम्पेश्वरस्य देवस्य शृणु गंगेश्वरं परम्

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvaṃtyakhaṇḍe caturaśītiliṅgamāhātmye luṃpeśvaramāhātmyava rṇanaṃnāmaikonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ || 41 ||