मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्यम्, अध्याय ४१

3
अवन्तीखण्डः · चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्यम् · 41

चत्वारिंशत्तमं सैकमीश्वरं विद्धि पार्वति

श्रीमहादेव उवाच

चत्वारिंशत्तमं सैकमीश्वरं विद्धि पार्वति ॥

लुंपेश्वरमिति ख्यातं नाम यस्य महीतले

॥१॥

देशे म्लेच्छगणाकीर्णे बभूव जगतीपतिः ॥

लुंपाधिप इति ख्यातो महेंद्रसमविक्रमः

॥२॥

तस्यासीद्दयिता भार्या विशालानाम नामतः ॥

सा यौवनगुणोपेता रूपेणाप्रतिमा भुवि

॥३॥

स युद्धकामो नृपतिः पर्यपृच्छद्विजोत्तमान्

॥४॥

अथ केनापि कथितमाश्रमे सामगो द्विजः ॥

तेन सार्द्धं महाबाहो युध्यस्व त्वं नृपोत्तम

॥५॥

ततः स प्रस्थितो राजा म्लेच्छैः सार्द्धं सहस्रशः ॥

तुषारैर्बर्बरैर्लुंपैः पह्लवैः श्वगणैस्तथा

॥६॥

दस्युभिः संवृतः क्रूरैः क्रोधेनाकुलितेंद्रियः ॥

आजगामाश्रमं पुण्यं सामगस्य मुनेस्तदा

॥७॥

मुनिना पूजितस्तेन मधुपर्कादिविष्टरैः ॥

एतस्मिन्नन्तरे राजा होमधेनुं ददर्श ह

॥८॥

प्रार्थयामास सहसा न दत्ता मुनिना तदा ॥

प्रमथ्य चाश्रमं तस्य होमधेनुं जहार सः ॥

वनं बभंज सकलं तस्य विप्रस्य पश्यतः

॥९॥

काल्यमानां च गां दृष्ट्वा वत्सं चातीव दुःखितम् ॥

उवाच वचनं विप्रो मा राजन्साहसं कुरु

॥१०॥

एवं वदंतं विप्रेंद्रं शरैस्तीक्ष्णैर्जघान ह ॥

लुंपः क्रोधसमाविष्टो दुष्टो दुष्टजनैर्वृतः

॥११॥

असकृत्पुत्रपुत्रेति विलपंतमनाथवत् ॥

हत्वा च सामगं विप्रं जगाम स्वगृहं नृपः

॥१२॥

एतस्मिन्नंतरे पुत्रः समित्पाणिरुपागतः ॥

दृष्ट्वा च पितरं विप्रं तदा मृत्युवशं गतम् ॥

अनागसं महात्मानं विललाप सुदुःखितः

॥१३॥

केनेदं कुत्सितं कर्म कृतं पापेन मे पिता ॥

अयुध्यमानो वृद्धः सन्हतः शरशतैः शितेः

॥१४॥

विलप्यैवं सकरुणं बहुना नाविधं तथा ॥

प्रेतकार्याणि सर्वाणि पितुश्चक्रे विधानतः

॥१५॥

ददाह पितरं चाग्नौ तोयमादाय सत्वरम् ॥

तस्य लुंपाधिपस्यापि ददौ शापं सुदारुणम्

॥१६॥

स्वधर्मनिरतो विद्वान्येन मे निहतः पिता ॥

स पापात्मा दुराचारः कुष्ठरोगमवाप्नुयात्

॥१७॥

एतस्मिन्नन्तरे राजा कुष्ठरोगेण पीडितः ॥

अचंक्रमणतां प्राप्तो लुंपाधीशो वरानने

॥१८॥

औषधैरधिकोऽभ्येति ब्रह्मशापप्रभावतः ॥

वैराग्यान्मर्तुकामोऽसौ काष्ठान्यादाय दुःखितः

॥१९॥

चितां कर्तुं समारेभे समायातोऽथ नारदः ॥

पूजितो विधिना तेन दुःखितेन नृपेण हि

॥२०॥

अथ पप्रच्छ लुंपोऽसौ नारदं मुनिसत्तमम् ॥

अकस्मान्मम देवर्षे कुष्ठरोगो बभूव ह ॥

तेनाहं पीडितोऽतीव न च शांतिं व्रजत्यसौ

॥२१॥

औषधैर्वर्द्धते कस्मादेतदाख्यातुमर्हसि ॥

न तेस्त्वविदितं किंचिदिहलोके परत्र च

॥२२॥

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लुंपाधीशस्य नारदः ॥

कथयामास तत्सर्वं ब्रह्मशापं सुदुस्तरम्

॥२३॥

ततः सभार्यो नृपतिः प्रार्थयामास नारदम् ॥

कथं मे भगवञ्छापो दुस्तरो यास्यति क्षयम्

॥२४॥

एवमुक्तस्तु लुम्पेन नारदो भगवानृषिः ॥

कारुण्यात्कथयामास सभार्यस्य यशस्विनि

॥२५॥

महाकालवने राजँल्लिंगं कुष्ठहरं परम् ॥

सर्वसंपत्करं तत्र विद्यते पापनाशनम्

॥२६॥

शिप्रायाश्च तटे रम्ये केशवार्कस्य पूर्वतः ॥

तत्र त्वं गच्छ राजेंद्र कांत्या युक्तो भविष्यसि

॥२७॥

एवमुक्तस्तु लुंपोऽसौ ह्याजगाम त्वरान्वितः ॥

महाकालवनं रम्यं महर्षिगणसेवितम्

॥२८॥

प्राप्तः स्वर्गोपमं भूपः शिप्रया परिशोभितम् ॥

विवेश च मुदा युक्तो दृष्ट्वा लिंगमनुत्तमम्

॥२९॥

स्नात्वा शिप्राजले पुण्ये महापातकनाशने ॥

दर्शनात्तस्य लिंगस्य दिव्यरूपो वभूव ह

॥३०॥

कुष्ठरोगेण मुक्तस्तु मुक्तो वै ब्रह्महत्यया ॥

कृतकृत्यो नृपो जातो दर्शनादेव पार्वति

॥३१॥

स तत्र तामुषित्वैकां रजनीं पृथिवीपतिः ॥

तापसानां परं चक्रे सत्कारं भार्यया सह

॥३२॥

ततः कृतस्वस्त्वयनस्तापसैस्तैर्महात्मभिः ॥

दिव्यज्ञानान्वितैर्दिव्यैः सूर्यवैश्वानरप्रभैः

॥३३॥

कृतं नाम तदा तस्य लिंगस्य कमलानने ॥

लुंपेनाराधितो यस्माद्देवोऽयं कुष्ठनाशनः ॥

लुम्पेश्वर इति ख्यातो भविष्यति महीतले

॥३४॥

पूजयिष्यंति ये भक्त्या लिंगं लुम्पेश्वरं परम् ॥

स्नात्वा शिप्राजले पुण्ये ते यास्यंति परं पदम्

॥३५॥

प्रार्थयिष्यंति यान्कामान्मनसा।

चेप्सितान्प्रियान् ॥

तानाप्स्यंति न सन्देहो लुम्पेशस्य च दर्शनात्

॥३६॥

महापापसमायुक्तो यः पश्यति समाहितः ॥

लिंगं लुम्पेश्वरं सोऽपि देवतुल्यो भविष्यति

॥३७॥

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च मातृहा गुरुतल्पगः ॥

दुष्टकर्मसमाचारो भ्रातृहा पितृहा तथा

॥३८॥

लुम्पेश्वरं सकृत्पश्यन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

पूजितोऽपि दहेत्पापं सप्तजन्मार्जितं च यत्

॥३९॥

इत्युक्त्वा मुनयः सर्वे पूजयामासु रन्विताः ॥

कुष्ठरोगविनिर्मुक्तो राजा स्वविषयं गतः

॥४०॥

एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः ॥

लुम्पेश्वरस्य देवस्य शृणु गंगेश्वरं परम्

॥४१॥

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्ये लुंपेश्वरमाहात्म्यव र्णनंनामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ ४१ ॥