ॐकारेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्
श्रीविश्वेश्वर उवाच
द्व्यधिकं देवि जानीहि पंचाशत्तममीश्वरम् ॥
ओंकारेश्वर इत्याख्या यस्यास्ति भुवनत्रये
॥१॥प्राकृते कल्पसंज्ञे तु प्रथमे प्रथमं मया ॥
वक्त्रादुत्पादितो देवि पुरुषः कपिलाकृतिः
॥२॥ततः स पुरुषो दिव्यः किं करोमीत्युपस्थितः ॥
विभजात्मानमित्युक्तो मयांतर्द्धानगोऽभवत्
॥३॥निर्वाणस्येव दीपस्य गतिस्तस्य न लक्षिता ॥
ततस्तस्याभवच्चिंता कथमात्मा विभज्यते
॥४॥एवं चिंतयतस्तस्य चतुर्मित्योत्थितस्ततः ॥
त्रिवर्णस्वररूपी च चतुर्वर्गफलप्रदः
॥५॥ऋग्यजुःसामनामा च ब्रह्मविष्णुशिवात्मकः ॥
व्याप्नुवन्सकलाँल्लोकान्प्रभावैः पृथुभिस्तदा
॥६॥ओंकार इति तस्याख्या मया दता प्रसादतः ॥
तदोक्ताभिरुदाराभिर्वाणीभिः समलंकृतः
॥७॥हृदयात्तस्य देवस्य वषट्कारः समुत्थितः ॥
छंदसां प्रवरा देवी चतुर्विंशाक्षरा परा
॥८॥षट्कुक्षिः सा त्रिपादा च पंचशीर्षोपलक्षिता ॥
समीपवर्त्तिनी देवी पार्श्वे तत्र व्यवस्थिता
॥९॥गायत्री मधुराभाषा सावित्री लोकविश्रुता ॥
स चोंकारो मया प्रोक्तो गायत्र्या सह पार्वति ॥
सृष्टिं कुरु ममादेशाद्विचित्रामनया सह
॥१०॥इत्युक्तस्त्रिशिखो भूत्वा हिरण्यसदृशाकृतिः ॥
सृष्टिमुत्पादयामास स्वशरीरान्ममाज्ञया
॥११॥पूर्वं देवगणाश्चैव त्रयस्त्रिंशच्च देवताः ॥
मनुष्या ऋषयश्चैव वेदप्रामाण्यतः कृताः
॥१२॥तेषां देहे प्रविष्टानां प्रादुर्भावः पुनर्भवेत् ॥
यथा सूर्यस्य सततमुदयास्तमनं भवेत्
॥१३॥संहृत्योंकारमखिलान्सदेवासुरपन्नगान् ॥
कृतात्मगर्भे भगवानोंकारो जगतः प्रभुः
॥१४॥ससर्ज सर्वभूतानि कल्पांते पर्वतात्मजे ॥
अव्यक्तः शाश्वतश्चैव तस्य सर्वमिदं जगत्
॥१५॥कर्त्ता चैव विकर्त्ता च संहर्ता च महांस्तु यः ॥
ओंकारपूर्वका वेदा यज्ञाश्चोंकारपूर्वकाः
॥१६॥ओंकारपूर्वकं ज्ञानं तपश्चोंकारपूर्वकम् ॥
स्वयंभूरिति विज्ञेयः स ब्रह्मा भुवनाधिपः
॥१७॥स वायुरिति विज्ञेयः सर्वज्ञः स प्रजाकरः ॥
विश्वे देवास्तथा साध्या रुद्रादित्यास्तथाश्विनौ
॥१८॥प्रजानां पतयश्चैव सप्त चैव महर्षयः ॥
वसवोऽप्सरसश्चैव गंधर्वाश्चैव राक्षसाः
॥१९॥दैत्याः पिशाचा रक्षांसि भूतानि विविधानि च ॥
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा म्लेच्छादयो भुवि ॥
सर्वे चतुष्पदाश्चैव तिर्यग्योनिगतास्तदा
॥२०॥जंगमानि च सत्त्वानि यच्चान्यज्जीवसंज्ञकम् ॥
कृत्वा सर्वमशेषं च ममांतिकमुपागतः
॥२१॥प्रणम्य प्रयतो भूत्वा वचनं चेदमब्रवीत् ॥
कृता सृष्टिर्मया देव त्वत्प्रसादान्महेश्वर
॥२२॥देहि मे परमं स्थानं यथा कीर्त्तिर्ध्रुवा भवेत् ॥
ओंकारस्य वचः श्रुत्वा मया प्रोक्तं वरानने
॥२३॥ममाभीष्टकरं स्थानं नित्यमव्ययमक्षयम् ॥
महाकालवनं दिव्यं सर्वसंपत्करं शुभम्
॥२४॥तत्र ते भविता कीर्त्तिः शाश्वती नात्र संशयः ॥
शूलेश्वरस्य देवस्य पूर्वभागे व्यव स्थितम्
॥२५॥त्रिकल्पप्रभवं लिंगं त्वन्नाम्ना ख्यातिमेष्यति ॥
ओंकारेश्वर इत्याख्या भविष्यति जगत्त्रये
॥२६॥इत्युक्तो हि मया देवि ओंकारो हृष्टमानसः ॥
ददर्श तत्र तल्लिंगं तस्मिँल्लिंगे लयं गतः
॥२७॥ततः प्रभृति वेदेषु ओंकारः क्रियते द्विजैः ॥
पुण्यार्थं मंगलार्थं च प्रथमं सर्ववस्तुषु
॥२८॥लयंगतो यदोंकारस्तदाप्रभृति पार्वति ॥
मयोच्यमानं लिंगस्य प्रभावातिशयं शृणु
॥२९॥यद्युगादिसहस्रेषु व्यतीपातशतेषु च ॥
अयनानां सहस्रेषु यत्पुण्यं समुदाहृतम् ॥
तत्पुण्यमधिकं देवि ॐकारेश्वरदर्शनात्
॥३०॥चतुर्ष्वपि च वेदेषु समधीतेषु यत्फलम् ॥
ततोऽधिकं फलं प्रोक्तमोंकारेश्वरदर्शनात्
॥३१॥ब्रह्मचर्येण यत्पुण्यं यावज्जीवं कृतेन च ॥
तत्पुण्यमधिकं प्रोक्तमोंकारेश्वरदर्शनात्
॥३२॥करीषसाधने पुण्यं यच्च पुण्यमनाशके ॥
तत्पुण्यमधिकं देवि ॐकारेश्वरदर्शनात्
॥३३॥पूजायां यत्फलं प्रोक्तं तस्य संख्या न विद्यते
॥३४॥किं यज्ञैर्बहुवित्ताढ्यैः किं तपोभिः सुदुष्करैः ॥
ॐकारदर्शनादेव तत्फलं लभते यतः
॥३५॥पूजनात्स्पर्शनाद्वापि कीर्त्तनाच्छ्रवणात्तथा ॥
ॐकारेश्वरदेवस्य नराः स्युर्मुक्तिभाजनाः
॥३६॥एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः ॥
ॐकारेश्वरदेवस्य शृणु विश्वेश्वरं परम्
॥३७॥इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्य ॐकारेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपंचाशत्तमोऽध्यायः ॥ ५२ ॥