मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्यम्, अध्याय ३५

3
अवन्तीखण्डः · चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्यम् · 35

इन्द्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्

श्रीमहादेव उवाच

पंचत्रिंशत्तमं देवर्मिद्रेश्वरमनुत्तमम् ॥

महासिद्धिप्रदं देवि ब्रह्महत्याविनाशनम्

॥१॥

आसीत्प्रजापतिस्त्वष्टा तस्य पुत्रः कुशध्वजः ॥

स्वकर्मनिरतो दांतो वासवेन निपातितः

॥२॥

तस्य पुत्रं हतं श्रुत्वा त्वष्टा क्रुद्धः प्रजापतिः ॥

अवलुच्य जटामेकामिदं वचनमब्रवीत्

॥३॥

अद्य पश्यंतु मे वीर्यं त्रयो लोकाः सदेवताः ॥

स च पश्यतु दुर्बुद्धिर्ब्रह्महा पाकशासनः

॥४॥

स्वकर्मनिरतो येन मत्सुतो विनिपातितः ॥

इत्युक्त्वा कोपरक्ताक्षो जटामग्नौ जुहाव ताम्

॥५॥

ततो वृत्रः समुत्तस्थौ ज्वालामालासमाकुलः ॥

महाकायो महादंष्ट्रो भिन्नांजनचयप्रभः

॥६॥

इंद्रशत्रुरमेयात्मा त्वष्टुस्तेजोऽभिबृंहितः ॥

अहन्यहनि सोऽवर्द्धदिषुपातं महाबलम्

॥७॥

वधाय चात्मनो दृष्ट्वा वृत्रं शक्रो महासुरम् ॥

चिंतयामास सहसा किं कृतं सुकृतं भवेत्

॥८॥

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो वृत्रो बलवतां वरः ॥

ददर्श वासवं तत्र देवैः सार्द्धं वरानने

॥९॥

दैत्यो वृत्रो महाकायश्चक्रे संग्राममुल्बणम् ॥

नानाशस्त्रास्त्रसंक्षोभं भटसंघट्टसंकटम्

॥१०॥

छिन्नभिन्नतनुत्राणक्रोधरक्तधरातलम् ॥

लूनाननाब्जप्रकरं करपल्लवदुर्गमम्

॥११॥

कबंधसंघघटनं घटितामरसैनिकम् ॥

विकीर्णाभरणस्फीतस्फुरद्योधांगभूषणम्

॥१२॥

कल्लोलरुधिरोद्गारपाटलीकृतदिङ्मुखम् ॥

तस्मिन्रणे महाभीमे देवान्भित्त्वा सगुह्यकान्

॥१३॥

वासवं बंधयित्वा तु स्वर्गलोकं जगाम ह ॥

राज्यं चकार निःशंको निस्सपत्नं वरानने

॥१४॥

ततस्तु बद्धे देवेंद्रे बृहस्पतिरुदारधीः ॥

आजगाम तमुद्देशं यत्र बद्धः शतक्रतुः

॥१५॥

दृष्ट्वा तथाविधं शक्रमाशीर्भिरभिनंद्य च ॥

बंधनान्मोचयित्वा तु प्रोवाचेदं वचस्तदा

॥१६॥

अनुकूलो न कालोयं सुरेशस्य तवाधुना ॥

उद्योगः सुमहान्दृष्टः संघातश्च सुरद्विषाम् ॥

दृष्टा हि प्रवराः सर्वे मया तत्र महासुराः

॥१७॥

एकैकोपि विजेतुं त्वां शक्तः स्यादिति मे मतिः ॥

न तादृक्संगमः शक्र कदाचित्सुरविद्विषाम् ॥

दृष्टो वापि श्रुतो वापि यादृशो ह्यवलोकितः

॥१८॥

बृहस्पतिवचः श्रुत्वा शक्रः संभ्रममागमत ॥

ध्यात्वा मुहूर्त्तं प्रोवाच बृहद्बुद्धे बृहस्पते

॥१९॥

किमत्र प्रतिकर्त्तव्यं वद तावद्बृहस्पते ॥

बहवो बलवंतश्च दानवाः स्वल्पकैर्दिनैः ॥

मत्सकाशं समेष्यंति स च वृत्रो महा बलः

॥२०॥

इति शक्रवचः श्रुत्वा बृहस्पतिरुवाच तम् ॥

उपायः क्रियतां तूर्णं गच्छ शक्र ममाज्ञया

॥२१॥

महाकालवने रम्ये खंडेश्वरस्य दक्षिणे ॥

सर्वसंपत्करं लिंगं विद्यते तत्र वासव

॥२२॥

तदाराधय यत्नेन तत्ते कामं प्रदास्यति ॥

बृहस्पतिवचः श्रुत्वा शक्रः शीघ्रतरं गतः

॥२३॥

महाकालवने देवि दृष्ट्वा लिंगमनुत्तमम् ॥

स्तुतिं चकार सहसा भक्तिनम्रात्मकंधरः

॥२४॥

नमो देवाधिदेवाय शंकराय वृषाय च ॥

काम्याय बहुरूपाय व्यालयज्ञोपवीतिने ॥

वरेण्याय नमो नित्यं नमस्ते सर्वकामद

॥२५॥

आद्यः प्रजा सृष्टिकरस्त्वमेव कालः प्रजाः संहरसि त्वमेव ॥

अपांपतिर्भूतपतिस्त्वमेव धनेश्वरस्त्वं दहनस्त्वमेव

॥२६॥

चंद्रश्च सूर्यः पवन स्त्वमेव धाता विधाता परमः पुराणः ॥

जलाशयस्त्वं वरुणस्त्वमेव शैलोत्तमस्त्वं भुजगेश्वरश्च ॥

डिंडिर्महाकाल वृषस्त्वमेव विनायको गुह्यवरस्त्वमेव

॥२७॥

इतीरितां स्तुतिं श्रुत्वा लिंगेनोक्तः शतक्रतुः ॥

गच्छ शक्र ममादेशान्मत्तेजोबृंहितो रणे ॥

हनिष्यसि न संदेहो वृत्रं रिपुविदारण

॥२८॥

तस्य लिंगस्य माहात्म्यादपां फेनेन पार्वति ॥

जघान समरे वृत्रं पश्यतां त्रिदशद्विषाम्

॥२९॥

निहत्य दानवान्पश्चाल्लीलया रणकर्कशः ॥

उवाचेन्द्रस्तदा देवान्हतो वृत्रो महारणे

॥३०॥

त्रैलोक्याध्यक्षतां प्राप्ता भवंतो मत्पराक्रमात् ॥

एवमुक्तास्तु शक्रेण ते देवा विस्मयान्विताः

॥३१॥

अस्य देवस्य माहात्म्याद्धतो वृत्रो महासुरः ॥

शरीरे च स्थिताः पापा दर्शनात्संक्षयं गताः

॥३२॥

इन्द्रेणाराधितो यस्माद्देवदेवो महेश्वरः ॥

तस्मादिंद्रेश्वरोनाम ख्यातो भुवि भविष्यति

॥३३॥

दर्शनादस्य लिंगस्य पुरीमिंद्रस्य शोभनाम् ॥

पापिनोपि गमिष्यंति सर्वपातकवर्जिताः

॥३४॥

यः पश्यति नरो नित्यं श्रीइन्द्रेश्वरसंज्ञकम् ॥

स मुक्तः पातकैः सर्वैर्दिवि मोदिष्यते चिरम्

॥३५॥

इंद्रेणाराधितं लिंगं भक्त्या यः पूजयिष्यति ॥

स याति वै परं स्थानं दिव्यकल्पचतुष्टयम्

॥३६॥

येन चेंद्रेश्वरो देवो भक्त्या सम्यक्प्रपूजितः ॥

तेन विष्णुप्रभृतयो वयं सर्वे सवासवाः ॥

मुनयो लोकपालाश्च पूजिताः स्युर्न संशयः

॥३७॥

इत्युक्तः स सुरैः शक्रो वैकुण्ठाद्यैः समंततः ॥

तैरेव सहितो देवो जगामाथ त्रिविष्टपम्

॥३८॥

इंद्रेश्वरस्य देवस्य प्रभावः कथितस्त्वयम् ॥

मार्कंडेयेश्वरं देवं शृणु पार्वति सांप्रतम्

॥३९॥

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पंचम आवन्त्यखण्डे चतुरशीतिलिंगमाहात्म्य इन्द्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३५ ॥