lokapāleśvaramāhātmyavarṇanam
śrīhara uvāca
dvādaśaṃ viddhi deveśi lokapāleśvaraṃ śivam ||
yasya darśanamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate
||1||द्वादशं विद्धि देवेशि लोकपालेश्वरं शिवम् ॥
यस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते
purā daityagaṇā devi prādurbhūtāḥ sahasraśaḥ ||
hiraṇyakaśiporvakṣaḥsthalādatiparākramāḥ
||2||पुरा दैत्यगणा देवि प्रादुर्भूताः सहस्रशः ॥
हिरण्यकशिपोर्वक्षःस्थलादतिपराक्रमाः
tairiyaṃ vasudhā vyāptā saśailavanakānanā ||
vidhvastāḥ svāśramāḥ sarve yajñā vidhvaṃsitāstathā
||3||तैरियं वसुधा व्याप्ता सशैलवनकानना ॥
विध्वस्ताः स्वाश्रमाः सर्वे यज्ञा विध्वंसितास्तथा
brāhmaṇā bhakṣitāścaiva veda vedāṃgapāragāḥ ||
pūritānyagnikuṇḍāni pāṃsunā madhunā tathā
||4||ब्राह्मणा भक्षिताश्चैव वेद वेदांगपारगाः ॥
पूरितान्यग्निकुण्डानि पांसुना मधुना तथा
vidhvastāḥ kalaśāḥ sarve mṛdbhāṃḍādi ca cūrṇitam ||
niḥsvādhyāyavaṣaṭkārā svadhāsvāhāvivarjitā
||5||विध्वस्ताः कलशाः सर्वे मृद्भांडादि च चूर्णितम् ॥
निःस्वाध्यायवषट्कारा स्वधास्वाहाविवर्जिता
kṛtā ca dharaṇī devi naṣṭayajñotsavābhavat ||
lokapālāstato bhītā mādhavaṃ śaraṇaṃ gatāḥ
||6||कृता च धरणी देवि नष्टयज्ञोत्सवाभवत् ॥
लोकपालास्ततो भीता माधवं शरणं गताः
ūcuḥ prāṃjalayaḥ sarve kṣudhārtā duḥkhitāḥ kṛtāḥ ||
vayaṃ glāniṃ gatā deva yajñabhāgaṃ vinā kṛtāḥ
||7||ऊचुः प्रांजलयः सर्वे क्षुधार्ता दुःखिताः कृताः ॥
वयं ग्लानिं गता देव यज्ञभागं विना कृताः
vayaṃ trātāstvayā pūrvaṃ namucervṛṣaparvaṇaḥ ||
hiraṇyakaśipo raudrānnarakācca murostathā
||8||वयं त्रातास्त्वया पूर्वं नमुचेर्वृषपर्वणः ॥
हिरण्यकशिपो रौद्रान्नरकाच्च मुरोस्तथा
tathā rakṣa suraśreṣṭha bhayaṃ naḥ samupasthitam
||9||तथा रक्ष सुरश्रेष्ठ भयं नः समुपस्थितम्
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā śaṃkhacakragadādharaḥ ||
jagāma sa tato daityāḥ praviṣṭā varuṇālayam ||
te niṣkramya tato rātrau nighnaṃti dvijasattamān ||
tāpasāndīkṣitāndevi dharmavrataparāyaṇān
||11||तेषां तद्वचनं श्रुत्वा शंखचक्रगदाधरः ॥
जगाम स ततो दैत्याः प्रविष्टा वरुणालयम् ॥
ते निष्क्रम्य ततो रात्रौ निघ्नंति द्विजसत्तमान् ॥
तापसान्दीक्षितान्देवि धर्मव्रतपरायणान्
atha svargaṃ gatāḥ kāṃte jitaḥ śakro marutpatiḥ ||
tathaiva dakṣiṇāmāśāṃ dharmarājo jitastataḥ
||12||अथ स्वर्गं गताः कांते जितः शक्रो मरुत्पतिः ॥
तथैव दक्षिणामाशां धर्मराजो जितस्ततः
gatvātha paścimāmāśāṃ jalarājo vinirjitaḥ ||
uttare dhanado devi tairdaityaiḥ sa vinirjitaḥ
||13||गत्वाथ पश्चिमामाशां जलराजो विनिर्जितः ॥
उत्तरे धनदो देवि तैर्दैत्यैः स विनिर्जितः
tataste vyākulā jātā viṣṇuṃ śaraṇamāgatāḥ ||
upāyaḥ kathito devi devebhyo viṣṇunā tadā
||14||ततस्ते व्याकुला जाता विष्णुं शरणमागताः ॥
उपायः कथितो देवि देवेभ्यो विष्णुना तदा
mahākālavanaṃ gatvā devā bhaktyā samāhitāḥ ||
ārādhayata sarveśaṃ śaṃkaraṃ lokaśaṃkaram
||15||महाकालवनं गत्वा देवा भक्त्या समाहिताः ॥
आराधयत सर्वेशं शंकरं लोकशंकरम्
bhavatāṃ bhavitā siddhistatra tasya prasādataḥ
||16||भवतां भविता सिद्धिस्तत्र तस्य प्रसादतः
iti tasya vacaḥ śrutvā kṛṣṇasyāmitatejasaḥ ||
prasthitā lokapālāste mahākālavane śubhe
||17||इति तस्य वचः श्रुत्वा कृष्णस्यामिततेजसः ॥
प्रस्थिता लोकपालास्ते महाकालवने शुभे
tāvattatraiva saṃruddhā daityaiḥ śastradharaistadā ||
bhūyo naṣṭāśca saṃprāptā yatra devo janārdanaḥ
||18||तावत्तत्रैव संरुद्धा दैत्यैः शस्त्रधरैस्तदा ॥
भूयो नष्टाश्च संप्राप्ता यत्र देवो जनार्दनः
kathayāmāsuratyugraṃ yathā ruddhaṃ jagattrayam ||
nārāyaṇena te proktā lokapālāḥ punaḥ punaḥ
||19||कथयामासुरत्युग्रं यथा रुद्धं जगत्त्रयम् ॥
नारायणेन ते प्रोक्ता लोकपालाः पुनः पुनः
yūyaṃ vratadharā bhūtvā kapālaiśca vibhūṣitāḥ ||
khaṭvāṃgadhāriṇaḥ śāṃtāḥ paṃcamudrāvibhūṣitāḥ
||20||यूयं व्रतधरा भूत्वा कपालैश्च विभूषिताः ॥
खट्वांगधारिणः शांताः पंचमुद्राविभूषिताः
bhasmabhūṣitasarvāṃgāḥ kṣudraghaṃṭāvirājitāḥ ||
mahāvratadharā bhūtvā mahākālavano ttamam ||
gacchadhvaṃ brahmaṇā sārddhaṃ pādabaddhaiśca nūpuraiḥ
||21||भस्मभूषितसर्वांगाः क्षुद्रघंटाविराजिताः ॥
महाव्रतधरा भूत्वा महाकालवनो त्तमम् ॥
गच्छध्वं ब्रह्मणा सार्द्धं पादबद्धैश्च नूपुरैः
atha te lokapālāśca śrutvā kṛṣṇasya bhāṣitam ||
samāyātā mahādevi kṛtvā kāpālikaṃ vapuḥ
||22||अथ ते लोकपालाश्च श्रुत्वा कृष्णस्य भाषितम् ॥
समायाता महादेवि कृत्वा कापालिकं वपुः
tatra dṛṣṭaṃ mahalliṃgaṃ tejasāṃ rāśimadbhutam ||
stutaṃ ca vividhaiḥ stotrairlokapālaiḥ punaḥpunaḥ
||23||तत्र दृष्टं महल्लिंगं तेजसां राशिमद्भुतम् ॥
स्तुतं च विविधैः स्तोत्रैर्लोकपालैः पुनःपुनः
tatastu tasya liṃgasya vahnijvālā viniḥsṛtā ||
yayā te dānavāḥ sarve dagdhā bhasmatvamāgatāḥ
||24||ततस्तु तस्य लिंगस्य वह्निज्वाला विनिःसृता ॥
यया ते दानवाः सर्वे दग्धा भस्मत्वमागताः
jñātvā liṃgasya māhātmyaṃ nāma cakruḥ samāhitāḥ ||
sevitaṃ lokapālaistu liṃgaṃ tejomayaṃ param
||25||ज्ञात्वा लिंगस्य माहात्म्यं नाम चक्रुः समाहिताः ॥
सेवितं लोकपालैस्तु लिंगं तेजोमयं परम्
lokapāleśvaronāma khyātiṃ yāsyati bhūtale ||
ityuktvā tridaśāḥ sarve lokapālaiḥ samāvṛtāḥ ||
svasvasthānaṃ gatā divyaṃ yathāpūrvaṃ mudānvitāḥ
||26||लोकपालेश्वरोनाम ख्यातिं यास्यति भूतले ॥
इत्युक्त्वा त्रिदशाः सर्वे लोकपालैः समावृताः ॥
स्वस्वस्थानं गता दिव्यं यथापूर्वं मुदान्विताः
ye paśyaṃti narā devi lokapāleśvaraṃ śivam ||
samṛddhibhiḥ susaṃpannā bhaveyurjanmajanmasu
||27||ये पश्यंति नरा देवि लोकपालेश्वरं शिवम् ॥
समृद्धिभिः सुसंपन्ना भवेयुर्जन्मजन्मसु
na dāridryaṃ na ca vyādhirnākālamaraṇaṃ tathā ||
aiśvaryaṃ cātulaṃ teṣāṃ jāyate darśanātsadā
||28||न दारिद्र्यं न च व्याधिर्नाकालमरणं तथा ॥
ऐश्वर्यं चातुलं तेषां जायते दर्शनात्सदा
yo yamuddiśya vai kāmaṃ darśanaṃ tu kariṣyati ||
tasya tajjāyate sarvaṃ mṛtasya paramā gatiḥ
||29||यो यमुद्दिश्य वै कामं दर्शनं तु करिष्यति ॥
तस्य तज्जायते सर्वं मृतस्य परमा गतिः
aśvamedhasya yajñasya samyagiṣṭasya yatphalam ||
tatphalaṃ labhate devi lokapāle śvarārcanāt
||30||अश्वमेधस्य यज्ञस्य सम्यगिष्टस्य यत्फलम् ॥
तत्फलं लभते देवि लोकपाले श्वरार्चनात्
prasaṃgenāpi yaḥ paśyellokapāleśvaraṃ śivam ||
modate svargaloke sa lokapālaiḥ samaṃ sadā
||31||प्रसंगेनापि यः पश्येल्लोकपालेश्वरं शिवम् ॥
मोदते स्वर्गलोके स लोकपालैः समं सदा
saṃkrāṃtau somavāre ca caturdaśyāṃ viśeṣataḥ ||
ye paśyaṃti narā bhaktyā hyaṣṭamyāmayanadvaye
||32||संक्रांतौ सोमवारे च चतुर्दश्यां विशेषतः ॥
ये पश्यंति नरा भक्त्या ह्यष्टम्यामयनद्वये
te durddharṣā bhavaṃtīha śatrūṇāṃ saṃgare tathā ||
mṛtā yāṃti vimānena śakralokaṃ sudurlabham
||33||ते दुर्द्धर्षा भवंतीह शत्रूणां संगरे तथा ॥
मृता यांति विमानेन शक्रलोकं सुदुर्लभम्
krameṇa vāruṇaṃ lokaṃ dhanadasya yathāsukham ||
punaḥ paitāmahaṃ yāṃti lokaṃ devaiḥ sudurlabham
||34||क्रमेण वारुणं लोकं धनदस्य यथासुखम् ॥
पुनः पैतामहं यांति लोकं देवैः सुदुर्लभम्
eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ ||
durlabhaḥ paramo guhyaṃ kāmeśvaramatho śṛṇu
||35||एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः ॥
दुर्लभः परमो गुह्यं कामेश्वरमथो शृणु
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe caturaśītiliṅgamāhātmye lokapāleśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ || 12 ||