मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Kārtikamāsamāhātmyam, adhyāya 19

3
Vaiṣṇavakhaṇḍaḥ · Kārtikamāsamāhātmyam · 19

te gaṇādhipatīndṛṣṭvā naṃdībhamukhaṣaṇmukhān

nārada uvāca

te gaṇādhipatīndṛṣṭvā naṃdībhamukhaṣaṇmukhān ||

amarṣādabhyadhāvaṃta dvaṃdvayuddhāya dānavāḥ

||1||

ते गणाधिपतीन्दृष्ट्वा नंदीभमुखषण्मुखान् ॥

अमर्षादभ्यधावंत द्वंद्वयुद्धाय दानवाः

naṃdinaṃ kālanemiśca śumbho laṃbodaraṃ tathā ||

niśumbhaḥ ṣaṇmukhaṃ vegādabhyadhāvata daṃśitaḥ

||2||

नंदिनं कालनेमिश्च शुम्भो लंबोदरं तथा ॥

निशुम्भः षण्मुखं वेगादभ्यधावत दंशितः

niśumbhaḥ kārtikeyasya mayūraṃ paṃcabhiḥ śaraiḥ ||

hṛdi vivyādha vegena mūrcchitaḥ sa papāta ca

||3||

निशुम्भः कार्तिकेयस्य मयूरं पंचभिः शरैः ॥

हृदि विव्याध वेगेन मूर्च्छितः स पपात च

tataḥ śaktidharaḥ śaktiṃ yāvajjagrāha roṣitaḥ ||

tāvanniśuṃbho vegena svaśaktyā tamapātayat

||4||

ततः शक्तिधरः शक्तिं यावज्जग्राह रोषितः ॥

तावन्निशुंभो वेगेन स्वशक्त्या तमपातयत्

naṃdīśvaraḥ śaravrātaiḥ kālanemimavadhyata ||

saptabhiśca hayānketuṃ tribhiḥ sārathimacchinat

||5||

नंदीश्वरः शरव्रातैः कालनेमिमवध्यत ॥

सप्तभिश्च हयान्केतुं त्रिभिः सारथिमच्छिनत्

kālanemistu saṃkruddho dhanuściccheda naṃdinaḥ ||

tadapāsya sa śūlena taṃ vakṣasyahanadbalī

||6||

कालनेमिस्तु संक्रुद्धो धनुश्चिच्छेद नंदिनः ॥

तदपास्य स शूलेन तं वक्षस्यहनद्बली

sa śūlabhinnahṛdayo hatāśvo hatasārathiḥ ||

adreḥ śikharamāmucya śailādiṃ so'pyapātayat

||7||

स शूलभिन्नहृदयो हताश्वो हतसारथिः ॥

अद्रेः शिखरमामुच्य शैलादिं सोऽप्यपातयत्

atha śumbho gaṇeśaśca rathamūṣakavāhanau ||

yudhyamānau śaravrātaiḥ parasparamavidhyatām

||8||

अथ शुम्भो गणेशश्च रथमूषकवाहनौ ॥

युध्यमानौ शरव्रातैः परस्परमविध्यताम्

gaṇeśastu tadā śumbhaṃ hṛdi vivyādha patriṇā ||

sārathiṃ ca tribhirbāṇaiḥ pātayāmāsa bhūtale

||9||

गणेशस्तु तदा शुम्भं हृदि विव्याध पत्रिणा ॥

सारथिं च त्रिभिर्बाणैः पातयामास भूतले

tato'tikruddhaḥ śumbho'pi bāṇaṣaṣṭyā gaṇādhipam ||

mūṣakaṃ ca tribhirviddhvā nanāda jaladasvanaḥ

||10||

ततोऽतिक्रुद्धः शुम्भोऽपि बाणषष्ट्या गणाधिपम् ॥

मूषकं च त्रिभिर्विद्ध्वा ननाद जलदस्वनः

mūṣakaḥ śarabhinnāṃgaścacāla dṛḍhavedanaḥ ||

laṃbodaraśca patitaḥ padātirabhavannṛpa

||11||

मूषकः शरभिन्नांगश्चचाल दृढवेदनः ॥

लंबोदरश्च पतितः पदातिरभवन्नृप

tato laṃbodaraḥ śumbhaṃ hatvā paraśunā hṛdi ||

apātayattadā bhūmau mūṣakaṃ cāruhatpunaḥ

||12||

ततो लंबोदरः शुम्भं हत्वा परशुना हृदि ॥

अपातयत्तदा भूमौ मूषकं चारुहत्पुनः

kālanemirniśuṃbhaścā'pyubhau laṃbodaraṃ śaraiḥ ||

yugapajjaghnatuḥ krodhāttotrairiva mahādvipam

||13||

कालनेमिर्निशुंभश्चाऽप्युभौ लंबोदरं शरैः ॥

युगपज्जघ्नतुः क्रोधात्तोत्रैरिव महाद्विपम्

taṃ pīḍayamānamālokya vīrabhadro mahābalaḥ ||

abhyadhāvata vegena bhūtakoṭiyutastadā

||14||

तं पीडयमानमालोक्य वीरभद्रो महाबलः ॥

अभ्यधावत वेगेन भूतकोटियुतस्तदा

kūṣmāṃḍabhairavāścā'pi vetālā yoginīgaṇāḥ ||

piśācayoginīsaṃghā gaṇāścā'pi tamanvayuḥ

||15||

कूष्मांडभैरवाश्चाऽपि वेताला योगिनीगणाः ॥

पिशाचयोगिनीसंघा गणाश्चाऽपि तमन्वयुः

tataḥ kilakilāśabdaiḥ siṃhanādaiḥ sughargharaiḥ ||

bherītālamṛdaṃgaiśca pṛthivī samakaṃpata

||16||

ततः किलकिलाशब्दैः सिंहनादैः सुघर्घरैः ॥

भेरीतालमृदंगैश्च पृथिवी समकंपत

tato bhūtānyadhāvaṃta bhakṣayaṃtisma dānavān ||

utpataṃtyāpataṃti sma nanṛtuśca raṇāṃgaṇe

||17||

ततो भूतान्यधावंत भक्षयंतिस्म दानवान् ॥

उत्पतंत्यापतंति स्म ननृतुश्च रणांगणे

nandī ca kārtikeyaśca samāśvasya tvaratvitau ||

nijaghnatū raṇe daityānniraṃtaraśaravrajaiḥ

||18||

नन्दी च कार्तिकेयश्च समाश्वस्य त्वरत्वितौ ॥

निजघ्नतू रणे दैत्यान्निरंतरशरव्रजैः

chinnabhinnā hatairdetyaiḥ patitairbhakṣitaistadā ||

vyākulā sā'bhavatsenā viṣaṇṇavadanā tadā

||19||

छिन्नभिन्ना हतैर्देत्यैः पतितैर्भक्षितैस्तदा ॥

व्याकुला साऽभवत्सेना विषण्णवदना तदा

pravidhvastāṃ tadā senāṃ dṛṣṭvā sāgaranaṃdanaḥ ||

rathenā'tipatākena gaṇānabhiyayau balī

||20||

प्रविध्वस्तां तदा सेनां दृष्ट्वा सागरनंदनः ॥

रथेनाऽतिपताकेन गणानभिययौ बली

hastyaśvarathasaṃhrādāḥ śaṃkhabherīsvanāstathā ||

abhavansiṃhanādāśca senayorubhayostadā

||21||

हस्त्यश्वरथसंह्रादाः शंखभेरीस्वनास्तथा ॥

अभवन्सिंहनादाश्च सेनयोरुभयोस्तदा

jalaṃdharaśaravrātairnīhārapaṭalairiva ||

dyāvāpṛthivyorācchinnamaṃtaraṃ samapadyata

||22||

जलंधरशरव्रातैर्नीहारपटलैरिव ॥

द्यावापृथिव्योराच्छिन्नमंतरं समपद्यत

gaṇeśaṃ paṃcabhirviddhvā śailādiṃ navabhiḥ śaraiḥ ||

vīrabhadraṃ ca viṃśatyā nanāda jaladasvanaḥ

||23||

गणेशं पंचभिर्विद्ध्वा शैलादिं नवभिः शरैः ॥

वीरभद्रं च विंशत्या ननाद जलदस्वनः

kārtikeyastadā daityaṃ śaktyā vivyādha satvaraḥ ||

yuyudhe śaktinirbhinnaḥ kiṃcidvyākulamānasaḥ

||24||

कार्तिकेयस्तदा दैत्यं शक्त्या विव्याध सत्वरः ॥

युयुधे शक्तिनिर्भिन्नः किंचिद्व्याकुलमानसः

tataḥ krodhaparītākṣaḥ kārtikeyaṃ jalaṃdharaḥ ||

gadayā tāḍayāmāsa sa ca bhūmitale'patat

||25||

ततः क्रोधपरीताक्षः कार्तिकेयं जलंधरः ॥

गदया ताडयामास स च भूमितलेऽपतत्

tathaiva naṃdinaṃ vegādapātayata bhūtale ||

tato gaṇeśvaraḥ kruddho gadāṃ paraśunā'hanat

||26||

तथैव नंदिनं वेगादपातयत भूतले ॥

ततो गणेश्वरः क्रुद्धो गदां परशुनाऽहनत्

vīrabhadrastribhirbāṇairhṛdi vivyādha dānavam ||

saptabhiśca hayānketuṃ dhanuśchatraṃ ca cicchide

||27||

वीरभद्रस्त्रिभिर्बाणैर्हृदि विव्याध दानवम् ॥

सप्तभिश्च हयान्केतुं धनुश्छत्रं च चिच्छिदे

tato'tikruddho daityeṃdraḥ śaktimudyamya dāruṇām ||

gaṇeśaṃ pātayāmāsa rathaṃ cā'nyamathā''ruhat

||28||

ततोऽतिक्रुद्धो दैत्येंद्रः शक्तिमुद्यम्य दारुणाम् ॥

गणेशं पातयामास रथं चाऽन्यमथाऽऽरुहत्

abhyayādatha vegena vīrabhadraṃ ruṣānvitaḥ ||

tatastau sūryasaṃkāśau yuyudhāte parasparam

||29||

अभ्ययादथ वेगेन वीरभद्रं रुषान्वितः ॥

ततस्तौ सूर्यसंकाशौ युयुधाते परस्परम्

vīrabhadraḥ punastasya hayānbāṇairapātayat ||

dhanuściccheda daityeṃdraḥ pupluve parighāyudhaḥ

||30||

वीरभद्रः पुनस्तस्य हयान्बाणैरपातयत् ॥

धनुश्चिच्छेद दैत्येंद्रः पुप्लुवे परिघायुधः

sa vīrabhadraṃ tvarayā'bhigamya jaghāna daityaḥ parigheṇa mūrdhni ||

sa cā'pi vīraḥ pravibhinnamūrddhā papāta bhūmau rudhiraṃ samudgiran

||31||

स वीरभद्रं त्वरयाऽभिगम्य जघान दैत्यः परिघेण मूर्ध्नि ॥

स चाऽपि वीरः प्रविभिन्नमूर्द्धा पपात भूमौ रुधिरं समुद्गिरन्

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe kārtikamāsamāhātmye jalaṃdharopākhyāne vīrabhadrapatananāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ || 19 ||