ते गणाधिपतीन्दृष्ट्वा नंदीभमुखषण्मुखान्
नारद उवाच
ते गणाधिपतीन्दृष्ट्वा नंदीभमुखषण्मुखान् ॥
अमर्षादभ्यधावंत द्वंद्वयुद्धाय दानवाः
॥१॥नंदिनं कालनेमिश्च शुम्भो लंबोदरं तथा ॥
निशुम्भः षण्मुखं वेगादभ्यधावत दंशितः
॥२॥निशुम्भः कार्तिकेयस्य मयूरं पंचभिः शरैः ॥
हृदि विव्याध वेगेन मूर्च्छितः स पपात च
॥३॥ततः शक्तिधरः शक्तिं यावज्जग्राह रोषितः ॥
तावन्निशुंभो वेगेन स्वशक्त्या तमपातयत्
॥४॥नंदीश्वरः शरव्रातैः कालनेमिमवध्यत ॥
सप्तभिश्च हयान्केतुं त्रिभिः सारथिमच्छिनत्
॥५॥कालनेमिस्तु संक्रुद्धो धनुश्चिच्छेद नंदिनः ॥
तदपास्य स शूलेन तं वक्षस्यहनद्बली
॥६॥स शूलभिन्नहृदयो हताश्वो हतसारथिः ॥
अद्रेः शिखरमामुच्य शैलादिं सोऽप्यपातयत्
॥७॥अथ शुम्भो गणेशश्च रथमूषकवाहनौ ॥
युध्यमानौ शरव्रातैः परस्परमविध्यताम्
॥८॥गणेशस्तु तदा शुम्भं हृदि विव्याध पत्रिणा ॥
सारथिं च त्रिभिर्बाणैः पातयामास भूतले
॥९॥ततोऽतिक्रुद्धः शुम्भोऽपि बाणषष्ट्या गणाधिपम् ॥
मूषकं च त्रिभिर्विद्ध्वा ननाद जलदस्वनः
॥१०॥मूषकः शरभिन्नांगश्चचाल दृढवेदनः ॥
लंबोदरश्च पतितः पदातिरभवन्नृप
॥११॥ततो लंबोदरः शुम्भं हत्वा परशुना हृदि ॥
अपातयत्तदा भूमौ मूषकं चारुहत्पुनः
॥१२॥कालनेमिर्निशुंभश्चाऽप्युभौ लंबोदरं शरैः ॥
युगपज्जघ्नतुः क्रोधात्तोत्रैरिव महाद्विपम्
॥१३॥तं पीडयमानमालोक्य वीरभद्रो महाबलः ॥
अभ्यधावत वेगेन भूतकोटियुतस्तदा
॥१४॥कूष्मांडभैरवाश्चाऽपि वेताला योगिनीगणाः ॥
पिशाचयोगिनीसंघा गणाश्चाऽपि तमन्वयुः
॥१५॥ततः किलकिलाशब्दैः सिंहनादैः सुघर्घरैः ॥
भेरीतालमृदंगैश्च पृथिवी समकंपत
॥१६॥ततो भूतान्यधावंत भक्षयंतिस्म दानवान् ॥
उत्पतंत्यापतंति स्म ननृतुश्च रणांगणे
॥१७॥नन्दी च कार्तिकेयश्च समाश्वस्य त्वरत्वितौ ॥
निजघ्नतू रणे दैत्यान्निरंतरशरव्रजैः
॥१८॥छिन्नभिन्ना हतैर्देत्यैः पतितैर्भक्षितैस्तदा ॥
व्याकुला साऽभवत्सेना विषण्णवदना तदा
॥१९॥प्रविध्वस्तां तदा सेनां दृष्ट्वा सागरनंदनः ॥
रथेनाऽतिपताकेन गणानभिययौ बली
॥२०॥हस्त्यश्वरथसंह्रादाः शंखभेरीस्वनास्तथा ॥
अभवन्सिंहनादाश्च सेनयोरुभयोस्तदा
॥२१॥जलंधरशरव्रातैर्नीहारपटलैरिव ॥
द्यावापृथिव्योराच्छिन्नमंतरं समपद्यत
॥२२॥गणेशं पंचभिर्विद्ध्वा शैलादिं नवभिः शरैः ॥
वीरभद्रं च विंशत्या ननाद जलदस्वनः
॥२३॥कार्तिकेयस्तदा दैत्यं शक्त्या विव्याध सत्वरः ॥
युयुधे शक्तिनिर्भिन्नः किंचिद्व्याकुलमानसः
॥२४॥ततः क्रोधपरीताक्षः कार्तिकेयं जलंधरः ॥
गदया ताडयामास स च भूमितलेऽपतत्
॥२५॥तथैव नंदिनं वेगादपातयत भूतले ॥
ततो गणेश्वरः क्रुद्धो गदां परशुनाऽहनत्
॥२६॥वीरभद्रस्त्रिभिर्बाणैर्हृदि विव्याध दानवम् ॥
सप्तभिश्च हयान्केतुं धनुश्छत्रं च चिच्छिदे
॥२७॥ततोऽतिक्रुद्धो दैत्येंद्रः शक्तिमुद्यम्य दारुणाम् ॥
गणेशं पातयामास रथं चाऽन्यमथाऽऽरुहत्
॥२८॥अभ्ययादथ वेगेन वीरभद्रं रुषान्वितः ॥
ततस्तौ सूर्यसंकाशौ युयुधाते परस्परम्
॥२९॥वीरभद्रः पुनस्तस्य हयान्बाणैरपातयत् ॥
धनुश्चिच्छेद दैत्येंद्रः पुप्लुवे परिघायुधः
॥३०॥स वीरभद्रं त्वरयाऽभिगम्य जघान दैत्यः परिघेण मूर्ध्नि ॥
स चाऽपि वीरः प्रविभिन्नमूर्द्धा पपात भूमौ रुधिरं समुद्गिरन्
॥३१॥इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां द्वितीये वैष्णवखण्डे कार्तिकमासमाहात्म्ये जलंधरोपाख्याने वीरभद्रपतननामैकोनविंशोऽध्यायः ॥ १९ ॥