मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Kedārakhaṇḍaḥ, adhyāya 12

3
Māheśvarakhaṇḍaḥ · Kedārakhaṇḍaḥ · 12

devānāmamṛtaprāśanavarṇanam

lomaśa uvāca

praṇamya paramātmānaṃ ramāyuktaṃ janārddanam ||

amṛtārthaṃ mamaṃthuste surāsuragaṇāḥ punaḥ

||1||

प्रणम्य परमात्मानं रमायुक्तं जनार्द्दनम् ॥

अमृतार्थं ममंथुस्ते सुरासुरगणाः पुनः

udadhermathyamānācca nirgataḥ sumahāyaśāḥ ||

dhanvaṃtaririti khyāto yuvā mṛtyuñjayaḥ paraḥ

||2||

उदधेर्मथ्यमानाच्च निर्गतः सुमहायशाः ॥

धन्वंतरिरिति ख्यातो युवा मृत्युञ्जयः परः

pāṇibhyāṃ pūrṇakalaśaṃ sudhāyāḥ parigṛhya vai ||

yāvatsarve surāḥ sarve nirīkṣaṃte manoharam

||3||

पाणिभ्यां पूर्णकलशं सुधायाः परिगृह्य वै ॥

यावत्सर्वे सुराः सर्वे निरीक्षंते मनोहरम्

tadā daityāḥ samaṃ gatvā hartukāmā balādiva ||

sudhayā pūrṇakalaśaṃ dhanvaṃtarikare sthitam

||4||

तदा दैत्याः समं गत्वा हर्तुकामा बलादिव ॥

सुधया पूर्णकलशं धन्वंतरिकरे स्थितम्

yāvattaraṃgamālābhirāvṛto'bhūdbhiṣaktamaḥ ||

śanaiḥ śanaiḥ samāyāto dṛṣṭo'sau vṛṣaparvaṇā

||5||

यावत्तरंगमालाभिरावृतोऽभूद्भिषक्तमः ॥

शनैः शनैः समायातो दृष्टोऽसौ वृषपर्वणा

karasthaḥ kalaśastasya hṛtastena balādiva ||

asurāśca tataḥ sarve jagarjuratibhīṣaṇam

||6||

करस्थः कलशस्तस्य हृतस्तेन बलादिव ॥

असुराश्च ततः सर्वे जगर्जुरतिभीषणम्

kalaśaṃ sudhayā pūrṇaṃ gṛhītvā te samutsukāḥ ||

daityāḥ pātālamājagmustadā devā bhramānvitāḥ

||7||

कलशं सुधया पूर्णं गृहीत्वा ते समुत्सुकाः ॥

दैत्याः पातालमाजग्मुस्तदा देवा भ्रमान्विताः

anujagmuḥ susaṃnaddhā yoddhukāmāśca taiḥ saha ||

tadā devānsamālokya balirevamabhāṣata

||8||

अनुजग्मुः सुसंनद्धा योद्धुकामाश्च तैः सह ॥

तदा देवान्समालोक्य बलिरेवमभाषत

baliruvāca

vayaṃ tu kevalaṃ devāḥ sudhayā paritoṣitāḥ ||

śīghrameva pragaṃtavyaṃ bhavadbhiśca surottamaiḥ

||9||

वयं तु केवलं देवाः सुधया परितोषिताः ॥

शीघ्रमेव प्रगंतव्यं भवद्भिश्च सुरोत्तमैः

triviṣṭapaṃ mudā yuktaiḥ kimasmābhiḥ prayojanam ||

purāsmābhiḥ kṛtaṃ maitraṃ bhavadbhiḥ svārthatatparaiḥ ||

adhunā viditaṃ tattu nātra kāryā vicāraṇā

||10||

त्रिविष्टपं मुदा युक्तैः किमस्माभिः प्रयोजनम् ॥

पुरास्माभिः कृतं मैत्रं भवद्भिः स्वार्थतत्परैः ॥

अधुना विदितं तत्तु नात्र कार्या विचारणा

evaṃ nirbhārtsitāstena balinā surasattamāḥ ||

yathāgatena mārgeṇa jagmurnārāyaṇaṃ prabhum

||11||

एवं निर्भार्त्सितास्तेन बलिना सुरसत्तमाः ॥

यथागतेन मार्गेण जग्मुर्नारायणं प्रभुम्

taṃ dṛṣṭvā viṣṇunā sarve surā bhagnamanorathā ||

āśvāsitā vacobhiśca nānānunayako vidaiḥ

||12||

तं दृष्ट्वा विष्णुना सर्वे सुरा भग्नमनोरथा ॥

आश्वासिता वचोभिश्च नानानुनयको विदैः

mā trāsaṃ kurutātrārtha ānayiṣyāmi tāṃ sudhām ||

evamābhāṣya bhagavānmukundo'nāthasaṃśrayaḥ

||13||

मा त्रासं कुरुतात्रार्थ आनयिष्यामि तां सुधाम् ॥

एवमाभाष्य भगवान्मुकुन्दोऽनाथसंश्रयः

sthāpayitvā surānsarvāṃstatraiva madhusūdanaḥ ||

mohanīrūpamāsthāya daityanāmagrato'bhavat

||14||

स्थापयित्वा सुरान्सर्वांस्तत्रैव मधुसूदनः ॥

मोहनीरूपमास्थाय दैत्यनामग्रतोऽभवत्

tāvaddaityāḥ susaṃrabdhāḥ parasparamathābruvan ||

vivādaḥ sarvadaityānāmamṛtārthe tadā'bhavat

||15||

तावद्दैत्याः सुसंरब्धाः परस्परमथाब्रुवन् ॥

विवादः सर्वदैत्यानाममृतार्थे तदाऽभवत्

evaṃ pravartamāne tu mohinīrūpamāśritām ||

dṛṣṭvā yoṣāṃ tadā daivātsarvabhūtamanoramām

||16||

एवं प्रवर्तमाने तु मोहिनीरूपमाश्रिताम् ॥

दृष्ट्वा योषां तदा दैवात्सर्वभूतमनोरमाम्

vismayena samāviṣṭā babhūvustṛṣitekṣaṇāḥ ||

tāṃ saṃmānya tadā daityarājo baliruvāca ha

||17||

विस्मयेन समाविष्टा बभूवुस्तृषितेक्षणाः ॥

तां संमान्य तदा दैत्यराजो बलिरुवाच ह

baliruvāca

sudhā tvayā vibhaktavyā sarveṣāṃ gatihetave ||

śīghratvena mahābhāge kuruṣva vacanaṃ mama

||18||

सुधा त्वया विभक्तव्या सर्वेषां गतिहेतवे ॥

शीघ्रत्वेन महाभागे कुरुष्व वचनं मम

evamuktā hyuvācedaṃ smayamānā baliṃ prati ||

strīṇāṃ naiva ca viśvāsaḥ kartavyo hi vipaścitā

||19||

एवमुक्ता ह्युवाचेदं स्मयमाना बलिं प्रति ॥

स्त्रीणां नैव च विश्वासः कर्तव्यो हि विपश्चिता

anṛtaṃ sāhasaṃ māyā mūrkhatvamati lobhatā ||

aśaucaṃ nirghṛṇatvaṃ ca strīṇāṃ doṣāḥ svabhāvajāḥ

||20||

अनृतं साहसं माया मूर्खत्वमति लोभता ॥

अशौचं निर्घृणत्वं च स्त्रीणां दोषाः स्वभावजाः

niḥsnehatvaṃ ca vijñeyaṃ dhūrtatvaṃ caiva tattvataḥ ||

svastrīṇāṃ caiva vijñeyā doṣā nāstyatra saṃśayaḥ

||21||

निःस्नेहत्वं च विज्ञेयं धूर्तत्वं चैव तत्त्वतः ॥

स्वस्त्रीणां चैव विज्ञेया दोषा नास्त्यत्र संशयः

yathaiva śvāpadānāṃ ca vṛkā hiṃsāparāyaṇāḥ ||

kākā yatāṃḍajānāṃ ca śvāpadānāṃ ca jaṃbukāḥ ||

dhūrtā tathā manuṣyāṇāṃ strījñeyā satataṃ budhaiḥ

||22||

यथैव श्वापदानां च वृका हिंसापरायणाः ॥

काका यतांडजानां च श्वापदानां च जंबुकाः ॥

धूर्ता तथा मनुष्याणां स्त्रीज्ञेया सततं बुधैः

mayā saha bhavadbhiśca kathaṃ sakhyaṃ pravartate ||

sarvathātra na vijñeyāḥ ke yūyaṃ caiva ka hyaham

||23||

मया सह भवद्भिश्च कथं सख्यं प्रवर्तते ॥

सर्वथात्र न विज्ञेयाः के यूयं चैव क ह्यहम्

tasmādbhavadbhiḥ saṃciṃtyakāryākāryavicakṣaṇaiḥ ||

kartavyaṃ parayā buddhyā prayātāsurasattamāḥ

||24||

तस्माद्भवद्भिः संचिंत्यकार्याकार्यविचक्षणैः ॥

कर्तव्यं परया बुद्ध्या प्रयातासुरसत्तमाः

baliruvāca

adyāmṛtaṃ ca sarveṣāṃ vibhajasva yathātatham ||

tvayā dattaṃ ca gṛhṇīmaḥ satyaṃsatyaṃ vadāmi te

||28||

अद्यामृतं च सर्वेषां विभजस्व यथातथम् ॥

त्वया दत्तं च गृह्णीमः सत्यंसत्यं वदामि ते

evamuktā tadā devī mohinī sarvamaṃgalā ||

uvācāthāsurānsarvānrocayam̐llaukikīṃ sthitim

||29||

एवमुक्ता तदा देवी मोहिनी सर्वमंगला ॥

उवाचाथासुरान्सर्वान्रोचयँल्लौकिकीं स्थितिम्

bhagavānuvāca

yūyaṃ sarve kṛtārthāśca jātā daivena kenacit ||

adyopāvāsasaṃyuktā amṛtasyādhivāsanam

||30||

यूयं सर्वे कृतार्थाश्च जाता दैवेन केनचित् ॥

अद्योपावाससंयुक्ता अमृतस्याधिवासनम्

kriyatāmasurāḥ śreṣṭhāḥ śubhecchā kiṃcidasti vaḥ ||

śvebhūte pāraṇaṃ kuryādvratārcanaratiśca vaḥ

||31||

क्रियतामसुराः श्रेष्ठाः शुभेच्छा किंचिदस्ति वः ॥

श्वेभूते पारणं कुर्याद्व्रतार्चनरतिश्च वः

nyāyopārjitavittena daśamāṃśena dhīmatā ||

kartavyo viniyogaśca īśaprītyarthahetave

||32||

न्यायोपार्जितवित्तेन दशमांशेन धीमता ॥

कर्तव्यो विनियोगश्च ईशप्रीत्यर्थहेतवे

tatheti matvā te sarve yathoktaṃ devamāyayā ||

cakrustathaiva daiteyā mohitā nātikovidāḥ

||33||

तथेति मत्वा ते सर्वे यथोक्तं देवमायया ॥

चक्रुस्तथैव दैतेया मोहिता नातिकोविदाः

mayāsureṇa ca tadā bhavanāni kṛtāni vai ||

manojñāni mahārhāṇi suprabhāṇi mahāṃti ca

||34||

मयासुरेण च तदा भवनानि कृतानि वै ॥

मनोज्ञानि महार्हाणि सुप्रभाणि महांति च

teṣupaviṣṭāste sarve susnātāḥ samalaṃkṛtāḥ ||

sthāpayitvā susaṃrabdhāḥ pūrṇaṃ kalaśamagrataḥ

||35||

तेषुपविष्टास्ते सर्वे सुस्नाताः समलंकृताः ॥

स्थापयित्वा सुसंरब्धाः पूर्णं कलशमग्रतः

rātrau jāgaraṇaṃ sarvaiḥ kṛtaṃ paramayā mudā ||

athoṣasi pravṛtte ca prātaḥsnānayutā bhavan

||36||

रात्रौ जागरणं सर्वैः कृतं परमया मुदा ॥

अथोषसि प्रवृत्ते च प्रातःस्नानयुता भवन्

asurā balimukhyāśca paṃktibhūtā yatākramam ||

sarvamāvaśyakaṃ kṛtvā tadā pānaratā bhavan

||37||

असुरा बलिमुख्याश्च पंक्तिभूता यताक्रमम् ॥

सर्वमावश्यकं कृत्वा तदा पानरता भवन्

baliśca vṛṣaparvā ca namuciḥ śaṃkha eva ca ||

sudaṃṣṭraścaiva saṃhlādī kālanemirvibhīṣaṇaḥ

||38||

बलिश्च वृषपर्वा च नमुचिः शंख एव च ॥

सुदंष्ट्रश्चैव संह्लादी कालनेमिर्विभीषणः

vātāpirilvalaḥ kumbho nikumbhaḥ pracchadastathā ||

tathā sundopasundau ca niśumbhaḥ śumbha eva ca

||39||

वातापिरिल्वलः कुम्भो निकुम्भः प्रच्छदस्तथा ॥

तथा सुन्दोपसुन्दौ च निशुम्भः शुम्भ एव च

mahiṣo mahiṣākṣaśca biḍālākṣaḥ pratāpavān ||

cikṣurākhyo mahābāhurjṛbhaṇo'tha vṛṣāsuraḥ

||40||

महिषो महिषाक्षश्च बिडालाक्षः प्रतापवान् ॥

चिक्षुराख्यो महाबाहुर्जृभणोऽथ वृषासुरः

vibāhurbāhuko ghorastathā vai ghoradarśanaḥ ||

ete cānye ca bahavo daityadānavarākṣasāḥ ||

yathākramaṃ copaviṣṭā rāhuḥ ketustathaiva ca

||41||

विबाहुर्बाहुको घोरस्तथा वै घोरदर्शनः ॥

एते चान्ये च बहवो दैत्यदानवराक्षसाः ॥

यथाक्रमं चोपविष्टा राहुः केतुस्तथैव च

teṣāṃ tu koṭisaṃkhyānāṃ daityānāṃ paṃktirāsthitā

||42||

तेषां तु कोटिसंख्यानां दैत्यानां पंक्तिरास्थिता

tatastayā tadā devyā amṛtārthaṃ hi vai dvijāḥ ||

yajjātaṃ tacchṛṇaudhvaṃ hi tayā devyā kṛtaṃ mahat

||43||

ततस्तया तदा देव्या अमृतार्थं हि वै द्विजाः ॥

यज्जातं तच्छृणउध्वं हि तया देव्या कृतं महत्

sarve vijñāpitāḥ sadyo gṛhītakalaśā tadā ||

śobhayā parayā yuktā sākṣātsā viṣṇumohinī

||44||

सर्वे विज्ञापिताः सद्यो गृहीतकलशा तदा ॥

शोभया परया युक्ता साक्षात्सा विष्णुमोहिनी

karasthena tadā devī kalaśena virājitā ||

śuśubhe parayā kāṃtyā jaganmaṃgalamaṃgalā

||45||

करस्थेन तदा देवी कलशेन विराजिता ॥

शुशुभे परया कांत्या जगन्मंगलमंगला

pariveṣadharāḥ sarve surāste hyasurāṃtikam ||

āgatāstatkṣaṇādeva yatra te hyasurottamāḥ

||46||

परिवेषधराः सर्वे सुरास्ते ह्यसुरांतिकम् ॥

आगतास्तत्क्षणादेव यत्र ते ह्यसुरोत्तमाः

tāndṛṣṭvā mohinī sadya uvāca pramadottamā

||47||

तान्दृष्ट्वा मोहिनी सद्य उवाच प्रमदोत्तमा

mohinyuvāca

ete hyatithayo jñeyā dharmmasarvasvasādhanāḥ ||

ebhyo deyaṃ yatāśaktyā yadi satyaṃ vaco mama ||

pramāṇaṃ bhavatāṃ cādya kurudhvaṃ mā vilaṃbatha

||48||

एते ह्यतिथयो ज्ञेया धर्म्मसर्वस्वसाधनाः ॥

एभ्यो देयं यताशक्त्या यदि सत्यं वचो मम ॥

प्रमाणं भवतां चाद्य कुरुध्वं मा विलंबथ

pareṣāmupakāraṃ ca ye kurvaṃti svaśaktitaḥ ||

dhanyāste caiva vijñeyāḥ pavitrāḥ lokapālakāḥ

||49||

परेषामुपकारं च ये कुर्वंति स्वशक्तितः ॥

धन्यास्ते चैव विज्ञेयाः पवित्राः लोकपालकाः

kevalātmodarārthāya udyogaṃ ye prakurvate ||

te kleśabhāgino jñeyā nātra kāryā vicāraṇā

||50||

केवलात्मोदरार्थाय उद्योगं ये प्रकुर्वते ॥

ते क्लेशभागिनो ज्ञेया नात्र कार्या विचारणा

tasmādvibhajanaṃ kāryaṃ mayaitasya śubhavratāḥ ||

devebhyaśca prayacchadhvaṃ yaddhi cātmapriyāpriyam

||51||

तस्माद्विभजनं कार्यं मयैतस्य शुभव्रताः ॥

देवेभ्यश्च प्रयच्छध्वं यद्धि चात्मप्रियाप्रियम्

ityukte vacane devyā tathā cakrurataṃ dritāḥ ||

āhvayāmāsurasurāḥ sarvāndevānsavāsavān

||52||

इत्युक्ते वचने देव्या तथा चक्रुरतं द्रिताः ॥

आह्वयामासुरसुराः सर्वान्देवान्सवासवान्

upaviṣṭāśca te sarve amṛtārthaṃ ca bho dvijāḥ ||

teṣūpaviśyamāneṣu hyuvāca paramaṃ vacaḥ ||

mohinī sarvadharmmajñā asurāṇāṃ smayanniva

||53||

उपविष्टाश्च ते सर्वे अमृतार्थं च भो द्विजाः ॥

तेषूपविश्यमानेषु ह्युवाच परमं वचः ॥

मोहिनी सर्वधर्म्मज्ञा असुराणां स्मयन्निव

mohinyuvāca

ādau hyabhyāgatāḥ pūjyā iti vai vaidikī śrutiḥ

||54||

आदौ ह्यभ्यागताः पूज्या इति वै वैदिकी श्रुतिः

tasmādyūyaṃ vedaparāḥ sarve devaparāyaṇāḥ ||

bruvaṃtu tvaritenaiva ādau keṣāṃ dadāmyaham ||

amṛtaṃ hi mahābhāgā balimukhyā vadaṃtu bhoḥ

||55||

तस्माद्यूयं वेदपराः सर्वे देवपरायणाः ॥

ब्रुवंतु त्वरितेनैव आदौ केषां ददाम्यहम् ॥

अमृतं हि महाभागा बलिमुख्या वदंतु भोः

balinoktā tadā devī yatte manasi rocate ||

svāminī tvaṃ na saṃdeho hyasmākaṃ suṃdarānane

||56||

बलिनोक्ता तदा देवी यत्ते मनसि रोचते ॥

स्वामिनी त्वं न संदेहो ह्यस्माकं सुंदरानने

evaṃ saṃmānitā tena balinā bhāvitātmanā ||

pariveṣaṇakāryārthaṃ kalaśaṃ gṛhya satvarā

||57||

एवं संमानिता तेन बलिना भावितात्मना ॥

परिवेषणकार्यार्थं कलशं गृह्य सत्वरा

tasmānnarendrakarabhorulasaddṛkūlā śroṇītaṭālasagatirmavihvalāṃgī ||

sā kūjatī kanakanūpurasiṃjitena kuṃbhastanī kalaśapāṇirathāviveśa

||58||

तस्मान्नरेन्द्रकरभोरुलसद्दृकूला श्रोणीतटालसगतिर्मविह्वलांगी ॥

सा कूजती कनकनूपुरसिंजितेन कुंभस्तनी कलशपाणिरथाविवेश

tadā tu devī pariveṣayaṃtī sā mohinī devagaṇāya sākṣāt ||

vavarṣa deveṣu sudhārasaṃ punaḥ punaḥ sudhāhārarasāmṛtaṃ yathā

||59||

तदा तु देवी परिवेषयंती सा मोहिनी देवगणाय साक्षात् ॥

ववर्ष देवेषु सुधारसं पुनः पुनः सुधाहाररसामृतं यथा

punaśca te devagaṇāḥ sudhārasaṃ dattaṃ tayā parayā viśvamūrtyā ||

balimukhyāḥ saha lokapālā gaṃdharvayakṣāpsarasāṃ gaṇāśca

||60||

पुनश्च ते देवगणाः सुधारसं दत्तं तया परया विश्वमूर्त्या ॥

बलिमुख्याः सह लोकपाला गंधर्वयक्षाप्सरसां गणाश्च

sarve daityā āsanasthā punaśca te devagaṇāḥ sudhārasaṃ dattaṃ pīḍitāśca ||

tūṣṇīṃbhūtā balimukhyā dvijeṃdrā manasvino dhyānaparā babhūvuḥ

||61||

सर्वे दैत्या आसनस्था पुनश्च ते देवगणाः सुधारसं दत्तं पीडिताश्च ॥

तूष्णींभूता बलिमुख्या द्विजेंद्रा मनस्विनो ध्यानपरा बभूवुः

tatastathāvidhāndṛṣṭvā daityāṃstānmohamāśritān ||

tadā rāhuśca ketuśca dvāvetau daityapuṃgavau

||62||

ततस्तथाविधान्दृष्ट्वा दैत्यांस्तान्मोहमाश्रितान् ॥

तदा राहुश्च केतुश्च द्वावेतौ दैत्यपुंगवौ

devānāṃ rūpamāsthāya amṛtārthaṃ tvarānvitau ||

upaviṣṭau tadā paṅktyāṃ devānāmamṛtārthinau

||63||

देवानां रूपमास्थाय अमृतार्थं त्वरान्वितौ ॥

उपविष्टौ तदा पङ्क्त्यां देवानाममृतार्थिनौ

yadāmṛtaṃ pātukāmo rāhuḥ paramadurjayaḥ ||

candrārkābhyāṃ prakathito viṣṇoramitatejasaḥ

||64||

यदामृतं पातुकामो राहुः परमदुर्जयः ॥

चन्द्रार्काभ्यां प्रकथितो विष्णोरमिततेजसः

tadā tasya śiraśchinnaṃ rāhordurvigrahasya ca ||

śiro gaganamāpede kabaṃdhaṃ ca mahītale ||

bhramamāṇaṃ tadā hyadrīṃścūrṇayāmāsa vai tadā

||65||

तदा तस्य शिरश्छिन्नं राहोर्दुर्विग्रहस्य च ॥

शिरो गगनमापेदे कबंधं च महीतले ॥

भ्रममाणं तदा ह्यद्रींश्चूर्णयामास वै तदा

sādriśca sarvabhūlokaścūrṇitaśca tadā'bhavat ||

tayā tena ca dehena cūrṇitaṃ sacarācaram

||66||

साद्रिश्च सर्वभूलोकश्चूर्णितश्च तदाऽभवत् ॥

तया तेन च देहेन चूर्णितं सचराचरम्

dṛṣṭvā tadā mahādevastasyopari tu saṃsthitaḥ ||

nivāsaḥ sarvadevānāṃ tasyāḥ pādatale'bhavat

||67||

दृष्ट्वा तदा महादेवस्तस्योपरि तु संस्थितः ॥

निवासः सर्वदेवानां तस्याः पादतलेऽभवत्

pīḍanaṃ tatsamīpetha nivāsa iti nāma vai

||68||

पीडनं तत्समीपेथ निवास इति नाम वै

mahatāmālayaṃ yasmādyasyāstaccaraṇāṃbujam ||

mahālayeti vikhyātā jagattrayavimohinī

||69||

महतामालयं यस्माद्यस्यास्तच्चरणांबुजम् ॥

महालयेति विख्याता जगत्त्रयविमोहिनी

ketuśca dhūmarūpo'sāvākāśe vilayaṃ gataḥ ||

sudhāṃ samarpya caṃdrāya tirodhānagato'bhavat

||70||

केतुश्च धूमरूपोऽसावाकाशे विलयं गतः ॥

सुधां समर्प्य चंद्राय तिरोधानगतोऽभवत्

vāsudevo jagadyonirjagatāṃ kāraṇaṃ param ||

viṣṇoḥ prasādāttajjātaṃ surāṇāṃ kāryasiddhidam

||71||

वासुदेवो जगद्योनिर्जगतां कारणं परम् ॥

विष्णोः प्रसादात्तज्जातं सुराणां कार्यसिद्धिदम्

asurāṇāṃ vināśāya jātaṃ daivaviparyayāt ||

vinā daivena jānīdhvamudyamo hi nirarthakaḥ

||72||

असुराणां विनाशाय जातं दैवविपर्ययात् ॥

विना दैवेन जानीध्वमुद्यमो हि निरर्थकः

yaugapadyena taiḥ sarvaiḥ kṣīrābdhermaṃthanaṃ kṛtam ||

siddhirjātā hi devānāmasiddhirasurānprati

||73||

यौगपद्येन तैः सर्वैः क्षीराब्धेर्मंथनं कृतम् ॥

सिद्धिर्जाता हि देवानामसिद्धिरसुरान्प्रति

tataśca te devavarānprakopitā daityāśca māyāpravi mohitāḥ punaḥ ||

anekaśastrāstrayutāstadā'bhavanviṣṇau gate garjamānāstadānīm

||74||

ततश्च ते देववरान्प्रकोपिता दैत्याश्च मायाप्रवि मोहिताः पुनः ॥

अनेकशस्त्रास्त्रयुतास्तदाऽभवन्विष्णौ गते गर्जमानास्तदानीम्

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe samudramaṃthanākhyāne devānāmamṛtaprāśanavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ || 12 ||

cha