śrībhavānyutpattivarṇanam
ṛṣaya ūcuḥ
brahmā viṣṇuśca rudraśca saguṇāḥ kīrtitāstvayā ||
liṃgarūpī tathaiveśo nirguṇo'sau kathaṃ vada
||1||ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च सगुणाः कीर्तितास्त्वया ॥
लिंगरूपी तथैवेशो निर्गुणोऽसौ कथं वद
tribhirguṇairvyāptamidaṃ carācaraṃ jaganmahadvyāpyatha vālpakaṃ vā ||
māyāmayaṃ sarvamidaṃ vibhāti liṃgaṃ vinā kena kutovibhāti
||2||त्रिभिर्गुणैर्व्याप्तमिदं चराचरं जगन्महद्व्याप्यथ वाल्पकं वा ॥
मायामयं सर्वमिदं विभाति लिंगं विना केन कुतोविभाति
yaddṛśyamānaṃ mahadalpakaṃ ca tannaśvaraṃ kṛtakatvācca sūta
||3||यद्दृश्यमानं महदल्पकं च तन्नश्वरं कृतकत्वाच्च सूत
tasmādvimṛśya bhoḥ sūta saṃśayaṃ chettumarhasi ||
vyāsaprasādātsakalaṃ jānāsi tvaṃ na cāparaḥ
||4||तस्माद्विमृश्य भोः सूत संशयं छेत्तुमर्हसि ॥
व्यासप्रसादात्सकलं जानासि त्वं न चापरः
suta uvāca
vyāsena kathitaṃ sarvamasminnarthe śukaṃ prati ||
śuka uvāca ||
liṃgarūpī kathaṃ śaṃbhurnirguṇaḥ kathate tvayā ||
etanme saṃśayaṃ tāta cchettumarhasyaśeṣataḥ
||5||व्यासेन कथितं सर्वमस्मिन्नर्थे शुकं प्रति ॥
शुक उवाच ॥
लिंगरूपी कथं शंभुर्निर्गुणः कथते त्वया ॥
एतन्मे संशयं तात च्छेत्तुमर्हस्यशेषतः
vyāsa uvāca
śruṇu vatsa bravīmyetatpurā proktaṃ ca naṃdinā ||
agastyaṃ pṛcchamānaṃ ca yena sarvaṃ śrutaṃ śuka
||6||श्रुणु वत्स ब्रवीम्येतत्पुरा प्रोक्तं च नंदिना ॥
अगस्त्यं पृच्छमानं च येन सर्वं श्रुतं शुक
nirguṇaṃ paramātmānaṃ viddhi liṃgasvarūpiṇam ||
parā śaktistathā jñeyā nirguṇā śāśvatī satī
||7||निर्गुणं परमात्मानं विद्धि लिंगस्वरूपिणम् ॥
परा शक्तिस्तथा ज्ञेया निर्गुणा शाश्वती सती
yayā kṛtimidaṃ sarvaṃ guṇatrayavibhāvitam ||
etaccarācaraṃ viśvaṃ naśvaraṃ paramārthataḥ
||8||यया कृतिमिदं सर्वं गुणत्रयविभावितम् ॥
एतच्चराचरं विश्वं नश्वरं परमार्थतः
eka eva paro hyātmā liṃgarūpī niraṃjanaḥ ||
prakṛtyā saha te sarve triguṇā vilayaṃ gatāḥ
||9||एक एव परो ह्यात्मा लिंगरूपी निरंजनः ॥
प्रकृत्या सह ते सर्वे त्रिगुणा विलयं गताः
yasminneva tato liṃgaṃ layanātkathitaṃ purā ||
tasmālliṃge layaṃ prāptā parā śaktiḥ kuto'pare
||10||यस्मिन्नेव ततो लिंगं लयनात्कथितं पुरा ॥
तस्माल्लिंगे लयं प्राप्ता परा शक्तिः कुतोऽपरे
līnā guṇāśca rudroktyā yairidaṃ baddhameva ca ||
carācaraṃ mahābhāga tasmālliṃgaṃ prapūjayet
||11||लीना गुणाश्च रुद्रोक्त्या यैरिदं बद्धमेव च ॥
चराचरं महाभाग तस्माल्लिंगं प्रपूजयेत्
liṃgaṃ ca nirguṇaṃ sākṣājjānīdhvaṃ bho drijotamāḥ ||
layālliṃgasya māhātmyaṃ guṇānāṃ parikīrtyate
||12||लिंगं च निर्गुणं साक्षाज्जानीध्वं भो द्रिजोतमाः ॥
लयाल्लिंगस्य माहात्म्यं गुणानां परिकीर्त्यते
śaṃkaraḥ sukhadātā hi ucyamāno manīṣibhiḥ ||
sarvo hi kathyate viprāḥ sarveṣāmāśrayo hi sa
||13||शंकरः सुखदाता हि उच्यमानो मनीषिभिः ॥
सर्वो हि कथ्यते विप्राः सर्वेषामाश्रयो हि स
śaṃbhurhi kathyate viprā yasmācca śubhasaṃbhavaḥ
||14||शंभुर्हि कथ्यते विप्रा यस्माच्च शुभसंभवः
evaṃ sarvāṇi nāmāni sārthakāni mahātmanaḥ ||
tenāvṛtaṃ jagatsarvaṃ śaṃbhunā parameṣṭhinā
||15||एवं सर्वाणि नामानि सार्थकानि महात्मनः ॥
तेनावृतं जगत्सर्वं शंभुना परमेष्ठिना
ṛṣaya ūcuḥ
yadā dākṣāyaṇī cāgnau patitā yajñakarmaṇi ||
dakṣasya ca mahābhāgā tirodhānagatā satī
||16||यदा दाक्षायणी चाग्नौ पतिता यज्ञकर्मणि ॥
दक्षस्य च महाभागा तिरोधानगता सती
prādurbhūtā kadā sūta kathyatāṃ tattvayā'dhunā ||
parā śaktirmaheśasya militā ca kathaṃ punaḥ
||17||प्रादुर्भूता कदा सूत कथ्यतां तत्त्वयाऽधुना ॥
परा शक्तिर्महेशस्य मिलिता च कथं पुनः
etatsarvaṃ mahābhāga pūrvavṛttaṃ ca tattvataḥ ||
kathanīyaṃ ca asmākaṃ nānyo vaktāsti kaścana
||18||एतत्सर्वं महाभाग पूर्ववृत्तं च तत्त्वतः ॥
कथनीयं च अस्माकं नान्यो वक्तास्ति कश्चन
sūta uvāca
jajñe dākṣāyaṇī brahmanvidagdhāvayavā yadā ||
vinā śaktyā maheśo'pi tatāpa paramaṃ tapaḥ
||19||जज्ञे दाक्षायणी ब्रह्मन्विदग्धावयवा यदा ॥
विना शक्त्या महेशोऽपि तताप परमं तपः
līlāgṛhītavapuṣā parvate himavadgirau ||
bhṛṃgiṇā saha viśvena naṃdinā ca tathaiva ca
||20||लीलागृहीतवपुषा पर्वते हिमवद्गिरौ ॥
भृंगिणा सह विश्वेन नंदिना च तथैव च
tathā caṃḍena muṃḍena tathānyairbahubhirvṛtaḥ ||
daśabhiḥ koṭiguṇitairgaṇaiśca parivāritaḥ
||21||तथा चंडेन मुंडेन तथान्यैर्बहुभिर्वृतः ॥
दशभिः कोटिगुणितैर्गणैश्च परिवारितः
gaṇānāṃ caiva koṭyā ca tathā ṣaṣṭisahasrakaiḥ ||
evaṃ tatra gaṇairdeva āvṛto vṛṣabhadhvajaḥ
||22||गणानां चैव कोट्या च तथा षष्टिसहस्रकैः ॥
एवं तत्र गणैर्देव आवृतो वृषभध्वजः
tapo juṣāṇaḥ sahasā mahātmā himālayasyāgragatastathaiva ||
gaṇairvṛto vīrabhadrapradhānaiḥ sa kevalo mūlavidyāvihīnaḥ
||23||तपो जुषाणः सहसा महात्मा हिमालयस्याग्रगतस्तथैव ॥
गणैर्वृतो वीरभद्रप्रधानैः स केवलो मूलविद्याविहीनः
etasminnaṃtare daityāḥ prādurbhūtā hyavidyayā ||
viṣṇunā hi balirbaddhastathā te vai mahābalāḥ
||24||एतस्मिन्नंतरे दैत्याः प्रादुर्भूता ह्यविद्यया ॥
विष्णुना हि बलिर्बद्धस्तथा ते वै महाबलाः
jātā daityāstato viprā iṃdropadravakārakāḥ ||
kālakhaṃjā mahāraudrāḥ kālakāyāstathāpare
||25||जाता दैत्यास्ततो विप्रा इंद्रोपद्रवकारकाः ॥
कालखंजा महारौद्राः कालकायास्तथापरे
nivātakavacāḥ sarve ravarāvakasaṃjñakāḥ ||
anye ca bahavo daityāḥ prajāsaṃhārakārakāḥ
||26||निवातकवचाः सर्वे रवरावकसंज्ञकाः ॥
अन्ये च बहवो दैत्याः प्रजासंहारकारकाः
tārako namuceḥ putrastapasā parameṇa hi ||
brahmāṇaṃ toṣayāmāsa brahmā tasya tutoṣa vai
||27||तारको नमुचेः पुत्रस्तपसा परमेण हि ॥
ब्रह्माणं तोषयामास ब्रह्मा तस्य तुतोष वै
varāndadau yatheṣṭāṃśca tārakāya durātmane ||
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te sarvānkāmāndadāmi te
||28||वरान्ददौ यथेष्टांश्च तारकाय दुरात्मने ॥
वरं वृणीष्व भद्रं ते सर्वान्कामान्ददामि ते
tacchatvā vacanaṃ tasya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ ||
varayāmāsa ca tadā varaṃ lokabhayāvaham
||29||तच्छत्वा वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥
वरयामास च तदा वरं लोकभयावहम्
yadi me tvaṃ prasanna'si ajarāmaratāṃ prabho ||
dehi me yadvijānāsi ajeyatvaṃ tathaiva ca
||30||यदि मे त्वं प्रसन्नऽसि अजरामरतां प्रभो ॥
देहि मे यद्विजानासि अजेयत्वं तथैव च
evamuktastadā tena tārakeṇa durātmanā ||
uvāca prahasanvākyamamaratvaṃ kutastava
||31||एवमुक्तस्तदा तेन तारकेण दुरात्मना ॥
उवाच प्रहसन्वाक्यममरत्वं कुतस्तव
jātasya hi dhruvo mṛtyuretajjānīhi tattvataḥ ||
prahasya tārakaḥ prāha ajeyatvaṃ ca dehi me
||32||जातस्य हि ध्रुवो मृत्युरेतज्जानीहि तत्त्वतः ॥
प्रहस्य तारकः प्राह अजेयत्वं च देहि मे
brahmovāca tadā daityajeyatvaṃ tavānagha ||
vinārbhakeṇa dattaṃ vai hyarbhakastvāṃ vijeṣyate
||33||ब्रह्मोवाच तदा दैत्यजेयत्वं तवानघ ॥
विनार्भकेण दत्तं वै ह्यर्भकस्त्वां विजेष्यते
tadā sa tārakaḥ prāha brahmāṇaṃ praṇataḥ prabho ||
kṛtārtho'haṃ hi deveśa prasādāttava saṃprati
||34||तदा स तारकः प्राह ब्रह्माणं प्रणतः प्रभो ॥
कृतार्थोऽहं हि देवेश प्रसादात्तव संप्रति
evaṃ labdhavaro bhūtvā tārako hi mahābalaḥ ||
devānyuddhārthamāhūya yuyudhe taiḥ sahāsuraḥ
||35||एवं लब्धवरो भूत्वा तारको हि महाबलः ॥
देवान्युद्धार्थमाहूय युयुधे तैः सहासुरः
mucukundaṃ samāśritya devāste jayino'bhavan ||
punaḥ punarvikurvāṇā devāste tārakeṇa hi
||36||मुचुकुन्दं समाश्रित्य देवास्ते जयिनोऽभवन् ॥
पुनः पुनर्विकुर्वाणा देवास्ते तारकेण हि
mucukundabalenaiva jayamāpuḥsurāstadā ||
kiṃ kartavyaṃ hi cāsmākaṃ yudhyamānairniraṃtaram
||37||मुचुकुन्दबलेनैव जयमापुःसुरास्तदा ॥
किं कर्तव्यं हि चास्माकं युध्यमानैर्निरंतरम्
bhavitavyamiti smṛtvā gatāste brahmaṇaḥ padam ||
brahmaṇaścāgrato bhūtvā hyabruvaṃste savāsavāḥ
||38||भवितव्यमिति स्मृत्वा गतास्ते ब्रह्मणः पदम् ॥
ब्रह्मणश्चाग्रतो भूत्वा ह्यब्रुवंस्ते सवासवाः
devā ūcūḥ ||
balinā saha pātālamāste'sau madhusūdanaḥ ||
viṣṇuṃ vinā hi te sarve vṛṣādyāḥ patitāḥ paraiḥ
||39||देवा ऊचूः ॥
बलिना सह पातालमास्तेऽसौ मधुसूदनः ॥
विष्णुं विना हि ते सर्वे वृषाद्याः पतिताः परैः
daityeṃdraiśca mahābhāga trātumarhasi naḥ prabho ||
tadā nabhogatā vāṇī hyuvāca parisāṃtvya vai
||40||दैत्येंद्रैश्च महाभाग त्रातुमर्हसि नः प्रभो ॥
तदा नभोगता वाणी ह्युवाच परिसांत्व्य वै
he devāḥ kriyatāmāśu mama vākyaṃ hi tattvataḥ ||
śivātmajo yadā devā bhaviṣyati mahābalaḥ
||41||हे देवाः क्रियतामाशु मम वाक्यं हि तत्त्वतः ॥
शिवात्मजो यदा देवा भविष्यति महाबलः
yuddhe punastārakaṃ ca vadhiṣyati na saṃśayaḥ ||
yenopāyena bhagavāñchaṃbhuḥ sarvaguhāśayaḥ
||42||युद्धे पुनस्तारकं च वधिष्यति न संशयः ॥
येनोपायेन भगवाञ्छंभुः सर्वगुहाशयः
dārāparigrahī devāstathā nītirvidhīyatām ||
kriyatāṃ ca paro yatno bhavadbhirnānyathā vacaḥ
||43||दारापरिग्रही देवास्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥
क्रियतां च परो यत्नो भवद्भिर्नान्यथा वचः
yūyaṃ devā vijānīdhvamityuvācāśarīravāk ||
paraṃ vismayamāpannā ūcurdevāḥ parasparam
||44||यूयं देवा विजानीध्वमित्युवाचाशरीरवाक् ॥
परं विस्मयमापन्ना ऊचुर्देवाः परस्परम्
śrutvā nabhogatāṃ vāṇīmājagmuste himālayam ||
bṛhaspatiṃ puraskṛtya sarve devā vaco'bruvan
||45||श्रुत्वा नभोगतां वाणीमाजग्मुस्ते हिमालयम् ॥
बृहस्पतिं पुरस्कृत्य सर्वे देवा वचोऽब्रुवन्
himālayaṃ mahābhāgāḥ sarve kāryārthagauravāt ||
himālaya mahābhāga śrūyatāṃ no'dhunā vacaḥ
||46||हिमालयं महाभागाः सर्वे कार्यार्थगौरवात् ॥
हिमालय महाभाग श्रूयतां नोऽधुना वचः
tārakastrāsayatyasmānsāhāyyaṃ tadvadhe kuru ||
tvaṃ śaraṇyo bhavāsmākaṃ sarveṣāṃ ca tapasvinām ||
tasmātsarve vayaṃ yātā maheṃdrasahitā vibho
||47||तारकस्त्रासयत्यस्मान्साहाय्यं तद्वधे कुरु ॥
त्वं शरण्यो भवास्माकं सर्वेषां च तपस्विनाम् ॥
तस्मात्सर्वे वयं याता महेंद्रसहिता विभो
lomaśa uvāca
evamabhyarthito devairhimavāngirisattamaḥ ||
uvāca devānprahasanvākyaṃ vākyavidāṃ varaḥ
||48||एवमभ्यर्थितो देवैर्हिमवान्गिरिसत्तमः ॥
उवाच देवान्प्रहसन्वाक्यं वाक्यविदां वरः
mahendra muddiśya tadā hyupahāsasamanvitaḥ ||
akṣamāśca vayaṃ sarve mahendreṇa kṛtāḥ surāḥ
||49||महेन्द्र मुद्दिश्य तदा ह्युपहाससमन्वितः ॥
अक्षमाश्च वयं सर्वे महेन्द्रेण कृताः सुराः
kiṃ kurmaḥ surakāryaṃ ca tārakasya vadhaṃ prati ||
pakṣayuktā vayaṃ sarve yadi syāma surottamāḥ
||50||किं कुर्मः सुरकार्यं च तारकस्य वधं प्रति ॥
पक्षयुक्ता वयं सर्वे यदि स्याम सुरोत्तमाः
tadā vayaṃ ghātayāmastārakaṃ saha bāṃdhavaiḥ ||
acalohaṃ vipakṣaśca kiṃ kāryaṃ karavāṇi va
||51||तदा वयं घातयामस्तारकं सह बांधवैः ॥
अचलोहं विपक्षश्च किं कार्यं करवाणि व
tasya tadvacanaṃ śrutvā sarve devāstamabruvan ||
sarve yūyaṃ vayaṃ caiva asamarthā vadhaṃ prati ||
tārakasya mahābhāga etatkāryaṃ vicaṃtyatām
||52||तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे देवास्तमब्रुवन् ॥
सर्वे यूयं वयं चैव असमर्था वधं प्रति ॥
तारकस्य महाभाग एतत्कार्यं विचंत्यताम्
yena sādhyo bhavecchatrustārako hi mahābalaḥ ||
tadovāca mahātejā himavānsa surānprati
||53||येन साध्यो भवेच्छत्रुस्तारको हि महाबलः ॥
तदोवाच महातेजा हिमवान्स सुरान्प्रति
kenopāyena bho devāstārakaṃ haṃtumicchatha ||
kathayaṃtutvareṇaiva kāryaṃ vettuṃ mamaiva hi
||54||केनोपायेन भो देवास्तारकं हंतुमिच्छथ ॥
कथयंतुत्वरेणैव कार्यं वेत्तुं ममैव हि
tadā suraiḥ kathitaṃ sarvametadvāṇyā coktaṃ yatpurā kāryahetoḥ ||
śrutaṃ tadā giriṇā vākyameta xxxxxxx himavānparvato hi
||55||तदा सुरैः कथितं सर्वमेतद्वाण्या चोक्तं यत्पुरा कार्यहेतोः ॥
श्रुतं तदा गिरिणा वाक्यमेत xxxxxxx हिमवान्पर्वतो हि
śivasya putreṇa ca dhīmatā yadā vadhyo daityastārako vai mahātmā ||
tadā sarvaṃ suragakāryaṃ śubhaṃsyādvāṇyā coktaṃ satyametadbhavecca
||56||शिवस्य पुत्रेण च धीमता यदा वध्यो दैत्यस्तारको वै महात्मा ॥
तदा सर्वं सुरगकार्यं शुभंस्याद्वाण्या चोक्तं सत्यमेतद्भवेच्च
tasmāttadenatkriyatāṃ bhavadbhiryathā maheśaḥ kurute parigraham ||
kanyā yathā tasya śivasya yogyā nirīkṣyatāmāśu surairidānīm
||57||तस्मात्तदेनत्क्रियतां भवद्भिर्यथा महेशः कुरुते परिग्रहम् ॥
कन्या यथा तस्य शिवस्य योग्या निरीक्ष्यतामाशु सुरैरिदानीम्
tasya tadvacanaṃ śrutvā prahasyocuḥ surāstadā ||
janitavyā tvayā kanyā śivārthaṃ kāryasiddhaye
||58||तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्योचुः सुरास्तदा ॥
जनितव्या त्वया कन्या शिवार्थं कार्यसिद्धये
surāṇāṃ ca gire vākyaṃ kuru śīghraṃ mahāmate ||
ādhārastvaṃ tu devānāṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ
||59||सुराणां च गिरे वाक्यं कुरु शीघ्रं महामते ॥
आधारस्त्वं तु देवानां भविष्यसि न संशयः
ityukto girirājo'tha devaiḥ svagṛhamāmāviśat ||
patnīṃ menāṃ ca papraccha sukāryaṃ samāgatam
||60||इत्युक्तो गिरिराजोऽथ देवैः स्वगृहमामाविशत् ॥
पत्नीं मेनां च पप्रच्छ सुकार्यं समागतम्
janitavyā sukanyaikā surakāryārthasiddhaye ||
devānāṃ ca ṛṣīṇāṃ ca tathaiva ca tapasvinām
||61||जनितव्या सुकन्यैका सुरकार्यार्थसिद्धये ॥
देवानां च ऋषीणां च तथैव च तपस्विनाम्
priyaṃ na bhavati strīṇāṃ kanyājananaseva ca ||
tathāpi janitavyā ca kanyaikā ca varānane
||62||प्रियं न भवति स्त्रीणां कन्याजननसेव च ॥
तथापि जनितव्या च कन्यैका च वरानने
prahasya menā provāca svapatiṃ ca himālayam ||
yaduktaṃ bhavatā vākyaṃ śrūyatāṃ me tvayā'dhunā
||63||प्रहस्य मेना प्रोवाच स्वपतिं च हिमालयम् ॥
यदुक्तं भवता वाक्यं श्रूयतां मे त्वयाऽधुना
kanyā sadā duḥkhakarī nṛṇāṃ pate strīṇāṃ tathā śokakarī mahāmate ||
tasmādvimṛśya suciraṃ svayameva buddhyā yathā hitaṃ śailapate taducyatām
||64||कन्या सदा दुःखकरी नृणां पते स्त्रीणां तथा शोककरी महामते ॥
तस्माद्विमृश्य सुचिरं स्वयमेव बुद्ध्या यथा हितं शैलपते तदुच्यताम्
himavāṃstadupaśrutyā priyāyā vacanaṃ tadā ||
uvāca vākyaṃ medhāvī paropakaraṇānvitam
||65||हिमवांस्तदुपश्रुत्या प्रियाया वचनं तदा ॥
उवाच वाक्यं मेधावी परोपकरणान्वितम्
yenayena prakāreṇa pareṣāmupajīvanam ||
bhaviṣyati ca tatkāryaṃ dhīmatā puruṣeṇa hi
||66||येनयेन प्रकारेण परेषामुपजीवनम् ॥
भविष्यति च तत्कार्यं धीमता पुरुषेण हि
striyāpi caiva tatkāryaṃ paropakaraṇānvitam ||
evaṃ pravartitā tena giriṇā mahiṣī tadā ||
dadhāra jaṭhare kanyāṃ menā bhāgyavatī tadā
||67||स्त्रियापि चैव तत्कार्यं परोपकरणान्वितम् ॥
एवं प्रवर्तिता तेन गिरिणा महिषी तदा ॥
दधार जठरे कन्यां मेना भाग्यवती तदा
mahāvidyā mahāmāyā mahāmedhāsvarūpiṇī ||
rudrakālī ca aṃbā ca satī dākṣāyaṇī parā
||68||महाविद्या महामाया महामेधास्वरूपिणी ॥
रुद्रकाली च अंबा च सती दाक्षायणी परा
tāṃ vibhūtiṃ viśālākṣī jaṭhare paramāṃ satī ||
babhāra sā mahābhāgā menā cāruvilocanā
||69||तां विभूतिं विशालाक्षी जठरे परमां सती ॥
बभार सा महाभागा मेना चारुविलोचना
stutiṃ cakrustadā devā ṛṣayo yakṣakinnarāḥ ||
menāyā bhūribhāgyāyāstathā himavato gireḥ
||70||स्तुतिं चक्रुस्तदा देवा ऋषयो यक्षकिन्नराः ॥
मेनाया भूरिभाग्यायास्तथा हिमवतो गिरेः
etasminnaṃtare jātā girijā nāma nāmataḥ ||
prādurbhūtā yadā devī sarveṣāṃ ca sukhapradā
||71||एतस्मिन्नंतरे जाता गिरिजा नाम नामतः ॥
प्रादुर्भूता यदा देवी सर्वेषां च सुखप्रदा
devaduṃdubhayo nedurnanṛtuścāpsarogaṇāḥ ||
jagurgaṃdharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ
||72||देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥
जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः
puṣpavarṣeṇa mahatā vavṛṣurvibudhāstathā ||
tadā prasannamabhavatsarvaṃ trailokyameva ca
||73||पुष्पवर्षेण महता ववृषुर्विबुधास्तथा ॥
तदा प्रसन्नमभवत्सर्वं त्रैलोक्यमेव च
yadāvatīrṇā girijā mahāsatī tadaiva daityā bhayamāviśaṃste ||
prāptā mudaṃ devagaṇā maharṣayaḥ sacāraṇāḥ siddhagaṇāstathaiva
||74||यदावतीर्णा गिरिजा महासती तदैव दैत्या भयमाविशंस्ते ॥
प्राप्ता मुदं देवगणा महर्षयः सचारणाः सिद्धगणास्तथैव
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śrībhavānyutpattivarṇanaṃnāma viṃśo'dhyāyaḥ || 20 ||