sāvitryupākhyāne kuṇḍasaṃkhyānirūpaṇam
śrīnārāyaṇa uvāca
māyābījaṃ mahāmantraṃ pradattvā vidhipūrvakam |
karmāśubhavipākaṃ ca tāmuvāca raveḥ sutaḥ
||1||मायाबीजं महामन्त्रं प्रदत्त्वा विधिपूर्वकम् ।
कर्माशुभविपाकं च तामुवाच रवेः सुतः
dharmarāja uvāca
śubhakarmavipākānna narakaṃ yāti mānavaḥ |
karmāśubhavipākaṃ ca kathayāmi niśāmaya
||2||शुभकर्मविपाकान्न नरकं याति मानवः ।
कर्माशुभविपाकं च कथयामि निशामय
nānāpurāṇabhedena nāmabhedena bhāmini |
nānāprakāraṃ svargaṃ ca yāti jīvaḥ svakarmabhiḥ
||3||नानापुराणभेदेन नामभेदेन भामिनि ।
नानाप्रकारं स्वर्गं च याति जीवः स्वकर्मभिः
śubhakarmavipākānna narakaṃ yāti karmabhiḥ |
kukarmaṇā ca narakaṃ yāti nānāvidhaṃ naraḥ
||4||शुभकर्मविपाकान्न नरकं याति कर्मभिः ।
कुकर्मणा च नरकं याति नानाविधं नरः
narakāṇāṃ ca kuṇḍāni santi nānāvidhāni ca |
nānāśāstrapramāṇena karmabhedena yāni ca
||5||नरकाणां च कुण्डानि सन्ति नानाविधानि च ।
नानाशास्त्रप्रमाणेन कर्मभेदेन यानि च
vistṛtāni ca gartāni kleśadāni ca duḥkhinām |
bhayaṅkarāṇi ghorāṇi he vatse kutsitāni ca
||6||विस्तृतानि च गर्तानि क्लेशदानि च दुःखिनाम् ।
भयङ्कराणि घोराणि हे वत्से कुत्सितानि च
ṣaḍaśīti ca kuṇḍāni evamanyāni santi ca |
nibodha teṣāṃ nāmāni prasiddhāni śrutau sati
||7||षडशीति च कुण्डानि एवमन्यानि सन्ति च ।
निबोध तेषां नामानि प्रसिद्धानि श्रुतौ सति
vahnikuṇḍaṃ taptakuṇḍaṃ kṣārakuṇḍaṃ bhayānakam |
viṭkuṇḍaṃ mūtrakuṇḍaṃ ca śleṣmakuṇḍaṃ ca duḥsaham
||8||वह्निकुण्डं तप्तकुण्डं क्षारकुण्डं भयानकम् ।
विट्कुण्डं मूत्रकुण्डं च श्लेष्मकुण्डं च दुःसहम्
garakuṇḍaṃ dūṣikuṇḍaṃ vasākuṇḍaṃ tathaiva ca |
śukrakuṇḍamasukkuṇḍamaśrukuṇḍaṃ ca kutsitam
||9||गरकुण्डं दूषिकुण्डं वसाकुण्डं तथैव च ।
शुक्रकुण्डमसुक्कुण्डमश्रुकुण्डं च कुत्सितम्
kuṇḍaṃ gātramalānāṃ ca karṇaviṭkuṇḍameva ca |
majjākuṇḍaṃ māṃsakuṇḍaṃ nakrakuṇḍaṃ ca dustaram
||10||कुण्डं गात्रमलानां च कर्णविट्कुण्डमेव च ।
मज्जाकुण्डं मांसकुण्डं नक्रकुण्डं च दुस्तरम्
lomakuṇḍaṃ keśakuṇḍamasthikuṇḍaṃ ca dustaram |
tāmrakuṇḍaṃ lohakuṇḍaṃ prataptaṃ kleśadaṃ mahat
||11||लोमकुण्डं केशकुण्डमस्थिकुण्डं च दुस्तरम् ।
ताम्रकुण्डं लोहकुण्डं प्रतप्तं क्लेशदं महत्
carmakuṇḍaṃ taptasurākuṇḍaṃ ca parikīrtitam |
tīkṣṇakaṇṭakakuṇḍaṃ ca viṣodaṃ viṣakuṇḍakam
||12||चर्मकुण्डं तप्तसुराकुण्डं च परिकीर्तितम् ।
तीक्ष्णकण्टककुण्डं च विषोदं विषकुण्डकम्
prataptakuṇḍaṃ tailasya kuntakuṇḍaṃ ca durvaham |
kṛmikuṇḍaṃ pūyakuṇḍaṃ sarpakuṇḍaṃ durantakam
||13||प्रतप्तकुण्डं तैलस्य कुन्तकुण्डं च दुर्वहम् ।
कृमिकुण्डं पूयकुण्डं सर्पकुण्डं दुरन्तकम्
maśakuṇḍaṃ daṃśakuṇḍaṃ bhīmaṃ garalakuṇḍakam |
kuṇḍaṃ ca vajradaṃṣṭrāṇāṃ vṛścikānāṃ ca suvrate
||14||मशकुण्डं दंशकुण्डं भीमं गरलकुण्डकम् ।
कुण्डं च वज्रदंष्ट्राणां वृश्चिकानां च सुव्रते
śarakuṇḍaṃ śūlakuṇḍaṃ khaḍgakuṇḍaṃ ca bhīṣaṇam |
golakuṇḍaṃ nakrakuṇḍaṃ kākakuṇḍaṃ śucāspadam
||15||शरकुण्डं शूलकुण्डं खड्गकुण्डं च भीषणम् ।
गोलकुण्डं नक्रकुण्डं काककुण्डं शुचास्पदम्
manthānakuṇḍaṃ bījakuṇḍaṃ vajrakuṇḍaṃ ca duḥsaham |
taptapāṣāṇakuṇḍaṃ ca tīkṣṇapāṣāṇakuṇḍakam
||16||मन्थानकुण्डं बीजकुण्डं वज्रकुण्डं च दुःसहम् ।
तप्तपाषाणकुण्डं च तीक्ष्णपाषाणकुण्डकम्
lālākuṇḍaṃ masīkuṇḍaṃ cūrṇakuṇḍaṃ tathaiva ca |
cakrakuṇḍaṃ vakrakuṇḍaṃ kūrmakuṇḍaṃ maholbaṇam
||17||लालाकुण्डं मसीकुण्डं चूर्णकुण्डं तथैव च ।
चक्रकुण्डं वक्रकुण्डं कूर्मकुण्डं महोल्बणम्
jvālākuṇḍaṃ bhasmakuṇḍaṃ dagdhakuṇḍaṃ śucismite |
taptasūcīmasipatraṃ kṣuradhāraṃ sūcīmukham
||18||ज्वालाकुण्डं भस्मकुण्डं दग्धकुण्डं शुचिस्मिते ।
तप्तसूचीमसिपत्रं क्षुरधारं सूचीमुखम्
gokāmukha nakramukhaṃ gajadaṃśaṃ ca gomukham |
kumbhīpākaṃ kālasūtraṃ matsyodaṃ kṛmitantukam
||19||गोकामुख नक्रमुखं गजदंशं च गोमुखम् ।
कुम्भीपाकं कालसूत्रं मत्स्योदं कृमितन्तुकम्
pāṃsubhojyaṃ pāśaveṣṭaṃ śūlaprotaṃ prakampanam |
ulkāmukhamandhakūpaṃ vedhanaṃ tāḍanaṃ tathā
||20||पांसुभोज्यं पाशवेष्टं शूलप्रोतं प्रकम्पनम् ।
उल्कामुखमन्धकूपं वेधनं ताडनं तथा
jālarandhraṃ dehacūrṇaṃ dalanaṃ śoṣaṇaṃ kaṣam |
śūrpaṃ jvālāmukhaṃ caiva dhūmāndhaṃ nāgaveṣṭanam
||21||जालरन्ध्रं देहचूर्णं दलनं शोषणं कषम् ।
शूर्पं ज्वालामुखं चैव धूमान्धं नागवेष्टनम्
kuṇḍānyetāni sāvitri pāpināṃ kleśadāni ca |
niyutaiḥ kiṅkaragaṇai rakṣitāni ca santatam
||22||कुण्डान्येतानि सावित्रि पापिनां क्लेशदानि च ।
नियुतैः किङ्करगणै रक्षितानि च सन्ततम्
daṇḍahastaiḥ pāśahastairmadamattairbhayaṅkaraiḥ |
śaktihastairgadāhastairasihastaiḥ sudāruṇaiḥ
||23||दण्डहस्तैः पाशहस्तैर्मदमत्तैर्भयङ्करैः ।
शक्तिहस्तैर्गदाहस्तैरसिहस्तैः सुदारुणैः
tamoyuktairdayāhīnairnivāryaiśca na sarvataḥ |
tejasvibhiśca niḥśaṅkairātāmrapiṅgalocanaiḥ
||24||तमोयुक्तैर्दयाहीनैर्निवार्यैश्च न सर्वतः ।
तेजस्विभिश्च निःशङ्कैराताम्रपिङ्गलोचनैः
yogayuktaiḥ siddhiyuktairnānārūpadharairbhaṭaiḥ |
āsannamṛtyubhirdṛṣṭaiḥ pāpibhiḥ sarvajīvibhiḥ
||25||योगयुक्तैः सिद्धियुक्तैर्नानारूपधरैर्भटैः ।
आसन्नमृत्युभिर्दृष्टैः पापिभिः सर्वजीविभिः
svakarmanirataiḥ sarvaiḥ śāktaiḥ sauraiśca gāṇapaiḥ |
adṛśyaiḥ puṇyakṛdbhiśca siddhairyogibhireva ca
||26||स्वकर्मनिरतैः सर्वैः शाक्तैः सौरैश्च गाणपैः ।
अदृश्यैः पुण्यकृद्भिश्च सिद्धैर्योगिभिरेव च
svadharmaniratairvāpi vitatairvā svatantrakaiḥ |
balavadbhiśca niḥśaṅkaiḥ svapnadṛṣṭaiśca vaiṣṇavaiḥ
||27||स्वधर्मनिरतैर्वापि विततैर्वा स्वतन्त्रकैः ।
बलवद्भिश्च निःशङ्कैः स्वप्नदृष्टैश्च वैष्णवैः
etatte kathitaṃ sādhvi kuṇḍasaṃkhyānirūpaṇam |
yeṣāṃ nivāso yatkuṇḍe nibodha kathayāmi te
||28||एतत्ते कथितं साध्वि कुण्डसंख्यानिरूपणम् ।
येषां निवासो यत्कुण्डे निबोध कथयामि ते
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ navamaskandhe nārāyaṇanāradasaṃvāde sāvitryupākhyāne kuṇḍasaṃkhyānirūpaṇaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ || 32 ||