kamalāsuravadhonāma tryuttaraśatata mo'dhyāyaḥ
ka uvāca
utkarṣaṃ tasya daityasya dṛṣṭvā devastvarānvitaḥ |
āyayau purato daityaṃ jaghāna śaravṛṣṭibhiḥ
||1||उत्कर्षं तस्य दैत्यस्य दृष्ट्वा देवस्त्वरान्वितः ।
आययौ पुरतो दैत्यं जघान शरवृष्टिभिः
nyavārayata daityo'pi svaśarairativegitaiḥ |
tatastutoṣa bhagavānmayūreśo guṇāgraṇīḥ
||2||न्यवारयत दैत्योऽपि स्वशरैरतिवेगितैः ।
ततस्तुतोष भगवान्मयूरेशो गुणाग्रणीः
darśayāmāsa tasmai sa viśvarūpamanantakam |
daśa dikṣu mayūreśaṃ dadarśa kamalāsuraḥ
||3||दर्शयामास तस्मै स विश्वरूपमनन्तकम् ।
दश दिक्षु मयूरेशं ददर्श कमलासुरः
vismitaśchādya nayane hṛdi taṃ paridṛṣṭavān |
tataḥ palāyanaparo yāvadgacchati daityarāṭ
||4||विस्मितश्छाद्य नयने हृदि तं परिदृष्टवान् ।
ततः पलायनपरो यावद्गच्छति दैत्यराट्
śikhāmākramya devo'pi dhṛtvā provāca taṃ punaḥ |
tiṣṭha yudhyasva daityendra smara vākyāni tāni ca
||5||शिखामाक्रम्य देवोऽपि धृत्वा प्रोवाच तं पुनः ।
तिष्ठ युध्यस्व दैत्येन्द्र स्मर वाक्यानि तानि च
punardadarśa daityastamekameva puraḥ sthitam |
adhāvat sahasā yoddhuṃ jagarja ca mahābalī
||6||पुनर्ददर्श दैत्यस्तमेकमेव पुरः स्थितम् ।
अधावत् सहसा योद्धुं जगर्ज च महाबली
daśāyudhadharo devo yodhayāmāsa taṃ tadā |
bibhedāsya śarīraṃ sa vighnarāṭ śastraghātataḥ
||7||दशायुधधरो देवो योधयामास तं तदा ।
बिभेदास्य शरीरं स विघ्नराट् शस्त्रघाततः
yatrāsya nyapatad raktabindustatrāsuro'bhavat |
tadrūpastadbalaścaivamasaṅkhyātāstadā'surāḥ
||8||यत्रास्य न्यपतद् रक्तबिन्दुस्तत्रासुरोऽभवत् ।
तद्रूपस्तद्बलश्चैवमसङ्ख्यातास्तदाऽसुराः
nānāśastrairathāstraiste taṃ jaghnuḥ śaravṛṣṭibhiḥ |
tataḥ parāvṛto devo mayūreśo ruṣā jvalan
||9||नानाशस्त्रैरथास्त्रैस्ते तं जघ्नुः शरवृष्टिभिः ।
ततः परावृतो देवो मयूरेशो रुषा ज्वलन्
sārddhakoṭitrayamitaiḥ siddhibuddhī tadā balaiḥ |
īyatuḥ paramakruddhe tato yuddhamavarttata
||10||सार्द्धकोटित्रयमितैः सिद्धिबुद्धी तदा बलैः ।
ईयतुः परमक्रुद्धे ततो युद्धमवर्त्तत
ūcuturgaṇarājaṃ te dehi bhakṣyaṃ kṣudhāpaham |
ta ūce bhakṣataṃ devo daityāsṛgjanitānbahūn
||11||ऊचुतुर्गणराजं ते देहि भक्ष्यं क्षुधापहम् ।
त ऊचे भक्षतं देवो दैत्यासृग्जनितान्बहून्
ityukte te tadā tena mayūreśena satvaramam |
babhakṣaturbhūtagaṇaistān daityānakhilānapi
||12||इत्युक्ते ते तदा तेन मयूरेशेन सत्वरमम् ।
बभक्षतुर्भूतगणैस्तान् दैत्यानखिलानपि
devo jaghāna khaḍgena taṃ daityaṃ kamalāsuram |
punaśca śataśo jātā daityāstadraktasambhavāḥ
||13||देवो जघान खड्गेन तं दैत्यं कमलासुरम् ।
पुनश्च शतशो जाता दैत्यास्तद्रक्तसम्भवाः
babhakṣustānapi tato pibanraktaṃ samantataḥ |
(pibanto raktamulbaṇam) tataḥ khinno mayūreśaḥ śūlamudyamya vegavān
||14||बभक्षुस्तानपि ततो पिबन्रक्तं समन्ततः ।
(पिबन्तो रक्तमुल्बणम्) ततः खिन्नो मयूरेशः शूलमुद्यम्य वेगवान्
tatyāja sahasā daitye yayau sa pradahad diśaḥ |
cūrṇayan parvatān vyoma nādayan bhāni pātayan
||15||तत्याज सहसा दैत्ये ययौ स प्रदहद् दिशः ।
चूर्णयन् पर्वतान् व्योम नादयन् भानि पातयन्
vegena patito daityadehaṃ bhitvā dvidhā'karot |
mastakastasya patito bhīmāyā dakṣiṇe taṭe
||16||वेगेन पतितो दैत्यदेहं भित्वा द्विधाऽकरोत् ।
मस्तकस्तस्य पतितो भीमाया दक्षिणे तटे
kṛṣṇāyā uttare tīre tasthau tatra guṇeśvaraḥ |
sarve santuṣṭamanaso jayaśabdaistamabruvan
||17||कृष्णाया उत्तरे तीरे तस्थौ तत्र गुणेश्वरः ।
सर्वे सन्तुष्टमनसो जयशब्दैस्तमब्रुवन्
jaya deva mayūreśa kuru duṣṭavināśanam |
tatastatrāyayau gaurīpatirgaṇaparīvṛtaḥ
||18||जय देव मयूरेश कुरु दुष्टविनाशनम् ।
ततस्तत्राययौ गौरीपतिर्गणपरीवृतः
gautamādyaiśca munibhiḥ pārvatyā ca samāyutaḥ |
vādyatsu sarvavādyeṣu puṣpavṛṣṭiḥ papāta khāt
||19||गौतमाद्यैश्च मुनिभिः पार्वत्या च समायुतः ।
वाद्यत्सु सर्ववाद्येषु पुष्पवृष्टिः पपात खात्
āliṅgya pārvatī prādāt stanapānaṃ mudā tadā |
munayastuṣṭuvuścainaṃ mayūreśaṃ sureśvaram
||20||आलिङ्ग्य पार्वती प्रादात् स्तनपानं मुदा तदा ।
मुनयस्तुष्टुवुश्चैनं मयूरेशं सुरेश्वरम्
kamalākāntahṛdaya hṛddayānandavardhana |
kamalākāntanamita kamalāsuranāśana
||21||कमलाकान्तहृदय हृद्दयानन्दवर्धन ।
कमलाकान्तनमित कमलासुरनाशन
kamalāsevitapada jaya tvaṃ kamalāprada |
kamalāsanavandyeśa kamalākaraśītala
||22||कमलासेवितपद जय त्वं कमलाप्रद ।
कमलासनवन्द्येश कमलाकरशीतल
kamalāṅkasupādābja kamalāṅkitasatkara |
kamalābandhutilaka bhaktānāṃ kamalāprada
||23||कमलाङ्कसुपादाब्ज कमलाङ्कितसत्कर ।
कमलाबन्धुतिलक भक्तानां कमलाप्रद
kamalāsūnuripuja kamalāsūnusundara |
kamalāpitṛratnānāṃ mālayā jaya śobhita
||24||कमलासूनुरिपुज कमलासूनुसुन्दर ।
कमलापितृरत्नानां मालया जय शोभित
kamalāsurabāṇānāṃ kamalena nivāraka |
kamalākrāntakamalakośajitkarapaṅkaja
||25||कमलासुरबाणानां कमलेन निवारक ।
कमलाक्रान्तकमलकोशजित्करपङ्कज
kamalāpatihastasthapadmakośanibhekṣaṇa |
sarvahṛtkamalānanda jaya sarvāghanāśana
||26||कमलापतिहस्तस्थपद्मकोशनिभेक्षण ।
सर्वहृत्कमलानन्द जय सर्वाघनाशन
kamalāṅkuśahastābja jayavighnaharāvyaya |
tvayā vinihataḥ pāpaḥ śakrādibhayado ripuḥ
||27||कमलाङ्कुशहस्ताब्ज जयविघ्नहराव्यय ।
त्वया विनिहतः पापः शक्रादिभयदो रिपुः
vajracakrādyabhedyo yo munīnāmapi bhītidaḥ |
evaṃ stutvā pupūjaste gautamādyā maharṣayaḥ
||28||वज्रचक्राद्यभेद्यो यो मुनीनामपि भीतिदः ।
एवं स्तुत्वा पुपूजस्ते गौतमाद्या महर्षयः
daśabhirdorbhirāliṅgya pupūja giriśo'pi tam |
tataste munayaḥ procurmayūreśaṃ ca śaṅkaram
||29||दशभिर्दोर्भिरालिङ्ग्य पुपूज गिरिशोऽपि तम् ।
ततस्ते मुनयः प्रोचुर्मयूरेशं च शङ्करम्
atratvaṃ sarvadā tiṣṭha sarvadevagaṇairyutaḥ |
pūrayan bhaktakāryāṇi vārayanvighnasañcayāna
||30||अत्रत्वं सर्वदा तिष्ठ सर्वदेवगणैर्युतः ।
पूरयन् भक्तकार्याणि वारयन्विघ्नसञ्चयान
ka uvāca
evaṃ taiḥ prārthitau devau sarvadevagaṇairyutau |
pūrayantau bhaktakāmān harantau vighnasañcayān
||31||एवं तैः प्रार्थितौ देवौ सर्वदेवगणैर्युतौ ।
पूरयन्तौ भक्तकामान् हरन्तौ विघ्नसञ्चयान्
sthitau tatra mayūreśaśaṅkarau lokaśaṅkarau |
viśvakarmā vyadhāt tatra mandiraṃ sundaraṃ tataḥ
||32||स्थितौ तत्र मयूरेशशङ्करौ लोकशङ्करौ ।
विश्वकर्मा व्यधात् तत्र मन्दिरं सुन्दरं ततः
asaṅkhyaśikharadvāramasaṅkhyāścaryasaṃyutam |
tatrābhūnnagaraṃ cāru sarvalokasamanvitam
||33||असङ्ख्यशिखरद्वारमसङ्ख्याश्चर्यसंयुतम् ।
तत्राभून्नगरं चारु सर्वलोकसमन्वितम्
mayūreśapuraṃ tasya nāma cakrurmaharṣayaḥ |
tapastepurmunigaṇā nānābharaṇasaṃśritāḥ
||34||मयूरेशपुरं तस्य नाम चक्रुर्महर्षयः ।
तपस्तेपुर्मुनिगणा नानाभरणसंश्रिताः
haro'pi ca tapastepe girijāgaṇasaṃyutaḥ |
tasya dhyānaṃ pūjanaṃ ca smaraṇaṃ te vyadhurdvijāḥ
||35||हरोऽपि च तपस्तेपे गिरिजागणसंयुतः ।
तस्य ध्यानं पूजनं च स्मरणं ते व्यधुर्द्विजाः
mayūreśaḥ punarbālaiḥ krīḍati sma yathā purā
||36||मयूरेशः पुनर्बालैः क्रीडति स्म यथा पुरा
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe kamalāsuravadhonāma tryuttaraśatata mo'dhyāyaḥ || 103 ||