siddhiparājayo nāma ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
ka uvāca
śāradā raudraketuśca rātrau devāntakaṃ sutam |
ekākinaṃ nirīkṣyainaṃ samāliṅgya samūcatuḥ
||1||शारदा रौद्रकेतुश्च रात्रौ देवान्तकं सुतम् ।
एकाकिनं निरीक्ष्यैनं समालिङ्ग्य समूचतुः
ācchādayantaṃ vadanaṃ vrīḍitaṃ bhṛśavivhalam |
abhāṣamāṇaṃ kampantaṃ vātayuktamiva drumam
||2||आच्छादयन्तं वदनं व्रीडितं भृशविव्हलम् ।
अभाषमाणं कम्पन्तं वातयुक्तमिव द्रुमम्
pitovāca
kimarthaṃ vadase naiva svāmavasthāṃ tu mūkavat |
īpsitaṃ sādhayiṣyāmi yatnāt trailokyadurlabham
||3||किमर्थं वदसे नैव स्वामवस्थां तु मूकवत् ।
ईप्सितं साधयिष्यामि यत्नात् त्रैलोक्यदुर्लभम्
ka uvāca
pītvā vāgamṛtaṃ tasya sāvadhānamanāḥ sutaḥ |
uvāca pitaraṃ māturnikaṭe nirviśaṅkayā
||4||पीत्वा वागमृतं तस्य सावधानमनाः सुतः ।
उवाच पितरं मातुर्निकटे निर्विशङ्कया
putra uvāca
bhavadājñāṃ gṛhītvaiva yoddhuṃ yāto vināyakam |
śarairāśīviṣākārairasaṅkhyarnāśitāḥ surāḥ
||5||भवदाज्ञां गृहीत्वैव योद्धुं यातो विनायकम् ।
शरैराशीविषाकारैरसङ्ख्यर्नाशिताः सुराः
pravartitā asṛṅnadyo bhagnā senā tu kāśyapī |
tata ekā mahākṛtyā darīvaktrā nabhaḥspṛśī
||6||प्रवर्तिता असृङ्नद्यो भग्ना सेना तु काश्यपी ।
तत एका महाकृत्या दरीवक्त्रा नभःस्पृशी
karālakeśī pātālacaraṇā parvatastanā |
āgatā devasenāyā rakṣaṇārthaṃ mamāntikam
||7||करालकेशी पातालचरणा पर्वतस्तना ।
आगता देवसेनाया रक्षणार्थं ममान्तिकम्
khaḍgena nihatā sā tu vivyathe naiva kiñcana |
nikṣiptā sarvasenā me tayā tāta darībhage
||8||खड्गेन निहता सा तु विव्यथे नैव किञ्चन ।
निक्षिप्ता सर्वसेना मे तया तात दरीभगे
bhakṣayantyeva sarvāṇi śastrāṇi śarasañcayān |
sā māṃ bhage vinikṣyipya yātā devaṃ vināyakam
||9||भक्षयन्त्येव सर्वाणि शस्त्राणि शरसञ्चयान् ।
सा मां भगे विनिक्ष्यिप्य याता देवं विनायकम्
snigdhatvāttadbhagasyāhaṃ calitaḥ patito bhuvi |
mahāndhakāre na jñātaḥ palāyya gṛhamāgataḥ
||10||स्निग्धत्वात्तद्भगस्याहं चलितः पतितो भुवि ।
महान्धकारे न ज्ञातः पलाय्य गृहमागतः
snātvā nadījale tāta vrīḍito'dhomukhastataḥ |
ka uvāca |
evaṃ putravacaḥ śrutvā raudraketurjagāda tam
||11||स्नात्वा नदीजले तात व्रीडितोऽधोमुखस्ततः ।
क उवाच ।
एवं पुत्रवचः श्रुत्वा रौद्रकेतुर्जगाद तम्
upāyaṃ te vadāmyekaṃ na cintāṃ kartumarhasi |
tato muhūrtamālokya dadau tasmai mahāmanum
||12||उपायं ते वदाम्येकं न चिन्तां कर्तुमर्हसि ।
ततो मुहूर्तमालोक्य ददौ तस्मै महामनुम्
aghorasya sabījaṃ tamuvāca janakaḥ punaḥ |
śivaṃ dhyātvā ca sampūjya kurvanuṣṭhānamuttamam
||13||अघोरस्य सबीजं तमुवाच जनकः पुनः ।
शिवं ध्यात्वा च सम्पूज्य कुर्वनुष्ठानमुत्तमम्
homaṃ ca tarpaṇaṃ viprabhojanaṃ ca daśāṃśataḥ |
śive prasanne kuṇḍāddhi turaṅgo niḥsariṣyati
||14||होमं च तर्पणं विप्रभोजनं च दशांशतः ।
शिवे प्रसन्ने कुण्डाद्धि तुरङ्गो निःसरिष्यति
tamāruhya vraja raṇaṃ jayaṃ prāpsyasi niścitam |
ka uvāca |
evaṃ piturvacaḥ śrutvā prāha putro mudā ca tam
||15||तमारुह्य व्रज रणं जयं प्राप्स्यसि निश्चितम् ।
क उवाच ।
एवं पितुर्वचः श्रुत्वा प्राह पुत्रो मुदा च तम्
upadeśaḥ kṛtaḥ samyagvidhimasya bravītu me |
tato lokaṃ nivāryaiva jagmaturgṛhamadhyataḥ
||16||उपदेशः कृतः सम्यग्विधिमस्य ब्रवीतु मे ।
ततो लोकं निवार्यैव जग्मतुर्गृहमध्यतः
ubhāvāraktavasanau raktacandanacarcitau |
raktapuṣpāṇi sannīya śivaṃ pupūjatustadā
||17||उभावारक्तवसनौ रक्तचन्दनचर्चितौ ।
रक्तपुष्पाणि सन्नीय शिवं पुपूजतुस्तदा
anuṣṭhānaṃ bahudinaṃ cakratuḥ paramādarāt |
anuṣṭhāne samāpte tu kuṇḍaṃ cakraturādarāt
||18||अनुष्ठानं बहुदिनं चक्रतुः परमादरात् ।
अनुष्ठाने समाप्ते तु कुण्डं चक्रतुरादरात्
ṣaṭkoṇaṃ lakṣaṇairyuktaṃ mekhalāyonisaṃyutam |
tatrāgniṃ vidhivatsthāpya pātrāṇi ca yathāvidhi
||19||षट्कोणं लक्षणैर्युक्तं मेखलायोनिसंयुतम् ।
तत्राग्निं विधिवत्स्थाप्य पात्राणि च यथाविधि
pañcapretāsanagatau jahuvustau havistadā |
svajānubhāgamāṃsāni chittvā chittvā ca bhaktitaḥ
||20||पञ्चप्रेतासनगतौ जहुवुस्तौ हविस्तदा ।
स्वजानुभागमांसानि छित्त्वा छित्त्वा च भक्तितः
asṛgghṛtena māṃsena tapto'bhūt pāvakastadā |
daśāṃśahome jāte tu pupūje vahnidevatām
||21||असृग्घृतेन मांसेन तप्तोऽभूत् पावकस्तदा ।
दशांशहोमे जाते तु पुपूजे वह्निदेवताम्
balidānaṃ cakārāśu chittvā putraśirastadā |
tena pūrṇāhutiṃ cakre visasarjātha pāvakam
||22||बलिदानं चकाराशु छित्त्वा पुत्रशिरस्तदा ।
तेन पूर्णाहुतिं चक्रे विससर्जाथ पावकम्
īśvarasya prasādena putro'sya pūrvavad babhau |
brāhmaṇānbhojayāmāsa tarpaṇānte yathāvidhi
||23||ईश्वरस्य प्रसादेन पुत्रोऽस्य पूर्ववद् बभौ ।
ब्राह्मणान्भोजयामास तर्पणान्ते यथाविधि
tato rātryāṃ vyatītāyāmudite ca divākare |
dadarśa turagaṃ kṛṣṇaṃ snigdhāṅgaṃ balavattaram
||24||ततो रात्र्यां व्यतीतायामुदिते च दिवाकरे ।
ददर्श तुरगं कृष्णं स्निग्धाङ्गं बलवत्तरम्
manojavaṃ heṣitena kampayantaṃ jagattrayam |
pupūja parayā bhaktyā nīrājyainaṃ yathāvidhi
||25||मनोजवं हेषितेन कम्पयन्तं जगत्त्रयम् ।
पुपूज परया भक्त्या नीराज्यैनं यथाविधि
alaṅkṛtyālaṅkaraṇairmaṇimuktāmayaiḥ śubhaiḥ |
namaskṛtya dvijān samyak pitaraṃ parigṛhya ca
||26||अलङ्कृत्यालङ्करणैर्मणिमुक्तामयैः शुभैः ।
नमस्कृत्य द्विजान् सम्यक् पितरं परिगृह्य च
āśiṣo'tha samāruhya tamaśvaṃ sa surāntakaḥ |
śeṣasenāṃ samādāya yayau śeṣaṃ prakampayan
||27||आशिषोऽथ समारुह्य तमश्वं स सुरान्तकः ।
शेषसेनां समादाय ययौ शेषं प्रकम्पयन्
śastrāstraiḥ kavacaiḥ śūlairbhāti senā dhanuḥśaraiḥ |
āsasāda raṇastambhaṃ tayā saha surāntakaḥ
||28||शस्त्रास्त्रैः कवचैः शूलैर्भाति सेना धनुःशरैः ।
आससाद रणस्तम्भं तया सह सुरान्तकः
krandatsu sarvasainyeṣu saṃtrastā devavāhinī |
vyāpte tu rājasā vyomni na prājñāyata kiñcana
||29||क्रन्दत्सु सर्वसैन्येषु संत्रस्ता देववाहिनी ।
व्याप्ते तु राजसा व्योम्नि न प्राज्ञायत किञ्चन
punarapyāgato daityaḥ sadyaḥ senāvighātakaḥ |
siddhisenācarāścaiva prādravan duḥkhitā bhṛśam
||30||पुनरप्यागतो दैत्यः सद्यः सेनाविघातकः ।
सिद्धिसेनाचराश्चैव प्राद्रवन् दुःखिता भृशम्
dṛṣṭvā raṇāgataṃ taṃ tu siddhisenā samutthitā |
heṣābhiḥsiṃhanādaiśca nādayantī digantaram
||31||दृष्ट्वा रणागतं तं तु सिद्धिसेना समुत्थिता ।
हेषाभिःसिंहनादैश्च नादयन्ती दिगन्तरम्
tataḥ śatraprahāraiśca vijaghnuritaretaram |
sahasva praharāmīti prabodhya jaghnurojasā
||32||ततः शत्रप्रहारैश्च विजघ्नुरितरेतरम् ।
सहस्व प्रहरामीति प्रबोध्य जघ्नुरोजसा
bhuvi jānuṃ vinikṣipya śarānāśīviṣomapān |
ākarṇaṃ dhanurākṛṣya yuyadhuste parasparam
||33||भुवि जानुं विनिक्षिप्य शरानाशीविषोमपान् ।
आकर्णं धनुराकृष्य युयधुस्ते परस्परम्
kheṭāni cāntare kṛtvā yuyudhuścāpare tadā |
smṛtvā pūrvaprahāraṃ ca parijaghnuśca kecana
||34||खेटानि चान्तरे कृत्वा युयुधुश्चापरे तदा ।
स्मृत्वा पूर्वप्रहारं च परिजघ्नुश्च केचन
pūrvavairamanusmṛtya ripuṃścakre virūpiṇaḥ |
ko'pi vīraśriyā yukto ripuṃ keśeṣu cāgrahīt
||35||पूर्ववैरमनुस्मृत्य रिपुंश्चक्रे विरूपिणः ।
कोऽपि वीरश्रिया युक्तो रिपुं केशेषु चाग्रहीत्
pārṣṇighātairmuṣṭighātaiḥ pātayāmāsa bhūtale |
kaucinmattau śiroghātaṃ jaghnaturitaretaram
||36||पार्ष्णिघातैर्मुष्टिघातैः पातयामास भूतले ।
कौचिन्मत्तौ शिरोघातं जघ्नतुरितरेतरम्
tato bhagnāṃ daityasenāṃ dṛṣṭvā sa tu surāntakaḥ |
aśvaṃ sampreṣayāmāsa senāṃ siddhivinirmitām
||37||ततो भग्नां दैत्यसेनां दृष्ट्वा स तु सुरान्तकः ।
अश्वं सम्प्रेषयामास सेनां सिद्धिविनिर्मिताम्
aśvaheṣāṃ samākarṇya kecinmūrchāgatā bhuvi |
patitā aśvacaraṇaiścūrṇitāścāparesurāḥ
||38||अश्वहेषां समाकर्ण्य केचिन्मूर्छागता भुवि ।
पतिता अश्वचरणैश्चूर्णिताश्चापरेसुराः
triśūlena hatāścānye khaḍgena ca tathā pare |
bāṇajālairanekaiśca pātayāmāsa vai surān
||39||त्रिशूलेन हताश्चान्ये खड्गेन च तथा परे ।
बाणजालैरनेकैश्च पातयामास वै सुरान्
sarvasmin hanyamāne tu svasainye siddhayastadā |
palāyanaṃ samālambya yayuḥ sarvā vināyakam
||40||सर्वस्मिन् हन्यमाने तु स्वसैन्ये सिद्धयस्तदा ।
पलायनं समालम्ब्य ययुः सर्वा विनायकम्
iti śrīgaṇeśapurāṇe krīḍākhaṇḍe siddhiparājayo nāma ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 66 ||